Qt chu~1

TRang nµy ®Ó trèng ®Ó lµm b×a
2

(Ban hµnh theo QuyÕt ® Þ n h sè 259 Q§/KH- CN ngµy / /1999
cña Bé GTVT)
Thay thÕ 22 TCN 82- 85
phÇn thø nhÊt
Çc ®iÒu quy ®Þnh
1- Quy ®Þnh chung
1.1- Mäi c«ng t¸c khoan, th¨m dß ®Þa chÊt c«ng tr×nh (§CCT) phôc
vô cho viÖc thiÕt kÕ vµ thi c«ng çc c«ng tr×nh giao th«ng vËn t¶i ®Òu
ph¶i tu©n theo quy tr×nh nµy.
Ghi chó:
- Khi dïng çc ph¬ng ph¸p khoan ®Æc biÖt hoÆc khoan phôc vô
çc môc ®Ých kh¸c (nh ®Þa chÊt thuû v¨n, khoan næ m×n, khoan th¨m
dß mãng c«ng tr×nh cò, khoan thi c«ng cäc khoan nhåi v.v...) cã thÓ vËn
dông quy tr×nh nµy nhng ph¶i cã nh÷ng bæ sung cÇn thiÕt vÒ kü thuËt
vµ biÖn ph¸p thùc hiÖn.
- Quy tr×nh nµy kh«ng thay thÕ çc b¶n h íng dÉn hay çc b¶n quy
®Þnh vÒ çch sö dông tõng lo¹i thiÕt bÞ khoan. §¬n vÞ chñ qu¶n khoan
th¨m dß cÇn thu thËp vµ nghiªn cøu çc tµi liÖu cã liªn quan ®Õn thiªt bÞ
®¬n vÞ m×nh sö dông (B¶n giíi thiÖu, b¶n híng dÉn, quy tr×nh vËn hµnh,
lý lÞch m¸y v.v...) ®Ó n¾m v÷ng tÝnh n¨ng, cÊu t¹o, ph ¬ng ph¸p b¶o
qu¶n vµ vËn hµnh.
- §¬n vÞ khoan th¨m dß §CCT ph¶i chÊp hµnh çc ®iÒu lÖ, çc quy
®Þnh vÒ kü thuËt an toµn lao ®éng vµ b¶o hé lao ®éng cã liªn quan.
1.2- C«ng t¸c khoan th¨m dß §CCT cho mét c«ng tr×nh bao gåm
çc bíc chÝnh sau ®©y :
1. TiÕp nhËn nhiÖm vô, lËp ®Ò c¬ng khoan vµ lËp kÕ ho¹ch triÓn
khai c«ng t¸c khoan;
2. TiÕn hµnh çc c«ng t¸c chuÈn bÞ tr íc khi khoan;
3
Céng hßa x· héi
chñ nghÜa viÖt nam
Bé giao th«ng vËn t¶i
quy tr×nh khoan th¨m
dß ®Þa chÊt c«ng tr×nh
22 TCN 259 - 99
Cã hiÖu lùc tõ / /
1999

3. X¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ cao ®é miÖng lç khoan;
4. Lµm nÒn khoan vµ l¾p r¸p thiÕt bÞ khoan, ch¹y thö m¸y;
5.TiÕn hµnh c«ng t¸c khoan th¨m dß, thu thËp çc tµi liÖu ®Þa chÊt
vµ çc lo¹i mÉu, lµm çc thÝ nghiÖm trong lç khoan vµ çc quan tr¾c cÇn
thiÕt trong lç khoan.
6. ChuyÓn giao çc lo¹i mÉu ®Õn n¬i quy ®Þnh;
7. KÕt thóc lç khoan, lÊp lç khoan, thu dän hiÖn tr êng, di chuyÓn
sang lç khoan míi;
8. LËp hå s¬, hoµn chØnh tµi liÖu khoan th¨m dß cña c«ng tr×nh;
9. Tæ chøc nghiÖm thu c«ng t¸c th¨m dß ngoµi hiÖn tr êng;
Ghi chó: Çc bíc c«ng t¸c trªn tiÕn hµnh xen kÏ mét çch hîp lý ®Ó
hoµn thµnh c«ng t¸c khoan th¨m dß mét çch nhanh nhÊt.
1.3- Sau khi ® îc giao nhiÖm vô khoan, ®¬n vÞ chñ qu¶n ph¶i ®i
kh¶o s¸t hiÖn tr êng vµ thu thËp çc tµi liÖu cÇn thiÕt ®Ó lËp ®Ò c¬ng
kü thuËt khoan th¨m dß §CCT vµ lËp kÕ ho¹ch triÓn khai c«ng t¸c khoan.
1.4 B¶n ®Ò c¬ng kü thuËt khoan th¨m dß §CCT (Gäi t¾t lµ ®Ò c-
¬ng khoan) lµ v¨n b¶n giao nhiÖm vô cô thÓ cho çc ®¬n vÞ khoan,
trong ®ã cÇn nªu nh÷ng néi dung cô thÓ sau ®©y:
1. Môc ®Ých cña c«ng t¸c th¨m dß;
2. B×nh ®å bè trÝ m¹ng líi lç khoan. Sè hiÖu vµ to¹ ®é cña tõng lç
khoan;
3. §é s©u dù kiÕn cña lç khoan (ë n¬i mÆt ®Êt cã thÓ biÕn ®éng
ph¶i ghi cao ®é ®¸y lç khoan thiÕt kÕ) quy ®Þnh vÒ çc tr êng hîp cho
phÐp ngõng khoan sím hoÆc ph¶i khoan s©u h¬n;
4. §êng kÝnh nhá nhÊt cña ®¸y lç khoan;
5. Gãc xiªn vµ gãc ph¬ng vÞ cña lç khoan;
6. Çc yªu cÇu kü thuËt ®Æc biÖt vÒ viÖc theo dâi ®Þa tÇng, theo
dâi mùc níc trong lç khoan, yªu cÇu vµ çch thøc lÊy mÉu, çc thÝ
nghiÖm trong lç khoan, viÖc lÊp lç khoan, vµ çc h íng dÉn ®Ó thùc hiÖn
çc yªu cÇu ®ã;
7. Çc tµi liÖu vµ çc lo¹i mÉu cÇn giao nép;
8. Thêi h¹n hoµn thµnh.
Ghi chó: Trong ®Ò c¬ng chØ nªu çc yªu cÇu kü thuËt ®Æc biÖt
cha ® îc ®Ò cËp ®Õn trong quy tr×nh nµy vµ nh÷ng yªu cÇu kü thuËt míi
® îc thùc hiÖn lÇn ®Çu ®èi víi ®¬n vÞ khoan.
1.5- B¶n ®Ò c¬ng khoan ph¶i do bªn A (C¬ quan chñ ®Çu t ) yªu
cÇu.
Mäi ®Ò nghÞ söa ®æi ®Ò c¬ng khoan ph¶i ® îc bªn A (C¬ quan
chñ ®Çu t ) ®ång ý míi ® îc thi hµnh, trõ tr êng hîp ® îc uû quyÒn.
4

1.6- §èi víi nh÷ng lç khoan sau ®©y ®¬n vÞ chñ qu¶n khoan th¨m
dß ph¶i lËp b¶n thiÕt kÕ thi c«ng lç khoan c¨n cø theo ®Ò c¬ng khoan
th¨m dß:
1. Lç khoan cã ®é s©u lín h¬n 100 m;
2. Lç khoan cã ®Þa tÇng phøc t¹p, khi khoan cÇn dïng çc biÖn
ph¸p kü thuËt ®Æc biÖt ;
3. Lç khoan phôc vô çc c«ng t¸c thÝ nghiÖm §CCT vµ §CTV ®Æc
biÖt.
Ghi chó:
- Trong vïng cã ®iÒu kiÖn ®Þa tÇng vµ yªu cÇu vÒ kü thuËt khoan
gÇn nh nhau cã thÓ lËp b¶n thiÕt kÕ thi c«ng mét lç khoan ®¹i diÖn cho
çc lç khoan trong vïng Êy.
- §èi víi çc lç khoan kh«ng ph¶i lËp b¶n thiÕt kÕ thi c«ng th× ®¬n
vÞ khoan ph¶i tù trï liÖu lÊy mäi c«ng viÖc thi c«ng lç khoan sao cho phï
hîp víi çc quy ®Þnh cña quy tr×nh vµ yªu cÇu cña ®Ò c¬ng khoan.
1.7- B¶n thiÕt kÕ thi c«ng lç khoan ® îc lµm theo mÉu ë phô lôc sè
1, trong ®ã ph¶i x¸c ®Þnh râ çc ®iÓm sau ®©y cho tõng líp ®Êt ®¸
chÝnh:
- Ph¬ng ph¸p khoan, lo¹i mòi khoan vµ ® êng kÝnh mòi khoan;
- BiÖn ph¸p gia cè v¸ch lç khoan. §êng kÝnh vµ chiÒu s©u h¹ vµo
trong ®Êt cña tõng líp èng v¸ch. Trêng hîp ph¶i h¹ èng v¸ch s©u h¬n çc
giíi h¹n quy ®Þnh ë b¶ng 8.1. CÇn tÝnh to¸n kh¶ n¨ng nhæ èng v¸ch sau
nµy. Tû träng dung dÞch sÐt, chÕ ®é b¬m dung dÞch sÐt v.v...(nÕu gia
cè v¸ch lç khoan b»ng dung dÞch sÐt );
- Çc biÖn ph¸p kü thuËt ®Æc biÖt ®èi víi çc ®Þa tÇng bÞ tråi, dÔ
sôt lë, khã lÊy mÉu, lâi ®¸ dÔ bÞ tan vôn v.v...hay khi khoan phôc vô çc
môc ®Ých thÝ nghiÖm §CCT.
1.8- Khi thiÕt kÕ thi c«ng lç khoan cÇn ®¶m b¶o çc yªu cÇu sau
®©y :
1. TËn lîng dïng lç khoan ® êng kÝnh nhá nhng ph¶i ®¶m b¶o çc
yªu cÇu lÊy çc lo¹i mÉu, lµm çc thÝ nghiÖm vµ quan tr¾c trong lç
khoan;
2. Ýt thay ®æi ® êng kÝnh lç khoan.
1.9- Khi lËp kÕ ho¹ch triÓn khai c«ng t¸c khoan cÇn xem xÐt vµ
gi¶i quyÕt çc vÊn ®Ò sau ®©y:
1. Dù trï thiÕt bÞ, dông cô khoan theo yªu cÇu cña ®Ò c¬ng (kÓ c¶
thiÕt bÞ næi hoÆc sµn khoan khi khoan trªn s«ng níc);
2. Dù trï çc lo¹i vËt t tiªu hao, phô tïng thay thÕ vµ kú h¹n cung øng
çc vËt t phô tïng Êy;
3. §Þnh biªn cña ®¬n vÞ (§éi, tæ) khoan theo nhiÖm vô míi;
5

4. Dù trï kinh phÝ chi tiªu trong khi triÓn khai vµ thùc hiÖn c«ng t¸c
khoan;
5. Lùa chän ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn c«ng nh©n vµ thiÕt bÞ ®Õn
hiÖn tr êng;
6. TiÕn ®é cña çc bíc c«ng t¸c;
7. Ph¬ng ¸n b¶o hé lao ®éng vµ an toµn s¶n xuÊt;
8. ChuÈn bÞ hiÖn tr êng: x¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ cao ®é lç khoan, lµm
® êng vËn chuyÓn, san nÒn, tæ chøc söa ch÷a thiÕt bÞ dông cô khoan,
tæ chøc cung cÊp vËt t vµ khai th¸c nguyªn liÖu t¹i chç v.v...
1.10- Trong qu¸ tr×nh triÓn khai khoan th¨m dß, ph¶i chÊp hµnh
çc quy ®Þnh vµ luËt lÖ vÒ an toµn giao th«ng, b¶o vÖ ®ª ®iÒu, b¶o vÖ
çc c«ng tr×nh x©y dùng vµ çc di tÝch lÞch sö, n¬i th¾ng c¶nh, b¶o vÖ
m«i tr êng sèng v.v...
Khi tiÕn hµnh khoan trong nh÷ng khu vùc ® îc b¶o vÖ ph¶i liªn hÖ
víi çc chñ c«ng tr×nh vµ lËp hå s¬ ®Çy ®ñ vÒ çc thñ tôc ph¸p lý.
1.11- Trong khi thùc hiÖn çc nhiÖm vô khoan th¨m dß §CCT, bªnB
(®¬n vÞ nhËn hîp ®ång khoan) ph¶i tæ chøc th êng xuyªn kiÓm tra kü
thuËt, ph¶i theo dâi t×nh h×nh triÓn khai çc bíc c«ng t¸c nh»m b¶o ®¶m
chÊt lîng thùc hiÖn çc h¹ng môc c«ng viÖc ®· ® îc ®Ò ra, çc lo¹i mÉu ®·
thu thËp ® îc v.v...
C«ng t¸c nghiÖm thu c«ng tr×nh khoan chØ ® îc tiÕn hµnh sau khi
xÐt thÊy çc thñ tôc kiÓm tra néi bé ë çc kh©u c«ng t¸c ®· ® îc lµm ®Çy
®ñ.
2- qui ®Þnh chuÈn bÞ tr íc khi khoan
2.1- C«ng t¸c chuÈn bÞ tr íc khi khoan ph¶i ® îc thùc hiÖn theo çc
néi dung vµ tr×nh tù sau ®©y:
1. Tæ chøc lùc lîng s¶n xuÊt, ®iÒu ®éng nh©n lùc theo yªu cÇu
míi;
2. TiÕp nhËn, kiÓm tra, ®¨ng ký thiÕt bÞ, dông cô, vËt liÖu khoan
tr íc khi ® a ra hiÖn tr êng;
3. TiÕp nhËn, kiÓm tra, ®¨ng ký çc ph ¬ng tiÖn an toµn lao ®éng
theo luËt an toµn lao ®éng;
4. Gi¶i quyÕt çc thñ tôc ®Ó triÓn khai c«ng t¸c ë hiÖn tr êng;
5. Tæ chøc vËn chuyÓn c«ng nh©n vµ thiÕt bÞ ®Õn hiÖn tr êng;
6. Thùc hiÖn çc c«ng t¸c chuÈn bÞ ë hiÖn tr êng.
2.2- TÊt c¶ çc thiÕt bÞ, dông cô, vËt liÖu khoan ®Òu ph¶i ® îc
kiÓm tra vÒ quy çch vµ phÈm chÊt. M¸y khoan, m¸y ph¸t lùc, m¸y b¬m
6

vµ çc thiÕt bÞ khoan kh¸c ph¶i ®ång bé. Çc lo¹i èng v¸ch, èng lâi, èng
bét, cÇn khoan ... ph¶i ®¶m b¶o quy çch vÒ ®é cong, ®é mßn, ®é vÆn
ren theo yªu cÇu ghi ë phô lôc sè 3.
2.3- Trêng hîp ph¶i dïng m¸y mãc, thiÕt bÞ khoan kh«ng ®ång bé
hoÆc çc bé phËn thiÕt bÞ tù chÕ t¹o ®Ó thay thÕ cÇn ® îc sù duyÖt y
cña thñ tr ëng c¬ quan kh¶o s¸t §CCT.
Çc thiÕt bÞ l¾p lÉn vµ çc bé phËn thiÕt bÞ tù chÕ t¹o ®Ó thay thÕ
võa nªu cÇn ® îc xem xÐt tÝnh to¸n vÒ çc mÆt cêng ®é vµ æn ®Þnh
theo çc quy ®Þnh hiÖn hµnh. Ngoµi ra cÇn tiÕn hµnh l¾p r¸p vµ nÕu lµ
çc bé phËn chuyÓn ®éng ph¶i cho ho¹t ®éng thö tr íc khi ® a ra hiÖn tr -
êng.
2.4- §èi víi çc thiÕt bÞ khoan míi, c¬ quan kh¶o s¸t §CCT ph¶i tæ
chøc häc tËp vµ huÊn luyÖn cho c«ng nh©n sö dông thµnh th¹o tr íc khi
khai th¸c thiÕt bÞ ®ã.
2.5- Khi vËn chuyÓn thiÕt bÞ, dông cô vËt liÖu khoan cÇn ®¶m
b¶o çc yªu cÇu sau ®©y:
1. Chän ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn thÝch hîp ®¶m b¶o an toµn cho
ngêi vµ thiÕt bÞ ®Æt trªn ph ¬ng tiÖn vËn chuyÓn. ThiÕt bÞ vËn chuyÓn
ph¶i ® îc ch»ng buéc cè ®Þnh ®Ó chèng bÞ x« tr ît, lËt ®æ;
2. Çc bé phËn thiÕt bÞ, dông cô vµ vËt liÖu dÔ bÞ h háng r¬i v·i
ph¶i ® îc bao bäc, b¶o vÖ cÈn thËn. §èi víi çc lo¹i èng khoan ph¶i l¾p
®Çu b¶o vÖ. M¸y mãc ph¶i ® îc ®Æt ë t thÕ ®øng, ë vÞ trÝ nh khi lµm
viÖc;
3. §èi víi çc bé phËn thiÕt bÞ qu¸ khæ nh phao khoan, gi¸ khoan,
èng v¸ch v.v..khi vËn chuyÓn ph¶i xin giÊy phÐp vµ cã hiÖu b¸o "Hµng
qóa khæ" ;
2.6- Khi xÕp dì thiÕt bÞ, dông cô, vËt liÖu khoan cÇn thùc hiÖn çc
yªu cÇu sau:
1. CÊm qu¨ng, nÐm, th¶ r¬i tù do bÊt kú lo¹i thiÕt bÞ dông cô nµo;
2. Ph¶i chän d©y vµ ®ßn khiªng ®ñ ®é bÒn;
3. Ph¶i buéc nót ®óng kiÓu vµ ch¾c ch¾n. Ph¶i ®Æt d©y hoÆc
mãc d©y ë vÞ trÝ c©n b»ng cña vËt liÖu khiªng. Kh«ng ® îc buéc d©y vµo
nh÷ng bé phËn dÔ bÞ h háng cña thiÕt bÞ;
2.7- Tríc khi khoan ph¶i tuú theo t×nh h×nh cô thÓ, ®¬n vÞ chñ
qu¶n khoan cÇn tiÕn hµnh lµm çc thñ tôc cã liªn quan ®Õn çc vÊn ®Ò
sau:
1. Tr×nh b¸o vÒ çc c«ng t¸c sÏ tiÕn hµnh vµ ®¨ng ký c tró víi chÝnh
quyÒn ®Þa ph¬ng. Thùc hiÖn çc thñ tôc khoan ®ª ®iÒu, ®¶m b¶o giao
th«ng ® êng thuû, ® êng bé v.v..,
7

2. T×m hiÓu t×nh h×nh vÒ çc c«ng tr×nh ngÇm cã ë khu vùc
khoan, ®Æc biÖt ph¶i chó ý ®Õn ® êng çp ®iÖn, çp th«ng tin, ® êng
èng cÊp níc, cÊp nhiªn liÖu. NÕu xÐt thÊy khi khoan cã thÓ ®ông ch¹m
®Õn çc c«ng tr×nh Êy cÇn ®Ò nghÞ dÞch vÞ trÝ lç khoan;
3. Liªn hÖ víi çc chñ c«ng tr×nh hay chñ ®Êt ®ai ®Ó ® îc phÐp
tiÕn hµnh c«ng t¸c khoan vµ tho¶ thuËn çc ®iÒu kho¶n båi th êng vÒ
phôc håi l¹i c«ng tr×nh, hoa mÇu bÞ tæn h¹i trong khi tiÕn hµnh c«ng t¸c
khoan;
2.8- Çc c«ng t¸c chuÈn bÞ ë hiÖn tr êng bao gåm viÖc x¸c ®Þnh vÞ
trÝ vµ cao ®é lç khoan, san nÒn, chuÈn bÞ ph ¬ng tiÖn næi, ® îc lµm theo
quy ®Þnh cña çc ®iÒu tiÕp theo (Môc 3 ®Õn 5 ).
3- qui ®Þnh X¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ ca0 ®é miÖng lç khoan
A. X¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan
3.1- Khi x¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan ph¶i:
- B¶o ®¶m ®óng to¹ ®é ®· ® îc quy ®Þnh trong b¶n nhiÖm vô
khoan hay ®Ò c¬ng khoan;
- Tu©n theo çc quy ®Þnh cña c«ng t¸c ®o ®¹c ® îc nªu trong ch-
¬ng nµy.
3.2- Trong tr êng hîp gÆp khã kh¨n kh«ng thÓ khoan ®óng vÞ trÝ
®· ®Þnh vµ nÕu kh«ng cã quy ®Þnh ®Æc biÖt th× ®¬n vÞ khoan ® îc
phÐp dÞch lç khoan trong kho¶ng 0,5-1,0 mÐt, tÝnh tõ vÞ trÝ lç khoan ®·
® îc x¸c ®Þnh, nhng ph¶i ®¶m b¶o môc ®Ých th¨m dß cña lç khoan ®ång
thêi x¸c ®Þnh to¹ ®é thùc tÕ cña lç khoan ®· khoan.
Ghi chó: Çc tr êng hîp cÇn dÞch vÞ trÝ lç khoan xa h¬n quy ®Þnh
trªn ph¶i ® îc sù ®ång ý cña c¬ quan ®Æt hµng hay ®¬n vÞ chñ qu¶n
(chñ c«ng tr×nh).
3.3 - Ph¶i ®¸nh dÊu vÞ trÝ lç khoan ®· ® îc ®Þnh vÞ b»ng cäc (®èi
víi nÒn ®Êt) dÊu s¬n hay v¹ch kh¾c (®èi víi nÒn cøng : ®¸ hoÆc bª t«ng
vv.. ).
3.4 - Khi x¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan ph¶i dùa vµo çc cäc mèc cña
m¹ng ®o ®¹c cña c«ng tr×nh hoÆc çc cäc ®Þnh vÞ (Cäc tim tuyÕn, cäc
phãng d¹ng...) cña c«ng tr×nh.
Çc cäc mèc hay cäc ®Þnh vÞ ph¶i ® îc c¬ quan ®Æt hµng hay
®¬n vÞ kh¶o s¸t ® îc uû quyÒn bµn giao t¹i hiÖn tr êng.
Trêng hîp kh«ng thÓ dïng trùc tiÕp çc cäc mèc hay cäc ®Þnh vÞ
®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan th× ph¶i lËp thªm m¹ng tam gi¸c nhá ®o
8

®¹c hay ®a gi¸c ®o ®¹c, dùa vµo çc cäc mèc hay cäc ®Þnh vÞ ®· nªu
trªn ®©y.
3.5- Khi khu vùc khoan cha cã çc cäc mèc cña m¹ng ®o ®¹c hay
cäc ®Þnh vÞ cña c«ng tr×nh th× ph¶i liªn hÖ vÞ trÝ lç khoan víi çc ®iÓm
x¸c ®Þnh trªn çc vËt cè ®Þnh bÒn v÷ng cã s½n, hoÆc lËp çc cäc mèc
t¹m thêi vµ ® îc gi÷ cho ®Õn khi x¸c ®Þnh vµ kiÓm tra xong to¹ ®é
chÝnh thøc cña çc lç khoan.
3.6- Tïy theo t×nh h×nh cô thÓ ë hiÖn tr êng, møc ®é chÝnh x¸c
cña yªu cÇu mµ dïng mét trong çc ph ¬ng ph¸p sau ®©y ®Ó x¸c ®Þnh
vÞ trÝ lç khoan:
- Ph¬ng ph¸p to¹ ®é vu«ng gãc;
- Ph¬ng ph¸p to¹ ®é cùc;
- Ph¬ng ph¸p giao héi thuËn.
a) Khi dïng ph ¬ng ph¸p to¹ ®é vu«ng gãc vµ to¹ ®é ®éc cùc cÇn
thùc hiÖn çc quy ®Þnh sau:
+ C«ng viÖc më gãc n»m ph¶i ® îc tiÕn hµnh b»ng dông cô ®o gãc
hoÆc m¸y kinh vÜ cã ®é chÝnh x¸c tõ 1 phót trë lªn. Më gãc hai lÇn ë hai
vÞ trÝ kh¸c nhau cña ®é bµn. Sai sè gi÷a çc lÇn më gãc kh«ng ® îc vît
qu¸ ®é chÝnh x¸c cña ®é bµn.
+ C«ng viÖc ®o dµi ph¶i ® îc lµm hai lÇn b»ng th íc thÐp 20 m - 50
m. Sai sè gi÷a hai lÇn ®o kh«ng vît qu¸ 1:2000 .
+ C«ng viÖc phãng tuyÕn ph¶i thùc hiÖn b»ng m¸y ng¾m. Khi
tuyÕn th¼ng dµi kh«ng qu¸ 200m cã thÓ dïng gia l«ng.
Ghi chó:
Khi vÞ trÝ lç khoan ë gÇn m¹ng líi ®o ®¹c (çch c¹nh cña ®a gi¸c ®o
®¹c kh«ng qu¸ 30m, ®èi víi vïng ®ång b»ng vµ 20m ®èi víi vïng ®åi) cã
thÓ dïng çc dông cô ®o gãc ®¬n gi¶n.
b) Khi dïng ph¬ng ph¸p giao héi thuËn ph¶i thùc hiÖn theo çc quy
®Þnh sau:
+ C¬ tuyÕn ®o ®¹c ph¶i ® îc lùa chän sao cho çc gãc cña tam
gi¸c giao héi, hîp thµnh do çc tia ng¾m vµ c¬ tuyÕn, n»m trong kho¶ng
30° ®Õn 120 °.
+ Nªn giao héi b»ng 3 tia ng¾m ®ång thêi hoÆc 2 tia ng¾m ®ång
thêi vµ 1 tia ng¾m kiÓm tra. Çc tr êng hîp giao héi b»ng 3 tia ng¾m võa
nªu còng ph¶i tho¶ m·n yªu cÇu vÒ gãc cho tõng tam gi¸c giao héi.
3.7- Khi khoan trªn ph¬ng tiÖn næi viÖc x¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan
® îc thùc hiÖn theo çc híng dÉn sau ®©y:
1. X¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan ®ång thêi víi c«ng viÖc ®Þnh vÞ ph -
¬ng tiÖn næi.
9

2. NÕu dïng ph¬ng ph¸p giao héi thuËn ®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ th×
nªn giao héi b»ng 3 tia ng¾m.
3. Sau khi ®· ®Þnh vÞ ph¶i tiÕp tôc theo dâi sù æn ®Þnh vÞ trÝ
cña ph¬ng tiÖn næi.
Khi ph¬ng tiÖn næi ®É æn ®Þnh, èng v¸ch ®· h¹ vµo ®Êt vµ gi÷
® îc th¼ng ®øng ë vÞ trÝ khoan th× c«ng viÖc ®Þnh vÞ míi ® îc coi lµ
hoµn thµnh.
B. X¸c ®Þnh cao ®é miÖng lç khoan
3.8- Tríc khi khoan ph¶i ®o cao ®é mÆt ®Êt thiªn nhiªn t¹i vÞ trÝ lç
khoan, gi¸ trÞ lÊy trßn ®Õn centimet vµ ph¶i ghi râ vµo nhËt ký khoan
(gäi lµ cao ®é miÖng lç khoan).
3.9- Khi x¸c ®Þnh cao ®é miÖng lç khoan ph¶i dùa vµo çc cäc
mèc cao ®é hoÆc çc cäc ®Þnh vÞ cã cao ®é cña c«ng tr×nh. Çc cäc
mèc cao ®é hoÆc çc cäc ®Þnh vÞ cã cao ®é ph¶i do c¬ quan thiÕt kÕ
c«ng tr×nh hay ®¬n vÞ kh¶o s¸t ® îc uû quyÒn bµn giao t¹i hiÖn tr êng.
Trêng hîp ë khu vùc khoan cha cã cäc mèc cao ®é th× cã thÓ lËp
mèc hay hÖ thèng mèc cao ®é gi¶ ®Þnh, nh ng tr íc khi nghiÖm thu toµn
bé c«ng t¸c khoan ph¶i x¸c ®Þnh ® îc cao ®é chÝnh thøc cña çc lç
khoan.
3.10- ViÖc ®o cao ®é miÖng lç khoan ph¶i ® îc thùc hiÖn b»ng
m¸y thuû b×nh hoÆc m¸y kinh vÜ. Sai sè gi÷a 2 lÇn ®o kh«ng ® îc vît
qu¸ ±50 L mm, víi L lµ kho¶ng çch tõ mèc cao ®é tíi lç khoan, tÝnh
b»ng km.
3.11- ë mçi lç khoan nªn ®Æt mét mèc cao ®é phô tho¶ m·n çc
yªu cÇu sau ®©y :
1. VÞ trÝ mèc cao ®é phô ph¶i æn ®Þnh çch lç khoan chõng 2 -
3m vµ thuËn lîi cho c«ng viÖc ®o ®¹c vµ kiÓm tra cao ®é trong khi
khoan;
2. Cã cao ®é xÊp xØ mÆt nÒn (sµn) khoan.
Ghi chó:
- Cho phÐp dïng mÆt níc lµm mÆt ph¼ng chuyÒn cao ®é trong
ph¹m vi mÆt níc cã ®é chªnh kh«ng qu¸ 5 cm (ë khu vùc mÆt n íc s«ng
réng trªn 500 m hoÆc ë ®o¹n s«ng cã ®é dèc däc lín, ph¶i x¸c ®Þnh ®é
chªnh mÆt níc theo tµi liÖu thuû v¨n hay ®o b»ng ph ¬ng ph¸p chÝnh
x¸c).
- Cho phÐp dïng th íc th¨ng b»ng kiÓu bät níc hay kiÓu ch÷ A ®Ó
chuyÒn cao ®é trong ph¹m vi díi 30 m .
3.12- Khi c«ng t¸c khoan ® îc thùc hiÖn trªn çc ph ¬ng tiÖn næi
th× viÖc x¸c ®Þnh cao ®é miÖng lç khoan ph¶i ® îc thùc hiÖn vµ tÝnh
to¸n theo c«ng thøc sau:
10

Zm = Zn - Hn (1)
Trong ®ã:
Zm - Cao ®é miÖng lç khoan khi b¾t ®Çu hoÆc kÕt thóc khoan
Zn - Cao ®é mÆt níc ë cïng thêi ®iÓm ®o (m)
Hn - ChiÒu s©u tõ mÆt níc ®Õn mÆt ®Êt (®¸y s«ng, ®¸y hå...) khi
b¾t ®Çu khoan hoÆc khi kÕt thóc khoan (m)
Ghi chó:
- Ph¶i ®Æt cét thuû trÝ ë gÇn khu vùc khoan ®Ó ®o cao ®é mùc n -
íc (s«ng, hå...), ®o mùc níc theo chÕ ®é ®o ®Çu ca, gi÷a ca vµ cuèi
ca .NÕu mùc níc ®o ®Çu ca vµ cuèi ca kh«ng chªnh lÖch qu¸ 5 cm th× cã
thÓ kh«ng ®o mùc níc ë gi÷a ca ;
- Ph¶i ghi ngay mùc níc ®o ® îc vµo nhËt ký khoan. Mçi khi giao ca
ph¶i bµn giao mùc níc ®ang dïng lµm møc so s¸nh;
- Khi dïng cét thuû chÝ cña ®¬n vÞ kh¸c cÇn kiÓm tra l¹i ®é cao;
- Çc tr êng hîp dïng èng v¸ch dÉn híng, cét thuû chÝ ®Ó ®o cao
®é mùc níc hoÆc lµm mÆt so s¸nh ®Òu ph¶i th êng xuyªn theo dâi ®é
æn ®Þnh cña chóng.
3.13- Toµn bé sè liÖu ®o ®¹c vµ tÝnh to¸n cao ®é lç khoan ph¶i
® îc ghi chÐp ®Çy ®ñ theo mÉu ë phô lôc sè 2 vµ lu vµo hå s¬ khoan.
4- qui ®Þnh lµm nÒn (sµn) khoan vµ l¾p r¸p thiÕt bÞ khoan
A. Lµm nÒn (sµn) khoan
4.1- Khi lµm nÒn (sµn) khoan ph¶i gi÷ l¹i cäc hoÆc dÊu ®Þnh vÞ lç
khoan ®· c¾m ®Ó sau nµy dùng gi¸ vµ l¾p r¸p m¸y khoan cho ®óng vÞ
trÝ vµ tÝnh to¸n l¹i cao ®é miÖng lç khoan sau khi cã sù thay ®æi t¨ng
hoÆc gi¶m do ph¶i ®µo hoÆc ®¾p nÒn.
Cao ®é miÖng lç khoan ph¶i lÊy ®óng theo ®iÒu 3.8.
4.2- Ph¶i c¨n cø vµo çc ®iÒu kiÖn cô thÓ çc kh¶ n¨ng thùc tÕ
khi thi c«ng khoan vµ trªn c¬ së so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt mµ quyÕt
®Þnh ph¬ng ¸n lµm nÒn (sµn) khoan.
CÇn ®iÒu tra çc nguån vËt liÖu cña ®Þa ph ¬ng vµ nghiªn cøu ®Ó
sö dông hîp lý vµo viÖc lµm nÒn (sµn) khoan.
4.3- KÝch th íc nÒn (sµn) khoan ph¶i ®¶m b¶o ®ñ chç ®Ó ®Æt
thiÕt bÞ, dông cô, vËt liÖu khoan vµ thao t¸c. KÝch th íc tèi thiÓu cña nÒn
(sµn) khoan, khi khoan th¼ng ®øng phô thuéc vµo lo¹i thiÕt bÞ khoan ® -
îc sö dông(tham kh¶o phô lôc 22)
11

4.4- Bªn c¹nh nÒn khoan, cÇn lµm mét b·i c«ng t¸c ®Ó kÐo cÇn
khoan, chuÈn bÞ dông cô, th¸o mÉu v.v.
4.5- Híng vµ kÝch th íc cña nÒn (sµn) khoan, b·i khoan cÇn ® îc lùa
chän sao cho viÖc lÊy dông cô vµ thao t¸c khi khoan thuËn tiÖn an toµn
®ång thêi tr¸nh ® îc tèi ®a khãi do m¸y khoan x¶ ra (XÐt theo híng giã
thÞnh hµnh trong thêi gian khoan ).
4.6- CÊu t¹o cña nÒn (sµn) khoan ph¶i ®¶m b¶o çc yªu cÇu sau
®©y:
1. NÒn (sµn) khoan ph¶i ch¾c ch¾n, æn ®Þnh vµ thuËn lîi cho viÖc
tiÕn hµnh c«ng t¸c khoan trong suèt thêi gian khoan;
2. MÆt nÒn (sµn) khoan ph¶i b»ng ph¼ng, ch¾c ch¾n, tho¸t n íc
tèt, vµ ph¶i cao h¬n mùc níc mÆt cao nhÊt cã thÓ xuÊt hiÖn trong thêi
gian thi c«ng lç khoan Ýt nhÊt lµ 0,2 m ®èi víi vïng ngËp n íc hÑp hay vïng
ngËp níc c¹n (hå nhá, ao, ruéng...) vµ 0,5 m ®èi víi vïng ngËp n íc réng vµ
s©u (s«ng lín, hå lín...);
ë khu vùc ®Êt lÇy, nÒn khoan cÇn ® îc c¶i t¹o bÒ mÆt b»ng çch
th¸o kh« nÒn ®Êt, ®¾p phñ lªn mét líp ®Êt tèt hay dïng gç kª lãt v.v..;
3. Khi ®Þnh ®é dèc cña m¸i nÒn khoan (®µo hay ®¾p) nªn tham
kh¶o çc tµi liÖu cña phô lôc 3.
4. Sµn khoan ph¶i ® îc thiÕt kÕ vµ l¾p r¸p theo çc quy tr×nh kü
thuËt cã liªn quan hiÖn hµnh. Khi khoan trong mïa kh«ng cã b·o lò cã thÓ
dïng çc kiÓu sµn khoan ®· ® îc thö th¸ch ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn kü
thuËt vµ tù nhiªn t¬ng tù mµ kh«ng cÇn kiÓm to¸n.
4.7- Khi lµm nÒn (sµn) khoan ph¶i chó ý ®Õn ¶nh h ëng qua l¹i cña nÒn
(sµn) khoan víi çc nh©n tè ®Þa h×nh, ®Þa chÊt, thuû v¨n, çc ho¹t
®éng kinh tÕ, quèc phßng, ®Æc biÖt ph¶i lu ý çc tr êng hîp sau ®©y:
12

1. NÒn (sµn) khoan n»m trªn sên dèc ph¶i lµm r·nh tho¸t níc phÝa
trong sên nói. ë sên nói cã gãc nghiªng díi 30o
nªn lµm nÒn lo¹i nöa ®µo,
nöa ®¾p. ë phÇn ®¾p , tr íc khi ®¾p ph¶i ®¸nh cÊp vµo sên dèc vµ khi
®¾p ph¶i chia líp ®Çm chÆt;
NÕu ®é dèc sên nói lín h¬n 30o
ph¶i lµm nÒn ®µo hoÆc sµn khoan.
2. Khi lµm nÒn (sµn) khoan díi v¸ch ®¸ hoÆc ë trªn sên nói cã ®¸
l¨n, sôt lë ph¶i cã biÖn ph¸p phßng chèng ®Ó tr¸nh tai n¹n cho ng êi vµ
thiÕt bÞ, nh lu kho¶ng çch an toµn, ®µo r·nh hay ®¾p ô chèng ®¸ l¨n,
nËy bá hoÆc neo ch¾c çc t¶ng ®¸ nguy hiÓm v.v..;
3. NÒn (sµn) khoan ë lòng s«ng (khe, suèi) bao gåm c¶ phÇn b·i vµ
bê ngËp níc th êng xuyªn hay ngËp níc cã chu kú ph¶i ® îc thiÕt kÕ thÝch
hîp víi çc ®iÒu kiÖn thuû v¨n vµ khÝ t îng thu thËp ® îc nh quy ®Þnh cña
®iÒu 5.2.
Khi khoan trong mïa b·o lò ph¶i cã biÖn ph¸p phßng chèng b·o lò,
®Æc biÖt khi khoan ë miÒn nói ph¶i chó ý ®Ò phßng lò èng.
4. Khi ph¶i khoan ë gÇn çc ® êng d©y t¶i ®iÖn (kÓ c¶ ® êng t¶i
®iÖn ngÇm) cÇn liªn hÖ víi çc c¬ quan qu¶n lý ph©n phèi ®iÖn ®Ó thùc
hiÖn çc biÖn ph¸p an toµn lao ®éng;
5. Khi cÇn næ m×n ®Ó thi c«ng nÒn khoan cÇn lµm ®Çy ®ñ thñ
tôc vµ thùc hiÖn çc quy ®Þnh hiÖn hµnh vÒ c«ng t¸c ph¸ næ;
6. Ph¶i xÐt ®Õn ¶nh hëng cña viÖc ®¾p nÒn khoan ®Õn çc c«ng
tr×nh ë gÇn ®ã, nh g©y xãi lë...;
4.8- Trong khi khoan ph¶i th êng xuyªn theo dâi ®é lón vµ tr¹ng
th¸i æn ®Þnh cña nÒn (sµn) khoan còng nh sù biÕn ®æi cña çc ®iÒu
kiÖn thiªn nhiªn kh¸c ®Ó cã biÖn ph¸p øng phã kÞp thêi.
B. L¾p dùng gi¸ khoan
4.9- C¨n cø vµo cÊu t¹o, gi¸ khoan ® îc chia lµm hai lo¹i:
- Gi¸ khoan ®éc lËp.
- Gi¸ khoan l¾p trªn xe.
§èi víi bÊt kú lo¹i gi¸ nµo, c«ng viÖc dùng gi¸ chØ d îc tiÕn hµnh sau
khi ®· chuÈn bÞ ®Çy ®ñ vµ kiÓm tra quy çch toµn bé çc cÊu kiÖn, thiÕt
bÞ, dông cô cÇn thiÕt cho viÖc l¾p dùng gi¸ khoan. Kh«ng ® îc dïng çc
cÊu kiÖn, thiÕt bÞ, dông cô kh«ng hîp çch.
4.10- Khi l¾p dùng lo¹i gi¸ khoan ®éc lËp ph¶i tiÕn hµnh theo çc
quy ®Þnh sau:
1. L¾p dùng gi¸ tr íc khi l¾p ®Æt m¸y khoan;
2. BÊt kú lµ lo¹i gi¸ cã mÊy ch©n ph¶i t×m çch cè ®Þnh hai ch©n
®Ó chèng tr ît, tèt nhÊt lµ cè ®Þnh hai ch©n ë vÞ trÝ lµm viÖc chÝnh thøc
cña chóng sau khi dùng gi¸.Hai ch©n cè ®Þnh ph¶i ® îc l¾p ®Çy ®ñ çc
13

thanh gi»ng. §èi víi gi¸ 4 ch©n, ph¶i l¾p ®Çy ®ñ çc thanh gi»ng cho hai
ch©n cßn l¹i;
3. Tuú theo kh¶ n¨ng thùc tÕ cã thÓ dïng søc ng êi, têi g¾n ë ch©n
gi¸, têi ®Æt ngoµi, cÇn cÈu ®Ó dùng gi¸ nh ng ph¶i c¨n cø vµo tÝnh to¸n
®Ó dùng gi¸ cho an toµn;
4. Trong qu¸ tr×nh dùng gi¸ ph¶i cã ng êi ®iÒu khiÓn chung, ng êi
®iÒu khiÓn ph¶i ®øng ngoµi ph¹m vi c«ng t¸c ®Ó quan s¸t vµ ra hiÖu
lÖnh;
5. Ph¶i l¾p ®Çy ®ñ çc thanh gi»ng vµ çc chi tiÕt cßn l¹i cña gi¸
ngay sau khi gi¸ ® îc dùng lªn. Ph¶i l¾p ®Çy ®ñ vµ vÆn chÆt çc ®inh èc
liªn kÕt;
6. Ph¶i ch»ng buéc ®ñ çc gi©y ch»ng æn ®Þnh cña gi¸;
7. Khi nÒn khoan lµ lo¹i ®Êt mÒm yÕu, ph¶i kª lãt d íi çc ch©n gi¸
khoan ®Ó chèng lón tr ît.
4.11- Khi l¾p dùng çc lo¹i gi¸ khoan g¾n trªn xe ph¶i tiÕn hµnh
theo çc quy ®inh sau:
1. §a xe m¸y vµo vÞ trÝ lç khoan, ®èi chuÈn trôc khoan (hoÆc bé
quay) víi cäc dÊu lç khoan;
2. HiÖu chØnh th¨ng b»ng vµ cè ®Þnh xe khoan b»ng çc ch©n
chèng vµ vËt chÌn chuyªn dông. KiÓm tra th¨ng b»ng xe khoan theo c¶ hai
chiÒu b»ng d©y däi hoÆc b»ng çch kiÓm tra sù trïng hîp cña d©y çp tù
do víi trôc quay cña ®Çu m¸y khoan, hoÆc b»ng çc dông cô lÊy th¨ng
b»ng kh¸c;
Khi hiÖu chØnh xe khoan ph¶i chó ý lµm cho çc bé dÝp cña çc trôc
xe phÝa sau hoµn toµn kh«ng chÞu t¶i;
3. Dùng gi¸ khoan theo híng dÉn riªng cña tõng lo¹i xe khoan vµ cè
®Þnh gi¸ ë t thÕ lµm viÖc;
4. Ch»ng buéc ®ñ çc d©y ch»ng æn ®Þnh gi¸;
5. Khi nÒn khoan lµ lo¹i ®Êt mÒm yÕu th× çc ch©n chèng ph¶i
tùa lªn çc tÊm gç lãt hoÆc ®Öm çt sái ®Ó gi¶m øng suÊt lªn nÒn.
4.12- Sau khi dùng xong gi¸ khoan, dï lµ lo¹i gi¸ khoan nµo còng
ph¶i kiÓm tra çc mÆt sau ®©y:
1. Tr¹ng th¸i æn ®Þnh chung cña gi¸ khoan vµ çc thiÕt bÞ phô
thuéc;
2. ChÊt lîng l¾p r¸p çc chi tiÕt cña gi¸;
3. §é chÝnh x¸c vµ ch¾c ch¾n cña pu li ®Ønh gi¸ (®ñ d©y treo
b¶o hé);
4. Sù ®èi chuÈn cña trôc khoan víi cäc dÊu lç khoan. Çc thiÕu
sãt sai lÖch ph¶i ® îc söa ch÷a tr íc khi l¾p m¸y.
14

Ghi chó:
Khi khoan xiªn, trôc khoan (bé quay hoÆc ® êng çp cÈu) ph¶i ®èi
chuÈn víi cäc dÊu lç khoan ®ång thêi ph¶i ®óng ®é nghiªng vµ gãc ph -
¬ng vÞ ®· quy ®Þnh.
C. L¾p r¸p thiÕt bÞ khoan
4.13- §èi víi lo¹i m¸y khoan cã bÖ m¸y ®Æt trªn mÆt ®Êt th× bÖ
m¸y ph¶i ® îc kª trªn ®ßn ngang (b»ng gç hay thÐp) ®· quy ®Þnh cho
tõng lo¹i m¸y vµ b¾t chÆt vµo çc ®ßn ngang Êy. Ph¶i kª chÌn ®Õ cho
çc ®ßn ngang gèi ®Òu lªn mÆt ®Êt vµ bÖ m¸y ® îc ngang b»ng (kiÓm
tra b»ng th íc th¨ng b»ng).
Khi nÒn ®Êt mÒm yÕu cÇn t¨ng cêng kª lãt hay c¶i t¹o ®Êt nÒn nh
®· quy ®Þnh ë ®iÒu 4.6 .
4.14- Ph¶i ®Æt bÖ m¸y vµo ®óng vÞ trÝ sao cho khi l¾p ®Çu m¸y
khoan th× trôc quay ®Çu m¸y khoan trïng víi trôc lç khoan.
§èi víi bÖ m¸y khoan cã thít di ®éng th× bÖ m¸y ph¶i ® îc ®Æt sao
cho trôc quay ®Çu m¸y khoan çch lç khoan mét ®o¹n gÇn b»ng kho¶ng
di ®éng ® îc cña thít.
4.15- Khi l¾p m¸y khoan lªn bÖ cÇn ®¶m b¶o çc yªu cÇu sau:
1. Ph¶i lau chïi s¹ch sÏ çc bé phËn cña m¸y;
2. Ph¶i kiÓm tra vµ cho ®Çy ®ñ dÇu mì vµo çc æ vµ c¬ cÊu
chuyÓn ®éng cÇn b«i tr¬n theo ®óng híng dÉn kü thuËt cña tõng lo¹i
m¸y;
3. Ph¶i l¾p ®Çy ®ñ çc chi tiÕt cña m¸y;
4. Ph¶i xiÕt chÆt çc ®inh èc liªn kÕt. NÕu liªn kÕt b»ng hai ®inh
èc trë lªn ph¶i v¨n ®Òu çc bu l«ng ®èi xøng nhau cho ®Õn khi chÆt.
4.16- Khi l¾p hÖ thèng b¬m dung dÞch khoan cÇn chó ý:
1. Ph¶i l¾p ®ång hå ®o ¸p lùc dung dÞch khoan.
2. Ph¶i ®Æt ®Çu hót níc díi mÆt níc 0,3 - 0,4 mÐt vµ gi÷ cho ®Çu
hót kh«ng bÞ r¸c rëi b¸m vµo.
3. èng hót vµ èng ®Èy cña m¸y b¬m ph¶i chÞu d îc ¸p lùc hót vµ ¸p
lùc ®Èy t¬ng øng víi lo¹i m¸y b¬m.
4.17- Sau khi l¾p r¸p xong m¸y khoan cÇn tiÕn hµnh kiÓm tra
toµn diÖn çc mÆt sau ®©y:
1. §é ch¾c ch¾n vµ ®é chÝnh x¸c cña çc bé phËn m¸y;
2. Sù b«i tr¬n çc bé phËn cña thiÕt bÞ;
3. Tr¹ng th¸i ho¹t ®éng cña çc c¬ cÊu truyÒn lùc gi÷a çc bé phËn
m¸y nh d©y cuaroa, b¸nh r¨ng, trôc cac ®¨ng vv... CÇn ph¸t hiÖn vµ lo¹i
trõ çc vËt l¹ gi÷a çc cÊu kiÖn chuyÓn ®éng;
15

4. T×nh tr¹ng d©y çp ë tang têi, ë rßng räc ®Ønh gi¸ vµ däc theo
ch©n gi¸;
5. T×nh tr¹ng cña phanh h·m, sù ho¹t ®éng b×nh th êng cña cÇn
g¹t h·m, m¸ phanh (®Üa phanh cã dÇu, mì, níc ph¶i lau kh«);
6. Tr¹ng th¸i kü thuËt cña m¸y næ;
7. T×nh tr¹ng cña çc bé phËn b¶o vÖ an toµn .
8. §é chÝnh x¸c cña trôc khoan:
9. Çc cÇn g¹t ®iÒu khiÓn ph¶i ® îc ® a vÒ vÞ trÝ trung hoµ.
4.18- Sau khi kiÓm tra vµ xö lý çc sai lÖch cña m¸y xong míi cho
m¸y ch¹y thö .
5- qui ®Þnh vÒ khoan trªn s«ng n íc
A. Quy ®Þnh chung
5.1- Khi tiÕn hµnh çc c«ng t¸c khoan ë trong çc thung lòng, lßng
s«ng,khe, suèi..., bao gåm c¶ phÇn b·i vµ bê, ë çc khu vùc ngËp n íc th -
êng xuyªn hay chu kú, b»ng çc ph ¬ng tiÖn næi gäi t¾t lµ khoan trªn
s«ng níc ph¶i tu©n theo çc quy ®Þnh cña ch¬ng nµy .
5.2- Tríc khi thùc hiÖn c«ng t¸c khoan trªn s«ng níc cÇn t×m hiÓu
çc tµi liÖu vÒ thuû v¨n, khÝ t îng vµ ®Þa chÊt ë khu vùc khoan nh :
1. T×nh h×nh mùc níc, t×nh h×nh thuû triÒu;
2. T×nh h×nh dßng ch¶y;
3. §é s©u ngËp níc;
4. TÝnh chÊt cña çc con lò, thêi gian x¶y ra lò sím nhÊt vµ muén
nhÊt. §èi víi çc s«ng, khe, suèi ë vïng nói cÇn t×m hiÓu t×nh h×nh lò nói
(lò èng);
5. T×nh h×nh giã, b·o, sãng (chiÒu cao vµ chiÒu dµi sãng) trªn s«ng
níc. Çc tai n¹n ®· x¶y ra trong vïng níc;
6. T×nh h×nh giao th«ng thuû, vËn chuyÓn bÌ, m¶ng vµ t×nh h×nh
vËt tr«i trªn s«ng;
7. T×nh h×nh ®Þa chÊt vµ t×nh h×nh sãi, båi ë bê s«ng , ®¸y
s«ng;
Ph¶i cè g¾ng thu thËp çc tµi liÖu trªn ë çc tr¹m thuû v¨n, khÝ t îng gÇn
khu vùc khoan nhÊt hoÆc ë çc ®¬n vÞ ®· tiÕn hµnh kh¶o s¸t ë khu vùc
khoan dß.
Khi kh«ng thu thËp ® îc çc tµi liÖu cÇn thiÕt thÝch hîp ë çc c¬
quan nãi trªn cÇn tiÕn hµnh ®iÒu tra thu thËp tµi liÖu trong çc c¬ quan
vµ nh©n d©n ë ®Þa ph¬ng.
16

5.3- Khi khoan trªn s«ng níc ë nh÷ng n¬i cã luång giao th«ng thuû
hoÆc cã çc vËt tr«i lín nh bÌ, m¶ng, gç v.v... ®¬n vÞ khoan cÇn liªn hÖ
víi c¬ quan qu¶n lý giao th«ng thuû ®Ó xem xÐt çc trë ng¹i cã thÓ gÆp,
thùc hiÖn çc quy ®Þnh cña giao th«ng thuû hoÆc kÝ hîp ®ång víi c¬
quan qu¶n lý ® êng thuû ®Ó c¬ quan nµy híng dÉn giao th«ng thuû,
chèng va tr«i, b¶o vÖ khu vùc khoan .
B. ThiÕt kÕ lùa chän ph ¬ng tiÖn næi ®Ó khoan trªn s«ng n íc
5.4- Khi lùa chän ph ¬ng tiÖn næi ®Ó khoan trªn s«ng níc ph¶i c¨n
cø vµo kÕt qu¶ tÝnh to¸n kiÓm tra cêng ®é kÕt cÊu vµ æn ®Þnh lËt .
Çc tÝnh to¸n kiÓm tra ph¶i ® îc lµm theo çc quy tr×nh kü thuËt cã
liªn quan hiÖn hµnh.
Ghi chó:
Khi khoan trong mïa kh«ng cã b·o lò cã thÓ sö dông ph ¬ng tiÖn næi
dïng cho c«ng t¸c khoan ®· ® îc thö th¸ch ë çc vïng cã çc ®iÒu kiÖn kü
thuËt vµ tù nhiªn t¬ng tù mµ kh«ng cÇn tÝnh kiÓm tra theo quy ®Þnh
nµy, nhng viÖc chän ph¬ng tiÖn næi ph¶i do thñ tr ëng ®¬n vÞ quyÕt
®Þnh.
5.5- ë çc ph¬ng tiÖn næi nªn t¹o "khe rót" . Khe rót ph¶i ® îc bè
trÝ ë ®Çu th îng lu cña ph¬ng tiÖn vµ ph¶i ®¶m b¶o çc yªu cÇu cÊu t¹o
sau ®©y:
1. Çc liªn kÕt cña khe rót ph¶i th¸o l¾p ® îc nhanh chãng;
2. §¶m b¶o ®é æn ®Þnh toµn khèi vµ cêng ®é cña çc liªn kÕt cña
ph¬ng tiÖn khi th¸o dì çc liªn kÕt cña khe rót;
3. §¶m b¶o ®é æn ®Þnh toµn khèi vµ cêng ®é cña çc liªn kÕt khi
kÝch nhæ èng v¸ch.
5.6 - NÕu kh«ng cã ph ¬ng tiÖn næi ®ñ lín cã thÓ dïng thªm çc
ph¬ng tiÖn næi phô ®Ó ®Æt çc thiÕt bÞ phô, chë vËt liÖu khoan .
5.7- Yªu cÇu vÒ kÝch th íc tèi thiÓu cña sµn c«ng t¸c khoan trªn ph -
¬ng tiÖn næi, trõ quy ®Þnh vÒ chiÒu cao phÇn næi, cÇn lµm theo çc
quy ®Þnh cho sµn khoan ghi ë ®iÒu 4.3.
C. Quy ®Þnh neo ch»ng ph ¬ng tiÖn næi vµ çc biÖn ph¸p b¶o
®¶m an toµn cho ph ¬ng tiÖn næi
5.8- Tríc khi lai d¾t ph ¬ng tiÖn næi ra vÞ trÝ khoan cÇn kiÓm tra
l¹i toµn bé ph¬ng tiÖn kÓ c¶ çc thiÕt bÞ neo ch»ng, th¸o dì çc d©y
®iÖn, d©y th«ng tin nèi víi çc ph ¬ng tiÖn næi.
17

Çc thiÕu sãt vµ h háng cña ph¬ng tiÖn cÇn ® îc söa ch÷a xong tr íc
khi rêi bÕn.
5.9- Ph¬ng tiÖn næi ph¶i ® îc neo hay ch»ng gi÷ vÒ çc híng ®Ó
®¶m b¶o tÝnh æn ®Þnh, gi÷ ®óng vÞ trÝ trong suèt thêi gian khoan.
Sè lîng d©y neo ch»ng kh«ng nªn Ýt h¬n 4 çi. Tr êng hîp dïng 4
d©y neo ch»ng cÇn bè trÝ çc d©y neo ch»ng t¹o víi chiÒu cña dßng ch¶y
mét gãc nhän tõ 35o
®Õn 45o
vµ c¨ng vÒ 4 phÝa kh¸c nhau.
ë ®iÓm nèi cè ®Þnh cña d©y neo víi phao, kh«ng nèi g©y khóc,
ph¶i cã ®é cong lîn ®Ó ®¶m b¶o cho d©y neo chÞu lùc tèt. Khi khoan ë
vïng níc mÆn hoÆc níc lî nªn dïng d©y thõng lµm b»ng s¬ dõa hoÆc ni
lon lµm d©y neo ch»ng.
Khi dïng hè thÕ ®Ó neo gi÷ th× ph¶i tÝnh to¸n hè thÕ theo çc quy
®Þnh hiÖn hµnh vµ ph¶i th êng xuyªn theo dâi t×nh tr¹ng æn ®Þnh cña
hè thÕ.
5.10- Khi th¶ neo ph¶i thùc hiÖn çc quy ®Þnh sau ®©y:
1. Ph¶i cã ngêi ®iÒu khiÓn chung;
2. Ph¶i th¶ neo phÝa trªn dßng ch¶y tr íc;
3. Ph¶i x¸c ®Þnh vÞ trÝ th¶ neo b»ng çc ph ¬ng ph¸p tin cËy ®¶m
b¶o cho d©y neo ® îc c¨ng ®óng híng vµ ®ñ chiÒu dµi ®· thiÕt kÕ, nh
ph¬ng ph¸p giao héi, ph¬ng ph¸p to¹ ®é cùc.
5.11- Khi khoan trong mïa lò hoÆc khoan ë n¬i cã dßng ch¶y m¹nh
(v > 1.5 m/s) cÇn chó ý thùc hiÖn çc yªu cÇu sau ®©y:
1. TËn dông ®Æt híng däc cña ph¬ng tiÖn næi trïng víi híng dßng
ch¶y;
2. Ph¶i xÐt chèng cong vµ t¨ng ®é cøng cho èng v¸ch b»ng çch
dïng èng v¸ch dÉn híng lín, t¨ng ®é ngµm vµo ®Êt cña èng v¸ch dÉn híng
hoÆc t×m çch gi¶m chiÒu dµi tù do cña èng b»ng kÕt cÊu thÝch hîp (nh
neo ch»ng ®o¹n gi÷a èng v¸ch vµo ®Çu th îng lu cña ph¬ng tiÖn ..v.v.);
3. Nªn ®Æt 5 d©y neo ch»ng, trong ®ã cã 3 neo ë phÝa th îng lu;
4. NÕu møc níc biÕn ®æi nhiÒu trong khi khoan th× mçi d©y neo
nªn cã mét têi riªng ®Ó ®iÒu chØnh cho kÞp thêi.
5.12- Trong khi sö dông vµ b¶o qu¶n ph ¬ng tiÖn næi ph¶i nghiªm
chØnh thùc hiÖn çc quy ®Þnh sau ®©y:
1. Ph¶i th êng xuyªn theo dâi ®é lÖch cña ph ¬ng tiÖn næi ®Ó ®iÒu
chØnh t¶i träng, gi÷ th¨ng b»ng cho ph ¬ng tiÖn;
2. Ph¶i th êng xuyªn theo dâi mùc níc ®Ó ®iÒu chØnh ®é c¨ng cña
d©y neo, gi÷ cho ph¬ng tiÖn ë ®óng vÞ trÝ khoan vµ kh«ng bÞ d×m;
3. NÕu cã r¸c rëi vËt tr«i quÊn b¸m vµo d©y neo ph¶i g¹t bá kÞp
thêi;
18

4. §èi víi phao kÝn, çc n¾p phao ph¶i cã gio¨ng cao su vµ ® îc ®Ëy
chÆt;
5. Khi ngõng khoan, trªn ph ¬ng tiÖn næi ph¶i cã ng êi trùc g¸c ®Ó
gi¶i quyÕt kÞp thêi çc sù cè bÊt tr¾c x¶y ra. Sè ng êi trùc g¸c do thñ tr -
ëng ®¬n vÞ chñ qu¶n khoan quyÕt ®Þnh theo çc t×nh huèng cô thÓ.
5.13- §¬n vÞ khoan ® îc giao nhiÖm vô qu¶n lý ph ¬ng tiÖn næi
ph¶i lËp mét sæ kª thiÕt bÞ dông cô cã trªn ph ¬ng tiÖn næi. Sæ nµy ph¶i
®Ó ë n¬i c tró cña tæ, kh«ng ® îc ®em ra ph¬ng tiÖn næi.
Khi ® a thªm hoÆc rót bít thiÕt bÞ, dông cô khái ph ¬ng tiÖn næi
cÇn ghi ngay vµo sæ kª nãi trªn.
Çc thiÕt bÞ dông cô bÞ r¬i xuèng níc ph¶i t×m çch trôc vít kÞp
thêi.
§èi víi çc vËt r¬i kh«ng trôc vít ® îc ®¬n vÞ khoan cÇn b¸o ngay
cho c¬ quan thiÕt kÕ c«ng tr×nh hoÆc c¬ quan ®Æt hµng biÕt ®Ó t×m
çch xö lý.
6- qui ®Þnh vÒ ph ¬ng ph¸p khoan
A. Chän ph ¬ng ph¸p khoan
6.1- Khi lùa chän ph ¬ng ph¸p khoan ph¶i ®¶m b¶o ® îc çc yªu cÇu
sau ®©y:
1. Ph¸t hiÖn chÝnh x¸c ®Þa tÇng, lÊy çc lo¹i mÉu ®Êt, ®¸, n íc vµ
thùc hiÖn thÝ nghiÖm trong lç khoan ® îc chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ theo yªu
cÇu.
2. §¹t n¨ng suÊt khoan cao, hao phÝ vËt t Ýt vµ tiÕn ®é nhanh;
3. §¶m b¶o kü thuËt vµ an toµn lao ®éng;
6.2- C¨n cø vµo t×nh h×nh ®Þa tÇng vµ yªu cÇu cña nhiÖm vô
khoan, bíc ®Çu lùa chän ph¬ng ph¸p khoan theo b¶ng 6.1 sau ®©y:
B¶ng 6.1
Lo¹i ®Êt ®¸
CÊp ®Êt
®¸ theo
®é khoan
Ph¬ng ph¸p khoan
- Çc lo¹i ®Êt dÝnh ë
tr¹ng th¸i dÎo ch¶y,
ch¶y, bïn.
I
- Khoan xoay: mòi khoan lßng m¸ng,
mòi khoan th×a, mòi guång xo¾n ®Çu
ph¼ng.
- Khoan Ðp: mòi khoan èng l¾p bª, mòi
khoan hom.
- Çc lo¹i ®Êt dÝnh ë
tr¹ng th¸i dÎo, dÎo cøng.
- §Êt dÝnh lÉn d¨m, s¹n
(sái , cuéi )
II ~III
- Khoan xoay: mòi khoan ruét gµ, mòi
khoan guång xo¾n ®Çu ph¼ng, mòi
khoan h¹t hîp kim lßng ®«i (kÕt hîp
dung dÞch sÐt).
19

- Çc lo¹i ®Êt rêi (çt,
sái, cuéi nhá vµ võa) ë
tr¹ng th¸i xèp rêi ®Õn
chÆt .
I ~III
- Khoan déng: mòi khoan èng l¾p bª.
- Khoan xoay: Mòi khoan guång xo¾n
®Çu ph¼ng, mòi khoan h¹t kim lßng
®«i (kÕt hîp dung dÞch sÐt ).
- §Êt hßn to (cuéi lín, ®¸
t¶ng .v.v.).
- Çc ®Þa tÇng kÑp lÉn
®¸ hßn to.
III ~ VII
- Khoan déng: mòi khoan l¾p bª, mòi
khoan ph¸.
- Khoan xoay: mòi khoan hîp kim, mòi
khoan bi hay mòi khoan kim c¬ng, mòi
khoan guång xo¾n ®Çu khoan ph¸.
- §Êt sÐt cøng.
- Çc lo¹i ®¸ cã ®é cøng
tõ mÒm ®Õn cøng võa.
III ~ VII
(VIII)
- Khoan xoay: mòi khoan hîp kim, mòi
khoan h¹t hîp kim lßng ®«i kÕt hîp
dung dÞch sÐt, khoan guång xo¾n víi
®Çu khoan ph¸.
- Çc lo¹i ®¸ tõ cøng
®Õn cùc kú cøng
(VII)
VIII ~ XII
- Khoan xoay: mòi khoan bi, mòi khoan
kim c¬ng.
Ghi chó: CÊp ®Êt ®¸ ®Æt trong ngoÆc ®¬n lµ cÊp ®Êt ®¸ ® îc khoan trong
tr êng hîp ç biÖt.
Trong qu¸ tr×nh khoan cÇn theo dâi liªn tôc hiÖu qu¶ cña ph ¬ng
ph¸p khoan ®· dïng ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh hoÆc thay ®æi ph ¬ng
ph¸p khoan nh»m tho¶ m·n yªu cÇu ®· ®Ò ra ë ®iÒu 6.1.
6.3- Dï dïng bÊt cø ph ¬ng ph¸p khoan nµo còng cÇn ®Æc biÖt chó
ý ®¶m b¶o hêng ban ®Çu cña cét dông cô khoan khi më lç. NÕu ph¸t
hiÖn sai lÖch híng cÇn t×m nguyªn nh©n ®Ó xö lý kÞp thêi. Khi ®iÒu
chØnh sai lÖch híng trôc lç khoan nªn tiÕn hµnh b»ng søc ng êi.
Khi khoan më lç ë nh÷ng vïng ngËp níc hoÆc khoan vµo nh÷ng
®Þa tÇng kh«ng æn ®Þnh ph¶i kÕt hîp c«ng viÖc khoan víi viÖc h¹ èng
v¸ch dÉn híng. C«ng viÖc ®Æt çc èng nµy ph¶i ® îc chó ý ®Æc biÖt ®Ó
®¶m b¶o híng cña lç khoan.
B. Khoan déng
6.4 - Khoan déng b»ng mòi khoan èng l¾p bª ® îc dïng ®Ó khoan
vµo çc ®Þa tÇng lµ ®Êt rêi (çt, sái, cuéi) vµ déng vÐt lçkhoan sau khi
®· khoan vµ lÊy mÉu thÝ nghiÖm hoµn chØnh .
Khi khoan gÆp çc ®Þa tÇng cuéi lín, ®Êt hßn lín, ®¸ t¶ng, cã kÝch
cì lín h¬n miÖng mòi khoan èng l¾p bª, th× ph¶i dïng çc mòi khoan
déng ph¸ ®Ó ph¸ vôn vµ chÌn d¹t ®¸ sang v¸ch lç råi dïng èng l¾p bª
déng vÐt lç hoÆc ph¶i chän ph ¬ng ¸n khoan kh¸c cho phï hîp.
6.5- Khi khoan déng b»ng èng l¾p bª cÇn thùc hiÖn çc yªu cÇu
sau ®©y:
1. CÇn lùa chän èng l¾p bª cã ® êng kÝnh phï hîp víi yªu cÇu ® îc
nªu ë ®iÒu 6.6, ®¶m b¶o träng lîng cña cét dông cô khoan ®éng theo
yªu cÇu ghi ë ®iÒu 6.7 vµ cÊu t¹o cña cét dông cô khoan ghi ë ®iÒu 6.8;
20

2. Khi dïng èng v¸ch ®Ó gia cè v¸ch lç khoan th× ph¶i chän èng
v¸ch sao cho gi÷a èng v¸ch vµ èng l¾p bª cã khe hë b×nh qu©n trong
kho¶ng tõ 4 ÷ 17 mm, tøc lµ kho¶ng chªnh gi÷a ® êng kÝnh ngoµi cña èng
l¾p bª vµ ® êng kÝnh trong cña èng v¸ch tõ 8 ÷ 34 mm;
X¸c ®Þnh trÞ sè cña khe hë nµy theo nguyªn t¾c: Dïng khe hë nhá
khi khoan lç ® êng kÝnh nhá, khi khoan trong tÇng ®Êt rêi cã h¹t mÞn,
hoÆc khoan trong tÇng ®Êt rêi kh«ng bÞ tråi. Trong çc tr êng hîp ngîc l¹i
ph¶i chän khe hë lín h¬n;
3. ChiÒu s©u mçi hiÖp déng kh«ng ® îc qu¸ 1m (kh«ng kÓ ®o¹n
déng vÐt çt tråi). NÕu ph¸t hiÖn ®æi tÇng ph¶i ngõng déng ngay ®Ó lÊy
mÉu;
4. Ph¶i h¹ liªn tôc èng v¸ch sao cho ch©n èng v¸ch lu«n lu«n xuèng
gÇn ®Çu èng l¾p bª vµ kh«ng ® îc ®Ó vai èng l¾p bª xuèng qu¸ ch©n
èng v¸ch. Khi dïng biÖn ph¸p xoay l¾c ®Ó h¹ èng v¸ch ph¶i chó ý ®Ó
phßng cho èng kh«ng bÞ nh¶ ren;
5. ChiÒu cao n©ng cét dông cô khoan kh«ng ® îc lín h¬n 1m hoÆc
kh«ng ® îc lín h¬n 0,20 m ®èi víi tr êng hîp déng vÐt trong tÇng ®Êt
dÝnh;
6. Ph¶i ®Ò phßng tr êng hîp çt trµo ra miÖng trªn èng l¾p bª g©y
kÑt lç khoan.
6.6 - Khi khoan déng b»ng èng l¾p bª vµo tÇng cuéi cÇn lùa chän
mòi khoan èng l¾p bª theo b¶ng 6.2:
B¶ng 6.2
Sè
TT
TrÞ sè b×nh qu©n ® êng kÝnh
cña tæ hîp lín nhÊt (mm)
§êng kÝnh cña èng l¾p bª cÇn
dïng (mm)
1 > 150 168 - 146
2 100 - 150 146 - 127
3 < 100 127 - 108
6.7- Träng lîng cña cét dông cô khoan déng (P) thÝch hîp cho tõng
cÊp ®Êt ®¸ ® îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau ®©y:
P = R x  (kg)
Trong ®ã:
R - Lùc nÐn tÜnh däc trôc cÇn thiÕt cña cét dông cô khoan déng
trªn mét centimet chiÒu dµi vµnh (lìi) mòi khoan (kG / cm), lÊy
theo b¶ng 6.3.
 - ChiÒu dµi vµnh mòi hay chu vi vµnh lç khoan, cm .
21

B¶ng 6.3
Sè
TT
CÊp ®Êt ®¸ theo ®é
khoan
Lùc nÐn tÜnh däc trôc cÇn thiÕt cña cét
dông cô khoan R (KG / cm) .
1 I - III 20 - 25
2 III - VI 30 - 40
3 VI -I X 40 - 50
4 IX - XII 50 - 70
Ghi chó:
Çc sè liÖu ghi ë b¶ng trªn ® îc dïng cho c¶ hai lo¹i mòi khoan déng
èng l¾p bª vµ mòi khoan déng ph¸.
6.8- Khi cÇn l¾p cÇn nÆng ®Ó ®¶m b¶o träng lîng cña cét dông
cô khoan th× cÇn nÆng ® îc l¾p liÒn víi mòi khoan.
6.9 - Khi khoan déng ph¸ b»ng çc mòi khoan déng kiÓu lìi ®ôc,
kiÓu ch÷ X, kiÓu ch÷ I v.v. cÇn ®¶m b¶o träng lîng vµ cÊu t¹o cña cét
dông cô khoan ghi ë ®iÒu 6.7; 6.8 vµ thùc hiÖn çc th«ng sè khoan déng
ph¸ kª ë b¶ng 6.4.
B¶ng 6.4
Sè Th«ng sè CÊp ®Êt ®¸ theo ®é khoan
TT IV V - VI VII - VIII IX - X XI - XII
1
Thêi gian ®Ëp vôn
®¸ (phót)
2 8 17 25 25
2
ChiÒu s©u khoan
® îc trong mét hiÖp
(m).
1 ~ 1,2 0,7 ~
0,9
0,5 0,5 ~
0,7
0,3 ~
0,4
3
ChiÒu cao nhÊc mòi
khoan ph¸ (m )
0,5 0,9 1,1 0,9 1,2
6.10- Khi khoan déng trong çc líp çt tråi cÇn ¸p dông phèi hîp çc
biÖn ph¸p chèng tråi sau ®©y:
1. T¹o cét níc d trong lç khoan. Cét níc d cã chiÒu cao cao h¬n mùc
níc díi ®Êt tõ 2 ®Õn 5 mÐt tuú theo ¸p lùc tråi. NÕu ¸p lùc tråi lín ph¶i
dïng cét níc d cao vµ ngîc l¹i.
2. Gi¶m chiÒu cao n©ng cét dông cô khoan déng,
3. Dïng mòi khoan déng cã ® êng kÝnh nhá h¬n ® êng kÝnh trong
cña èng v¸ch tõ 20 ®Õn 35mm;
22

4. Khi rót cét dông cô khoan ph¶i rót víi tèc ®é chËm nhÊt cña têi.
Khi cã yªu cÇu chèng tråi nghiªm ngÆt th× ph¶i gi¶m chiÒu cao
déng xuèng møc tèi thiÓu, trong kho¶ng tõ 5 - 15cm, nªn dïng têi tay ®Ó
rót cét dông cô khoan víi tèc ®é chËm vµ cã thÓ dïng dung dÞch sÐt ®Ó
chèng tråi.
6.11- Khi khoan vµo çc líp ®Êt rêi nÕu cã yªu cÇu thö xuyªn hoÆc
thÝ nghiÖm xuyªn tiªu chuÈn ( SPT ) th× c«ng viÖc thö xuyªn cÇn tiÕn
hµnh theo çc híng dÉn chuyªn m«n vµ ph¶i thùc hiÖn chèng tråi nghiªm
ngÆt.
6.12- Trong qu¸ tr×nh khoan déng, ®Ó thiÕt bÞ khoan ho¹t ®éng
b×nh th êng, cÇn lu ý çc mÆt sau ®©y:
1. Ph¶i theo dâi sù lµm viÖc b×nh th êng cña çc bé phËn thiÕt bÞ,
nhÊt lµ çc bé phËn chuyÓn ®éng cã liªn quan víi têi;
2. Ph¶i ®iÒu khiÓn têi ªm thuËn, tr¸nh lµm cho çp bÞ giËt;
3. Ph¶i lu«n lu«n gi÷ cho d©y çp cuèn ®Òu vµo tang têi vµ kh«ng
bÞ vÆn xo¾n.
4. Ph¶i th êng xuyªn ®iÒu chØnh d©y çp, kh«ng ®Ó çp bÞ chïng
qu¸ hay c¨ng qu¸;
5. Khi h¹ cét dông cô khoan xuèng gÇn ®¸y lç khoan th× ph¶i më
bé phËn li hîp ma s¸t võa ph¶i, ®ång thêi h·m nhÑ tang têi ®Ó tr¸nh cho
d©y çp khái bÞ lång ra theo qu¸n tÝnh khi dông cô ®· ch¹m ®¸y lç
khoan.
C. Khoan Ðp b»ng mòi khoan èng l¾p bª, mòi khoan hom
6.13- Khoan Ðp b»ng mòi khoan èng l¾p bª hay mòi khoan hom
chñ yÕu ® îc xö dông ®Ó khoan çc tÇng ®Êt dÝnh ë tr¹ng th¸i dÎo ch¶y,
ch¶y, bïn vµ lÊy mÉu khi kh«ng thÓ lÊy ® îc mÉu ®Êt b»ng çc lo¹i mòi
khoan kh¸c vµ çc lo¹i èng mÉu th«ng th êng, hoÆc dïng ®Ó vÐt dän ®¸y
lç khoan .
6.14 - ChiÒu s©u Ðp mçi hiÖp khoan kh«ng ® îc vît qu¸ chiÒu dµi
èng l¾p bª hay èng mòi khoan hom tÝnh tõ ®¸y lìi khoan ®Õn vai mòi
khoan .
6.15 - Lùc Ðp cã thÓ dïng tay (søc ng êi), b»ng têi qua hÖ thèng pu
li chuyÒn hoÆc ¸p lùc Ên cña m¸y khoan.
D. Khoan xoay b»ng mòi khoan ruét gµ, mòi khoan lßng m¸ng,
mòi khoan th×a
23

6.16- Khoan ruét gµ chñ yÕu ® îc dïng khoan çc líp ®Êt dÝnh ë
tr¹ng th¸i tõ dÎo mÒm ®Õn nöa cøng cÊp II ®Õn cÊp III .
Khoan lßng m¸ng, khoan th×a ® îc sö dông ®Ó khoan trong çc líp
®Êt rêi Èm ít, ®Êt dÝnh ë tr¹ng th¸i ch¶y , bïn vµ dïng ®Ó vÐt dän ®¸y lç
khoan.
6.17- ChiÒu s©u mçi hiÖp khoan b»ng mòi khoan ruét gµ hay mòi
khoan lßng m¸ng kh«ng ® îc vît qu¸ chiÒu dµi mòi khoan tÝnh tõ ®¸y mòi
khoan tíi vai mòi khoan.
6.18 - §êng kÝnh ngoµi cña mòi khoan kh«ng ® îc nhá h¬n ® êng
kÝnh ngoµi cña dông cô lÊy mÉu nguyªn d¹ng. Nh÷ng lç khoan kh«ng cÇn
lÊy mÉu nguyªn d¹ng nÕu kÕt cÊu cña lç khoan cho phÐp, nªn tËn lîng
dïng mòi khoan ruét gµ, lßng m¸ng cã ® êng kÝnh nhá.
E. Khoan xoay guång xo¾n
6.19- Khoan guång xo¾n ® îc sö dông ®Ó khoan çc líp ®Êt ®¸ tíi
cÊp III hoÆc ®Ó khoan ph¸ toµn ®¸y çc líp ®¸ tõ cÊp IV ®Õn cÊp VII .
Khi khoan guång xo¾n cã lÊy mÉu ph¶i dïng lo¹i guång xo¾n trôc
rçng ®Ó ®Æt vµ chuyÓn èng lÊy mÉu trong khi khoan.
Khi khoan guång xo¾n ph¸ toµn ®¸y ph¶i g¾n ®Çu khoan ph¸ vµo
guång xo¾n.
Khi cÇn khoan lÊy mÉu mµ kh«ng cã guång xo¾n trôc rçng cã thÓ
tiÕn hµnh khoan guång xo¾n ph¸ toµn ®¸y tõng hiÖp kÕt hîp víi çc biÖn
ph¸p lÊy mÉu kh¸c (nh déng èng l¾p bª, ®ãng èng mÉu nguyªn d¹ng
.v.v.).
6.20 - Tuú theo kÕt cÊu lç khoan, yªu cÇu lÊy mÉu vµ kh¶ n¨ng
thiÕt bÞ mµ lùa chon lo¹i guång xo¾n thÝch hîp.
6.21 - Lùa chän ®Çu khoan ph¸ theo b¶ng 6.5 sau ®©y:
B¶ng 6.5
Lo¹i ®Êt ®¸ Lo¹i ®Çu khoan ph¸
1. §Êt ®¸ kh«ng r¾n ch¾c, ®Õn
cÊp IV theo ®é khoan. - §Çu khoan ph¼ng kiÓu ykb
2. §Êt ®¸ mÒm vµ r¾n võa, CÊp IV
vµ V theo ®é khoan (®¸ v«i, nøt nÎ,
®¸ çt kÕt h¹t mÞn, ®¸ bét kÕt
.v.v.).
- §Çu khoan ba l¸, kiÓu B. V. Maren.
3. §¸ r¾n, ®¸ cøng. - §Çu khoan cã nãn xoay, kiÓu "T",
ykb
24

6.22 - Trong qu¸ tr×nh khoan guång xo¾n ph¶i thùc hiÖn çc yªu
cÇu kü thuËt sau ®©y:
1. Thùc hiÖn çc yªu cÇu vÒ khoan më lç theo quy ®Þnh ®· nªu ë
®iÒu 6.3.
2. §é dµi cña hiÖp khoan guång xo¾n tuú thuéc vµo yªu cÇu lÊy
mÉu, t×nh h×nh ®Þa tÇng, ®Æc tÝnh cô thÓ cña tõng lo¹i mòi khoan vµ
c«ng suÊt cña thiÕt bÞ.
Nãi chung, cÇn tranh thñ çc ®iÒu kiÖn thuËn lîi cô thÓ ®Ó cã thÓ
khoan ® îc hiÖp dµi hay liªn tôc.
3. Tríc khi rót guång xo¾n cÇn tiÕn hµnh khoan c¾t b»ng çch cho
quay cét dông cô khoan t¹i chç trong kho¶ng 10 - 15 gi©y.
6.23 - Khi khoan guång xo¾n ph¶i phèi hîp tèt çc chÕ ®é khoan
(bao gåm tèc ®é vßng quay, ¸p lùc lªn cét dông cô khoan, lîng nø¬c vµ ¸p
lùc b¬m röa), víi ®é s©u hiÖp khoan, ®Ó ph¸t huy c«ng suÊt vµ ®¶m
b¶o ®é bÒn l©u dµi cña thiÕt bÞ khoan.
6.24 - Khi khoan vµo çc líp ®Êt ®¸ liªn kÕt yÕu, dÔ khoan (çt,
çt sÐt, bïn v.v.) nãi chung kh«ng cÇn t¨ng ¸p lùc lªn guång xo¾n vµ
khoan víi tèc ®é quay guång nhanh 200 vßng/phót.
Khi khoan vµo çc líp ®Êt dÎo qu¸nh cÇn t¨ng lùc nÐn lªn trôc guång
xo¾n vµ khoan víi tèc ®é quay guång chËm, kho¶ng 120 vßng/phót.
6.25 - Trong khi khoan, nÕu ph¸t hiÖn thÊy hiÖn t îng guång xo¾n
bÞ bã th× ph¶i nhanh chãng ¸p dông çc biÖn ph¸p kü thuËt sau ®©y:
1. Gi¶m tèc ®é vßng quay guång xo¾n;
2. Gi¶m lùc nÐn lªn trôc guång xo¾n;
3. Cø çch mét kho¶ng 1 ®Õn 2 mÐt l¹i cho guång quay t¹i chç
trong kho¶ng 10 ®Õn 15 gi©y;
4. Cø kho¶ng 1,5 ®Õn 2,0 mÐt (b»ng chiÒu dµi ®o¹n guång) kÐo
guång lªn khái lç ®Ó g¹t s¹ch ®Êt b¸m vµo guång.
6.26 - Kh«ng ® îc sö dông guång xo¾n khoan qu¸ "chiÒu s©u
khoan tèi ®a" quy ®Þnh cho tõng lo¹i guång xo¾n .
G. Khoan xoay b»ng mòi khoan hîp kim, mòi khoan hîp kim lßng
®«i
6.27- Khoan xoay b»ng mòi khoan hîp kim ® îc dïng ®Ó khoan vµo
çc líp ®Êt ®¸ tõ cÊp III ®Õn cÊp VII.
1. Quy çch chi tiÕt vµ ph¹m vi sö dông thÝch hîp cña tõng lo¹i mòi
khoan theo chØ dÉn cña nhµ chÕ t¹o (phô lôc 19 vµ 20).
2. Khoan mòi khoan hîp kim vµ mòi khoan hîp kim lßng ®«i kÕt hîp
b¬m dung dÞch sÐt cã thÓ ® îc dïng ®Ó khoan vµ lÊy mÉu nguyªn d¹ng
25

trong çc líp çt bét, çt nhá, çt võa chÆt chÏ, sÐt nöa cøng ®Õn cøng
theo híng dÉn ë ®iÒu 10.2.3.
3. Cã thÓ sö dông lo¹i mòi khoan hîp kim tù mµi ®Ó khoan trong
çc líp ®Êt ®¸ tõ cÊp VI ®Õn cÊp VIII vµ tíi cÊp IX khi trong ®¸ kh«ng cã
lÉn th¹ch anh.
6.28 - Çc mòi khoan hîp kim ®Òu ph¶i cã miÖng tho¸t níc ë
kho¶ng gi÷a çc r¨ng hoÆc côm r¨ng hîp kim. Khi khoan trong ®¸ mÒm
miÖng tho¸t níc ph¶i lín h¬n khi khoan trong ®¸ cøng. H×nh d¹ng cña
miÖng tho¸t níc cã thÓ lµ h×nh thang, h×nh vßm hay h×nh tam gi¸c cã
®Ønh lÖch vÒ phÝa ngîc víi chiÒu xoay, chiÒu cao miÖng tho¸t níc lÊy
trong kho¶ng 10 - 15 milimÐt vµ chiÒu réng trong kho¶ng 12 - 15
milimÐt.
6.29 - Khi bè trÝ çc h¹t hîp kim trªn mòi khoan ph¶i tho¶ m·n çc
yªu cÇu sau ®©y:
1. H¹t hîp kim trong cïng mét hµng ph¶i cã ®é nh« b»ng nhau vµ
®Æt ®ïng vÞ trÝ trong h×nh vµnh kh¨n ®· ®Þnh. Çc vµnh kh¨n nµy ph¶i
liÒn nhau hoÆc lÊn mÐp vµo nhau;
2. Ph¶i bè trÝ xen kÏ hoÆc lu©n phiªn h¹t hîp kim ë çc hµng theo
mét thø tù nhÊt ®Þnh;
3. Khi khoan vµo tÇng ®¸ bÞ nøt nÎ nhiÒu hoÆc tÇng ®¸ cã ®é
cøng kh«ng ®Òu nªn dïng mòi khoan g¾n hîp kim víi ®é nh« nhá;
4. Çc h¹t hîp kim ® îc g¾n vµo mòi khoan theo çc ®é xiªn quy
®Þnh ë b¶ng 6.6.
B¶ng 6.6
CÊp ®Êt ®¸ theo ®é
khoan
§é xiªn gãc c¾t (β) §é v¸t h¹t hîp kim (α)
- §¸ cÊp III 70° - 75° 50° - 65°
- §¸ cÊp IV - VI 75° - 80° 60° - 70°
- §¸ cÊp VII 80° - 90° 70° - 80°
- §¸ cøng võa, nøt nÎ 90° - 100 ° 80° - 975 °
6.30- Khi dïng mòi khoan hîp kim ph¶i chó ý ®Õn ®iÒu sau ®©y:
Ph¶i hµn l¹i hoÆc thay thÕ çc h¹t hîp kim bÞ háng hay bÞ nøt vì tr -
íc khi dïng. Ph¶i mµi röa l¹i mÆt v¸t, ®é xiªn, ®é nh« cña h¹t hîp kim khi
ph¸t hiÖn chóng bÞ cïn hay sai lÖch.
26
α
αα
β
ββ

6.31- Khi khoan hîp kim ph¶i phèi hîp gi÷a tèc ®é quay, ¸p lùc lªn
®¸y vµ chÕ ®é b¬m röa ®Ó t×m ra chÕ ®é khoan tèt nhÊt nh»m sö
dông hîp lý thiÕt bÞ khoan, ®¶m b¶o chÊt lîng khoan vµ ®¹t n¨ng suÊt
cao.
VÒ nguyªn t¾c, khi khoan trong çc líp ®¸ mÒm th× dïng ¸p lùc
khoan nhá, tèc ®é quay lín, lîng níc b¬m röa ph¶i võa ®ñ ®Ó röa mïn
khoan vµ kh«ng lµm gi¶m tû lÖ lÊy lâi. Khi khoan trong çc líp ®¸ cã tÝnh
mµi mßn nhiÒu ph¶i dïng tèc ®é vßng quay ë giíi h¹n thÊp vµ t¨ng ¸p lùc
lªn ®¸y .
Khi t¨ng ¸p lùc vµ tèc ®é quay ph¶i tõ tõ kh«ng ® îc t¨ng ®ét ngét.
6.32- Tèc ®é quay cña tõng lo¹i mòi khoan ® îc tÝnh theo tèc ®é
vµnh mòi khoan, theo çc lo¹i ®Þa tÇng ® îc kª ë b¶ng 6.7.
B¶ng 6.7
Lo¹i ®Þa tÇng
Tèc ®é
vµnh mòi
khoan
Tèc ®é quay n (vßng/phót) øng víi ® -
êng kÝnh mòi khoan
(m / sec) 150 130 110 91
- Cã tÝnh mµi mßn
yÕu ®ång ®Òu.
1,2 - 2,4 153 -
305
176 -
354
208 -
416
251 -
503
võa ®ång ®Òu.
0,8 - 1,2 102 -
153
118 -
176
138 -
208
168 -
251
lín kh«ng ®ång
®Òu.
0,3 - 0,6 38 - 76 44 - 89 52 - 104 63 - 126
- Nøt nÎ kh«ng
®ång nhÊt
0,3 - 0,4 38 - 51 44 - 59 52 - 69 63 - 84
6.33- ¸ p lùc däc trôc khoan tèi ®a cho phÐp tÝnh theo kh¶ n¨ng
chÞu lùc cña çc h¹t hîp kim chÝnh g¾n lªn tõng lo¹i mòi khoan ® îc quy
®Þnh theo nhµ chÕ t¹o .
6.34- Khoan cã b¬m röa ® îc ¸p dông khi khoan trong çc ®Þa
tÇng lµ ®¸ tõ cÊp IV trë lªn . §èi víi çc ®Þa tÇng lµ ®Êt dÝnh, ®Êt rêi,
®Êt ®¸ dÔ bÞ sËp lë, tan r÷a, Khoan cã b¬m röa chØ ® îc ¸p dông khi
dïng dung dÞch sÐt ®Ó khoan vµ gia cè v¸ch lç khoan .
Lîng níc b¬m röa phô thuéc vµo tÝnh chÊt nham th¹ch vµ ® êng
kÝnh mòi khoan, tÝnh b»ng lÝt /phót, ® îc x¸c ®Þnh theo b¶ng 6.8.
B¶ng 6.8
27

TÝnh chÊt ®Þa tÇng §êng kÝnh ngoµi mòi khoan, (mm)
150 - 130 110 91 - 75
- TÝnh mµi mßn nhá kh«ng
nøt nÎ
125 - 100 100 - 85 63 - 60
- TÝnh mµi mßn t¬ng ®èi lín 150 - 130 135 - 100 85 - 75
- TÝnh mµi mßn lín 200 - 150 150 - 130 100 - 85
- TÇng ®¸ bÞ nøt nÎ nhiÒu 150 - 100 125 - 80 100 - 60
6.35- Khi kh«ng cÇn nghiªn cøu tÝnh chÊt nøt nÎ vµ tÝnh chÊt thÊm
cña tÇng ®¸ nªn dïng dung dÞch sÐt ®Ó khoan.
Tiªu chuÈn kü thuËt cña dung dÞch sÐt ® îc ghi ë b¶ng 6.9
B¶ng
6.9
Th«ng sè cña dung dÞch sÐt §¬n vÞ ChØ tiªu
- Träng lîng thÓ tÝch ®¬n vÞ γ g/cm 3
1,05 - 1,30
- §é nhít qui íc N sÐc 20 - 25
- Hµm lîng çt C % Kh«ng lín h¬n 4
- §é keo K % Kh«ng lín h¬n 5
- §é æn ®Þnh
B
g/cm 3
0,02
Ghi chó:
- Khi khoan vµo tÇng ®¸ dÔ bÞ sËp lë v¸ch nªn dïng chØ tiªu träng l -
îng thÓ tÝch ®¬n vÞ cao ;
- Khi khoan vµo tÇng ®¸ nøt nÎ nhiÒu hoÆc nhiÒu lç hæng nªn dïng
®é nhít cao;
- Trong ®iÒu kiÖn khoan phøc t¹p nh khi v¸ch lç khoan bÞ sËp lë
nhiÒu, bÞ mÊt dung dÞch nghiªm träng cÇn nghiªn cøu ®Ó lùa chän chØ
tiªu kü thuËt cña dung dÞch sÐt cho thÝch hîp;
6.36- Khi khoan dïng dung dÞch sÐt ph¶i chó ý çc vÊn ®Ò sau:
1. Dung dÞch sÐt tõ lç khoan cÇn cho ch¶y qua m¸ng l¾ng cã ®é
dèc kho¶ng 1% vµ dµi tõ 10 ®Õn 15m, r·nh cã tiÕt diÖn 15 x 20 cm vµ cø
mçi kho¶ng 1÷2 mÐt ph¶i ®Æt mét tÊm ng¨n cã chiÒu cao thÊp h¬n mÐp
r·nh vµi centimÐt.
Khi dïng ph¬ng ph¸p khoan dung dÞch sÐt kh«ng th êng xuyªn nªn
dïng m¸ng l¾ng chÕ t¹o s½n cã ® êng ch¶y g·y khóc.
2. Ph¶i th êng xuyªn kiÓm tra çc th«ng sè vÒ ®é nhít qui íc (N) vµ
hµm l¬ng çt (C) cña dung dÞch sÐt.
3. Khèng chÕ lu lîng dung dÞch sÐt vµ ¸p lùc b¬m theo chÕ ®é
khoan lùa chän.
28

5. Khi khoan vµo tÇng ®Êt rêi vµ tÇng ®¸ kh«ng nøt nÎ nghiªm
träng dÔ bÞ sôt lë v¸ch ph¶i tæ chøc khoan liªn tôc 3 ca.
6.37- Khi h¹ cét dông cô khoan xuèng ®¸y lç khoan ph¶i thùc hiÖn theo h íng
dÉn sau ®©y:
1. H¹ ®Çu mòi khoan çch ®¸y lç 1 m th× dõng l¹i;
2. B¬m níc röa cho níc trµo ra miÖng lç khoan;
3. Cho trôc khoan quay víi tèc ®é sè 1 (chËm nhÊt);
4. H¹ cét dông cô khoan tõ trªn xuèng ®¸y lç khoan víi tèc ®é chËm;
5. Khi ®· ®¹t ®é s©u cña hiÖp tr íc th× t¨ng dÇn ¸p lùc däc trôc khoan vµ tiÕp
tôc khoan theo chÕ ®é khoan thÝch hîp víi ®Þa tÇng ë ®¸y lç.
6.38- Çc trêng hîp sau ®©y ph¶i khoan víi tèc ®é sè 1 (chËm nhÊt), tèc ®é
khoan kh«ng lín h¬n 1,5 cm/phót vµ ¸p lùc däc trôc khoan nhá (kh«ng lín h¬n 200 kG):
1. Khoan l¹i hoÆc khoan doa lç khoan;
2. Thay ®æi ® êng kÝnh lç khoan;
3. §Þa tÇng thay ®æi tõ cøng sang mÒm hoÆc ng îc l¹i;
4. §Êt ®¸ n»m nghiªng.
6.39- Khi khoan qua çc tÇng ®Êt ®¸ dÔ bÞ ph¸ huû, tan r÷a bëi dßng níc b¬m
röa vµ bëi t¸c ®éng rung cña mòi khoan cÇn dïng mòi khoan hîp kim lßng ®«i ®Ó ®¶m
b¶o chÊt lîng lÊy mÉu.
6.40- Khoan b»ng mòi khoan hîp kim lßng ®«i ph¶i chó ý thùc hiÖn çc chØ dÉn
sau ®©y:
1. Khi h¹ cét dông cô khoan ph¶i theo çc híng dÉn ë ®iÒu 6.37.
2. B¬m níc xãi röa qua khe gi÷a hai lßng;
3. Tèc ®é quay mòi khoan kh«ng qu¸ 80 vßng/phót;
4. ¸ p lùc ®¸y lç duy tr× trong kho¶ng 100 - 200 kG, tuú thuéc ® êng kÝnh mòi
khoan (® êng kÝnh mòi khoan lín th× dïng ¸p lùc ®¸y lç lín);
5. Dïng lîng níc b¬m röa nhá kho¶ng tõ 30 - 40 lÝt/phót;
6. Mçi hiÖp khoan kh«ng s©u qu¸ 0,5 - 1,0 mÐt;
7. Khi thÊy tèc ®é quay gi¶m xuèng ®ét ngét, cã thÓ x¶y ra hiÖn t îng kÑt ph¶i
ngõng khoan vµ n©ng mòi khoan lªn .
6.41- Trong çc trêng hîp sau ®©y nªn ¸p dông ph ¬ng ph¸p khoan hîp kim
kh«ng b¬m röa:
1. Khoan vµo çc lo¹i ®¸ bÞ tan r÷a bëi dung dÞch b¬m röa kh«ng thÓ lÊy ® îc
mÉu.
2. Khoan v¸o çc tÇng ®Êt dÝnh vµ ®Êt rêi dÔ bÞ sËp lë, kh«ng thÓ b¶o vÖ v¸ch
lç khoan b»ng dung dÞch sÐt ;
3. Nguån cÊp níc khan hiÕm;
4. Khi cã yªu cÇu ph¶i nghiªn cøu §CTV ®Æc biÖt.
6.42- Khi khoan ®¸ b»ng mòi khoan hîp kim kh«ng b¬m röa ph¶i thùc hiÖn çc
yªu cÇu kü thuËt sau ®©y:
1. Ph¶i thùc hiÖn lu th«ng níc ë ®¸y lç khoan theo d¹ng cña ph ¬ng ph¸p tuÇn
hoµn ngîc;
29

2. Cét dông cô khoan ph¶i cã cÊu t¹o gåm mòi khoan hîp kim, èng mÉu, èng l¾ng
bét, ®Çu nèi hai chiÒu vµ cÇn khoan.Trªn cÇn khoan, phÝa trªn èng l¾ng bét ph¶i cã lç
®Ó tho¸t níc vµ mïn khoan;
3. Hîp kim ë mòi khoan ph¶i cã ®é nh« kh«ng nhá h¬n 3 mm ë sên ngoµi vµ 2
mm ë sên trong;
4. Trong khi khoan ph¶i th êng xuyªn n©ng h¹ cét dông cô khoan;
5. X¸c ®Þnh ¸p lùc khoan, tèc ®é vµnh mòi, chiÒu cao n©ng cét dông cô khoan
theo b¶ng 6.10.
6. Mçi hiÖp khoan kh«ng s©u qu¸ 1 - 1,5 mÐt.
B¶ng 6.10
Th«ng sè khoan §¸ cã ®é bÒn thÊp §¸ cã ®é bÒn võa
- ¸ p lùc däc trôc khoan ( kG ). 150 - 250 200 - 400
- Tèc ®é vµnh mòi (m/s). Kh«ng lín h¬n 0,6 Kh«ng lín h¬n 0,8
- ChiÒu cao nhÊc cét dông cô khoan (cm) 5 - 8 8 - 10
6.43- C«ng t¸c chÌn bÎ lâi ®¸ ph¶i tiÕn hµnh theo tr×nh tù sau:
1. Ngõng xoay cÇn khoan, tiÕp tôc b¬m röa lç khoan víi lu lîng b¬m tõ 6 - 10
lÝt/phót cho mét centimÐt ® êng kÝnh ngoµi cña mòi khoan trong kho¶ng thêi gian tõ 20
®Õn 50 phót (tuú theo lo¹i ®¸, lîng mïn khoan, chiÒu s©u lç khoan trong hiÖp ®ã) cho
tíi khi ®é ®ôc cña níc trµo ra miÖng lç khoan nh cña níc b¬m vµo.
2. Th¶ 150 - 250 g h¹t chÌn nhá cã ® êng kÝnh 1,5 ÷ 2,0mm qua cÇn khoan. Võa
th¶ võa gâ cét cÇn khoan.
3. Th¶ tiÕp 600 - 800g h¹t chÌn lín h¬n cã ® êng kÝnh 3 - 4mm qua cÇn khoan (® -
êng kÝnh lç khoan lín hoÆc ®é s©u hiÖp khoan lín th× cÇn th¶ nhiÒu h¹t chÌn);
4. B¬m röa tiÕp cho tíi khi ¸p lùc n íc b¬m röa t¨ng lªn ®ét ngét, kho¶ng tõ 3
®Õn 10 phót;
5. Cho cét cÇn khoan xoay chËm vµi ®ît ng¾n ®Ó c¾t mÉu;
6. KÐo cét cÇn khoan lªn ®é 0,2 mÐt råi l¹i th¶ xuèng ®Ó kiÓm tra: nÕu cét cÇn
khoan xuèng hÕt ®é s©u ®· khoan ® îc chøng tá mÉu ®· ® îc chÌn trong èng mÉu th×
míi ® îc rót cét dông cô khoan ®Ó lÊy mÉu. Khi rót cÇn ph¶i rót tõ tõ, tr¸nh va ch¹m
m¹nh vµ h·m têi ®ét ngét;
H¹t chÌn ® îc ®Ëp tõ ®¸ cøng cã cêng ®é trªn 400 KG/cm 2
. ChØ khi khoan ®¸
cøng cÊp X - XII míi ® îc dïng bÞ gang ®Ó chÌn lâi. Cì bi vµ lîng bi chÌn t¬ng ® ¬ng víi lîng
h¹t chÌn ®· qui ®Þnh ë trªn, ngoµi ra cßn cho thªm mét Ýt ®¸ cøng ®Ëp nhá, cì 3 - 4
mm, ®Ó chÌn;
6.44 - Khoan xoay b»ng mòi khoan kim c¬ng ® îc dïng ®Ó khoan çc lo¹i ®¸
cøng tõ cÊp VIII trë lªn, ®¸ nøt nÎ khã lÊy lâi, hoÆc cÇn t¨ng nhanh tèc ®é khoan khi mòi
khoan h¹t hîp kim hay mòi khoan bi kh«ng gi¶i quyÕt ® îc .
Çc yªu cÇu kh¸c vÒ kü thuËt khoan cã thÓ ¸p dông nh ®· quy ®Þnh cho mòi
khoan h¹t hîp kim .
H. Khoan xoay b»ng bi
6.45 - Khi khoan trong çc tÇng ®Êt ®¸ cã ®é c÷ng tõ cÊp VIII trë lªn cã thÓ xö
dông ph¬ng ph¸p khoan b»ng bi. Bi gang th êng ® îc dïng ®Ó khoan vµo çc tÇng ®¸ cã
®é cøng cÊp VIII ®Õn cÊp IX vµ bi thÐp th êng ® îc dïng ®Ó khoan vµo çc tÇng ®¸ tõ
cÊp IX ®Õn cÊp XII.
30

6.46- Khi dïng ph ¬ng ph¸p khoan bi ph¶i tuú theo ®é cøng, tÝnh chÊt nøt nÎ cña
tÇng ®¸, ¸p lùc níc díi ®Êt vµ yªu cÇu lÊy mÉu mµ lùa chän lo¹i mòi khoan, bi khoan,
chÕ ®é khoan cho phï hîp.
6.47- Qui çch chñ yÕu cña mòi khoan bi ® îc kª ë b¶ng 6.11.
B¶ng 6.11
Lo¹i
mòi
§êng kÝnh mòi
khoan (mm)
ChiÒu cao
miÖng níc
ChiÒu dµy
mòi khoan
DiÖn tÝch lµm viÖc øng
víi tû sè miÖng tho¸t níc
cm 2
khoan Ngoµi (D) Trong (d) (mm) (mm) 1/ 5 1/ 4 1/ 3
146 150 130 150 10 35 33 29
127 130 110 150 10 30 28 25
108 110 90 150 10 25 24 21
89 91 73 150 9 19 17 16
73 75 57 120 9 15 14 12
Ghi chó:
1. Lo¹i mòi khoan bi ® îc gäi theo kÝch th íc ® êng kÝnh ngoµi cña èng mÉu;
2. Khi khoan b»ng bi thÐp nªn dïng lo¹i mòi khoan cã bÒ dµy lín h¬n 1mm so víi
trÞ sè ®· kª trong b¶ng trªn;
3. Khi khoan bi nhÊt thiÕt ph¶i l¾p èng mïn khoan, nªn dïng èng mÉu thµnh dµy;
4. §é bÒn cña kim lo¹i lµm mòi khoan nªn thÊp h¬n ®é bÒn cña kim lo¹i lµm bi
khoan theo tû sè 1/ 1,5 hoÆc còng cã thÓ ¸p dông qui ®Þnh sau ®©y:
- Khi khoan b»ng bi gang ph¶i dïng lo¹i mòi khoan thÐp cã hµm l îng Çcbon tõ
0,4 ®Õn 0,5%, nh ng còng cã thÓ Ýt h¬n, tõ 0,15 ®Õn 0,25%.
- Khi khoan b»ng bi thÐp c¾t ph¶i dïng lo¹i mòi khoan chÕ t¹o b»ng thÐp 40X,
46X, 30XTC hoÆc thÐp m¨ng gan.
5. MiÖng tho¸t níc cña mòi khoan ph¶i lµm theo qui çch vµ híng dÉn sau ®©y:
- Khi khoan ë tÇng ®¸ nøt nÎ nhiÒu, kh«ng lÊy ® îc lâi ®¸ hoµn chØnh nªn lµm
miÖng tho¸t níc thÊp vµ hÑp.
- Khi khoan ë tÇng ®¸ cøng nªn t¨ng chiÒu cao miÖng tho¸t n íc.
- Khi khoan b»ng bi gang nªn lÊy chiÒu cao miÖng tho¸t n íc (h) tõ 100 ®Õn 150
mm vµ chiÒu réng phÝa díi cña miÖng tho¸t níc (b) tõ 1/ 4 ®Õn 1/ 5 chu vi trung b×nh
cña mÆt vµnh mòi khoan.
- Khi dïng bi thÐp c¾t, nªn lÊy chiÒu cao miÖng tho¸t n íc (h) tõ 120 ®Õn 180
mm vµ chiÒu réng phÝa díi cña miÖng tho¸t níc (b) tõ 1/ 3 ®Õn 1/ 4 chu vi trung b×nh
cña mÆt vµnh mòi khoan.
- §é xiªn cña miÖng tho¸t n íc tõ 65 o
®Õn 70o
so víi mÆt ph¼ng ngang. §Çu trªn
cña miÖng tho¸t níc lÖch vÒ phÝa chiÒu quay cña mòi khoan.
- D¹ng cña miÖng níc cã thÓ ® îc chän mét trong hai h×nh thøc sau ®©y:
ChiÒu xoay
mòi khoan
31
b
h
αα
b

- Sau mçi hiÖp khoan, ph¶i chó ý tu söa vµnh mòi khoan vµ miÖng tho¸t n íc:
MÆt mòi khoan ph¶i b»ng ph¼ng ®Ó cã diÖn tÝch phï hîp víi yªu cÇu cña hiÖp khoan
tíi. Khi chiÒu cao miÖng tho¸t níc chØ cßn l¹i díi 80 mm hoÆc íc lîng kh«ng thÓ dïng tiÕp
cho hiÖp sau th× ph¶i c¾t l¹i miÖng tho¸t níc;
6.48 - ViÖc lùa chän cì bi khoan to hay nhá ph¶i c¨n cø vµo ®é cøng, ®é nøt nÎ
cña tÇng ®¸ vµ ¸p lùc níc ngÇm.
Khoan vµo tÇng ®¸ cã ®é cøng trung b×nh, tÇng ®¸ bÞ nøt nÎ hay tÇng ®¸ cã n -
íc ¸p lùc m¹nh nªn dïng lo¹i bi lín (cì 3 - 4mm) khoan vµo tÇng ®¸ cã ®é cøng cao, kÕt
cÊu h¹t nhá, t¬ng ®èi hoµn chØnh vµ cÇn n©ng cao tû lÖ lÊy lâi nªn dïng lo¹i bi nhá, cì
2 - 2,5mm.
Khi khoan ë tÇng ®¸ cã ®é cøng trung b×nh cã thÓ sö dông hçn hîp bi gang vµ
bi thÐp víi tû lÖ 3/ 4 bi gang vµ 1/ 4 bi thÐp, nh ng ph¶i lµ bi cïng cì ®Ó khoan. ViÖc sö
dông hçn hîp bi kh¸c cì ph¶i qua thùc nghiÖm vµ ® îc thñ trëng ®¬n vÞ chñ qu¶n chÊp
thuËn.
6.49 - Khi n¹p bi vµo lç khoan cã thÓ vËn dông çc ph ¬ng thøc sau ®©y: N¹p bi
theo hiÖp, n¹p bi ®Þnh kú mÎ lín vµ n¹p bi ®Þnh kú mÎ nhá.
ChØ nªn dïng çch n¹p bi theo hiÖp trong tr êng hîp khoan vµo tÇng ®¸ cã ®é
cøng trung b×nh, cÊp VII - X vµ trong tÇng ®¸ kh«ng bÞ nøt nÎ.
N¹p bi ®Þnh kú mÎ lín th êng ® îc ¸p dông trong tr êng hîp khoan vµo tÇng ®¸ cã
®é cøng cao, cÊp X - XII, tÇng ®¸ nøt nÎ nhiÒu hoÆc tÇng ®¸ cã kÑp líp mÒm yÕu.
N¹p bi ®Þnh kú mÎ nhá ® îc sö dông khi chuyÓn tõ khoan hîp kim sang khoan bi,
khi cÇn lÊy mÉu ®Òu ®Æn vµ khi cÇn thÝ nghiÖm trong lç khoan.
6.50- Lîng níc b¬m röa trong khi khoan bi, khi n¹p bi theo hiÖp vµ n¹p bi ®Þnh
kú mÎ lín, tÝnh theo lÝt/phót ® îc lÊy theo b¶ng 6.12.
B¶ng 6.12
Lo¹i Giai ®o¹n khoan §êng kÝnh mòi khoan (mm)
bi trong hiÖp 150 130 110 91 75
Bi §Çu hiÖp 48 - 32 42 - 28 36 - 24 30 - 20 24 - 16
gang Cuèi hiÖp 24 - 12 21 - 11 18 - 10 15 - 8 12 - 6
Bi Kh«ng ph©n biÖt
thÐp giai ®o¹n khoan 60 - 50 50 - 40 40 - 30 30 - 20 25 - 15
Ghi chó:
- Th«ng th êng trong khoan bi chØ dïng níc ®Ó b¬m röa. Tuy nhiªn khi cÇn
chèng sôt lë v¸ch lç khoan hoÆc khi khoan vµo çc ®Þa tÇng nøt nÎ bÞ mÊt n íc nhiÒu cã
thÓ xem xÐt viÖc khoan b»ng dung dÞch sÐt. Khoan bi b»ng dung dÞch sÐt tiÕn hµnh
theo çc ®iÒu 6.6.9 - 6.6.10.
- LÊy trÞ sè lîng níc b¬m röa lín ë ®Çu hiÖp vµ gi¶m dÇn ®Õn trÞ sè nhá ë cuèi
hiÖp.
- Khi tèc ®é khoan nhanh cÇn t¨ng lîng níc b¬m röa mét çch thÝch ®¸ng.
- Khi n¹p bi ®Þnh kú mÎ nhá lÊy lîng níc b¬m röa tõ 2 ®Õn 3 lit/phót cho mét
centimet ® êng kÝnh ngoµi mòi khoan.
6.51 - Lùc nÐn däc trôc cÇn khoan (Pt ) lÊy theo tÝch sè cña diÖn tÝch mÆt lµm
viÖc cña mòi khoan (Fm ) vµ søc nÐn ®¬n vÞ cÇn thiÕt ( R® ) :
Pt = R® Fm (kG)
32

Søc nÐn ®¬n vÞ cÇn thiÕt R® phô thuéc vµo lo¹i bi ® îc sö dông vµ cÊp ®Êt ®¸
lÊy theo b¶ng 6.13 :
B¶ng 6.13
Lo¹i bi CÊp ®¸ theo ®é khoan
Søc nÐn ®¬n vÞ cÇn thiÕt
(kG/cm 2
)
Bi gang VIII - IX 20 - 25
Bi thÐp ®óc VIII - XII 30 - 35
Bi thÐp c¾t VIII - IX 30 - 35
X - XI 35 - 40
XII 40 - 50
Khi khoan trong tÇng ®¸ nøt nÎ nhiÒu cÇn gi¶m lùc nÐn däc trôc vµ tèc ®é xoay
mét çch thÝch ®¸ng .
6.52- Lùc nÐn däc trôc khoan (Pt ) tÝnh s½n cho çc lo¹i mòi khoan bi tiªu chuÈn
øng víi çc møc nÐn ®¬n vÞ cÇn thiÕt vµ miÖng tho¸t n íc kh¸c nhau ® îc kª ë b¶ng
6.14.
Ghi chó:
1. Khi dïng mòi khoan cã miÖng tho¸t n íc h×nh tam gi¸c, diÖn tÝch mÆt lµm
viÖc sÏ t¨ng dÇn lªn do bi mßn trong qu¸ tr×nh khoan. V× vËy ph¶i t¨ng lùc nÐn däc trôc
mét çch t¬ng øng vÒ cuèi hiÖp.
2. Khi träng lîng cña cét dông cô khoan víi cÇn khoan th«ng th êng cha ®ñ ¸p lùc
nÐn däc trôc khoan th× nªn dïng cÇn khoan nÆng hay èng mÉu thµnh dµy ®Ó t¨ng ¸p
lùc. PhÇn lùc nÐn lªn ®¸y lç do cÇn nÆng hay èng mÉu thµnh dµy ®¶m nhiÖm kh«ng
nhá h¬n 25% lùc nÐn däc trôc cÇn thiÕt. CÇn khoan nÆng ph¶i ® îc ¸p s¸t èng mÉu.
6.53 - Tèc ®é xoay cña mòi khoan, tÝnh theo vßng/phót x¸c ®Þnh cho tõng lo¹i
mòi khoan ® îc kª ë b¶ng 6.15.
B¶ng 6.15
Lo¹i bi §êng kÝnh ngoµi cña mòi khoan (mm)
150 130 110 91 75
Bi gang 80 - 130 130 - 190 190 - 240 240 - 300 300 - 350
Bi thÐp 80 - 100 100 - 120 125 - 140 145 - 170 180 - 200
Ghi chó:
- NÕu dông cô khoan kh«ng cßn tèt, kh«ng nªn dïng tèc ®é qu¸ 250 vßng/ phót;
- Tèc ®é quay lín ® îc dïng cho tÇng ®¸ cøng, tÇng ®¸ hoµn chØnh, qu¸ tr×nh
khoan thuËn lîi;
- Tèc ®é quay nhá ® îc dïng cho tÇng ®¸ nøt nÎ kh«ng hoµn chØnh.
6.54- Trong qu¸ tr×nh khoan bi ph¶i chó ý thùc hiÖn çc yªu cÇu kü thuËt sau:
1. ThØnh tho¶ng ph¶i n©ng mòi khoan lªn khái ®¸y lç kho¶ng 2 - 3 cm, cho bi
xuèng ®¸y lç;
2. Ph¶i lu«n lu«n theo dâi t×nh h×nh níc röa vÒ çc mÆt chÊt lîng vµ mÇu s¾c,
t×nh h×nh vµ hiÖu qu¶ khoan vµo tÇng ®¸ ®Ó ®iÒu chØnh kÞp thêi chÕ ®é khoan,
hoµn chØnh lîng bi vµ çch thøc n¹p bi;
3. TiÕn hµnh tu söa l¹i lìi khoan hoÆc thay ®æi lìi khoan theo yªu cÇu cña ®iÒu
6.47;
4. Khi h¹ cét dông cô khoan xuèng ®¸y lç khoan ph¶i tiÕn hµnh thËn träng theo
híng dÉn sau ®©y : Khi mòi khoan xuèng çch ®¸y lç mét mÐt, cÇn dõng h¹ cét dông cô
33

khoan, tiÕn hµnh b¬m röa víi lu lîng ®¬n vÞ 3 - 5 lit/phót cho mçi centimet ® êng kÝnh
ngoµi cña mòi khoan trong kho¶ng 20 phót, sau ®ã cho quay cét cÇn khoan víi tèc ®é
sè 1 (chËm nhÊt) vµ h¹ thËn träng cét dông cô khoan xuèng. Sau khi cét dông cô khoan
®· ch¹m ®¸y cho t¨ng dÇn tèc ®« quay vµ ¸p lùc däc trôc khoan tíi trÞ sè thÝch hîp víi
®Þa tÇng ®¸y lç.
Trang nµy ®Ó ®¸nh B¶ng 6.14
6.55- Khi ®ang khoan bi cì nhá mµ muèn chuyÓn s¹ng khoan b»ng bi cì lín h¬n
cÇn ¸p dông mét trong hai biÖn ph¸p sau ®©y:
34

1. T×m çch më réng mét ®o¹n lç b»ng çch n¹p thªm bi cì nhá, nhiÒu h¬n mét
Ýt so víi lîng bi n¹p th«ng th êng. ChiÒu dµi ®o¹n lç më réng Ýt nhÊt ph¶i b»ng chiÒu dµi
èng mÉu.
2. Cã thÓ n¹p ngay bi cì lín h¬n nh ng víi lîng bi n¹p Ýt h¬n quy ®Þnh vµ ph¶i
thùc hiÖn ®ång thêi víi viÖc gi¶m lîng níc b¬m röa.
6.56- Khi chuyÓn tõ khoan hîp kim sang khoan bi ph¶i dïng bi cì nhá khoan qua
mét ®o¹n cã chiÒu dµi Ýt nhÊt b»ng mét èng mÉu víi mÎ bi ®Çu tiªn kh«ng qu¸ 3 kg vµ
kh«ng ® îc b¬m níc röa qu¸ lín ®Ó tr¸nh kÑt v× lç khoan cha ® îc më réng.
6.57- Khi chuyÓn tõ khoan bi sang khoan hîp kim nhÊt thiÕt ph¶i vÐt s¹ch bi vµ
m¶nh bi ë ®¸y lç khoan.
6.58- Thùc hiÖn c«ng t¸c chÌn bÎ lâi theo híng dÉn ë ®iÒu 6.43.
7- qui ®Þnh vÒ viÖc N©ng h¹ dông cô khoan
A. N©ng vµ h¹ dông cô khoan
7.1- Çc thiÕt bÞ, dông cô ® îc dïng ®Ó n©ng h¹ dông cô khoan ph¶i ®ñ, ®ång
bé vµ b¶o ®¶m quy çch, ®ång thêi ph¶i ® îc s¾p xÕp ng¨n n¾p, ®¶m b¶o dÔ thÊy,
dÔ lÊy.
7.2- Tríc khi n©ng h¹ dông cô khoan ph¶i lµm nh÷ng viÖc sau ®©y :
- Ngõng ho¹t ®éng hoÆc ngõng quay cét dông cô khoan;
- §o chiÒu dµi cÇn khoan cßn l¹i trªn miÖng lç khoan vµ tÝnh ®é s©u mòi khoan;
- KiÓm tra têi, d©y çp vµ çc hÖ thèng mãc nèi cña nã.
Ghi chó : Trêng hîp khoan m¸y cã b¬m röa, sau khi ngõng quay cét dông cô khoan ph¶i
tiÕp tôc b¬m níc, röa s¹ch bét ®¸ trong lç khoan, nÕu cã lÊy mÉu th× tiÕn
hµnh chÌn vµ bÎ mÊu råi míi n©ng dông cô khoan lªn.
7.3- Khi n©ng h¹ dông cô khoan ph¶i dïng quang treo hoÆc m¨ng x«ng mãc vµo
®Çu cÇn khoan cïng víi d©y çp vµ têi.
Kh«ng ® îc dïng tay trùc tiÕp n©ng h¹ dông cô khoan. CÊm th¶ hoÆc rót clª ®Ó
cét dông cô khoan r¬i tù do xuèng ®¸y lç khoan.
7.4- Khi gi÷ cét dông cô khoan ë miÖng lç khoan ®Ó th¸o l¾p, kh«ng ® îc dïng
clª cÇn khoan mµ ph¶i dïng clª ®u«i ç.
7.5- Khi n©ng h¹ cét dông cô khoan ph¶i kÐo hoÆc h¹ têi nhÑ nhµng vµ ®Òu
®Æn, kh«ng ® îc t¨ng hoÆc gi¶m tèc ®é mét çch ®ét ngét. Khi dïng têi ph¶i h·m tõ tõ,
kh«ng ® îc phanh ®ét ngét ®Ó tr¸nh hiÖn tîng giËt çp, g©y ®øt çp, gÉy phanh, ph¸
têi.
B. H¹ vµ nhæ èng v¸ch
7.6- Tríc khi h¹ èng v¸ch ph¶i chó ý nh÷ng ®iÒu sau :
1. §o vµ kiÓm tra ®é s©u vµ ® êng kÝnh lç khoan;
2. Röa s¹ch mïn khoan (nÕu lµ khoan ®¸);
3. §èi víi nh÷ng lç khoan s©u cÇn kiÓm tra ®é cong cña lç khoan vµ x¸c ®Þnh
®é s©u chuyÓn ® êng kÝnh lç khoan;
35

4. ChuÈn bÞ ®ñ sè lîng èng v¸ch cÇn thiÕt. KiÓm tra quy çch èng v¸ch :
®é th¼ng, ®Çu ren vµ ® êng kÝnh;
5. PhÇn ren ®Çu «ng v¸ch ph¶i ® îc cä s¹ch b»ng bµn ch¶i s¾t vµ ® îc b«i tr¬n
b»ng mì;
6. S¾p xÕp çc lo¹i èng råi ghi thø tù çc èng v¸ch sÏ h¹ xuèng lç khoan. Khi h¹
èng v¸ch ph¶i theo thø tù ®· ghi vµ chó ý h¹ çc èng v¸ch míi vµ dµi tr íc, èng v¸ch cò vµ
ng¾n h¹ sau.
7.7- Trong qu¸ tr×nh h¹ hay nhæ èng v¸ch ph¶i chó ý çc yªu cÇu sau ®©y:
1. Çc èng v¸ch ph¶i ® îc vÆn chÆt víi nhau, èng nµo kh«ng vÆn ® îc hÕt ren th×
kh«ng ® îc h¹ xuèng lç khoan;
2. Ph¶i b¶o vÖ ®Çu ren, kh«ng ® îc dïng vËt r¾n gâ vµo ®Çu ren;
3. Khi nhæ hay h¹ èng v¸ch ph¶i dïng quang treo,çp vµ têi. CÊm dïng d©y thõng
buéc trùc tiÕp vµo èng v¸ch ®Ó h¹ hoÆc nhæ èng v¸ch;
4. Ph¶i c¨n cø vµo søc n©ng cña têi mµ ®Þnh sè l îng èng v¸ch cÈu mçi lÇn.
Kh«ng ® îc cÈu qu¸ søc n©ng cña têi;
5. Ph¶i dïng kÑp gç xiÕt chÆt b»ng bu l«ng ®Ó gi÷ èng v¸ch ë trªn miÖng lç
khoan.
7.8 - Trong trêng hîp h¹ èng v¸ch khã kh¨n hoÆc kh«ng h¹ ® îc ®Õn ®é s©u ®·
khoan th× ph¶i dïng biÖn ph¸p xoay hoÆc kÕt hîp xoay vµ chÊt t¶i lªn èng v¸ch. NÕu
xoay èng v¸ch b»ng kÑp gç ph¶i xoay theo chiÒu kim ®ång hå vµ kÕt hîp võa xoay võa
l¾c ®Ó ®Ò phßng nh¶ ren.
7.9 - Khi h¹ èng v¸ch trong bÊt kú tr êng hîp nµo ®Òu kh«ng ® îc dïng t¹ ®Ó
®ãng èng v¸ch xuèng lç khoan;
7.10- Khi h¹ nhiÒu líp èng v¸ch, nÕu cã tr êng hîp xoay líp èng trong mµ líp èng
ngoµi còng xoay th× cã thÓ ¸p dông mét trong çc biÖn ph¸p xö lý sau ®©y :
1. Gi÷ chÆt líp èng ngoµi vµ kÐo líp èng trong lªn mét ®o¹n (cã thÓ ®ãng ng îc
nhÑ). Sau ®ã tiÕp tôc h¹ líp èng trong b»ng çch xoay l¾c;
2. ChÊt t¶i vµ xoay l¾c líp èng ngoµi cho di ®éng mét kho¶ng nhá;
3. KÐo mét hoÆc c¶ hai líp èng v¸ch lªn;
7.11- Khi nhæ èng v¸ch nÕu trong lç khoan cã nhiÒu tÇng èng v¸ch th× ph¶i
nhæ tÇng èng v¸ch cã ® êng kÝnh nhá tr íc, to sau.
7.12- Tuú theo träng lîng cña cét èng v¸ch, lùc
ma s¸t däc èng v¸ch mµ chän dïng mét trong çc biÖn ph¸p sau ®©y ®Ó nhæ
èng v¸ch;
1. Phèi hîp gi÷a l¾c kÑp gç vµ dïng têi kÐo èng v¸ch lªn;
2. Lóc ®Çu dïng kÝch ®Õn khi thÊy nhÑ th× dïng têi kÐo èng v¸ch lªn;
3. Khi ®· dïng çc biÖn ph¸p trªn mµ vÉn kh«ng nhæ ® îc th× cã thÓ dïng biÖn
ph¸p ®ãng t¹ ngîc hoÆc kÕt hîp kÝch vµ ®ãng t¹ ng îc ®Ó nhæ èng v¸ch.
Ghi chó :Khi khoan ë nh÷ng n¬i cã níc thuû triÒu lªn xuèng th× nªn lîi dông lóc n íc thuû
triÒu lªn mµ kÝch èng v¸ch. Trong tr êng hîp nµy ph¶i th êng xuyªn theo dâi ®é ch×m
cña phao khoan. NÕu ®é ch×m cña phao khoan v ît qu¸ mín níc an toµn th× ph¶i th¸o
kÑp ngang.
36

7.13- ViÖc lùa chon biÖn ph¸p nµo ®Ó nhæ èng v¸ch còng ph¶i dùa trªn c¬ së
tÝnh to¸n vÒ lùc;
NÕu nhæ èng v¸ch b»ng têi, ph¶i ®¶m b¶o lùc nhæ kh«ng v ît qu¸ søc n©ng cho
phÐp cña têi, çp vµ søc chÞu cña gi¸ khoan
Khi nhæ èng v¸ch b»ng kÝch cÇn chó ý:
- KÝch ph¶i ® îc kª trªn çc gèi kª b»ng ph¼ng, ch¾c ch¾n;
- Khi kÝch ph¶i kÝch tõ tõ vµ ®Òu ®Ó cho hai trôc cña kÝch lªn b»ng nhau.
7.14- NÕu ch©n cét èng v¸ch ®· ® îc tr¸m xi m¨ng ®Ó thùc hiÖn c«ng t¸c çch
níc th× tríc khi nhæ èng v¸ch ph¶i c¾t rêi ®o¹n èng v¸ch ®ã.
7.15- Sau khi ®· rót çc èng v¸ch lªn khái lç khoan, ph¶i röa s¹ch sÏ, b«i mì vµo
ren ®Ó t¨ng ®é bÒn cña èng v¸ch.
8- qui ®Þnh vÒ viÖc Gia cè v¸ch lç khoan - Chèng mÊt n íc vµ
vµ ng¨n n íc trong lç khoan
A. Gia cè v¸ch lç khoan b»ng dung dÞch sÐt (bentonit)
8.1- Khi khoan th¨m dß §CCT ® îc dïng dung dÞch sÐt (bentonÝt) ®Ó gi÷ thµnh lç
khoan trõ trêng hîp quy ®Þnh ë ®iÒu 8.2.
Dung dÞch sÐt ph¶i ®¶m b¶o çc tiªu chuÈn kü thuËt ghi ë b¶ng 6.9 vµ tu©n
thñ çc quy ®Þnh ë ®iÒu 6.35.
B. Gia cè v¸ch lç khoan b»ng èng v¸ch
8.2- Nh÷ng trêng hîp sau ®©y gia cè v¸ch lç khoan ph¶i dïng èng v¸ch :
1 Khoan vµo çc tÇng ®Êt ®¸ bë rêi, bÞ tan r· sö dông dung dÞch sÐt;
2. Dung dÞch sÐt kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng b¶o vÖ v¸ch lç khoan ;
3. Ph¶i ng¨n çch çc líp chøa n íc ®Ó nghiªn cøu ®Þa chÊt thuû v¨n, tÝnh nøt nÎ
vµ tinh thÊm cña çc tÇng ®Êt ®¸ b»ng ph ¬ng ph¸p thÝ nghiÖm ngoµi trêi
4. Khi khoan vµo çc hang hèc hoÆc khe nøt lín g©y mÊt l îng dung dÞch sÐt qóa
lín ¶nh hëng nhiÒu ®Õn gi¸ thµnh khoan.
8.3- Ph¶i c¨n cø vµo t×nh h×nh ®Þa tÇng cña lç khoan, ®é s©u lç khoan, yªu
cÇu lÊy çc lo¹i mÉu ®Êt, ®¸, níc, ® êng kÝnh èng läc (nÕu lµ khoan b¬m hót níc) ®Ó
lùa chän sè tÇng èng v¸ch vµ ® êng kÝnh cuèi cïng cña èng v¸ch ;
8.4- Cã thÓ tham kh¶o b¶ng 8.1 ®Ó chän chiÒu s©u ®Æt trong ®Êt cña mçi lo¹i
èng v¸ch (víi ®iÒu kiÖn lµ èng v¸ch cßn tèt vµ cã kÝch 30T).
B¶ng
8.1
Lo¹i èng
v¸ch
§Êt dÝnh cøng hoÆc dÎo cøng
§Êt rêi chÆt, sái, cuéi (øng víi ma
s¸t v¸ch èng lµ 4T/m 2
)
§Êt dÝnh dÎo ch¶y hoÆc ch¶y. §Êt
rêi,xèp, bë b·o hoµ níc (øng víi ma
s¸t v¸ch èng 2T/m 2
)
∅146 < 16m < 30m
∅127 < 19m < 38m
∅108 < 22m < 44m
37

∅ 91 < 26m < 52m
∅ 75 < 32m < 64m
8.5- §èi víi çc ®o¹n èng v¸ch n»m tù do trong m«i tr êng láng hoÆc khi ®Ó dÉn
híng cã chiÒu dµi vît qu¸ chiÒu dµi tù do cho phÐp kª ë b¶ng 8.2 th× cÇn cã biÖn ph¸p
chèng cong vµ b¶o ®¶m ®é bÒn chèng uèn b»ng çch gi¶m chiÒu dµi tù do, t¨ng thªm
liªn kÕt, ®Æt trong èng v¸ch lín h¬n;
NÕu khoan ë trong khu vùc cã níc ch¶y hoÆc cã sãng th× ph¶i xÐt ®Õn ¶nh h -
ëng cña lùc ngang cã thÓ xÈy ra ®èi víi ®o¹n èng tù do, vµ cã biÖn ph¸p xö lý thÝch
®¸ng.
8.6- Nªn dïng èng v¸ch cã ®Çu nèi trong hoÆc nèi trùc tiÕp kh«ng cã gê ngoµi,
chØ dïng çc èng v¸ch cã ®Çu nèi ngoµi lµm èng dÉn h íng (trong níc vµ trong kh«ng
khÝ) hoÆc ®Ó h¹ trong líp ®Êt xèp, mÒm yÕu. Khi sö dông lo¹i èng v¸ch nµy ph¶i tÝnh
to¸n ®Çy ®ñ ®Õn kh¶ n¨ng nhæ sau nµy.
ChiÒu dµi tù do cho phÐp cña èng v¸ch kª ë b¶ng 8.2
B¶ng 8.2
§êng
kÝnh
èng
v¸ch
(mm )
S¬ ®å A S¬ ®å B S¬ ®å C
89 12m 16m 23m
108 14m 18m 26m
127 15m 21m 29m
146 18m 23m 32m
Ghi chó :
- ë çc s¬ ®å trªn chØ tÝnh víi tr êng hîp èng v¸ch ®ñ chÞu kùc nÐn do t¶i träng
b¶n th©n (q).
- Çc s¬ ®å ë b¶ng øng víi çc tr êng hîp liªn kÕt sau :
S¬ ®å A - PhÇn ch©n èng v¸ch ® îc ngµm chÆt trong ®Êt, ®¸ cøng s©u trªn 2m
vµ ®Çu trªn cña èng ë tr¹ng th¸i tù do kh«ng cã liªn kÕt gi÷.
S¬ ®å B - PhÇn díi cña èng ® îc ®Æt trong çc lo¹i ®Êt xèp mÒm hoÆc trong ®Êt
®¸ cøng nhng kh«ng s©u tíi 2m. §Çu trªn cña èng cã liªn kÕt chèng dÞch vÞ ngang .
S¬ ®å C - PhÇn díi èng ® îc ngµm chÆt nh s¬ ®å A. §Çu trªn cña èng cã liªn kÕt
nh s¬ ®å B .
C. Chèng mÊt n íc trong lç khoan
8.7- Khi khoan cã b¬m röa b»ng níc (hoÆc dung dÞch sÐt), nÕu ph¸t hiÖn thÊy
cã hiÖn tîng mÊt níc th× chän mét trong nh÷ng ph ¬ng ph¸p díi ®©y ®Ó chèng sù mÊt
níc trong lç khoan, nh ng kh«ng ¶nh hëng ®Õn môc ®Ých vµ yªu cÇu th¨m dß:
1. Khoan víi dung dÞch sÐt (nÕu ®ang b¬m röa b»ng níc);
2. Nhåi ®Êt sÐt ®Ó tr¸m vÕt nøt hoÆc lç hæng;
3. Nhåi hoÆc b¬m v÷a xi m¨ng ®Ó tr¸m vÕt nøt hoÆc lç hæng;
38
q q

4. H¹ èng v¸ch.
Ghi chó :
Khi mÊt níc ë gÇn ®¸y lç khoan vµ tÇng bÞ mÊt níc máng th× nªn nhåi ®Êt sÐt
hoÆc v÷a xi m¨ng xuèng ®¸y lç khoan.
NÕu mÊt níc tõng phÇn, nªn dïng dung dÞch sÐt ®Ó khoan. Khi mÊt n íc toµn
phÇn nªn dïng èng v¸ch. ChØ trong tr êng hîp ®Æc biÖt cã yªu cÇu trong ®Ò c¬ng
khoan hoÆc khoan vµo tÇng ®¸ nøt nÎ nhiÒu vµ ë khu vùc khoan cã nhiÒu lç khoan míi
dïng v÷a xi m¨ng ®Ó ng¨n níc hoÆc chèng mÊt níc.
D. Ng¨n n íc trong lç khoan
8.8- §èi víi nh÷ng lç khoan cã níc mÆt hoÆc níc díi ®Êt, khi cÇn thiÕt quan tr¾c
mùc níc, lÊy mÉu níc v.v... th× ph¶i tiÕn hµnh c«ng t¸c ng¨n níc ®Ó çch li ® îc líp chøa
níc víi çc líp ®Êt ®¸ kh¸c hoÆc çch li çc líp chøa níc kh¸c nhau (kÓ c¶ níc mÆt).
8.9- Tríc khi ng¨n níc ph¶i thùc hiÖn çc viÖc sau ®©y:
1. §o chiÒu s©u lç khoan vµ x¸c ®Þnh vÞ trÝ cÇn ng¨n níc;
2. ChuÈn bÞ èng v¸ch;
3. ChuÈn bÞ vËt liÖu ®Ó ng¨n níc : §Êt sÐt hoÆc v÷a xi m¨ng.
8.10- ChuÈn bÞ ®Êt sÐt dïng lµm chÊt çch n íc cÇn theo nh÷ng yªu cÇu sau
®©y :
1. §Êt sÐt cã tÝnh dÎo cao, lîng h÷u c¬ kh«ng ® îc vît qu¸ 6%. Lîng çt kh«ng ® îc
vît qu¸ 4% vµ kh«ng ® îc lÉn d¨m, s¹n, sái hoÆc mïn r¸c, rÔ c©y;
2. §Êt ® îc nhµo nÆn kü, (cã ®é sÖt B ë trong kho¶ng dÎo cøng), vª thµnh viªn cã
® êng kÝnh b»ng nöa ® êng kÝnh lç khoan ë ®o¹n çch níc, sau ®ã ph¬i cho se mÆt,
kh«ng ph¬i qu¸ n¾ng lµm cho ®Êt kh« cøng vµ nøt nÎ. NÕu ®Êt kh«, cÇn ®Ëp nhá, lo¹i
bá r¸c, t¹p chÊt råi nhµo víi lîng níc thÝch hîp hoÆc ®Êt qu¸ ít nªn ®Ó hong giã cho ®Õn
khi ®¹t ®é sÖt ®· nªu.
8.11- Khi tiÕn hµnh ng¨n níc b»ng ®Êt sÐt, ph¶i thùc hiÖn theo çc quy ®Þnh d-
íi ®©y :
1. NÕu líp çch níc lµ ®Êt sÐt kh«ng lÉn s¹n, sái, th× khoan s©u vµo tÇng sÐt
kho¶ng 0,5 ®Õn 1,0 m råi Ðp èng v¸ch cho ngµm vµo líp sÐt nµy tõ 1 ®Õn 2 m;
2. NÕu líp çch níc lµ ®Êt sÐt cã lÉn nhiÒu san sái, çt hoÆc lµ ®¸ lµm nh sau :
- Khoan vµo líp çch níc tõ 1,5 ®Õn 2,0 m, b¶o ®¶m v¸ch lç khoan kh«ng bÞ lëm
chëm (Nªn dïng mòi khoan hîp kim ®Ó khoan);
- VÐt lç hoÆc xãi röa cho s¹ch ®Êt hoÆc bét ®¸ ë ®¸y lç;
- H¹ èng v¸ch xuèng çch ®¸y 1,5 ®Õn 2,0 m vµ cè ®Þnh èng v¸ch. CÇn chó ý
chän ® êng kÝnh èng v¸ch çch níc nhá h¬n ® êng kÝnh lç khoan Ýt nhÊt lµ mét cÊp;
3. Th¶ tõng viªn ®Êt sÐt xuèng. Cø th¶ çc viªn ®Êt ® îc 0,5 m theo chiÒu cao
th× ngõng l¹i vµ tiÕn hµnh ®Çm nÐn cho tíi khi cßn kho¶ng 0,25 m. §Çm nÐn b»ng bµn
nÐn cã ® êng kÝnh nhá h¬n ® êng kÝnh èng v¸ch mét cÊp, l¾p ë ®Çu cÇn khoan;
4. TiÕp tôc çc bíc trªn cho ®Õn khi t¹o thµnh mét nót ®Êt sÐt lÊp ®Çy lç khoan
®o¹n díi ch©n èng v¸ch ;
5. H¹ vµ Ðp èng v¸ch vµo trong nót ®Êt sÐt tõ 1,2 m ®Õn 1,5 m;
Ghi chó :
Trong c¶ hai tr êng hîp trªn chØ ® îc h¹ Ðp èng v¸ch vµo, kh«ng ® îc xoay.
8.12- Dïng v÷a xi m¨ng lµm chÊt çch níc ph¶i ®¹t çc yªu cÇu sau :
1. Xi m¨ng 300 ®Õn 400.
39

2. NÕu trong lç khoan cã níc, ph¶i dïng lo¹i xi m¨ng ®«ng cøng nhanh hoÆc xi
m¨ng th êng cã thªm chÊt phô gia ®«ng cøng nh (NacCl hoÆc CaCl2 víi hµm lîng b»ng 2%
träng lîng xi m¨ng);
3. §èi víi níc cã tÝnh ¨n mßn ph¶i dïng lo¹i xi m¨ng chèng ¨n mßn; thÝch hîp;
4. Trén v÷a xi m¨ng b»ng níc nh¹t hoÆc níc mÆn;
5. Khi ®æ v÷a xi m¨ng qua èng dÉn ®Æt trong èng v¸ch th× tû lÖ n íc : xi m¨ng
lµ 0,5;
Khi dïng m¸y b¬m Ðp v÷a th× chän tû lÖ n íc : xi m¨ng tõ 0,6 ®Õn 0,7 vµ cã thÓ
thªm phô gia ho¸ dÎo (b»ng 2% träng lîng xi m¨ng)
6. Thêi gian tõ lóc trén v÷a xi m¨ng cho tíi khi kÕt thóc c«ng viÖc çch n íc (Ðp
xong èng v¸ch vµo khèi v÷a xi m¨ng) kh«ng ® îc vît qu¸ thêi gian b¾t ®Çu ®«ng kÕt xi
m¨ng .
Thêi gian xi m¨ng ®«ng kÕt cã thÓ tham kh¶o b¶ng 8.3 .
B¶ng 8.3
Lo¹i níc
®Ó trén
NhiÖt ®é trong lç khoan
40o
C
NhiÖt ®é trong lç khoan
45o
C
v÷a xi
m¨ng
Thêi gian b¾t
®Çu ®«ng kÕt
thêi gian kÕt
thóc ®«ng
kÕt
Thêi gian b¾t
®Çu ®«ng kÕt
Thêi gian kÕt
thóc ®«ng kÕt
Níc nh¹t 3h < T < 3h30'
Kh«ng qu¸
3 h sau
1h45' <T< 2g45'
Kh«ng qu¸
1 h 30' sau
Níc mÆn 3h < T < 6h
khi b¾t ®Çu
®«ng kÕt
1h45' <T< 2g45'
khi b¾t ®Çu
®«ng kÕt
8.13- Thùc hiÖn çch níc b»ng v÷a xi m¨ng ph¶i theo çc quy ®Þnh sau:
1. Khoan s©u vµo tÇng ®¸ çch níc 1,2 - 1,5 m. Xãi röa s¹ch bét khoan vµ kiÓm
tra ®¸y lç khoan;
2. H¹ çng v¸ch xuèng cho ngµm vµo tÇng çch níc 0,1 - 0,3 m;
3. TÝnh luîng v÷a cÇn trén vµ x¸c ®Þnh tû lÖ phèi hîp. Ph¶i chuÈn bÞ mét khèi l-
îng v÷a lín h¬n khèi lîng v÷a cÇn thiÕt theo tÝnh to¸n lµ 50%;
4. Trén v÷a vµ ®æ v÷a xi m¨ng xuèng ®¸y lç khoan theo nguyªn t¾c lÊp ®Çy tõ
díi lªn trªn;
Trong qu¸ tr×nh ®æ v÷a, ph¶i n©ng dÇn dông cô ® a v÷a lªn phÝa trªn. Ph¶i
®¶m b¶o tèc ®é n©ng dông cô lªn sao cho ®Çu ra v÷a lu«n lu«n ngËp d íi mÆt v÷a
trong lç khoan;
5. Cao ®é mÆt v÷a trong èng v¸ch ph¶i cao h¬n cao ®é ®Ønh tÇng çch n íc lµ
0,3 - 0,5m; v
6. KiÓm tra mÆt v÷a trong lç khoan;
7. Ngay sau khi thùc hiÖn ® a v÷a xuèng ®¸y lç khoan xong ph¶i xãi röa s¹ch
v÷a xi m¨ng trong dông cô vµ ® êng èng dÉn ®· dïng;
8. Sau 3 ngµy ®ªm míi ® îc tiÕp tôc khoan s©u thªm .
8.14- Tuú ®iÒu kiÖn cô thÓ cã thÓ chän mét trong çc çch sau ®©y ®Ó ® a
v÷a xi m¨ng xuèng ®¸y lç khoan.
40

1. Dïng èng v¸ch nhá lµm èng dÉn ® a v÷a xi m¨ng xuèng tËn ®¸y lç. Khi trong lç
khoan cã níc cÇn ®Æt qu¶ cÇu hay lìi gµ ë ®Çu díi èng ®Ó gi÷ v÷a trong èng. ChØ sau
khi ®· chøa ®ñ lîng v÷a cÇn thiÕt ë trong èng míi ® îc c¾t qu¶ cÇu ®Ó v÷a ®ïn ra
ngoµi lÊp lç khoan;
2. Dïng èng mÉu cã nót gç ë hai ®Çu lßng èng ®Ó chøa v÷a. Nót gç ph¶i khÝt,
®ñ ®Ó gi÷ v÷a trong lßng èng. §a thËn träng èng mÉu xuèng ®¸y lç khoan, sau ®ã Ðp
nót gç vµ v÷a ra khái èng mÉu;
3. Dïng b¬m ® a v÷a xuèng ®¸y lç qua cÇn khoan. Qu¸ tr×nh thao t¸c nh sau:
- H¹ cÇn khoan xuèng çch ®¸y lç 0,1 - 0,2 m råi cè ®Þnh l¹i.
- Nèi mãc tÊt c¶ çc ®Çu nèi cña hÖ th«ng b¬m, sau ®ã cho b¬m n íc thö ®Ó
kiÓm tra m¸y b¬m vµ ® êng èng.
- TÝnh lîng v÷a vµ trén v÷a. Khi tÝnh ph¶i tÝnh c¶ lîng v÷a cßn l¹i trong cÇn
khoan, èng cao su dÉn v÷a, m¸y b¬m, èng cao su hót v÷a vµ lîng v÷a d trong thïng ®ñ
ngËp miÖng èng hót (§Çu clebin).
- Çch trén v÷a nh sau: ®æ lîng níc ®· tÝnh to¸n vµo m¸y trén råi võa cho v÷a xi
m¨ng võa cho ch¹y m¸y trén trong 10 phót. NÕu cã cho thªm chÊt phô gia th× ph¶i cho
vµo níc khuÊy ®Òu tríc khi ®æ xi m¨ng vµo.
- Trong khi quÊy trén v÷a ph¶i cho ch¹y m¸y b¬m hót n íc trong thïng ®ùng v÷a.
Chê khi s¾p hÕt níc th× më cöa x¶ cho v÷a vµo thïng, vµ tiÕp tôc b¬m ®Çy v÷a vµo lç
khoan (Chó ý lµ v÷a ë m¸y trén ra cÇn cho qua sµng cì 1mm).
- Trong qu¸ tr×nh Ðp v÷a ph¶i cho m¸y trén v÷a ho¹t ®éng liªn tôc vµ ph¶i bè
trÝ ngêi quÊy trén v÷a trong thïng ®ùng v÷a cho ®Õn khi hót hÕt v÷a míi th«i.
Ph¶i n©ng dÇn cÇn khoan lªn ®ång thêi ph¶i lu«n lu«n theo dâi ®ång hå ¸p lùc.
NÕu thÊy ¸p lùc t¨ng ®ét ngét, ph¶i rót cÇn khoan lªn mét ®o¹n thÝch hîp ®Ó tr¸nh t¾c
v÷a.
8.15- Sau khi ®· thùc hiÖn ng¨n níc ph¶i kiÓm tra chÊt lîng çch níc nh sau:
1. Khoan s©u qua ch©n èng v¸ch çch kho¶ng 0,5m.
2. H¹ thÊp hoÆc n©ng cao cét níc trong lç khoan mét ®o¹n b»ng 1/4 - 1/2 chiÒu
cao cét níc khi cha ng¨n níc;
3. Sau hai giê kÓ tõ lóc móc n íc hoÆc ®æ níc vµo lç khoan, nÕu cét níc trong lç
khoan biÕn ®æi kh«ng qu¸ 0,1 m th× c«ng t¸c ng¨n níc ® îc coi lµ ®¹t yªu cÇu;
4. NÕu ng¨n níc b»ng v÷a xi m¨ng, ph¶i ®Ó sau 3 ngµy ®ªm míi ® îc khoan kiÓm
tra chÊt lîng çch níc.
9- quy ®Þnh Theo dâi, ®o ®¹c vµ ghi chÐp trong qu¸ tr×nh khoan
9.1- Trong qu¸ tr×nh khoan ph¶i theo dâi, ®o ®¹c vµ ghi chÐp ®Çy ®ñ, trung
thùc vµo nhËt ký khoan vÒ çc mÆt:
1. T×nh h×nh khoan (Çc lo¹i thiÕt bÞ vµ dông cô khoan ®· sö dông, t×nh h×nh
vµ çch gi¶i quyÕt çc sù cè vÒ khoan, ®é s©u cña mòi khoan, diÔn biÕn cña viÖc sö
dông dung dÞch hoÆc ®é s©u vµ ® êng kÝnh èng v¸ch, diÔn biÕn khi khoan qua çc lo¹i
®Þa tÇng v.v..);
2. T×nh h×nh ®Þa chÊt (sù ph©n bè cña çc tÇng ®Êt ®¸, chñ yÕu lµ ®é s©u
cña çc tÇng ®Êt ®¸, çc hiÖn t îng ®Þa chÊt c«ng tr×nh, t×nh h×nh ®Þa chÊt thuû v¨n
®· ® îc ph¸t hiÖn trong khi khoan);
3. T×nh h×nh lÊy çc lo¹i mÉu ®Êt, ®¸, n íc vµ çc ®Æc tr ng (tªn gäi, tÝnh chÊt,
tr¹ng th¸i, thµnh phÇn) cña mÉu;
41

4. §é s©u thÝ nghiÖm xuyªn tiªu chuÈn (SPT), sè bóa tõng hiÖp vµ trÞ sè N (NÕu
cã thÝ nghiÖm xuyªn tiªu chuÈn).
9.2- C«ng t¸c theo dâi, ghi chÐp trong khi khoan ® îc chÝnh x¸c, kÝp tr ëng vµ th
ký khoan ph¶i th êng xuyªn n¾m v÷ng ®é s©u cña ®¸y mòi khoan, ®é s©u cña ch©n
èng v¸ch, ®é s©u cña mÆt lâi vµ ®¸y lâi (hay mÉu) lÊy ® îc ®ång thêi th êng xuyªn theo
dâi ®Çy ®ñ çc yªó tè ph¶n ¶nh t×nh h×nh ®Þa tÇng, t×nh h×nh khoan vµo tõng lo¹i
®Þa tÇng nh : c¶m gi¸c tay khoan, tiÕng väng ë ®¸y lç khoan, mÇu s¾c vµ lîng níc röa,
t×nh tr¹ng tù lón hay tù tôt cña cét dông cô khoan, chiÒu cao déng, t×nh h×nh ®ãng t¹,
tèc ®é khoan, ¸p lùc lªn ®¸y lç khoan v.v..
Çc yÕu tè trªn ph¶i ® îc thÓ hiÖn b»ng sè liÖu vµ liªn hÖ víi ®é s©u cña lç
khoan.
9.3- Ghi chÐp ë hiÖn tr êng bao gåm çc c«ng viÖc ghi b¶ng, ghi nhËt ký khoan
vµ ghi sæ kü thuËt.
Ghi nhËt ký b»ng bót ch× ®en, nh·n mÇu vµ sæ kü thuËt ghi b»ng mùc kh«ng
nhoÌ vµ ghi b¶ng ®en b»ng phÊn tr¾ng hay b¶ng tr¾ng b»ng bót d¹ .
9.4 - Khi ghi chÐp nhËt ký khoan ph¶i b¶o ®¶m çc yªu cÇu sau ®©y :
1. S¹ch sÏ, râ rµng ®óng çc cét, çc môc t ¬ng øng .
2. Kh«ng tÈy xo¸ hoÆc xÐ bá nh÷ng phÇn ghi sai mµ chØ ® îc g¹ch ngang
(nh÷ng phÇn bÞ g¹ch ph¶i ®¶m b¶o cßn ®äc ® îc) råi ghi phÇn söa l¹i ë phÝa trªn.
3. Çch thøc ghi chÐp nhËt ký khoan ph¶i tu©n theo phô lôc 8.
9.5- Çc tÝnh to¸n phôc vô cho viÖc ghi chÐp nhËt ký khoan hoÆc nh÷ng vÊn
®Ò ®Æc biÖt, cÇn ® îc ghi chÐp l¹i cho râ h¬n th× ph¶i ghi vµo sæ kü thuËt cña tæ. Khi
kÕt thóc c«ng tr×nh, tæ khoan ph¶i nép sæ nµy cho chñ nhiÖm nghiÖp vô (Chñ c«ng
tr×nh) cïng víi nhËt ký khoan.
9.6- NhËt ký khoan vµ sæ kü thuËt khoan do th ký khoan trùc tiÕp ghi chÐp ë
hiÖn trêng.
9.7- Khi lµm viÖc, th ký khoan ph¶i cã ®Çy ®ñ çc dông cô vµ ph ¬ng tiÖn nh
quy ®Þnh ë phô lôc 6.
9.8- Tríc khi sö dông çc lo¹i dông cô khoan (cÇn khoan, èng v¸ch, mòi khoan
v.v...) ®Òu ph¶i ®o chiÒu dµi vµ kiÓm tra chÊt lîng cña çc dông cô ®ã.
§Çu mçi ca lµm viÖc vµ khi giao ca nhÊt thiÕt ph¶i ®o kiÓm tra toµn bé cÇn
khoan vµ ®é s©u lç khoan.
9.9- Khi ®o chiÒu dµi cña dông cô khoan, chiÒu cao ®Çu m¸y, chiÒu dµi èng
v¸ch v.v... ph¶i dïng th íc cã v¹ch kh¾c ®Õn centimet, ®äc sè íc lîng tíi milimet.
Khi ®o kiÓm tra th× sai sè gi÷a hai lÇn ®o kh«ng ® îc vît qu¸ 2 milimet vµ dïng
sè trung b×nh céng cña hai lÇn ®o. Khi tÝnh to¸n ph¶i tÝnh ®Õn milimet. Khi ghi vµo
nhËt ký khoan sè ®o ® îc quy trßn tíi centimet .
Ghi chó :
- Thíc gç hoÆc th íc d©y ph¶i ® îc kiÓm tra vµ hiÖu chØnh tr íc khi dïng;
- Khi khoan bi ph¶i ®iÒu chØnh chiÒu dµi cña mòi khoan do bÞ mßn sau mçi hiÖp
khoan.
9.10- TÊt c¶ çc ®o ®¹c vÒ chiÒu s©u ®Òu ph¶i dùa vµo mét mèc cã cao ®é
phô chän tríc, t¬ng ® ¬ng víi mÆt nÒn (sµn) khoan .
42

9.11- Quan tr¾c vµ ghi chÐp mùc níc trong lç khoan thùc hiÖn theo híng dÉn ë
phô lôc 13.
(ChØ tiÕn hµnh khi cã yªu cÇu riªng)
10- quy ®Þnh lÊy mÉu ®Êt, ®¸, n íc
10.1- Trong qu¸ tr×nh khoan, ®¬n vÞ khoan ph¶i c¨n cø vµo t×nh h×nh ®Þa
tÇng còng nh çc yªu cÇu ®· ® îc qui ®Þnh trong ch¬ng nµy vµ trong b¶n nhiÖm vô
hoÆc ®Ò c¬ng khoan ®Ó quyÕt ®Þnh lÊy çc lo¹i mÉu ®Êt, ®¸, níc.
10.2- C«ng t¸c lÊy mÉu ®Êt, ®¸, níc ph¶i ®¶m b¶o çc yªu cÇu chung sau ®©y:
1. Sö dông ®óng ph ¬ng ph¸p lÊy mÉu vµ dông cô lÊy mÉu ®èi víi çc lo¹i ®Êt,
®¸, níc ;
2. Khi ph¸t hiÖn cã sù thay ®æi ®Þa tÇng (thay ®æi thµnh phÇn, tÝnh chÊt tr¹ng
th¸i, nguån gèc thµnh t¹o ..) , ®Òu ph¶i ngõng khoan, x¸c ®Þnh ®é s©u ®æi tÇng vµ
lÊy mÉu kÞp thêi;
3. MÉu ph¶i ®¹i diÖn cho mét líp ®Êt, ®¸ nhÊt ®Þnh vµ ph¶i ®¶m b¶o vÒ qui
çch, khèi lîng, chÊt lîng;
4. Ghi chÐp ®Çy ®ñ vÒ t×nh h×nh lÊy mÉu vµo nhËt ký khoan vµ phiÕu mÉu.
Çc trêng hîp kh«ng lÊy ® îc mÉu theo qui ®Þnh ph¶i thuyÕt minh râ rµng trong nhËt ký
khoan ®ång thêi ph¶i b¸o ço cho ®¬n vÞ chñ qu¶n biÕt ®Ó gi¶i quyÕt;
5. Thùc hiÖn ®Çy ®ñ çc yªu cÇu ®ãng gãi, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn vµ giao nhËn
mÉu. (TCVN 2683- 91 "§Êt x©y dùng - ph ¬ng ph¸p lÊy, bao gãi ,vËn chuyÓn vµ b¶o
qu¶n mÉu ." ) ;
A. MÉu thÝ nghiÖm
10.3- LÊy mÉu thÝ nghiÖm trong çc lç khoan theo çc nguyªn t¾c sau:
1. Mçi líp ®Êt ph¶i cã Ýt nhÊt mét mÉu thÝ nghiÖm;
2. §èi víi çc líp ®Êt dÇy h¬n 2 mÐt, th× cø kho¶ng 2 mÐt lÊy mét mÉu nguyªn
tr¹ng (®èi víi ®Êt dÝnh) hoÆc mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng (mÉu x¸o trén) ®èi víi (®Êt rêi
r¹c, ®Êt phong ho¸);
3. §èi víi çc ®Þa tÇng thuéc lo¹i ®Êt sÐt, sÐt pha, çt pha, bïn, than bïn, ®¸
phong ho¸ d¹ng ®Êt , ph¶i tËn lîng lÊy ®Çy ®ñ mÉu nguyªn tr¹ng;
4. §èi víi çc lo¹i ®Êt dÝnh cã bÒ dÇy d íi 0,5m kh«ng lÊy ® îc mÉu nguyªn tr¹ng do
®· khoan xuyªn qua hoÆc ®èi víi çc tr êng hîp quy ®Þnh ph¶i lÊy mÉu nguyªn tr¹ng nh
(bïn láng, çt sÐt v.v...) mµ trong mét vµi tr êng hîp qu¸ khã kh¨n kh«ng thÓ lÊy ® îc th×
ph¶i lÊy ® îc mÉu x¸o ®éng gi÷ Èm ®Ó thÝ nghiÖm;
5. §èi víi çc líp cuéi, sái (d¨m s¹n), çt sái, (çt s¹n); çc líp çt cã ®é Èm tõ Èm ít
®Õn b·o hoµ, th× lÊy mÉu x¸o ®éng kh«ng gi÷ Èm.
10.4- C¨n cø vµo t×nh h×nh ®Þa tÇng vµ yªu cÇu cña nhiÖm vô khoan, b íc ®Çu
lùa chän ph ¬ng ph¸p vµ dông cô lÊy mÉu thÝ nghiÖm theo b¶ng 10.1 díi ®©y:
43

B¶ng 10.1
Lo¹i ®Êt ®¸ Lo¹i mÉu Dông cô lÊy mÉu Ph ¬ng ph¸p ghi chó
Çc lo¹i ®Êt
dÝnh ë tr¹ng th¸i
dÎo ch¶y, ch¶y,
bïn
Nguyªn
tr¹ng
- èng mÉu thµnh
máng (1)
- èng mÉu chÎ cã
pit t«ng
NÐn, Ðp
Çc lo¹i ®Êt
dÝnh tr¹ng th¸i
dÎo mÒm ®Õn
cøng
Nguyªn
tr¹ng
- èng mÉu nguyªn
d¹ng lo¹i th êng
hoÆc lo¹i cã pÝt
t«ng.
- Mòi khoan h¹t hîp
kim, mòi khoan
h¹t hîp kim lßng
®«i
- §ãng t¹
- Khoan kh« lÊy
lâi hoÆc khoan
xoay kÕt hîp
b¬m v÷a sÐt .
Çt mÞn chÆt
chÏ .
Nguyªn
tr¹ng
Mòi khoan h¹t hîp
kim cã hom l¸ dÝp
ë phÝa díi, mòi
khoan h¹t hîp kim
lßng ®«i .
Khoan xoay kÕt
hîp b¬m dung
dÞch sÐt .
Dung dÞch sÐt
nªn dïng lo¹i cã
tû träng 1,3 -
1,4 khoan víi ¸p
lùc däc trôc nhá
vµ tèc ®é quay
cÇn thÊp .
Çc lo¹i çt ë
tr¹ng th¸i xèp rêi
®Õn chÆt võa
Èm ít ®Õn b¶o
hoµ.
MÉu x¸o
®éng
(Kh«ng
nguyªn
tr¹ng)
- Mòi khoan èng
l¾p bª
- Mòi khoan hîp
kim lßng ®«i .
- èng mÉu chÎ cña
mòi xuyªn SPT(2)
- Khoan déng.
- Khoan xoay
kÕt hîp b¬m
dung dÞch sÐt .
- LÊy mÉu kÕt
hîp thÝ nghiÖm
xuyªn tiªu
chuÈn .
- LÊy mÉu theo
ph¬ng ph¸p tø
ph©n
§Êt hßn to
(Cuéi,sái s¹n, ®¸
t¶ng )
MÉu x¸o
®éng
(Kh«ng
nguyªn
tr¹ng) .
- Mòi khoan èng
l¾p bª .
- Mòi khoan h¹t hîp
kim, mòi khoan bi
hoÆc kim c¬ng .
- Khoan déng .
- Khoan xoay
lÊy lâi .
- LÊy mÉu theo
ph¬ng ph¸p tø
ph©n
10.5- èng lÊy mÉu hoÆc mòi khoan hîp kim, mòi khoan hîp kim lßng ®«i ®Ó lÊy
mÉu nguyªn tr¹ng ph¶i cã ® êng kÝnh trong lín h¬n 48 mm.
Hép ®ùng mÉu ph¶i ®ång bé, cã ® êng kÝnh vµ ®é dµi phï hîp víi tõng lo¹i èng
lÊy mÉu, ®ång thêi th©n vµ n¾p hép ph¶i võa khÝt nhau, th¸o l¾p dÔ dµng. NÕu dïng
hép t«n th× khe hë kh«ng ® îc réng qu¸ 0,5 mm vµ kh«ng ® îc chång mÐp lªn nhau.
44

10.6 - LÊy mÉu ®Êt nguyªn tr¹ng cÇn ®¶m b¶o çc yªu cÇu sau :
1. VÐt s¹ch ®Êt ë ®¸y lç khoan tr íc khi lÊy mÉu (tíi ®é s©u ®· khoan). Kh«ng ® îc
dïng biÖn ph¸p khoan déng mµ ph¶i dïng çc mòi khoan th×a, mòi khoan lßng m¸ng,
mòi khoan ruét gµ ®Ó khoan vÐt hoÆc dïng mòi khoan èng l¾p bª ®Ó Ðp xuèng;
2. NÕu khoan cã èng v¸ch ph¶i ®Ó ch©n èng v¸ch n»m trªn chç lÊy mÉu 10-20
cm .
10.7- §èi víi ®Êt rêi chØ lÊy ® îc mÉu x¸o ®éng kh«ng nguyªn d¹ng, khi dïng ph -
¬ng ph¸p khoan déng ®Ó lÊy mÉu thÝ nghiÖm th× mét hiÖp khoan kh«ng ® îc s©u qu¸
1mÐt vµ kh«ng ® îc ¸p dông ph ¬ng ph¸p nµy khi khoan víi dung dÞch sÐt. Khoan b»ng
dung dÞch sÐt th× ph¶i dïng mòi khoan hîp kim lßng ®«i ®Ó lÊy mÉu hoÆc lÊy mÉu
trong èng mÉu chÎ cña mòi xuyªn SPT(NÕu cã xuyªn SPT). (Khi xuyªn SPT xem phô lôc
15).
10.8- Tríc khi lÊy mÉu ph¶i kiÓm tra vµ lµm çc viÖc sau :
1. L¾p ®Çy ®ñ vµ ®óng chç çc bé phËn cña èng lÊy mÉu. MÐp v¸t ®Çu èng
ph¶i lµ nguyªn vÑn (nh÷ng chç bÞ mãp bÞ vÑt ph¶i ® îc söa l¹i hoÆc thay thÕ) lç tho¸t n-
íc ph¶i th«ng, çc c¬ cÊu kh¸c ph¶i ho¹t ®«ng b×nh th êng;
2. §Æt hép mÉu n»m võa khÝt trong khoang lßng èng, ë phÝa trong hép mÉu vµ ë
khoang lßng èng mÉu ph¶i b«i mét líp mì máng;
3. KiÓm tra sè liÖu ®o ®¹c vµ tÝnh to¸n ®é s©u lç khoan, nÕu cã nghi vÊn (®o
sai hoÆc v¸ch lç sôt lë vv..) ph¶i ®o l¹i ®é s©u thùc tÕ ®¸y lç khoan.
10.9- Khi lÊy çc mÉu ®Êt nguyªn tr¹ng ph¶i theo çc quy ®Þnh d íi ®©y :
1. §èi víi ®Êt bïn, çc lo¹i ®Êt dÝnh tr¹ng th¸i tõ dÎo ch¶y ®Õn ch¶y, ph¶i dïng
ph¬ng ph¸p nÐn, Ðp, kh«ng ® îc ®ãng t¹;
2. §èi víi ®Êt cã tr¹ng th¸i tõ dÎo mÒm trë lªn th× dïng t¹ 50 kG, n©ng lªn 50 cm
®Ó ®ãng mÉu. Çc sè liÖu ®ãng mÉu ph¶i ® îc ghi vµo nhËt ký khoan (theo híng dÉn ë
phô lôc 8).
3. Khi nÐn hoÆc ®ãng mÉu ph¶i ®¸nh dÊu lªn cÇn khoan dÊu b¾t ®Çu vµ dÊu
kÕt thóc ®ãng mÉu. Kho¶ng çch gi÷a hai dÊu nµy ph¶i nhá h¬n chiÒu dµi èng mÉu
(tÝnh tõ ®Éu mòi ®Õn vai èng lÊy mÉu ) .
10.10- Sau khi kÐo èng mÉu lªn ph¶i g¹t bá bïn ®Êt thõa, dïng giÎ hoÆc r¬m lau
s¹ch (lau kh«, tuyÖt ®èi kh«ng ® îc dïng níc ®Ó röa) råi míi më ®Ó lÊy mÉu .
Khi lÊy mÉu ra ph¶i kiÓm tra ngay xem mÉu cã bÞ dån Ðp kh«ng ? cÇn quan s¸t
kü hai ®Çu mÉu, tr êng hîp ®Êt ë hai ®Çu mÉu kh«ng ®ång nhÊt, cÇn t×m hiÓu nguyªn
nh©n. NÕu lµ ®æi tÇng, cÇn x¸c ®Þnh ®é s©u ®æi tÇng vµ ghi chÐp cÈn thËn vµo
nhËt ký, ®ång thêi ph¶i lÊy thªm mÉu tiÕp theo.
10.11- Khi më èng lÊy mÉu ra, dïng dao máng hoÆc d©y thÐp cã ® êng kÝnh
nhá h¬n 0,5 mm ®Ó c¾t ®Êt thõa ë hai ®Çu èng ®ùng mÉu .
Ghi chó : NÕu thÊy mÉu lÊy lªn bÞ thiÕu díi 2 cm th× ® îc phÐp c¾t phÇn ®Êt thõa ë bªn
díi bá vµo cho ®Çy nh ng ph¶i ng¨n çch b»ng mét líp giÊy tr¸ng paraphin vµ ë phiÕu
mÉu bªn ngoµi hép ph¶i ghi râ chiÒu cao cña ®o¹n ®Êt ® îc bá thªm vµo.
10.12- Ph¶i bäc mÉu ngay sau khi lÊy ®Êt ë èng lÊy mÉu ra b»ng v¶i mµn tÈm
paraphin hoÆc b¨ng dÝnh .
10.13 - ë mçi hép mÉu ®Êt thÝ nghiÖm ph¶i cã mét phiÕu mÉu viÕt b»ng mùc
tèt (kh«ng bÞ nhoÌ), nhóng pa ra phin vµ d¸n theo ®óng híng trªn, díi ë bªn ngoµi hép
mÉu hoÆc d¸n nh·n mÉu b»ng b¨ng dÝnh. Quy çch phiÕu mÉu theo phô lôc 12.
45

10.14- Khi lÊy çc mÉu ®Êt x¸o ®éng gi÷ Èm ®Ó thÝ nghiÖm ph¶i thùc hiÖn
çc yªu cÇu kü thuËt sau :
1. §èi víi ®Êt rêi :
- MÉu lÊy tõ èng mÉu t¸ch ®«i cña dông cô xuyªn SPT ® îc coi nh lµ mÉu xao
®éng.
- NÕu lÊy tõ mòi khoan èng ra ph¶i ® îc høng trùc tiÕp vµo khay. Trong khi høng
mÉu ph¶i chó ý quan s¸t mÉu, kÕt hîp víi çc ph¸t hiÖn ghi chÐp ® îc vÒ sù thay ®æi
trong qu¸ tr×nh khoan (mÇu s¾c, thµnh phÇn h¹t, d¹ng h¹t, vËt xen lÉn v.v..) mµ x¸c
®Þnh kh¶ n¨ng chia líp, sù tån t¹i cña çc líp xen kÏ máng,líp kÕt h¹, æ sÐt, æ çt ...trong
hiÖp khoan còng nh ®é s©u ph©n bè cña chóng.
- NÕu lîng ®Êt nhiÒu h¬n lîng mÉu quy ®Þnh th× dông ph ¬ng ph¸p chia bèn
gãc (tø ph©n) ®Ó lÊy mÉu (®æ mÉu thµnh ®èng, chia lµm 4 phÇn b»ng nhau råi lÊy
mÉu ë hai phÇn ®èi diÖn). NÕu lîng mÉu vÉn nhiÒu th× l¹i lµm tiÕp nh trªn cho ®Õn khi
®ñ khèi lîng cña mét mÉu cÇn lÊy.
- Ph¶i dïng xÎng hoÆc m«i ®Ó xóc mÉu vµo thïng, kh«ng ® îc dïng tay bèc. -
Sau mçi lÇn lÊy mÉu, èng lÊy mÉu, khay vµ xÎng ph¶i ® îc lµm s¹ch, kh«ng ® îc ®Ó ®Êt,
çt bÈn b¸m vµo dông cô.
2. §èi víi ®Êt dÝnh :
- Cã thÓ lÊy mÉu tõ mòi khoan ruét gµ, èng l¾p bª v.v..
- Nhåi ®Êt ®Çy hép mÉu cho kh«ng cßn khe hë nh ng kh«ng ® îc lÌn chÆt.
10.15- Çch ®ãng gãi, bäc s¸p, d¸n nh·n cña çc mÉu thÝ nghiÖm x¸o ®éng
gi÷ Èm còng gièng nh çch lµm ®èi víi çc mÉu nguyªn tr¹ng.
10.16- Khèi lîng mÉu x¸o ®éng gi÷ Èm ® îc quy ®Þnh tuú thuéc vµo çc h¹ng
môc yªu cÇu thÝ nghiÖm :
1. §èi víi ®Êt rêi : 0,5 ~ 2,0 kg
2. ®èi víi çt sái : 3,0 ~ 5,0 kg
3. §èi víi cuéi : 10,0 ~ 15,0 kg.
Ghi chó :
§é s©u lÊy mÉu cña çc lo¹i ®Êt trªn ® îc tÝnh theo kho¶ng ®é s©u tõ ®Çu ®Õn
cuèi hiÖp khoan. Trêng hîp cã sù chia líp trong hiÖp th× ®é s©u lÊy mÉu ph¶i ® îc tÝnh
víi ®é s©u cña mÆt chia líp nµy.
10.17- Çch thøc lÊy mÉu x¸o ®éng kh«ng gi÷ Èm t ¬ng tù çch thøc lÊy mÉu
x¸o ®éng gi÷ Èm nh ng kh«ng cÇn bäc gi÷ Èm.
B. MÉu ®¸
10.18 - Khi khoan nÕu cã yªu cÇu lÊy mÉu ®¸ ®Ó thÝ nghiÖm th× mçi tÇng ®¸
Ýt nhÊt ph¶i lÊy 2 mÉu thÝ nghiÖm.
MÉu ®¸ thÝ nghiÖm ph¶i cã kÝch th íc tèi thiÓu lµ :
- §êng kÝnh d = 75mm
- ChiÒu cao ≥ 2d
46

Trong trêng hîp ®¸ vì khèi, vì d¨m kh«ng lÊy ® îc lâi theo kÝch th íc quy ®Þnh th×
ph¸i lÊy Ýt nhÊt hai hép mÉu lu cã ®Ëy n¾p cÈn thËn vµ kÌm theo phiÕu mÉu.
10.19 - LÊy lâi ®¸ tõ èng lâi vµ mòi khoan ra ph¶i thùc hiÖn çc quy ®Þnh sau :
1. Dïng khay t«n hoÆc khay gç høng trùc tiÕp díi èng lâi. §Çu èng lâi ph¶i ® îc kª
lªn gç cao trªn mÆt khay kho¶ng 10cm;
2 .LÊy tuÇn tù çc lâi ra, ®¸nh dÊu ngay ®Çu trªn cña lâi. Sau ®ã xÕp thø tù råi
dïng s¬n cã mÇu kh¸c víi mÇu cña lâi ®¸ ghi lªn lâi (ngay sau khi lâi ®¸ kh«) çc môc
sau :
- Sè hiÖu lç khoan.
- Sè hiÖu lâi ®¸ (Ghi theo thø tù cña çc lâi ®¸ ®· lÊy ® îc kÓ tõ trªn xuèng).
- §é s©u mÆt trªn vµ mÆt díi cña lâi (lÊy ®Õn centimet).
10.20- Khi khoan vµo líp ®¸ mµ lâi bÞ tan r÷a hÕt trong dung dÞch b¬m röa th×
ph¶i kÞp thêi thay ®æi ph ¬ng ph¸p hoÆc chÕ ®é khoan ®Ó ®¶m b¶o lÊy ® îc lâi.
§èi víi ®o¹n lç khoan ®· khoan qua mµ kh«ng lÊy ® îc lâi th× ph¶i lÊy mïn ®¸
trong èng bét vµ ®ãng gãi nh mÉu lu (lÊy vµo hép mÉu hay tói nilon) ®ång thêi ë phiÕu
mÉu ph¶i ®Ò thªm tõ "mïn khoan " vµo phÇn m« t¶ mÉu ®¸ .
10.21- Toµn bé lâi ®¸, d¨m ®¸, mïn khoan ph¶i ® îc xÕp vµo hßm mÉu lu.
10.22- Céng viÖc chän mÉu thÝ nghiÖm do chñ nhiÖm nghiÖp vô hay chñ nhiÖm
®å ¸n quyÕt ®Þnh dùa vµo yªu cÇu cña tõng lo¹i c«ng tr×nh vµ tÝnh chÊt cña çc tÇng
®¸.
C. MÉu n íc
10.23- Trong c«ng t¸c khoan th¨m dß ®Þa chÊt c«ng tr×nh th êng ph¶i lÊy çc
lo¹i mÉu níc nh b¶ng 10.3 :
B¶ng 10.3
Sè
thø tù
Lo¹i mÉu níc thÝ nghiÖm
Môc ®Ých nghiªn cøu
1
2
3
4
Níc - m«i trêng
Níc dïng cho sinh hoat
Níc dung cho nåi h¬i
Níc dïng cho bª t«ng
§¸nh gi¸ kh¶ n¨ng ¨n mßn cña níc m«i trêng vµ
tÝnh chÊt ho¸, lý cña líp níc.
§¸nh gi¸ kh¶ n¨ng dïng níc cho sinh ho¹t.
§¸nh gi¸ chÊt lîng níc dïng cho nåi h¬i.
§¸nh gi¸ chÊt lîng níc dïng ®Ó trén bª t«ng .
10.24- VÒ yªu cÇu lÊy çc lo¹i mÉu níc còng nh viÖc t¨ng gi¶m khèi lîng mÉu ® îc
quy ®Þnh râ trong b¶n nhiÖm vô hoÆc ®Ò c¬ng khoan.
10.25- Khèi lîng Ýt nhÊt cña mét mÉu níc cÇn ® îc lÊy theo quy ®Þnh cña
b¶ng10.4 :
B¶ng 10.4
47

Lo¹i nÉu ThÓ tÝch níc (  )
- Níc m«i trêng
- Níc dïng cho sinh ho¹t
- Níc ®Ó trén bª t«ng
- Níc dïng cho nåi h¬i
3
2
2
3
Ghi chó : NÕu mÉu níc cã nhiÒu cÆn l¾ng (Vît qu¸ 1/ 5 thÓ tÝch cña tõng chai mÉu th×
cÇn lÊy thªm níc mÉu. Lîng níc ® îc lÊy thªm b»ng kho¶ng hai lÇn thÓ tÝch bÞ cÆn
chiÕm chç.
D. LÊy mÉu n íc trong lç khoan
10.26- Tríc khi lÊy mÉu níc cÇn chó ý çc ®iÒu sau :
1. Kh«ng ® îc lµm « nhiÔm nguån níc trong qu¸ tr×nh khoan nh næ m×n, th¶ ho¸
chÊt thÝ nghiÖm vµo lç khoan...;
2. T×m mäi biÖn ph¸p xö lý kh«ng cho çc nguån n íc kh¸c x©m nhËp vµo líp cÇn
lÊy mÉu;
3. Trêng hîp khoan xuyªn qua nhiÒu líp chøa n íc, muèn lÊy níc riªng cho tõng líp
ph¶i t×m biÖn ph¸p ng¨n níc ë çc íp kh¸c;
Thùc hiÖn çc biÖn ph¸p ng¨n níc theo çc quy ®Þnh cña Ch¬ng 8 (hoÆc theo
®Ò c¬ng riªng);
4. Ph¶i thau röa lç khoan b»ng çch dïng m¸y b¬m hót c¹n hoÆc dïng mòi khoan
èng l¾p bª móc c¹n. NÕu kh«ng b¬m hoÆc móc c¹n ® îc th× lîng níc lÊy ra tèi thiÓu ph¶i
b»ng 3 lÇn thÓ tÝch níc cã trong lç khoan lóc cha móc ;
5. Ph¶i chuÈn bÞ ®Çy ®ñ dông cô, chai lä vµ ho¸ chÊt cÇn thiÕt phôc vô cho viÖc
lÊy mÉu còng nh cho c«ng t¸c b¶o qu¶n vµ vËn chuyÓn mÉu;
6. ChØ ® îc lÊy mÉu sau khi níc ®· lªn ®ñ (b»ng lîng níc cã trong lç khoan tr íc khi
móc), t¬ng ®èi trong vµ kh«ng ® îc vît qua 12 giê;
7. NÕu sau 12 giê níc vÉn cßn cÆn l¾ng th× còng ph¶i lÊy mÉu nh ng lîng níc
ph¶i ® îc lÊy t¨ng thªm theo quy ®Þnh cña ®iÒu 10.26
10.27- Dông cô ® îc sö dông ®Ó ®ùng vµ chuyÓn çc lo¹i mÉu n íc thÝ nghiÖm
cÇn theo çc quy ®Þnh sau :
1. Dïng chai thuû tinh tr¾ng cã dung tÝch 0,5 lÝt hoÆc 1 lÝt;
2. Dïng nót chai lµ thuû tinh nh¸m, nót nhùa, nót cao su hoÆc nót bÊc;
3. Tríc khi sö dông çc chai, lä vµ nót ph¶i xö lý nh sau :
• §èi víi chai, nót ®Ó lÊy mÉu níc thÝ nghiÖm çc thµnh phÇn ho¸ häc:
- Röa b»ng dung dÞch xµ phßng Êm, nÕu chai lä cã cÆn cøng b¸m vµo thµnh
ph¶i dïng a xÝt HCL ( 5 ÷ 10%) khö bá cÆn tríc khi röa .
- Sóc röa b»ng níc trong nhiÒu lÇn;
- Tr¸ng l¹i hai lÇn b»ng níc cÊt;
- Dèc cho kh« níc råi ®Ëy nót kÝn;
• §èi víi chai, nót ®Ó lÊy mÉu níc thÝ nghiÖm vi trïng ;
48

- Thùc hiÖn theo bíc 1 vµ 2 cña trêng hîp trªn;
- Dïng níc cÊt luéc c¶ chai lÉn nót (®un s«i 5 phót). Trêng hîp kh«ng cã níc cÊt, cã
thÓ thay thÕ b»ng níc ma ®un s«i ®Ó nguéi nh ng ph¶i b¶o ®¶m níc s¹ch vµ trong;
Ghi chó : §èi víi çc mÉu níc thÝ nghiÖm cho çc môc ®Ých kh¸c víi quy ®Þnh ë ®iÒu
10.27 th× cÇn nghiªn cøu xö lý chai lä mét çch thÝch ®¸ng.
10.28- Khi lÊy mÉu níc trong lç khoan cÇn lµm ®Çy ®ñ çc viÖc sau:
1. Dïng nhiÖt kÕ biÕn ®æi chËm hoÆc nhiÖt kÕ th êng ®Æt s·n trong chai hay
l¾p s½n vµo dông cô lÊy mÉu. §é chÝnh x¸c cña nhiÖt kÕ tíi 0,5 o
C.
2. Röa s¹ch, l¾p r¸p vµ kiÓm tra sù ho¹t ®éng cña dông cô lÊy mÉu.
3. Th¶ dông cô lÊy mÉu vµo lç khoan ®Ó lÊy n íc tr¸ng dông cô, chai lä. TËn dông
lÊy níc tr¸ng ë phÝa trªn mÆt mét çch nhÑ nhµng ®Ó tr¸nh x¸o ®éng tÇng n íc.
4. §o nhiÖt ®é kh«ng khÝ ë thêi ®iÓm lÊy mÉu.
10.29- Cã thÓ dïng mét trong hai dông cô chuyªn dïng sau ®©y ®Ó lÊy mÉu n -
íc, ®ång thêi lÊy mÉu níc theo quy ®Þnh sau:
1. Dïng dông cô xim«nèp:
- Th¶ ®Õ díi cña dông vµo lç khoan tíi ®é s©u quy ®Þnh ;
- Th¶ tiÕp phÇn xi lanh chøa níc ;
- L¾c d©y çp vµi lÇn cho çc bé phËn vµo khíp víi nhau;
- KÐo èng xi m« nèp lªn;
- L¾p mét ®Çu èng cao su vµo bé phËn th¸o n íc cña ®Õ díi, cßn ®Çu kia th¶
xuèng tËn ®¸y chai ®ùng mÉu (chai ®Ó thÊp h¬n èng ®ùng mÉu xim«nèp);
- Më van cho níc tõ èng xim«nèp chÈy vµo vµo chai ®ùng mÉu;
§èi víi nh÷ng chai ®Ó thÝ nghiÖm çc thµnh phÇn dÔ bÞ mÊt m¸t hoÆc biÕn
®æi th× ph¶i lÊy tr íc , ®ång thêi ph¶i ®Ó níc ch¶y trµn ra ngoµi mét lîng b»ng mét nöa
dung tÝch chai.
Ghi chó: Kh«ng ® îc dïng çch rãt níc tõ èng lÊy mÉu vµo chai hoÆc chuyÓn tõ chai nµy
sang chai kh¸c.
2. Dïng hÖ thèng chai liªn hoµn:
- Th¶ dông cô ®Õn ®é s©u quy ®Þnh. KÐo d©y më van tho¸t khÝ cho n íc vµo
chai ;
- Sau khi níc ®· vµo ®Çy chai (kh«ng cßn tr«ng hoÆc nghe thÊy tiÕng bät sñi)
th× chïng d©y më van ®Ó ®ãng èng tho¸t khÝ vµ kÐo dông cô lªn;
- §äc nhiÖt ®é níc, lÊy chai ra khái dông cô vµ dïng nót ®Ëy kÝn;
- §¸nh sè thø tù çc chai kÓ tõ díi lªn;
Ghi chó:
a) Kh«ng ® îc chuyÒn níc tõ chai nµy sang chai kh¸c;
b) Khi khoan vµo líp chøa níc lµ ®Êt ®¸ rêi r¹c,v¸ch lç khoan kh«ng æn ®Þnh
ph¶i dïng èng v¸ch th× ®é s©u ch©n èng v¸ch ® îc coi lµ ®é s©u lÊy mÉu níc;
Trong trêng hîp nµy ph¶i tËn lîng th¶ dông cô lÊy mÉu níc xuèng tËn ch©n èng
v¸ch;
c) Khi khoan vµo líp chøa níc lµ ®Êt ®¸ æn ®Þnh, kh«ng ph¶i dïng èng v¸ch th×
®é s©u cña mÉu níc lµ ®é s©u th¶ dông cô lÊy mÉu;
E. LÊy mÉu n íc mÆt
49

10.30 - Khi lÊy mÉu níc mÆt, cÇn theo nh÷ng quy ®Þnh sau ®©y:
1. NÕu lÊy mÉu níc ë hå ao, s«ng ngßi th× ph¶i lÊy ë chç çch mÐp n íc Ýt nhÊt 2
m vµ ph¶i lÊy ®óng vÞ trÝ ®· quy ®Þnh.
2. Khi lÊy mÉu níc ë nguån níc cã lu lîng rÊt nhá vµ dèc tho¶i th× ph¶i ®µo mét
hè s©u ë gi÷a nguån nø¬c ®Þnh lÊy, sau ®ã ®îi n íc t¬ng ®èi trong råi míi lÊy. Hè ®µo
ph¶i thËt s©u ®Ó cã thÓ ®Æt ngËp toµn bé dông cô lÊy níc vµo trong níc.
3. Khi lÊy mÉu níc ë çc vßi chÈy, tr íc hÕt ph¶i më vßi cho níc ch¶y kho¶ng 10
phót. Sau ®ã nèi dµi vßi ch¶y b»ng èng cao su cho níc ch¶y trùc tiÕp vµo chai cho ®Õn
khi níc ch¶y trµn ra khái chai mét lîng lín h¬n 1/2 dung tÝch cña chai th× míi th«i (NÕu
vßi ch¶y lín th× luån èng cao su vµo trong vßi).
10.31- §ãng gãi mÉu thÝ nghiÖm níc m«i trêng theo tr×nh tù vµ quy ®Þnh díi
®©y:
1. Mét chai 1lÝt ®Ó thÝ nghiÖm lîng CO2 tù do vµ trÞ sè pH (hoÆc 2 chai 1/2 lÝt,
lÊy chai 1 vµ 2 trong hÖ thèng chai liªn hoµn). Níc ë trong chai ph¶i thËt ®Çy, (Kh«ng
cßn kh«ng khÝ ë trong chai sau khi ®· ®Ëy nót ) vµ ë trªn phiÕu mÉu cña çc chai nµy
ph¶i ghi râ (MÉu ph©n tÝch pH vµ CO2). Ph¶i ®ãng gãi çc chai nµy ngay sau khi lÊy
mÉu lªn.
2. Mét chai mÉu ®Ó thÝ nghiÖm CO2 ¨n mßn: cho 400ml níc vµo chai 1/2 lÝt vµ
3-5 g bét çcb«n¸t can xi (Bét ®¸ v«i). Khi lÊy mÉu b»ng dông cô chai liªn hoµn th× lÊy
chai thø 3 lµm mÉu nµy vµ ë trªn phiÕu mÉu ph¶i ghi thªm "Ph©n tÝch CO2 ¨n mßn ".
3. Çc chai mÉu níc - m«i trêng cßn l¹i, sau khi ®· lÊy ®Çy níc, cÇn ®æ bít ®i
mét Ýt sao cho mÆt níc çch ®¸y nót 1 cm vµ d¸n phiÕu mÉu cã ghi râ " Ph©n tÝch
thµnh phÇn ho¸ häc".
10.32- Çch ®ãng gãi mÉu níc thÝ nghiÖm dïng cho sinh ho¹t nh sau :
1. Mét chai 1 lÝt (hoÆc hai chai1/2 lÝt) ®Ó ph©n tÝch thµnh phÇn ho¸ häc vµ trªn
phiÕu mÉu cña chai nµy cÇn ghi râ "MÉu ph©n tÝch thµnh phÇn ho¸ häc".
2. Mét chai 1 lÝt (hoÆc hai chai 1/2 lÝt ) ®Ó thö nghiÖm vi trïng. Trªn phiÕu mÉu
cña chai còng cÇn ghi râ "MÉu xÐt nghiÖm vi trïng". §èi víi mÉu níc nµy chØ cÇn ®Ëy nót
mµ kh«ng cÇn bäc pa ra phin .
10.33- §èi víi mÉu níc thÝ nghiÖm ®Ó trén bª t«ng th× cÇn hai lÝt mÉu n íc vµ
trªn phiÕu mÉu ph¶i ghi râ "MÉu níc thÝ nghiÖm ®Ó trén bª t«ng".
10.34- §èi víi mÉu níc thÝ nghiÖm dïng cho nåi h¬i, ®ãng gãi theo thø tù vµ quy
®Þnh sau :
1. Mét chai 1 lÝt hoÆc hai chai 1/2 lÝt chøa ®Çy n íc. ë trªn phiÕu mÉu cÇn ghi
râ " Níc thÝ nghiÖm cho nåi h¬i- Ph©n tÝch thµnh phÇn dÔ biÕn ®æi ".
2. Hai chai 1 lÝt (hoÆc bèn chai 1/2 lÝt ) Sau khi ®· lÊy ®Çy n íc, cÇn ®æ ®i mét
Ýt ®Ó cho mÆt níc çch nót chai ®é 1cm. Trªn phiÕu mÉu ghi râ "Níc thÝ nghiÖm cho
nåi h¬i- Ph©n tÝch thµnh phÇn hãa häc ".
10.35- §èi víi tÊt c¶ çc mÉu níc (trõ chai thÝ nghiÖm vi trïng) sau khi ®· lÊy lªn
ph¶i lÊy v¶i mµn nhóng par aphin, bäc kÝn nót vµ miÖng chai råi d¸n phiÕu mÉu ë ngoµi
chai. Ghi vµo phiÕu mÉu b»ng mùc kh«ng nhoÌ ®Çy ®ñ çc môc cña mÉu n íc, råi tr¸ng
paraphin . Quy çch phiÕu mÉu níc theo phô lôc 9.
G. MÉu Lu
10.36- MÉu lu ® îc coi lµ vËt chøng gèc ®Ó lµm c¨n cø khi nghiÖm thu c«ng
tr×nh khoan th¨m dß, khi chØnh lý tµi liÖu vµ khi cÇn thiÕt ph¶i kiÓm tra sau nµy .
50

10.37- LÊy mÉu lu theo çc yªu cÇu sau :
1. §èi víi mçi líp ®Êt Ýt nhÊt ph¶i lÊy mét mÉu l u vµ mÉu nµy ph¶i ®¹i diÖn cho
®o¹n lÊy mÉu.
2. §èi víi líp ®Êt dÝnh cø 0,75m lÊy mét mÉu lu vµ ghi ®óng ®é s©u ®· lÊy.
3. §èi víi ®Êt rêi, cø mçi hiÖp khoan lÊy mét mÉu lu vµ ghi theo kho¶ng ®é s©u
cña hiÖp khoan. Trêng hîp cã sù chia líp trong hiÖp th× ph¶i lÊy mÉu lu thªm cho tõng
líp trong hiÖp.
4. Khi lÊy mÉu thÝ nghiÖm th× ®ång thêi kÕt hîp lÊy mÉu lu.
5. §èi víi ®Êt dÝnh th× kÕt hîp lÊy ®Êt thõa ë ®Çu d íi mÉu thÝ nghiÖm lµm mÉu
lu.
6. NÕu thay ®æi tÇng hay cã sù thay ®æi vÒ mÉu s¾c, tr¹ng th¸i cña ®Êt,
thµnh phÇn h¹t, vËt lÉn v.v.. mÆc dï cha ®Õn 0,75m còng ph¶i lÊy mÉu lu.
10.38- Mçi mÉu lu cÇn lÊy khèi lîng ®Êt t¬ng ® ¬ng víi mÉu cã kÝch th íc 5x5x4
cm (cè g¾ng gi÷ nguyªn kÕt cÊu, kh«ng nhåi nÆn) råi dïng giÊy gãi vµ tr¸ng paraphin
bªn ngoµi hoÆc cho vµo tói nilon buéc chÆt .
10.39- ë mçi mÉu lu ph¶i cã hai phiÕu mÉu in s½n viÕt b»ng mùc kh«ng nhoÌ
(hoÆc giÊy tr¾ng viÕt b»ng mùc kh«ng nhoÌ) nhóng paraphin hoÆc bá vµo tói ni lon,
®Æt mét phiÕu trùc tiÕp vµo mÉu ®Êt vµ d¸n mét phiÕu ë bªn ngoµi.
PhiÕu mÉu lu theo phô lôc 9.
10.40- Thêi gian lu çc lo¹i mÉu ph¶i thùc hiÖn theo çc qui ®Þnh hiÖn hµnh.
11- quy ®Þnh vÒ C«ng t¸c kÕt thóc lç khoan
A. Qui ®Þnh chung
11.1- C«ng viÖc kÕt thóc cña mét lç khoan bao gåm :
1. NghiÖm thu lç khoan;
2. LÊp lç khoan;
3. Th¸o dän dông cô m¸y mãc;
4. VËn chuyÓn m¸y mãc, dông cô ®Õn vÞ trÝ míi.
B. NghiÖm thu lç khoan
11.2- TÊt c¶ çc lç khoan sau khi khoan xong ®Òu ph¶i ® îc nghiÖm thu. C«ng
t¸c nghiÖm thu lç khoan bao gåm çc néi dung sau :
1. VÞ trÝ, cao ®é vµ ®é s©u lç khoan;
2. Çc lo¹i mÉu ®Êt, ®¸, níc;
3. Çc nhiÖm vô kü thuËt ®· ® îc quy ®Þnh trong b¶n ®Ò c¬ng khoan;
4. Çc néi dung ghi chÐp trong nhËt ký khoan, sæ kü thuËt vµ çc v¨n b¶n kh¸c.
51

Çc néi dung trªn ph¶i ® îc kiÓm ®iÓm ®Çy ®ñ dùa theo yªu cÇu kü thuËt cña
b¶n ®Ò c¬ng vµ quy tr×nh khoan.
11.3- Khi nghiÖm thu lç khoan ph¶i cã çc thµnh phÇn sau :
1. §¹i diÖn cña ®¬n vÞ chñ qu¶n;
2. Tæ trëng tæ khoan (hoÆc tæ phã ) vµ th ký khoan;
Tríc khi tæ chøc nghiÖm thu, tæ khoan cã nhiÖm vô lµm c«ng t¸c chuÈn bÞ (theo
nh néi dung ë ®iÒu 11-2).
Sau khi nghiÖm thu xong ph¶i lËp biªn b¶n nghiÖm thu theo mÉu ë phô lôc 15.
C. LÊp lç khoan
11.4- §èi víi tÊt c¶ çc lç khoan sau khi ®· ® îc nghiÖm thu, ®Òu ph¶i ® îc lÊp
hoµn l¹i ®Ó :
1. B¶o d¶m gi÷ nguyªn hoÆc h¹n chÕ çc biÕn ®æi vÒ tÝnh chÊt vµ tr¹ng th¸i
cña ®Þa tÇng, vÒ çc tr¹ng th¸i thuû nhiÖt trong çc líp ®Êt .
2. B¶o ®¶m an toµn trong sinh ho¹t vµ s¶n suÊt cña nh©n d©n ®Þa ph ¬ng.
3. B¶o ®¶m tÝnh æn ®Þnh cho c«ng tr×nh ®· vµ sÏ x©y dùng sau nµy trong khu
vùc cã lç khoan.
11.5- NÕu trong b¶n ®Ò c¬ng khoan kh«ng cã yªu cÇu ®Æc biÖt th× sau khi
khoan xong mét lç khoan cÇn tiÕn hµnh lÊp lç theo çc quy ®Þnh sau :
1- Dïng lo¹i ®Êt t¬ng ® ¬ng víi lo¹i ®Êt cña tõng líp ®Êt trong lç khoan ®Ó lÊp,
riªng ®èi víi phÇn lç khoan qua ®¸, dïng ®Êt sÐt hoÆc ®Êt sÐt pha nÆng ®Ó lÊp;
2- Khi lÊp b»ng ®Êt dÝnh, ph¶i ®Ëp nhá hoÆc viªn ®Êt thµnh hßn cã cì to b»ng
1/2 ~1/3 ® êng kÝnh lç khoan;
3- Ph¶i th¶ dÇn vËt liÖu lÊp lç vµo lç khoan tõng mÐt mét råi kÝch èng v¸ch lªn
còng tõng mÐt mét cho ®Õn khi lÊp hÕt lç ;
4- Kh«ng ® îc ®æ ®Êt µo vµo lç khoan ®Ó tr¸nh lµm t¾c lç.
11.6- Sau khi ®· lÊp lç khoan xong ph¶i ghi vµo sæ kü thuËt. Trêng hîp trong ®Ò
c¬ng khoan cã yªu cÇu lÊp lç ®Æc biÖt th× sau khi lÊp lç khoan xong ph¶i lËp biªn b¶n
theo mÉu ë phô lôc 10.
11.7- Trong qu¸ tr×nh lÊp lç khoan ph¶i th êng xuyªn theo dâi, ghi chÐp vµo nhËt
ký khoan vÒ ®é s©u, nguyªn liÖu, bÒ dÇy cña líp ®Êt lÊp lç.
11.8 - §èi víi çc lç khoan sau khi khoan xong cßn ph¶i lu l¹i ®Ó thu thËp sè liÖu
(Nh quan tr¾c mùc níc, b¬m hót níc, thÝ nghiÖm v.v...) ®Òu ph¶i lµm n¾p ®Ëy cã kho¸
®Ó b¶o vÖ lç khoan.
D. C«ng t¸c th¸o dän dông cô m¸y mãc
11.9- §èi çc m¸y khoan kh«ng thuéc d¹ng tù hµnh khi th¸o dän m¸y mãc dông
cô khoan cÇn theo tr×nh tù sau :
1. XÕp dän ®å nghÒ vµ dông cô khoan;
2. Th¸o çc m¸y khoan, m¸y b¬m,m¸y næ, x¸t xi;
3. Th¸o vµ h¹ gi¸ khoan.
52

§èi víi çc m¸y khoan tù hµnh khi kÕt thóc mét lç khoan vµ chuyÓn sang vÞ trÝ
kh¸c cÇn thùc hiÖn çc yªu cÇu sau :
- T¾t m¸y khoan vµ kÐo tay g¹t sang vÞ trÝ trung b×nh;
- NÕu khoan víi dung dÞch sÐt, cÇn röa s¹ch m¸y khoan;
- T¾t m¸y b¬m xong t¾t m¸y næ;
- Thu dän dông cô khoan;
- H¹ gi¸ khoan;
- N©ng bÖ ®ì sau cña khung lªn;
- N©ng kÝch ®ì lªn .
11.10- Khi xÕp dän dông cô khoan cÇn lµm çc c«ng viÖc sau ®©y :
1. XÕp ®Æt riªng biÖt çc lo¹i dông cô, èng v¸ch, cÇn khoan v.v...).
2. Ph©n lo¹i chÊt lîng dông cô, thø nµo h háng tù söa ch÷a ® îc th× bè trÝ ng êi
lµm ngay, thø nµo h háng kh«ng thÓ söa ch÷a ® îc, cÇn ® îc thu xÕp l¹i vµ göi vÒ n¬i
söa ch÷a qui ®Þnh;
3. KÕt hîp lµm c«ng t¸c b¶o dìng vµ b¶o vÖ dông cô nh lau chïi, b«i mì vµo çc
®Çu ren, l¾p çc ®Çu b¶o vÖ vµo èng v¸ch v.v...
4. Çc ®å nghÒ, dông cô nhá dÔ r¬i, dÔ thÊt l¹c (nh çc lo¹i Clª, k×m, bóa v.v...)
ph¶i ® îc chøa vµo hm gç cã n¾p ®Ëy.
11.11- Khi th¸o dì m¸y mãc ph¶i tu©n theo çc qui ®Þnh díi ®©y:
1. Kh«ng dïng bóa lín ®Ó th¸o çc bé phËn hoÆc chi tiÕt m¸y;
2. §èi víi çc bé phËn, chi tiÕt m¸y nhá dÔ r¬i, dÔ thÊt l¹c (®inh èc, miÕng ®Öm,
chèt, èng dÉn dÇu v.v...) khi ®· ® îc th¸o ra ph¶i b¶o qu¶n cÈn thËn. NÕu cã thÓ th×
th¸o ë chç nµo nªn vÆn ngay vµo chç ®ã ®Ó tr¸nh thÊt l¹c, mÊt m¸t;
3. §èi víi çc bé phËn chi tiÕt m¸y dÔ bÞ h háng, ®øt g·y ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o
vÖ che ch¾n;
4. §èi víi çc lo¹i èng lé ra ngoµi nh èng dÉn dÇu èng x¶ v.v...ph¶i nót vµo cÈn
thËn ®Ó ®Ò phßng çc vËt nhá, bôi bÈn r¬i vµo;
11.12- Khi h¹ gi¸ khoan ph¶i lu ý nh÷ng ®iÓm sau:
1. §èi víi çc lo¹i gi¸ khoan rêi kh«ng g¾n liÒn víi m¸y khoan, nhÊt thiÕt ph¶i th¸o
dì dÇn tõ trªn xuèng díi. Çc thanh d»ng liªn kÕt ë hai ch©n cè ®Þnh chØ ® îc th¸o ra
sau khi gi¸ khoan ®· ® îc h¹ xuèng mÆt ®Êt;
2. §èi víi gi¸ khoan cña m¸y khoan tù hµnh, tr íc khi h¹ gi¸ khoan ph¶i th¸o ®Õ tùa
ë hai ch©n gi¸, kÐo tay g¹t sang vÞ trÝ "h¹ gi¸" sau ®ã míi h¹ gi¸ khoan;
3. Khi h¹ gi¸ khoan ph¶i h¹ tõ tõ vµ ph¶i cã ng êi ®øng ngoµi chØ huy chung ®Ó
®¶m b¶o an toan cho ng êi vµ thiÕt bÞ.
E. C«ng t¸c vËn chuyÓn
11.13 - Mçi c«ng tr×nh khoan xong ®Òu ph¶i thùc hiÖn nghÖm thu, sau ®ã míi
® îc chuyÓn ®i lµm c«ng tr×nh míi.
11.14- Tríc vµ sau khi vËn chuyÓn m¸y mãc, dông cô khoan ®Õn c«ng tr×nh míi,
ph¶i tiÕn hµnh kiÓm kª toµn bé tµi s¶n. NÕu cã mÊt m¸t h háng ph¶i lËp b¸o ço göi vÒ
®¬n vÞ chñ qu¶n.
53

11.15- C«ng t¸c khiªng v¸c, bèc xÕp vµ vËn chuyÓn thiÕt bÞ dông cô khoan ph¶i
® îc thùc hiÖn theo ®iÒu 2.5 vµ 2.6.
phÇn thø hai
C¸c phô lôc
1- phô lôc b¾t buéc
Phô lôc 1
tªn c¬ quan
kh¶o s¸t thiÕt kÕ
b¶n thiÕt kÕ lç khoan
Sè hiÖu lç khoan:.................................................................
To¹ ®é lç khoan:..................................................................
Thuéc c«ng tr×nh:.................................................................
Sè hiÖu b¶n nhiÖm vô hay ®Ò c¬ng khoan.........................
Thø
tù
líp
§é s©u
líp dù
kiÕn
MÆt
c¾t
®Þa
chÊt dù
kiÕn
Tªn ®Êt vµ
c¸c ®Æc tr -
ng vÒ tÝnh
chÊt tr¹ng
th¸i
Ph¬ng ph¸p
khoan vµ
chÕ ®é
khoan
Gia cè
v¸ch lç
khoan
Yªu cÇu
lÊy mÉu
vµ thÝ
nghiÖm
t¹i chç
Ghi chó
Ngêi thiÕt kÕ Phô tr¸ch kü thuËt Thñ tr ëng
54

Phô lôc 2
Tªn c¬ quan
kh¶o s¸t thiÕt kÕ
b¶n ghi kÕt qu¶ tÝnh to¸n
x¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ cao ®é lç khoan
(Cho mét lç khoan hoÆc mét nhãm lç khoan)
Sè hiÖu lç khoan...........................................To¹ ®é lç khoan X ..(HoÆc lÝ tr×nh)
C«ng tr×nh .............................................................. Y ...................
A. S¬ ®å ® êng s ên, m¹ng tam gi¸c vµ c¸c cäc mèc ®· sö dông
To¹ ®é cña cäc mèc
Tªn cäc mèc X Y Cao ®é cña cäc mèc Ghi chó
B. C¸c tÝnh to¸n ®· thùc hiÖn
C. KÕt qu¶ thùc hiÖn
Sè hiÖu Sè ®äc gãc thùc tÕ Sè hiÖu Sè ®o thùc tÕ Ghi
gãc LÇn 1 LÇn 2 ®o¹n th¼ng LÇn 1 LÇn 2 chó
D . Sè hiÖu vµ kÕt qu¶ ®o cao ®é
Ngêi tÝnh ............................................ Ngêi thùc hiÖn ........................................
Ngêi so¸t ............................................ Ngêi kiÓm tra .......................................
Phô lôc 3
X¸c ®Þnh ®é dèc ta luy nÒn khoan
A. Ta luy nÒn ®¾p
55

Khi chiÒu cao ta luy nÒn ®¾p díi 4 mÐt th× ®é dèc ta luy cña nÒn ®¾p ® îc x¸c
®Þnh theo b¶ng 1 vµ nh÷ng ghi chó kÌm theo:
B¶ng 3- 1
§é dèc ta luy
VËt liÖu dïng ®¾p nÒn NÒn ®¾p trªn
kh«
NÒn ®¾p trªn kh«
sÏ ngËp níc
NÒn ®¾p trong
níc
- §Êt sÐt vµ ®Êt sÐt pha 1:1,25 1:1,50 1:1,75
- §Êt sÐt pha 1:1,25 1:1,50 1:1,75
- Çt bét, çt nhá 1:1,50 1:1,75 1:2,0
- §¸ sái cuéi, ®¸ tr«i ®æ ®èng 1:1,0 1:1,25 1:1,50
- §¸ d¨m, ®¸ héc ®æ ®èng 1:1,0 1:1,25 1:1,50
- §¸ t¶ng xÕp, ®¸ héc xÕp 1:0,75 1:1,0 1:1,25
Ghi chó:
1. §é dèc ta luy cña çc lo¹i ®Êt dÝnh vµ ®Êt rêi ghi trong b¶ng trªn øng víi ®iÒu
kiÖn ®Êt ®¾p ph¶i ® îc ®Çm víi hÖ sè ®Çm nÐn b»ng hoÆc lín h¬n 0,85. (K ≥ 0,85).
§Êt ®¾p nÒn cÇn cã ®é Èm thÝch hîp, xÊp xØ ®é Èm tèt nhÊt vµ cÇn chia líp
®Çm chÆt.
PhÇn ®¾p trong níc cã thÓ ®¾p b»ng çch ®æ lÊn dÇn vµ dïng xØa, x¨m chÆt.
Khi dïng ®Êt dÝnh ®¾p trong níc th× líp trªn mÆt nÒn dµy 0,3 mÐt ph¶i chia líp ®Çm
chÆt.
2. Khi chiÒu cao ®¾p thÊp (kho¶ng 1 - 2 mÐt) th× cã thÓ xÐt gi¶m ®é dèc ta
luy quy ®Þnh trong b¶ng trªn mét cÊp tõ 0,10 ®Õn 0,25 (1:m - 0,10 ; 1:m - 0,25, víi m lµ
cotang cña gãc dèc taluy quy ®Þnh) .
3. Khi ®¾p cao trªn 4 mÐt ph¶i thiÕt kÕ theo t×nh h×nh cô thÓ .
B. Taluy nÒn ®µo
Khi chiÒu cao taluy nÒn ®µo díi 4 mÐt, x¸c ®Þnh ®é dèc taluy theo b¶ng 3.2 vµ
nh÷ng ®iÒu ghi chó kÌm theo:
B¶ng 3.2
TÝnh chÊt cña ®Êt
Lo¹i ®Êt ®¸ ë ta luy ChÆt chÏ ChÆt võa Xèp Ghi chó
- §Êt sÐt vµ ®Êt sÐt
pha
1/0,50 ÷
1/0,75
1/0,75 ÷ 1/1,0 1/1,0 ÷
1/1,50
- §Êt çt pha 1/0,75 ÷ 1/1,0 1/1,0 ÷
1/1,25
1/1,25 ÷
1/1,50
- Çt 1/1,0 ÷ 1/1,25 1/1,25 ÷
1/1,50
1/1,50 ÷
1/1,75
- Çc lo¹i ®¸ phong
ho¸
- NÆng
1/0,50 ÷ 1,075
1/0,25 ÷
56

- Võa
- NhÑ
1/0,50
1/0,10 ÷
1/0,25
- §¸ sái, cuéi,kh«ng
g¾n kÕt
1/1,0 ÷
1/1.25
1/1.25 ÷1/1,50
- §¸ d¨m, t¶ng ,
kh«ng g¾n kÕt
1/0,75 ÷1/1,10 1/1,0 ÷1/1,25
Ghi chó:
1. Çc trêng hîp bÊt lîi nh ta luy t¬ng ®èi cao (3 - 4 m), trªn ®Ønh ta luy cã dèc
ngang trªn 15o
, khoan trong mïa m a (kÓ c¶ m a xu©n) hoÆc tr êng hîp tÇng ®¸ cã líp
nghiªng ra nÒn khoan, tr¹ng th¸i cña ®Êt xÊu, cÇn dïng çc trÞ sè ®é dèc tho¶i ®· ghi
cho tõng lo¹i ®Êt.
2. Khi quyÕt ®Þnh ®é dèc cña taluy ®µo nªn tham kh¶o çc kinh nghiÖm cña
®Þa ph¬ng n¬i khoan.
3. Khi chiÒu cao taluy ®µo cao h¬n 4 mÐt cÇn thiÕt kÕ cô thÓ.
Phô lôc 4
ph©n cÊp ®Êt ®¸ theo ®é khã dÔ khi khoan
B¶ng 4
57

CÊp Tªn
®
Ê
t
®
¸
Lo¹i ®Êt ®¸ ®¹i diÖn
Tèc ®é
khoan
(m/h)
I §Êt xèp
mÒm
- §Êt trång trät kh«ng cã rÔ c©y;
- Bïn, than bïn;
- Çc lo¹i ®Êt bë rêi : çt nhá, ®Êt pha kh«ng cã sái
s¹n, hoµng thæ.
8,5
II §Êt chÆt
võa
- §Êt trång trät lÉn rÔ c©y hoÆc lÉn mét Ýt
sái, cuéi nhá, díi 3 cm;
- Çt ch¶y kh«ng ¸p lùc, çt nÐn chÆt;
- §Êt çt pha vµ sÐt pha chøa díi 20% cuéi hoÆc dÇm
nhá, díi 3 cm;
- §Êt sÐt chÆt võa.
4,5
III
§Êt cøng
®¸ mÒm
bë
- §Êt sÐt, sÐt pha vµ çt pha chøa trªn 20% cuéi hoÆc
d¨m, nhá h¬n hay b»ng 3cm;
- §Êt sÐt cøng;
- Çt ch¶y cã ¸p lùc, hoµng thæ chÆt;
- §¸ sÐt cã nhiÒu líp kÑp lµ ®¸ çt g¾n kÕt yÕu hoÆc
®¸ sÐt v«i (cã chiÒu dÇy díi 5 cm);
- §¸ bét kÕt, çt kÕt gÊn kÕt b»ng sÐt hoÆc v«i kh«ng
chÆt;
- Than ®¸ mÒm, than n©u;
- Th¹ch cao tinh thÓ nhá, th¹ch cao bÞ phong hãa d¹ng
®Êt;
- QuÆng m¨ng gan, quÆng s¾t «xi hãa bë rêi
manhªdit.
2,3
IV §¸ mÒm
- Sái s¹n lÉn nh÷ng h¹t cuéi nhá cña ®¸ trÇm tÝch;
- §¸ bét kÕt, chøa sÐt. §¸ çt kÕt chøa sÐt, ®¸ sÐt v«i.
- §¸ v«i cã lç hæng hoÆc tuyf.
- §¸ sÐt; §¸ sÐt chøa çt, §¸ sÐt chøa than.
- Than ®¸ cøng võa; than n©u cøng; cao lanh nguyªn
sinh; th¹ch cao kÕt tinh.
- §u nÝt vµ pªri®«tÝt, phong hãa m¹nh.
- ManhªdÝt chÆt sÝt.
1,5
TiÕp b¶ng 4
CÊp Tªn
®
Ê
t
®
¸
Tèc ®é
khoan
(m/h)
- §Êt lÉn nhiÒu d¨m cuéi;
58

V §¸ h¬i
r¾n
- §¸ sÐt, ®Êt sÐt nÐn chÆt rÊt chÆt vµ chøa nhiÒu
çt.
- §¸ bét kÕt, ®¸ çt kÕt g¾n kÕt b»ng v«i.
- Than ®¸ cøng, ¨ngtraxÝt.
- Çc lo¹i ®¸ phiÕn cã thµnh phÇn sÐt-mica, mica,
clorÝt, clorÝt-sÐt, xªrixÝt.
- Secp¨ngtinit; Secp¨ngtinit hãa.
- §unit bÞ phong hãa.
1,10
VI §¸ r¾n
võa
- §¸ sÐt chÆt sÝt cã çc líp kÑp ®«l«mÝt vµ xi®ªrÝt;
- §¸ sÐt silÝc hãa yÕu;
- §¸ bét kÕt; ®¸ çt kÕt phenp¸t; ®¸ çt kÕt v«i;
- Cuéi cña ®¸ trÇm tÝch ;
- §¸ v«i sÐt;
- Çc lo¹i ®¸ phiÕn thµnh phÇn sÐt-xªrixÝt; th¹ch anh-
mica; ®¸ phiÕn mica;
- PocphiarÝt, gabr« clorÝt hãa vµ ph©n phiÕn;
- §unÝt kh«ng bÞ phong hãa, pªri®«tÝt bÞ phong hãa;
- QuÆng s¾t n©u cã lè hæng lín.
0,65
VII §¸ r¾n
- Cuéi cña ®¸ m¸c ma vµ ®¸ biÕn chÊt;
- §¸ cuéi cã díi 50% cuéi mac ma xim¨ng çt sÐt, ®¸
cuéi kÕt cã cuéi lµ ®¸ trÇm tÝch vµ xim¨ng v«i;
- §¸ çt kÕt th¹ch anh;
- §«l«mÝt, ®¸ v«i;
- §¸ çt kÕt Phenpat vµ ®¸ v«i silic hãa;
- §¸ phiÕn silÝc hãa yªó thµnh phÇn ¨mphib«n
manhªtÝt, hocnoblen, clorÝt hocn¬blen..
- PophiarÝt pophia ph©n phiÕn yÕu; PophiarÝt pophia
phong hãa;
- GranÝt, xiªnÝt, ®iorÝt, gabr« vµ çc ®¸ mac ma kh¸c
cã h¹t th«, h¹t võa bÞ phong hãa;
- QuÆng s¾t n©u nhiÒu lç hæng.
0,50
VIII §¸ rÊt
r¾n
- §¸ cuéi kÕt cña ®¸ mac ma, xim¨ng v«i;
- §«l«mÝt silÝc hãa, ®¸ v«i silÝc hãa;
- Çc lo¹i ®¸ phiÕn silÝc hãa, thµnh phÇn th¹ch anh-
clorÝt, th¹ch anh-xªrixÝt, th¹ch anh-clorÝt-xªrixÝt;
- G¬ nai, HªmatÝt- manhªtÝt;
- Badan phong hãa; §iabaz poephia;
- An ®ª dÝt;
- §i«rÝt ®iabaz bÞ phong hãa nhÑ;
- Pªri®«tÝt, granÝt, xiªnÝt, gabr« h¹t nhá bÞ phong
hãa vµ h¹t võa vµ th« bÞ phong hãa nhÑ.
0,30
59

TiÕp b¶ng 4
CÊp Tªn
®
Ê
t
®
¸
Tèc ®é
khoan
(m/h)
IX §¸ cøng
ch¾c
- §¸ cuéi kÕt cña ®¸ mac ma, xim¨ng silÝc;
- §¸ v«i skan¬. §¸ çt kÕt, ®¸ v«i, ®«l«mÝt silÝc hãa;
- §¸ phiÕn silÝc. Qu¾c dÝt manhªtÝt vµ hªmatÝt gi¶i
m¶nh;
- §¸ sõng ¨mphipb«n- manhªtÝt vµ xªrixÝt hãa;
- Tra chit, pophia silÝc hãa. §iabaz kÕt tinh mÞn;
- Çc ®¸ LiparÝt, granÝt nhá, vigranÝt granÝt h¹t nhá,
granÝt-gnai, ®i«rÝt, ®iabaz... bÞ phong hãa nhÑ vµ
h¹t võa kh«ng bÞ phong hãa;;
- Badan bÞ phong hãa nhÑ.
0,20
X §¸ rÊt
cøng
ch¾c
- §¸ tr«i, ®¸ t¶ng cña ®¸ mac ma vµ ®¸ biÕn chÊt.
- Çt kÕt th¹ch anh r¾n ch¾c;
- Qu¾c dÝt kh«ng ®Òu h¹t. Th¹ch anh d¹ng m¹ch.
- LiparÝt, Ri«lit, GranÝt, GranÝt-gnai, Gran«irÝt h¹t
nhá; VigranÝt; PecmatÝt chÆt sÝt, PocphiarÝt th¹ch
anh hãa vµ sõng hãa m¹nh;
- QuÆng manhªtÝt vµmactÝt chÆt sÝt cã kÑp çc líp
®¸ cøng;
- QuÆng s¾t n©u silÝc hãa. Ba zan r¾n ch¾c
0,151
XI
§¸ ®Æc
biÖt
cøng
- §¸ phiÕn silÝc;
- Qu¾c dÝt-§¸ sõng chøa s¾t rÊt cøng;
- Th¹ch anh r¾n ch¾c.
0,10
XII §¸ cùc
kú cøng
- Ngäc bÝch, ®¸ sõng, corin®on, qu¾c dÝt hoµn toµn
kh«ng bÞ phong hãa. 0,04
Phô lôc 5
60

ph©n lo¹i h¹t (hßn) theo kÝch th íc
(tcvn 5747- 1993 )
Tªn nhãm h¹t KÝch thíc (mm) Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®¬n gi¶n
§¸ t¶ng Lín h¬n 300
§o b»ng th íc
Cuéi (trßn c¹nh ) vµ d¨m
(s¾c c¹nh )
150 - 300 dµi vµ íc lîng b»ng m¾t
Sái (trßn c¹nh) vµ
s¹n (s¾c c¹nh)
2-150
H¹t çt (trßn c¹nh vµ
s¾c c¹nh)
0,06 - 2
- Ph©n lo¹i b»ng m¾t so víi b¶ng
mÉu cì h¹t (víi cì h¹t nhá cÇn
dïng thªm kÝnh lóp )
- R©y qua sµng
H¹t bôi 0,002 - 0,06 Ph¬ng ph¸p l¾ng
H¹t sÐt < 0,002 Ph¬ng ph¸p ®o ®é në thÓ tÝch
H¹t mÞn
TËp hîp cña çc h¹t bôi
vµ h¹t sÐt.
H¹t th«
Çc h¹t cã kÝch th íc ® -
êng kÝnh lín h¬n h¹t
bôi
Ghi chó :
Cã thÓ kÕt hîp ph ¬ng ph¸p l¾ng vµ ph ¬ng ph¸p ®o ®é në thÓ tÝch ®Ó x¸c
®Þnh thµnh phÇn h¹t bôi cã trong ®Êt, do ®ã cã thÓ x¸c ®Þnh tªn ®Êt cña çc lo¹i ®Êt
dÝnh mét çch t¬ng ®èi chÝnh x¸c ë n¬i xa phßng thÝ nghiÖm,.
Phô lôc 6
Nh÷ng dÊu hiÖu ®Ó x¸c ®Þnh tªn ®Êt ë hiÖn tr êng
Lo¹i ®Êt §Æc ®iÓm cña ®Êt khi kh« §Æc ®iÓm cña ®Êt khi Èm
61

§Êt sÐt
- Khi ®Ëp th× ®Êt vì
thµnh m¶nh cã c¹nh
- RÊt khã miÕt trong tay thµnh bét
- Tr¹ng th¸i cøng r¾n
- Khi c¾t b»ng dao hoÆc miÕt th×
bÒ mÆt l¸ng tr¬n kh«ng cã vÕt xíc.
- RÊt dÎo, dÔ vª thµnh sîi dµi ® êng
kÝnh nhá díi 1mm. DÔ l¨n thµnh
h×nh cÇu nhá.
- DÝnh bÕt.
§Êt sÐt pha
- Khi ®Ëp hoÆc bãp b»ng tay th×
®Êt bÞ vì vôn thµnh nh÷ng mÈu
kh«ng cã c¹nh
- Nh×n thÊy cã nh÷ng h¹t çt
- Khi c¾t b»ng dao th× bÒ mÆt
nh½n mÞn, nhng c¶m thÊy cã çc
h¹t çt nhá, cã vÕt xíc.
- Vª ® îc çc sîi ® êng kÝnh nhá nh-
ng dÔ nøt thµnh ®o¹n.
§Êt çt pha
- Khi bãp hoÆc miÕt dÔ vì thµnh
bét
- Thµnh phÇn hat kh«ng ®ång
nhÊt, çc h¹t çt lín h¬n 0,25mm
chiÕm u thÕ.
- Khi c¾t b»ng dao th× bÒ mÆt xï
x×:
- Khã vª thµnh sîi nhá 2 - 3 mm. Sîi
®Êt cã vÕt nøt trªn mÆt vµ dÔ vì.
- H¬i dÎo.
§Êt çt bôi
- Rêi r¹c. NÕu cã dÝnh kÕt thµnh
côc th× chØ bãp nhÑ lµ vì.
L¾c trong lßng bµn tay th× ®Ó
l¹i nhiÒu h¹t bôi
- Kh«ng dÎo.
- Khi bÞ Èm kh«ng ®¸ng kÓ th× cã
®é dÝnh biÓu kiÕn nhá.
- Khi qu¸ Èm th× dÔ ch¶y láng .
- Kh«ng l¨n ® îc thµnh sîi 2 - 3 mm.
Çc lo¹i çt
sái cuéi
- Rêi r¹c
- Cã thÓ ph©n chia thµnh çc nhãm
h¹t b»ng m¾t th êng vµ b¶ng mÉu
cì h¹t hoÆc b»ng r©y.
- Kh«ng dÎo.
- §èi víi çt nhá Èm cã thÓ cã ®é
dÝnh biÓu kiÕn nhá.
- Kh«ng l¨n ® îc thµnh sîi.
Phô lôc 7
X¸c ®Þnh tr¹ng th¸i vµ tÝnh chÊt cña ®Êt t¹i hiÖn tr êng
A. X¸c ®Þnh tr¹ng th¸i cña ®Êt sÐt vµ ®Êt sÐt pha
B¶ng 7.1
Tr¹ng th¸i DÊu hiÖu nhËn biÕt
Cøng vµ nöa cøng §Ëp dÔ vì ra tõng côc ,bãp trong tay ®Êt bÞ vôn
DÎo cøng
Khi bÎ mét thái ®Êt ,®Êt bÞ cong råi míi g·y. Côc ®Êt lín dïng
tay khã nÆn ® îc thµnh h×nh theo ý muèn.
DÎo mÒm
Dïng tay nÆn ® îc thµnh h×nh kh«ng khã, h×nh d¹ng nÆn
® îc vÉn gi÷ nguyªn theo thêi gian .
62

DÎo ch¶y
NÆn vµ vª bÞ dÝnh bÈn ; ®Ó ®Êt trªn mÆt ph¼ng nghiªng,
®Êt bÞ ch¶y thµnh líp dµy (d¹ng çi lìi ) .
Ch¶y
Khã nÆn thµnh h×nh v× khã gi÷ nguyªn d¹ng, ®Ó ®Êt lªn
mÆt ph¼ng nghiªng, ®Êt ch¶y thµnh líp .
B. X¸c ®Þnh ®é Èm cña ®Êt rêi
B¶ng 7.2
§é Èm DÊu hiÖu
Kh« Kh«ng c¶m thÊy cã níc. N¾m trong tay råi më ra th× ®Êt l¹i rêi r¹c
ngay.
H¬i Èm
N¾m trong tay cã c¶m gi¸c l¹nh. N¾m l¹i råi më tay ra, l¾c l¾c ®Êt
trong lßng bµn tay th× ®Êt vì ra thµnh tõng côc nhá. §Æt tê giÊy thÊm
díi côc ®Êt th× chØ sau mét lóc l©u giÊy míi bÞ Èm.
Èm ít
N¾m trong tay thÊy Èm ít, sau khi më tay ra ®Êt cßn gi÷ nguyªn h×nh
d¹ng mét lóc míi vì. §Æt tê giÊy thÊm díi ®Êt th× giÊy bÞ Èm ít rÊt
nhanh vµ cã çc vÕt çu bÈn.
B·o hoµ
ThÊy níc râ rµng, l¾c ®Êt trong lßng bµn tay th× ®Êt r÷a ra hoÆc vãn
l¹i thµnh côc trßn, níc ch¶y ra tõ ®Êt .
Qu¸ b·o
hoµ
§Ó yªn tù do ®Êt ®· rêi ra, ch¶y láng, níc rÊt nhiÒu vµ ch¶y ra tõ çc
khe hæng.
C. X¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt rêi trong khi khoan
B¶ng 7.3
§é chÆt DÊu hiÖu
RÊt chÆt
chÏ
Cho èng l¾p bª r¬i tù do th× èng nÈy lªn, tiÕng vang ®anh gän, déng
l¾p bª nhiÒu lÇn míi xuèng ® îc, xoay èng v¸ch xuèng rÊt chËm . Çt
kh«ng mót chÆt vµo ®Çu èng l¾p bª.
ChÆt chÏ
Cho èng l¾p bª r¬i tù do cã tiÕng vang trÇm. Xoay èng v¸ch xuèng
chËm. Çt kh«ng mót vµo ®Çu èng l¾p bª.
ChÆt võa
Cho èng l¾p bª r¬i tù do cã tiÕng vang trÇm ®ôc. èng v¸ch kh«ng
xoay còng xuèng ® îc mét Ýt. Çt mót ®Çu èng l¾p bª.
Xèp (rêi
r¹c)
Cho èng l¾p bª r¬i tù do kh«ng cã tiÕng vang, cã c¶m gi¸c mÒm, èng
v¸ch tù tôt xuèng tr íc mòi èng l¾p bª, çt mót chÆt vµo ®Çu èng l¾p
bª.
63

D. Ph©n lo¹i khe nøt theo mËt ®é
B¶ng 7.4
Ph©n lo¹i Kho¶ng c¸ch trung b×nh gi÷a c¸c khe nøt
RÊt Ýt Tõ 5 ®Õn 10 mÐt
Ýt Tõ 1 ®Õn 5 mÐt
NhiÒu Tõ 0,1 ®Õn 1 mÐt
RÊt nhiÒu Tõ díi 0,1
Phô lôc 8
Híng dÉn ghi chÐp nhËt ký khoan vµ mÉu cña nhËt ký khoan
I. MÉu NhËt ký khoan
A. B×a tr íc nhËt ký
T£N C¥ QUAN KSTK
nhËt ký khoan
- Tªn c«ng tr×nh : Sè liÖu lç khoan :
- Lý tr×nh : (hoÆc to¹ ®é) Bªn tr¸i: m
Bªn ph¶i m
- §Þa ®iÓm : Giai ®o¹n kh¶o s¸t :
- Ngµy khëi c«ng : Ngµy hoµn thµnh :
S¬ ho¹ vÞ trÝ lç khoan
64

Tæ trëng
B. B×a sau nhËt ký
t×nh h×nh c¸c líp chøa níc
Sè
hiÖu
líp
chøa
níc
§é s©u
(m)
§é s©u
mùc níc
(m)
NhiÖt
®é níc
®o ë
gi÷a
líp (o
C)
§é
s©u
lç
khoan
khi
lÊy
mÉu
§é
s©u
th¶
dông
cô
lÊy
Sè
hiÖ
u
mÉ
u n-
íc
Khèi
lîng
cña
mÉu
Ngµ
y
giê
lÊy
mÉu
Ghi
chó
MÆt
líp
§¸y
líp
XuÊ
t
hiÖ
n
æn
®Þn
h
(m) mÉu (lÝt)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
§Æc ®iÓm §CCT ë lç khoan vµ vïng chung quanh
Lo¹i m¸y khoan ®· dïng:
Lo¹i m¸y b¬m ®· dïng:
65

Ngêi thuyÕt minh
C. Tê ruét nhËt ký khoan
Tªn c«ng tr×nh ................................. Lç khoan sè ................
ChiÒu s©u Lâi ®Êt
®¸
Tªn c«ng viÖc khoan xuèng lÊy lªn èng v¸ch Sè hiÖu
Tõ §Õn vµ nguyªn
nh©n ngõng
viÖc
Tõ §Õn Cén
g
MÐt Tû
lÖ
§êng
kÝnh
Tõ §Õn Cén
g
mÉu ®Êt
®¸ hå s¬
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
MÆt c¾t
lç
Tªn vµ ®Æc ®iÓm ChiÒu s©u
ThÝ nghiÖm
xuyªn tiªu chuÈn MÉu thÝ
khoan cña tÇng ®¸ ®æi tÇng
(m)
N1 N2 N3 N nghiÖm Ghi chó
14 15 16 17 18 19 20 21 22
66

II. H íng dÉn ghi nhËt ký :
A/ Çch ghi chÐp çc môc ë tê b×a nh sau :
1. Tªn c«ng tr×nh: Ghi râ tªn c«ng tr×nh chÝnh vµ bé phËn ®· ® îc nªu trong b¶n
®Ò cîng khoan.
2. Lý tr×nh : Ghi lý tr×nh hoÆc täa ®é lç khoan.
3. Giai ®o¹n kh¶o s¸t: Ghi theo giai ®o¹n kh¶o s¸t ® îc ®Ò ra ë b¶n ®Ò c¬ng
khoan:
VÝ dô : - Nghiªn cøu TiÒn kh¶ thi
- Nghiªn cøu kh¶ thi
- ThiÕt kÕ kü thuËt
- ThiÕt kÕ b¶n vÏ thi c«ng ...
4. Sè hiÖu lç khoan vµ tªn c«ng tr×nh: Ghi theo ®óng sè hiÖu lç khoan vµ tªn
c«ng tr×nh ë ®Ò c¬ng khoan.
6. §é s©u thiÕt kÕ lç khoan : Ghi theo ®é s©u ®· ® îc quy ®Þnh æ b¶n ®Ò c-
¬ng khoan.
7. §é s©u thùc tÕ cña lç khoan : Ghi ®é s©u thùc tÕ cña ®¸y lç khoan.
8. S¬ ho¹ vÞ trÝ lç khoan : ThÓ hiÖn râ çc yÕu tè sau :
- Çc yÕu tè ®o ®¹c ®· ® îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan, cäc mèc, ® êng s-
ên, tam gi¸c ®Þnh vÞ ( gãc vµ c¹nh ) v.v...
- §Þa h×nh ®Þa vËt ë gÇn lç khoan (Chó ý ®Õn çc ®Þa vËt bÒn v÷ng, cè ®Þnh
).
B/ Çch ghi chÐp çc cét trong nhËt ký
1. Sè liÖu ghi çc cét ph¶i cã liªn hÖ ngang víi nhau
2. Trong mét cét ph¶i ghi thø tù, tõ trªn xuèng díi, theo tr×nh tù triÓn khai c«ng
viÖc, tiÕn triÓn cña thêi gian vµ ®é t¨ng chiÒu s©u cña lç khoan.
3. Khi mét d·y sè cña mét cét nµo ®ã chØ cã liªn hÖ víi mét dßng ngang th× dïng
dÊu ( ) ®Ó liªn hÖ víi nhau.
4. Tríc khi ghi chi tiÕt thêi gian vµ c«ng viÖc theo çc cét däc vµ ngang , ph¶i ghi
ngµy, th¸ng, n¨m vµ tªn mäi ng êi trong kÝp khoan trong ph¹m vi çc cét 1,2,3 theo hµng
ngang.
5. Çch ghi çc cét 1, 2, 3 : Chó ý ph©n biÖt vµ ghi râ tõng lo¹i c«ng viÖc:
- §èi víi c«ng t¸c khoan thuÇn tuý : Ghi râ ph ¬ng ph¸p khoan : ®éng, ®Ëp, khoan
xoay b»ng guång xo¾n v.v..., lo¹i mòi khoan vµ ® êng kÝnh mòi khoan ®· ® îc sö dông.
- §èi víi c«ng t¸c bæ trî khoan : Ghi c«ng viÖc n©ng h¹ dông cô khoan, èng v¸ch
ng¨n níc, vÐt lç, lÊp lç v.v...
- §èi víi c«ng t¸c lÊy mÉu : Ghi râ çc lo¹i èng mÉu vµ ph ¬ng ph¸p lÊy mÉu.
67

- §èi víi c«ng t¸c ®o ®¹c. quan tr¾c hay thÝ nghiÖm ®Þa chÊt : Ghi râ tªn tõng
lo¹i c«ng viÖc.
- §èi víi çc sù cè trong lç khoan : Ghi râ nguyªn nh©n ,ph ¬ng ph¸p gi¶i quyÕt vµ
thêi gian gi¶i quyÕt sù cè.
- Khi ngõng viÖc ghi râ nguyªn nh©n ngõng viÖc
6. Çch ghi çc cét 4, 5, 6 :
Cét 4 :Ghi chiÒu s©u mòi khoan øng víi dßng ghi c«ng viÖc ë cét 3 .
Cét 5 :Ph¶i ®o vµ ghi chiÒu dµi thùc cña mòi khoan sau mét hiÖp khoan.
Cét 6 :Ghi kÕt qu¶ tÝnh to¸n chiÒu s©u khoan cho mçi hiÖp øng víi c«ng viÖc
khoan ë cét 3 (ghi tíi centimet ).
7. Çch ghi çc cét 7, 8 : §o vµ ghi chiÒu dµi lâi ®Êt ®¸ lÊy ® îc vµ tÝnh to¸n tû
lÖ lÊy lâi so víi chiÒu dµi hiÖp khoan .
8. Çch ghi cét 9, 10, 11, 12: Mçi khi l¾p thªm hoÆc th¸o xong mét èng v¸ch,
ph¶i ghi râ ® êng kÝnh èng v¸ch, ®é s©u h¹ tõ ... ®Õn ... , tæng chiÒu dµi èng v¸ch cïng
lo¹i ®· h¹ xuèng lç khoan. Çc sè liÖu ghi nµy ph¶i øng víi c«ng viÖc h¹ nhæ èng v¸ch ë
cét 3.
9. Çch ghi cét 13 : §èi víi mçi mÉu hå s¬ (mÉu l u ) ®Òu ®¸nh sè hiÖu theo thø
tù tõ trªn xuèng díi vµ ghi sè hiÖu ®ã lªn trªn g¹ch ngang, phÇn d íi g¹ch ngang ghi ®é
s©u cña mÉu .
Chó ý : - §èi víi mÉu ®Êt dÝnh ghi ®é s©u thùc tÕ n¬i lÊy mÉu.
- §èi víi mÉu ®Êt rêi, ghi kho¶ng ®é s©u cña hiÖp khoan hoÆc cña líp mµ mÉu
®¹i diÖn .
- §èi víi lâi ®¸ ghi ®é s©u thùc tÕ cña mÆt trªn vµ díi cña lâi.
10 . Çch ghi cét 14 : Ghi ký hiÖu ®Êt ®¸ ®· nhËn biÕt vµo.
11. Çch ghi cét 15: Ghi çc nhËn xÐt vÒ tªn vµ ®Æc ®iÓm cña tÇng ®Êt ®¸ (KÓ
c¶ ®Æc ®iÓm khi khoan vµo ®Þa tÇng) theo çc yªu cÇu vµ thø tù nªu ë d íi ®©y :
a/ §èi víi ®Êt dÝnh :
Tªn ®Êt, mÇu s¾c, thµnh phÇn vµ tû lÖ cña çc vËt xen lÉn, tÝnh chÊt , tr¹ng th¸i,
d¹ng cÊu t¹o, t×nh h×nh g¾n kÕt vµ çc ®Æc ®iÓm kh¸c (t×nh h×nh tù lón cña dông
cô khoan ...).
b/ §èi víi ®Êt rêi :
Tªn ®Êt , mÇu s¾c , thµnh phÇn vµ d¹ng cña h¹t, thµnh phÇn kho¸ng vËt chñ
yÕu, thµnh phÇn vµ tû lÖ vËt xen lÉn, tÝnh chÊt, tr¹ng th¸i, t×nh h×nh g¾n kÕt vµ çc
®Æc ®iÓm kh¸c (t×nh h×nh çt tråi, lë v¸ch v.v... ).
c/ §èi víi çc lo¹i ®¸ :
Tªn ®¸, mÇu s¾c thµnh phÇn kho¸ng vËt, kiÕn tróc, cÊu t¹o, t×nh h×nh phong
68

ho¸, t×nh h×nh nøt nÎ, t×nh h×nh liªn kÕt cña ®¸ vµ çc ®Æc ®iÓm kh¸c (xãc tay
khoan, kÑt khoan, tÝnh chÊt mïn khoan v.v... ).
Khi m« t¶ ®Êt ®¸ cÇn chó ý nh÷ng ®iÒu sau :
- VÒ tªn ®Êt theo çc quy ®Þnh ë phô lôc vµ çc dÊu hiÖu ph©n biÖt ë hiÖn tr -
êng (Çc phô lôc sè 8, 9 vµ 10). Riªng tªn ®¸, theo çc tµi liÖu chuyªn m«n kh¸c.
- VÒ mÇu s¾c : CÇn nªu mÇu s¾c chñ yÕu cã tÝnh chÊt ®¹i biÓu lªn tr íc , sau
®ã nªu tiÕp çc mÇu phô cña ®Êt. Tuú theo møc ®é vµ d¹ng ph©n bè cña mÇu phô mµ
dïng çc tõ "loang " "v©n " "®iÓm " "phít ".
VÝ dô : §á loang vµng, x¸m v©n xanh, ®á phít vµng.....
- VÒ vËt xen lÉn : Ghi çc thµnh phÇn phô kh¸c víi thµnh phÇn chñ yÕu cña ®Êt
bao gåm çc lo¹i : VËt chÊt, h÷u c¬, chÊt môc n¸t (mïn, gç môc), kÕt h¹ch, æ çt, æ sÐt,
d¨m s¹n (sái), lÉn sÐt, çc kho¸ng vËt dÔ phong ho¸ nh mica, «livin v.v...
- VÒ d¹ng cña h¹t cÇn ghi râ trßn c¹nh hay s¾c c¹nh.
- VÒ tÝnh chÊt cÇn ph©n biÖt : ChÆt chÏ, chÆt võa, xèp.
- VÒ tr¹ng th¸i nªn ph©n biÖt : Cøng, nöa cøng, dÎo, cøng, dÎo mÒm, dÎo ch¶y vµ
ch¶y ( ®èi víi ®Êt sÐt vµ ®Êt sÐt pha) vµ kh«, Ýt Èm, Èm ít, b·o hoµ (®èi víi ®Êt rêi ).
- VÒ t×nh h×nh g¾n kªt ph¶i ghi râ d¹ng g¾n kÕt vµ chÊt g¾n kÕt, møc ®é bÒn
v÷ng .
- VÒ t×nh h×nh phong ho¸, nøt nÎ cÇn ph©n lo¹i phong ho¸, nøt nÎ theo çc tµi
liÖu chuyªn m«n.
- VÒ kiÕn tróc, cÊu t¹o cña ®¸ ph¶i ®ùa vµo çc tµi liÖu chuyªn m«n ®Ó ph©n
lo¹i.
12. Çch ghi cét 16 : Ghi ®é s©u mòi khoan thùc tÕ øng víi vÞ trÝ c¾t tÇng.
13. Çch ghi cét 17,18,19, 20 : Ghi kÕt qu¶ thö xuyªn ®éng tiªu chuÈn (SPT), øng
víi dßng ghi c«ng viÖc ë cét 3.
Trong ®ã :
N1 , N2 , N3 Lµ sè bóa mçi hiÖp xuyªn ( §a mòi xuyªn xuèng s©u 15 cm ) .
N lµ trÞ sè xuyªn tiªu chuÈn ( N = N2 + N 3 )
14. Çch ghi cét 21: ë phÇn trªn g¹ch ngang ghi ký hiÖu lo¹i mÉu vµ sè hiÖu
mÉu (Ghi theo thø tù mÉu thÝ nghiÖm ) .
PhÇn díi g¹ch ngang , ghi râ ®é s©u cña mÆt trªn vµ mÆt d íi mÉu. §èi víi mÉu
thÝ nghiÖm lÊy b»ng mòi khoan déng th× ghi kho¶ng hiÖp ®éng hoÆc líp lÊy mÉu ®¹i
diÖn .
15. Çch ghi cét 22 : Ghi chó bæ sung hoÆc gi¶i thÝch çc ®iÓm sau :
- Sè liÖu ®Æc ®iÓm çc lo¹i mòi khoan, èng lÊy mÉu, dông cô thÝ nghiÖm v.v...
®· ® îc sö dông.
- T×nh h×nh dung dich khoan, lu lîng cÊp, tho¸t, ¸p suÊt cña dông dÞch v.v... khi
cã t×nh h×nh ®Æc biÖt nh t¾c vßi b¬m, sù cè lç khoan cÇn theo dâi vµ ghi çc th«ng
sè kü thuËt khoan ®· sö dông.
- Çc vÊn ®Ò kh¸c xÐt thÊy cÇn ghi râ h¬n.
C/ Çch ghi chÐp tê b×a sau cña nhËt ký
1. Çch ghi ë môc t×nh h×nh çc líp chøa n íc. Ghi chÐp tõng líp níc. CÇn so s¸nh,
®èi chiÕu, kÕt hîp çc lç khoan ®Ó ph©n chia líp chøa níc vµ xÐt quan hÖ ®Þa chÊt
69

thuû v¨n gi÷a çc líp. ë cét 12 ghi chó vÒ t×nh h×nh lµm s¹ch lç khoan tr íc khi lÊy mÉu :
lîng níc ®· b¬m móc ra, thêi gian b¬m móc vµ ngµy giê tiÕn hµnh, lo¹i dông cô ®· dïng
®Ó lÊy mÉu.
2. Çch ghi môc ®Æc ®iÓm §CCT t¹i lç khoan vµ vïng xung quanh :
a. Ghi çc yÕu tè ®Þa chÊt xÐt thÊy cã liªn quan ®Õn t×nh h×nh, ®Æc ®iÓm
®Þa chÊt c«ng tr×nh, thuû v¨n cña lç khoan nh :
T×nh h×nh ®Êt ®¸ trªn miÖng lç khoan hoÆc gÇn ®ã, nªu râ t×nh h×nh phong
ho¸ nót nÎ, thÕ n»m cña tÇng ®¸ v.v...
T×nh h×nh líp níc trªn mÆt ®Êt vµ vÕt lé níc díi ®Êt, ®éng th¸i vµ liªn quan
gi÷a chóng víi níc trong lç khoan .
- Çc hiÖn tîng ®Þa chÊt trªn mÆt ®Êt cã liªn quan ®Õn t×nh h×nh ®Þa tÇng
trong lç khoan.
- Çc dÊu hiÖu ®Þa chÊt trong lç khoan cÇn chó ý : Gãc nghiªng cña tÇng ®¸,
t×nh h×nh khi khoan vµo tÇng ®¸ phong ho¸, nøt nÎ, n¬i xuÊt hiÖn cã n íc v.v...
b . Tãm t¾t çc diÔn biÕn bÊt th êng trong khi khoan cña çc kÝp khoan.
3. Ghi chÐp vÒ lo¹i m¸y khoan vµ m¸y b¬m ®· sö dông vµo çc môc t ¬ng øng.
Phô lôc 9
Çc lo¹i phiÕu mÉu
i- PhiÕu mÉu ®Êt thÝ nghiÖm
MÉu ®Êt sè ..........................
Tªn c«ng tr×nh..............................................................................
Sè hiÖu lç khoan .........................................................................
§é s©u tõ..................................... §Õn .....................................
70

M« t¶ ..........................................................................................
............................................................................................................
..........................................................................................................
Ngµy.........Th¸ng ........N¨m.........
Ngêi lÊy mÉu
II. PhiÕu mÉu hå s¬
III. PhiÕu mÉu níc
Tªn c¬ quan KSTK
MÉu níc thÝ nghiÖm
Tªn c«ng tr×nh ............................
Lo¹i mÉu thÝ nghiÖm (1).... Lo¹i nguån níc (3)...................
........................................... VÞ trÝ lÊy mÉu (4).........................
Môc thÝ nghiÖm (2)....... §é s©u lÊy mÉu tõ......m ®Õn.....m
Sè lîng .......chai 1......1/2 
Lîng vµ chÊt cho thªm vµo
mÉu :...........................
Chai thö (5).......................................
Thêi ®iÓm lÊy mÉu .... giê, ngµy ......
NhiÖt ®é kh«ng khÝ...... §¬n vÞ lÊy mÉu Ngêi lÊy mÉu
NhiÖt ®é líp níc khi
lÊy.... ................................
...................... ........................
(1) Ghi râ lo¹i mÉu nø¬c : Níc m«i trêng ¨n mßn, níc sinh ho¹t, níc nåi h¬i, níc
trén bª t«ng.
(2) Ghi môc thÝ nghiÖm cña chai : CO2 tù do, pH, CO2 ¨n mßn, CO2 hoµ tan
hoÆc c¸c thµnh phÇn ho¸ häc, tÝnh chÊt vËt lý kh¸c.
(3) Lo¹i nguån níc s«ng, suèi, ao, hå, níc díi ®Êt, níc m¸y.
(4) Ghi lý tr×nh vµ kho¶ng c¸ch ®Õn tuyÕn c«ng tr×nh.
(5) Chai thö : Ghi thø tù cña chai mÉu theo quy ®Þnh.
71
Ngµy / /
C«ng tr×nh
Sè hiÖu
lç khoan
§é s©u
(m)
Sè hiÖu
mÉu lu
Ngêi lÊy:
M« t¶:
MÉu lu
Tªn c¬ quan kh¶o s¸t
thiÕt kÕ

Phô lôc 10
Biªn b¶n sù cè lç khoan vµ gi¶i quyÕt sù cè lç khoan
I . Biªn b¶n sù cè lç khoan
Chóng t«i gåm nh÷ng thµnh viªn sau ®©y :
Hä vµ tªn Chøc vô §¬n vÞ
1 - - -
2 - - -
3 - - -
LËp biªn b¶n vÒ tr êng hîp sù cè lç khoan Sè .................. LÇn thø ...............
Thuéc c«ng tr×nh.................... XÈy ra vµo håi ...... giê, ngµy..... th¸ng ... n¨m 199..... .
Tªn vµ chøc vô cña nh÷ng ng êi khi c«ng t¸c ®Ó xÈy ra sù cè :
Hä vµ tªn Chøc vô
1. - -
2. - -
3 - -
- M« t¶ tãm t¾t çc trêng hîp xÈy ra sù cè.
- M« t¶ kÕt cÊu lç khoan tr íc vµ sau khi xÈy ra sù cè.
- T×nh h×nh thiÕt bÞ, dông cô vËt t : Sè thùc cßn l¹i trªn lç khoan, sè ®· ® a
xuèng lç khoan, t×nh tr¹ng çc thiÕt bÞ, dông cô bÞ h háng cã liªn quan ®Õn sù cè (Khi
khoan trªn s«ng cÇn chó ý ®o ®¹c çc yÕu tè cña èng v¸ch bÞ cong).
- T×nh h×nh thêi tiÕt, khÝ hËu thuû v¨n, ®Þa chÊt vµ çc nh©n tè kh¸c cã liªn
quan khi xÈy ra sù cè.
- Nguyªn nh©n chñ yÕu g©y ra sù cè.
- Tr¸ch nhiÖm chñ yÕu cña ng êi g©y ra sù cè.
- BiÖn ph¸p cøu ch÷a sù cè, kiÕn nghÞ.
72

Lµm t¹i........... ngµy...... th¸ng....... n¨m 19..
Nh÷ng ng êi lËp biªn b¶n ký tªn
II. Biªn b¶n gi¶i quyÕt sù cè lç khoan
Chóng t«i gåm nh÷ng thµnh viªn sau:
Hä vµ tªn Chøc vô §¬n vÞ
1 - - -
2 - - -
3 - - -
LËp biªn b¶n vÒ viÖc gi¶i quyÕt sù cè lç khoan sè ...... LÇn thø ....................
C«ng tr×nh................................theo biªn b¶n sù cè lç khoan ®· lËp ngµy ..................
do ®¬n vÞ g©y nªn:
a) BiÖn ph¸p gi¶i quyÕt sù cè ®· lµm:
- Tr×nh tù c«ng viÖc ®· lµm.
- Çc thiÕt bÞ dông cô ®· sö dông vµ nh÷ng kÕt qu¶ tÝnh to¸n chñ yÕu.
b) T×nh h×nh lç khoan sau khi ®· gi¶i quyÕt sù cè: KÕt cÊu, ®é s©u ®é nghiªng
lç khoan v.v..
c) T×nh h×nh söa ch÷a thiÕt bÞ, dông cô, vËt t bÞ h háng do sù cè lµm nªn. Çc
thiÕt bÞ , dông cô, vËt t míi ® îc t×m thÊy hoÆc lµ ®· ® îc x¸c nhËn lµ bÞ mÊt.
d) Dù to¸n vÒ tæn h¹i kinh tÕ cña sù cè, cã xÐt ®Õn tiÕn ®é kh¶o s¸t thiÕt kÕ vµ
kinh phÝ söa ch÷a.
e) Nguyªn nh©n chñ yÕu vÒ thµnh c«ng (hay thÊt b¹i) cña çc biÖn ph¸p cøu
ch÷a ®· ® îc ¸p dông.
Lµm t¹i ....................Ngµy .......Th¸ng ...... N¨m.......
Nh÷ng ng êi lËp biªn b¶n
Phô lôc
11
73

biªn b¶n lÊp lç khoan
Chóng t«i gåm nh÷ng ng êi cã tªn díi ®©y:
Hä vµ tªn Chøc vô
1 - -
2 - -
3 - -
- Theo ®Ò c¬ng khoan c«ng tr×nh .................................................. sè......
Ngµy ........ th¸ng .............n¨m............. cña .................................................
- Sau khi khoan xong chóng t«i ®· tiÕn hµnh lÊp lç khoan mang kÝ hiÖu ........
vµo håi ............ .giê, ngµy ...... th¸ng ....... n¨m ............
- Tr×nh tù lÊp lç khoan nh sau:
LÇn §é s©u (m) Tªn ®Þa BÒ dÇy
thø Tõ §Õn tÇng (líp) VËt liÖu lÊp lÊp (m) Ghi chó
- §¸nh gi¸ chÊt lîng lÊp lç khoan (§· ®¶m b¶o hay kh«ng ®¶m b¶o chÊt lîng lÊp lç
khoan).
Lµm t¹i ............ Ngµy........th¸ng .......n¨m.......
Nh÷ng ngêi lËp biªn b¶n ký
Phô lôc
12
biªn b¶n nghiÖm thu c«ng tr×nh
1. Tªn c«ng tr×nh .
74

2. Tªn tæ khoan.
3. Thµnh phÇn trong tham gia nghiÖm thu c«ng tr×nh gåm cã:
- Çn bé kü thuËt phô tr¸ch c«ng tr×nh. CN§A).:.......................................
- Th kÝ khoan :................................................................................................
- Tæ trëng (hay tæ phã) tæ khoan :...................................................................
4. C¨n cø quy tr×nh vµ ®Ò c¬ng khoan, chóng t«i ®· thèng nhÊt nh÷ng nhËn ®Þnh sau
®©y:
a) ¦u ®iÓm nªu râ vµ ®Çy ®ñ tÊt c¶ çc sù viÖc ®· ® îc thùc hiÖn ®óng quy
tr×nh vµ ®Ò c¬ng khoan.
b) KhuyÕt ®iÓm: Nªu râ vµ ®Çy ®ñ nh÷ng sù viÖc ch a thùc hiÖn ®óng quy
tr×nh vµ ®Ò c¬ng khoan.
Lµm t¹i .......... ngµy ... th¸ng .... n¨m.....
Ngêi nghiÖm thu ký tªn
Tæ tr ëng (hoÆc tæ phã) ký tªn
Phô lôc
13
quan tr¾c vµ ghi chÐp mùc n íc trong lç khoan
13.1- C«ng t¸c quan tr¾c mùc níc trong lç khoan ®Þa chÊt c«ng tr×nh bao gåm
nh÷ng viÖc chñ yÕu sau:
- §é s©u vµ thêi ®iÓm mùc níc xuÊt hiÖn, æn ®Þnh;
- §o nhiÖt ®é cña çc tÇng níc;
- Theo dâi qu¸ tr×nh æn ®Þnh mùc níc.
13.2- Trong qóa tr×nh khoan khi kÐo cét dông cô khoan lªn, nÕu thÊy ít mòi
khoan hoÆc nÕu ®Êt Èm ít th× ph¶i xem xÐt. NÕu ®óng lµ dÊu hiÖu cña mùc n íc xuÊt
hiÖn th× ®o vµ ghi mùc níc xuÊt hiÖn vµo nhËt ký khoan (Khi khoan cã b¬m röa, nÕu
75

ph¸t hiÖn tÇng chøa níc ph¶i ngõng khoan, móc s¹ch níc hoÆc móc cho ®Õn khi nµo níc
trong th× míi b¾t ®Çu ®o mùc níc).
13.3- Sau khi khoan qua ®Ønh tÇng chøa níc tõ 0,5 - 1,0 m th× kÐo cét dông
cô khoan lªn vµ h¹ èng v¸ch ®Õn ®é s©u ®ã råi tiÕn hµnh ®o mùc n íc æn ®Þnh. Nªn
bè trÝ ®o mùc níc æn ®Þnh vµo thêi gian ngõng viÖc gi · çc ca víi ®iÒu kiÖn ®¸y lç cßn
n»m trong líp chøa níc.
- Mùc níc ® îc coi lµ æn ®Þnh nÕu nh kÕt qu¶ ®o cña hai lÇn çch nhau 30 phót
kh«ng chªnh qu¸ ± 2 cm.
13.4- Çch ®o ®Ó lËp ® êng qu¸ tr×nh æn ®Þnh mùc níc nh sau:
- Sau khi ®o mùc níc xuÊt hiÖn th× ®o tiÕp mùc níc ë çc thêi ®iÓm 2', 5', 10',
20', 40', 60' tÝnh tõ khi ®o mùc níc xuÊt hiÖn sau ®ã cø 30' l¹i ®o mét lÇn cho ®Õn khi
kÕt thóc;
- Thêi gian ®o qu¸ tr×nh æn ®Þnh mùc níc ph¶i kÐo dµi cho ®Õn khi mùc níc
æn ®Þnh, theo tiªu chuÈn ®· nªu ë ®iÒu 9.2.3 trªn ®©y ®ång thêi kh«ng ng¾n h¬n
thêi gian qui ®Þnh sau:
- §èi víi níc thÊm níc m¹nh (Çt, sái, cuéi, ®¸ nøt nÎ nhiÒu): 3 giê
- §èi víi ®Êt thÊm níc yÕu (Çt pha, ®¸ nøt nÎ Ýt): 8 giê
13.5- Ph¶i dïng çc dông cô ®o mùc níc chuyªn dïng ®Ó ®o mùc níc. NÕu møc
níc n«ng (Kho¶ng 4 - 5 m) cã thÓ dïng th íc gç hoÆc th íc d©y ®Ó ®o.
Phô lôc 14
tiªu chuÈn kü thuËt cña èng mÉu thµnh máng
(tiªu chuÈn aashto t207- 81 (1986) hoÆc astm : D 1587- 74)
14.1 H×nh d¹ng èng lÊy mÉu thµnh máng
Tû lÖ khe hë k =
D D
D
1 2
2
−
(%)
A = 25,4 mm (Tèi thiÓu)
B = 12,7 mm (Tèi thiÓu)
C= 9,52mm (§êng kÝnh)
76
A
D
0
B
D
1
D2
Lç th«ng h¬i C
ChiÒu dµi èng
BÒ dÇy thµnh èng

H×nh 1- èng lÊy mÉu thµnh máng
14.2 KÝch th íc cña èng lÊy mÉu thµnh máng
B¶ng 14
§êng kÝnh ngoµi (mm) 50,8 76,2 127
BÒ dÇy thµnh èng 1,24 1,65 3,05
ChiÒu dµi èng (m) 0,91 0,91 1,45
TØ lÖ khe hë k(%) 1 1 1
+ èng lÊy mÉu thµnh máng víi ® êng kÝnh ngoµi tõ 50,8 mm - 88,9 mm cã Ýt
nhÊt 2 lç th«ng h¬i bè trÝ ®èi xøng víi nhau vµ ® êng kÝnh ngoµi tõ 101,6 mm trë lªn cã
Ýt nhÊt 4 lç th«ng h¬i bè trÝ vu«ng gãc.
+ Th©n èng mÉu (PhÇn ®Æt èng ®ùng mÉu) Cã chiÒu dµi 61,0 cm hoÆc b»ng 5
lÇn ® êng kÝnh èng mÉu.
+ èng ® îc chÕ t¹o b»ng thÐp cã ®é cøng thÝch hîp vµ chÞu mµi mßn tèt.
Phô lôc 15
tiªu chuÈn dông cô xuyªn Spt
(theo tiªu chuÈn astm:d1586- 84)
15.1 C¸c th«ng sè cña thiÕt bÞ SPT nh sau:
- Träng lîng bóa 63,5 kG;
- ChiÒu cao bóa r¬i tù do 76cm;
- Sè lÇn ®ãng bóa N ®Ó ®¹t ®é s©u xuyªn 30 cm (d íi phÇn ®ãng
15 cm ban ®Çu) ® îc coi lµ søc chèng xuyªn.
15.2 H×nh d¹ng vµ kÝch th íc cña mòi xuyªn SPT (èng lÊy mÉu bæ ®«i)
77
DC
E
AG
Viªn bi
Lç th«ng h¬iF
§Õ díi
èng
B
§Çu
trªn

A = 25 mm ®Õn 50mm
B = 457mm - 762mm
C = 34,93 ± 0,13mm
D = 38,1 ± 1,3 - 0,0mm
E = 2,54 ± 0,25mm
F = 50,8 ± 1,3 - 0,0mm
G = 16o
- 23o
15.3 Tiªu chuÈn mòi xuyªn SPT ®ång thêi lµ èng mÉu bæ ®«i
2- phô lôc khuyÕn nghÞ
Phô lôc 16
Tiªu chuÈn chñ yÕu cña c¸c lo¹i èng khoan
A. CÇn khoan vµ ®Çu nèi cÇn khoan:
1. Ren
a) Ren cña cÇn khoan vµ ®Çu nèi cÇn khoan ph¶i ®ñ, kh«ng bÞ vªnh mÎ, søt bÑp.
Khi l¾p nèi víi nhau ph¶i vÆn ® îc hÕt ren vµ ph¶i khÝt chÆt.
b) CÊp chÊt lîng cña ren cÇn khoan vµ ®Çu nèi cÇn khoan cã thÓ ®¸nh gi¸ s¬ bé
theo sè vßng cÇn ph¶i vÆn Ýt nhÊt khi th¸o l¾p cÇn khoan kª ë b¶ng d íi ®©y:
CÊp chÊt lîng theo sè Sè vßng ph¶i vÆn Ýt nhÊt (vßng)
vßng ph¶i vÆn Ýt nhÊt CÇn φ 42 CÇn φ 50 CÇn φ 63,5
I 4 4 4
II 3 3 3
III 1,5 1,5 2
78

Sè vßng cÇn ph¶i vÆn Ýt nhÊt khi th¸o l¾p cÇn khoan kh«ng ® îc Ýt h¬n 1,5
vßng.
2. §êng kÝnh cÇn khoan vµ ®Çu nèi:
CÊp chÊt lîng cÇn khoan vµ ®Çu nèi ®¸nh gi¸ bëi ®é mßn theo chiÒu ® êng kÝnh
x¸c ®Þnh theo b¶ng sau:
CÊp chÊt
lîng theo
§é mßn lín nhÊt cña çc cì cÇn
khoan theo chiÒu ® êng kÝnh
(mm)
§é mßn lín nhÊt cña ®Çu nèi theo
chiÒu ® êng kÝnh (mm)
®é mßn CÇn
φ 42
CÇn
φ 50
CÇn
φ 60,3
CÇn
φ 63,5
§Çu nèi
φ 42 vµ φ
50
§Çu nèi
φ 60,3
§Çu nèi
φ 63,5
I 0,8 1 1 1,1 1,5 1,5 3
II 1,5 2 1,8 2,3 3 3 5
III 2,5 3 2,5 3,5 5 5 7
Ghi chó:
1. Çc cÇn khoan cã cÊp chÊt lîng tõ cÊp III trë lªn ® îc dïng ®Ó khoan xoay tíi ®é
s©u 300 m, víi ® êng kÝnh tõ 112 - 70 mm.
2. Çc cÇn khoan, ®Çu nèi cã cïng cÊp chÊt lîng ph¶i ® îc xÕp riªng thµnh bé ®Ó
b¶o qu¶n vµ sö dông cho hîp lý .
3. §é cong cña cÇn khoan ® îc x¸c ®Þnh b»ng trÞ sè (f) t ¬ng øng víi cung chiÒu
dµi 1 mÐt, ®é cong cho phÐp cña cÇn khoan kh«ng ® îc qu¸ 1mm.
B. è ng khoan (èng v¸ch, èng lâi, èng bét v.v...)
1. Ren: Ph¶i b¶o ®¶m çc quy ®Þnh vÒ ren ®· nªu ë ®iÓm a môc 1, phÇn A cña
phô lôc nµy. Ngoµi ra chiÒu cao vµ chiÒu réng phÇn ch©n ren ph¶i b»ng hoÆc lín h¬n
1,5 mm.
2. §é cong cho phÐp cña èng khoan kh«ng ® îc vît qu¸ 1/1000 chiÒu dµi cña èng.
3. §é mÐo cho phÐp cña çc lo¹i èng, kh«ng kÓ phÇn cã ren, kh«ng ® îc lín h¬n
3% ® êng kÝnh danh nghÜa, trong ®ã ®é mÐo ® îc x¸c ®Þnh b»ng hiÖu sè gi÷a ® êng
kÝnh lín nhÊt vµ nhá nhÊt ®o ® îc trªn èng khoan.
4. èng v¸ch míi, èng v¸ch söa ch÷a l¹i cÇn ® îc kiÓm tra ®é th«ng suèt tr íc khi
dïng. KiÓm tra ®é th«ng suèt b»ng çch cho bé mòi khoan (èng l¾p bª, mòi khoan cã
èng mÉu vµ èng bét) cã ® êng kÝnh thÊp h¬n mét cÊp th«ng qua.
§o¹n èng v¸ch kiÓm tra ph¶i cã chiÒu dµi Ýt nhÊt b»ng 3 lÇn chiÒu dµi bé mòi
khoan.
Khi kiÓm tra ph¶i lÇn lît cho bé mòi khoan th«ng qua lßng èng v¸ch theo 4 h íng
th¼ng gãc víi nhau.
79

Phô lôc 17
C«ng thøc tÝnh to¸n neo vµ kÐo ph ¬ng tiÖn næi
1. TÝnh to¸n trë lùc cña dßng n íc ®èi víi phÇn ngËp n íc cña ph ¬ng tiÖn næi
R1 =( f . s + ∅ .F) v2
(kG) (1)
Trong ®ã: f- HÖ sè ma s¸t (víi ph ¬ng tiÖn b»ng thÐp lÊy f = 0,17, ph ¬ng tiÖn b»ng gç
lÊy f = 0,25 )
S- DiÖn tÝch mÆt ít cña ph ¬ng tiÖn. Khi dïng thuyÒn, diÖn tÝch nµy ® îc
tÝnh gÇn ®óng theo c«ng thøc (2).
V- Tèc ®é di ®éng t¬ng ®èi cña níc vµ ph¬ng tiÖn næi (m/s)
∅- HÖ sè trë lùc. Ph¬ng tiÖn ®Çu vu«ng lÊy ∅ = 10, ph ¬ng tiÖn cã d¹ng
dßng ch¶y lÊy ∅ = 5.
F- DiÖn tÝch c¶n níc cña ph ¬ng tiÖn, lÊy b»ng diÖn tÝch phÇn ngËp níc cña
mÆt c¾t ngang lín nhÊt cña ph ¬ng tiÖn.
2. TÝnh diÖn tÝch mÆt ít cña thuyÒn:
S = L (2T+ 0,85B ) (m 2
) (2)
Trong ®ã:
L - ChiÒu dµi cña thuyÒn, m.
B - ChiÒu réng cña thuyÒn, m.
T- ChiÒu s©u ngËp níc cña thuyÒn, m.
3. TÝnh søc c¶n do giã g©y ra ®èi víi ph ¬ng tiÖn (phÇn trªn mÆt n íc), R2 :
R2 = K2.Ω .P (KG) (3)
Trong ®ã :
K2 ; HÖ sè bæ sung lÊy tõ 0,2 - 0,1
víi vËt ®Æc lÊy K2=1,0; víi c¸c dµn liªn kÕt lÊy K2 = 0.4
Ω : DiÖn tÝch ®ãn giã (m 2
)
P : Lùc giã tÝnh to¸n trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch (kG/m 2
).
80

4. TÝnh chiÒu dµi d©y neo, L:
L= 5h + h
hR
q
2 2
+ = lo + lx
Trong ®ã:
R - Tæng trë lùc (kG)
q - Träng lîng mét mÐt d©y neo (kG/m)
h - ChiÒu cao tõ ®¸y s«ng ®Õn mÆt thuyÒn (m).
lo = 5h
lx = ChiÒu dµi phÇn d©y neo n»m trªn ®¸y s«ng (m)
Chó ý:
- §o¹n d©y neo gÇn neo chñ nªn lµm b»ng xÝch.
- Khi x¸c ®Þnh chiÒu cao h, cÇn xÐt tr êng hîp mùc níc cã thÓ lªn cao nhÊt trong
khi khoan.
- Khi x¸c ®Þnh tæng trë lùc cho neo ph¶i xÐt víi tr êng hîp bÊt lîi nhÊt.
5. Chän neo: X¸c ®Þnh träng lîng cÇn thiÕt cho neo, W :
a) Neo s¾t h¶i qu©n (cã hai mòi neo vµ ®ßn ngang).
- Khi ®¸y s«ng lµ c¸t:
W =
R
5 6~
(kG)
- Khi ®¸y s«ng lµ ®Êt :
W =
R
8 12~
(kG)
b) Neo b»ng khèi bª t«ng hay rä ®¸:
- Khi ®¸y s«ng lµ c¸t:
W = (1 ~ 1,5) R (kG)
- Khi ®¸y s«ng lµ ®¸ hoÆc cuéi:
W = (2 ~ 3) R (kG)
Trong ®ã:
W - Träng lîng cÇn thiÕt tÝnh to¸n cña neo, ,kg
R - Trë lùc ph©n bè cho neo, kG.
6. Chän ph ¬ng tiÖn lai d¾t theo c«ng thøc Eps:
Eps=
R V.
75
(m· lùc)
Eps - C«ng suÊt lai d¾t
R - Tæng trë lùc ®èi víi ph ¬ng tiÖn. kG.
V - Tèc ®é di chuyÓn t¬ng ®èi cña ph ¬ng tiÖn ®èi víi dßng níc (m/s)
81
lx
h
l0

Ghi chó: - TÝnh to¸n tæng trë lùc rÊt phøc t¹p. Tuy nhiªn cã thÓ tÝnh gÇn ®óng theo
çch tÝnh trë lùc cho neo.
- Tèc ®é lai d¾t nªn lÊy lµ 1m/s.
Phô lôc 18
Trang bÞ m¸y mãc, dông cô vµ vËt liÖu tiªu hao
dïng cho c«ng t¸c lÊy mÉu, ®o ®¹c vµ ghi chÐp
A . B¶ng kª çc dông cô phôc vô cho c«ng t¸c lÊy mÉu, ®o ®¹c vµ ghi chÐp.
(TÝnh cho mét tæ khoan)
B¶ng 18.1
Sè thø
tù
Tªn vËt liÖu - dông cô §¬n vÞ Sè lîng
1
2
3
4
§ång hå cã kim d©y
B¶ng ®en 70 x 100 cm
CÆp b×a cøng cì 22 x 32 cm
Çc biÓu b¶ng phôc vô tÝnh to¸n vµ tra cøu
çi
-
-
-
1
1
2
1
5 Bµn ch©n xÕp cì 50 x 70 cm vµ ghÕ xÕp - 1
6 Hßm ®ùng dông cô vµ tµi liÖu cì kho¶ng 40
x 60 x 20 cm (cã thÓ lµm kÕt hîp víi bµn)
- 1
7
8
9
10
Thíc gç dµi 2 - 3 m cã kh¾c ®Õn cm
Thíc thÐp dµi 10 - 20m
Dông cô ®o mùc nø¬c vµ chiÒu s©u trong lç
khoan
Dông cô ®o nhiÖt ®é níc trong lç khoan
çi
-
çi
-
1
1
1
1
11
12
13
14
Çc lo¹i dông cô lÊy mÉu ®Êt nguyªn d¹ng
Dông cô lÊy mÉu níc kiÓu sim«n«p hoÆc kiÓu
chai liªn hoµn
Nåi nÊu parafin ∅ 15 - 30cm
Hßm chuyÓn mÉu ®Êt nguyªn d¹ng (mçi hßm
®ùng 6 mÉu)
bé
-
çi
-
1
1
1
6
15 Hép ®ùng mÉu ®Êt nguyªn d¹ng - 30-50
16
17
18
19
20
Hßm chuyÓn mÉu níc (mçi hßm ®ùng 4 chai
lÝt )
Dao gät ®Êt lìi b»ng vµ dµi 15 cm
Thïng ®ùng mÉu ®Êt kh«ng nguyªn d¹ng
Khay t«n cì kho¶ng 50 x 50 cm thµnh cao
5 cm
Thíc th¼ng vµ th íc ch÷ A
-
con
çi
-
bé
2
1
40
2
1
+ Çc lo¹i dông cô lÊy mÉu trang bÞ theo kh¶ n¨ng vµ t×nh h×nh ®Þa chÊt cô thÓ
+ Çc hép vµ thïng ®ùng mÉu , dù tÝnh cho 2 bé ®Ó lu©n chuyÓn sö dông .
B . B¶ng kª çc vËt liÖu tiªu hao cÇn dïng cho tæ khoan
( Dù trï theo khèi lîng c«ng tr×nh th¨m dß cô thÓ )
B¶ng 18.2
82

Sè
TT
Tªn dông cô vËt liÖu §¬n vÞ Ghi chó
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
NhËt ký khoan
Nh·n mÉu ®Êt nguyªn d¹ng
Nh·n mÉu ®Êt hå s¬
Nh·n mÉu níc
Bót ch× ®en
Bót mùc
PhÊn tr¾ng
S¬n ®á
Sæ kü thuËt cña tæ khoan
V¶i mµn
Parafin
Tói ni l«ng çc cì
Hßm ®ùng lâi ®¸
Hßm ®ùng mÉu ®Êt lu
Tê
-
-
-
çi
-
hép
-
Sæ
m
Kg
çi
-
-
Dïng cho ®Êt vµ ®¸
Cì 20 x 27 cm
C. trang bÞ m¸y vµ dông cô ®o ®¹c tèi thiÓu cho mét ®¬n vÞ khoan §CCT
B¶ng 18.3
Sè
TT
Tªn dông cô thiÕt bÞ
§¬n
vÞ
Sè
lîng
Ghi chó
1
2
3
4
5
6
M¸y kinh vÜ ®äc chÝnh x¸c
1' hoÆc 30"
M¸y cao ®¹c cã ®é bµn
ngang
Mia cao ®¹c
Gia l«ng
Thíc thÐp 30-50m
PhÝch ®o
Çi
-
-
-
-
-
1
1
1
3
1
11
§©y lµ dông cô tèi thiÓu
trong ®iÒu kiÖn c«ng
t¸c tËp trung.
Trong ®iÒu kiÖn c«ng
t¸c kh¸c cÇn xÐt
bæ xung thiÕt bÞ cho
hîp lý.
PHô LUC 19
83

Phô lôc 21
§Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè trong lç khoan
A. Qui ®Þnh chung
21.1 - §Ó dÒ phßng çc sù cè xÈy ra, ®iÒu chñ yÕu lµ ph¶i biÕt nh÷ng diÔn biÕn
qu¸ tr×nh ®· khoan, ®Æc ®iÓm cña çc líp ®Êt ®¸ ®· khoan qua, ®ång thêi ph¶i chÊp
hµnh nghiªm chØnh çc quy ®Þnh cña quy tr×nh khoan.
21.2- Khi xÈy ra sù cè, kÝp tr ëng vµ tæ tr ëng khoan ph¶i biÕt nh÷ng ®iÒu sau
®©y :
- Nguyªn nh©n vµ ®é s©u xÈy ra sù cè;
- T×nh tr¹ng vµ thÕ n»m cña cét dông cô khoan, t×nh h×nh v¸ch lç khoan ë ®o¹n
xÈy ra sù cè.
21.3- Khi cã sù cè ph¶i lËp biªn b¶n sù cè vµ çch gi¶i quyÕt sù cè lç khoan .
MÉu vµ néi dung biªn b¶n xem phô lôc 1-10.
B. §Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè kÑt dông cô khoan
21.4- §Ó tr¸nh kÑt dông cô khoan (mòi khoan, èng bét, èng lâi v.v...) cÇn chó ý :
1. Khi khoan vµo nh÷ng tÇng ®¸ phong ho¸ nghiªm träng , çc tÇng ®Êt cã thÓ
bÞ sôt lë nhiÒu , v÷a sÐt kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng b¶o vÖ thµnh v¸ch th×:
- Ph¶i h¹ èng v¸ch vµ dïng lo¹i èng bét ®Çu v¸t h×nh mãng ngùa;
- Kh«ng ®Ó ®Çu èng bét ë trong ®o¹n ®Þa tÇng bÞ sËp lë;
- NÕu võa khoan võa h¹ èng v¸ch th× kh«ng ® îc ®Ó ®Çu trªn cña èng bét n»m
díi ch©n èng v¸ch;
- Kh«ng th¸o cÇn khoan ë nh÷ng tÇng ®Êt ®¸ bÞ sôt lë.
2. Khi khoan xoay vµo tÇng ®¸ mÒm cã nhiÒu bét khoan, ph¶i chó ý ®Õn l îng n-
íc röa b¬m vµo lç khoan. NÕu thÊy m¸y b¬m lµm viÖc kh«ng b×nh th êng hoÆc tèc ®é
quay cña trôc khoan gi¶m dÇn th× ph¶i keã cét dông cô khoan lªn ®Ó kiÓm tra m¸y
b¬m vµ èng dÉn níc. Khi kÐo cét dông cô khoan lªn, kh«ng ® îc t¾t m¸y b¬m ngay mµ
ph¶i kÐo lªn Ýt nhÊt lµ 2 ~3 m råi míi t¾t m¸y b¬m.
Trong trêng hîp m¸y b¬m yÕu, kh«ng thæi hÕt ® îc bét ra khái lç khoan th×
thØnh tho¶ng ph¶i cho èng l¾p bª xuèng vÐt hÕt bét råi míi tiÕp tôc khoan.
85

Khi h¹ cét dông cô khoan xuèng ®¸y lç khoan ph¶i ®Æc biÖt chó ý vµ thùc hiÖn
theo çc hêng dÉn cña ®iÒu 6.6.9.
3. Tríc khi lÊy mÉu ph¶i ngõng khoan ®Ó b¬m níc röa lç khoan cho s¹ch bét ®¸
råi míi chÌn vµ bÎ mÉu .
21.5- Khi mòi khoan ®· bÞ kÑt do mïn khoan l¾ng ®äng hoÆc do v¸ch lç sËp
lë, cã thÓ dïng tay khoan hoÆc thiÕt bÞ thuû lùc n©ng, Ðp, bÈy lªn xuèng nhiÒu lÇn råi
phèi hîp giòa têi vµ tay khoan (HoÆc thiÕt bÞ thuû lùc) võa bÈy v µ kÐo lªn.
NÕu cã thÓ ® îc vÉn ®Ó mòi khoan quay ®ång thêi b¬m níc röa víi ¸p lùc vµ lu l-
îng lín nhÊt .
Sau khi ®· dïng çc biÖn ph¸p trªn mµ vÉn kh«ng ® îc cã thÓ cho ®ãng t¹ ng îc
®Ó cøu kÑt nh ng nªn h¹n chÕ biÖn ph¸p nµy.
21.6- Trong trêng hîp kh«ng cøu kÑt cho toµn bé cét dông cô khoan ® îc th× th¸o
dÇn cÇn khoan råi cho khoan chôp lÊy ®o¹n dông cô khoan cßn l¹i. Th¸o cÇn khoan ®Õn
®o¹n nµo ph¶i c¨n cø vµo t×nh h×nh cô thÓ mµ quyÕt ®Þnh .
21.7- §Ó tr¸nh sù cè kÑt khoan khi khoan b»ng guång xo¾n (do mòi khoan ph¸ ë
®Çu cét dông cô khoan bÞ mßn vµ cã ® êng kÝnh b»ng hoÆc nhá h¬n ® êng kÝnh cña
gu«ng xo¾n, do sù di chuyÓn cña d©y têi chªnh víi vÞ trÝ ban ®Çu so víi miÖng lç
khoan, do çc kÝch chèng trong qu¸ tr×nh khoan bÞ dÞch chuyÓn, hoÆc lç khoan bÞ
cong do t¨ng ¸p lùc qu¸ lín ®èi víi cét dông cô khoan vµ ®¸y lç khoan v.v..), trong qu¸
tr×nh khoan cÇn lu ý nh÷ng ®iÒu sau ®©y :
1. §Æt m¸y khoan thËt b»ng ph¼ng.
2. NÕu nÒn khoan lµ ®Êt yÕu , cÇn ph¶i ®Æt thªm v¸n ë ®Õ kÝch chèng cña
m¸y khoan.
3. Thêng xuyªn theo dâi lç khoan vµ theo dâi ®é th¼ng gi÷a guång xo¾n vµ
trôc khoan.
4. Sö dông çc rßng räc kÐp.
21.8- §Ó gi¶i quyÕt sù cè kÑt khoan khi khoan b»ng guång xo¾n, nÕu ®· dïng
mäi biªn ph¸p cøu kÑt th«ng th êng mµ vÉn kh«ng ® îc, cã thÓ ¸p dông biÖn ph¸p khoan
ngîc vµ th¸o dÇn çc ®o¹n guång xo¾n. Sau ®ã kÐo toµn bé cét dông cô khoan cßn l¹i
lªn b»ng têi .
Ghi chó :
- NÕu ¸p dông çc biÖn ph¸p trªn mµ kh«ng ® îc th× ph¶i ngõng quay cét dông
cô khoan råi ®æ vµo lç khoan 2 ÷ 3 thïng níc hoÆc ®Êt Èm, çt ít sau ®ã cho khoan
xoay ngîc vµ n©ng dÇn cét dông cô khoan lªn.
-. Khi kÐo cét dông cô khoan lªn b»ng têi th× ®ång thêi dïng çc lo¹i Clª xoay cét
dông cô khoan theo híng ngîc chiÒu kim ®ång hå vµ th¸o bít guång xo¾n ra.
21.9- Khi cã sù cè kÑt khoan do khoan vµo tÇng ®Êt cã tÝnh tr ¬ng në lín th×
gi¶i quyÕt b»ng çch h¹ èng v¸ch xuèng qua ®o¹n v¸ch lç khoan bÞ xÖ råi lùa chiÒu kÐo
mòi khoan lªn. NÕu nÆng qu¸ th× dïng kÝch hoÆc têi tay ®Ó kÐo (Kh«ng ® îc khoan
chôp vµ ®ãng t¹ ng îc ).
21.10- §Ó ®Ò phßng sù cè kÑt khi khoan déng liªn tôc cét dông cô khoan ph¶i
chó ý nh÷ng ®iÓm sau:
1. Ph¶i h¹ liªn tôc èng v¸ch sao cho ch©n èng v¸ch lu«n lu«n xuèng gÇn ®Çu mòi
khoan vµ kh«ng ® îc ®Ó vai mòi khoan xuèng qua ch©n èng v¸ch.
2. Ph¶i th êng xuyªn theo dâi xem cã çt trµo ra miÖng trªn cña mòi khoan kh«ng
(NÕu lµ khoan vµo tÇng çt ) ®Ó tr¸nh sù cè kÑt khoan.
86

3. Theo dâi vµ ®iÒu khiÓn têi ªm thuËn, tr¸nh hiÖn t îng giËt çp vµ ®ång thêi
lu«n lu«n gi÷ cho d©y çp cuèn ®Òu vµo tang têi vµ kh«ng bÞ vÆn xo¾n.
4. Ph¶i th êng xuyªn ®iÒu chØnh çp kh«ng ®Ó çp bÞ chïng qu¸ hoÆc c¨ng qu¸.
5. Khi h¹ cét dông cô khoan xuèng th× võa ph¶i më bé phËn ly hîp ma s¸t võa
ph¶i hµm nhÑ tay têi ®Ó tr¸nh hiÖn t¬ng d©y çp lång ra theo qu¸n tÝnh.
21.11- §Ó gi¶i quyÕt sù cè kÑt khoan khi khoan déng th× ¸p dung çc biÖn ph¸p
t¬ng tù nh ®èi víi khoan xoay. NÕu lµ sù cè r¬i mòi khoan, ®øt çp th× gi¶i quyÕt theo
çc biÖn ph¸p nh ®èi víi trêng hîp ®øt gÉy dông cô khoan.
C. ® Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè ®øt g·y dông cô khoan
21.12- Trong qu¸ tr×nh khoan ®Ó tr¸nh sù cè ®øt gÉy dông cô khoan cÇn chó ý
çc vÊn ®Ò sau ®©y :
4 Kh«ng sö dông lo¹i cÇn khoan vµ çc lo¹i èng nøt r¹n hoÆc mßn qu¸ quy ®Þnh.
2 Khi h¹ cét dông cô khoan vµo lç khoan nªn chó ý cho lo¹i míi xuèng d íi, lo¹i cò
lªn trªn.
3. Khi l¾p cÇn khoan ph¶i dïng Clª vÆn thËt chÆt.
4. Khi gi¶i quyÕt sù cè b»ng biÖn ph¸p dïng kÝch hoÆc b»ng çch ®ãng t¹ ng îc,
ph¶i hÕt sùc thËn träng võa lµm võa quan s¸t nÕu kh«ng thÊy chuyÓn ph¶i ngõng l¹i
®Ó t×m biÖn ph¸p kh¸c.
5. Khi khoan trong tÇng ®¸ nøt nÎ lín, tÇng cuéi sái kh«ng ®Òu h¹t hoÆc khoan l¹i
lÊy lâi ®¸ r¬i th× nªn dïng ¸p lùc nhá tèc ®é khoan chËm hoÆc trung b×nh.
6. Kh«ng ® îc t¨ng ¸p lùc däc trôc khoan qu¸ lín, kh«ng ® îc t¨ng ®ét ngét tèc ®é
quay hoÆc ¸p lùc däc trôc.
21.13- §Ó gi¶i quyÕt sù cè ®øt g·y dông cô khoan trong lç khoan, tuú theo ®iÒu
kiÖn thùc tÕ cã thÓ dïng çc dông cô sau ®©y, ®Ó lÊy lªn:
1. Ta r« ®u«i chuét (ren ngoµi)
2. Tar« h×nh chu«ng (ren trong)
3. Tar« h×nh chu«ng cã mãc ®Þnh híng .
4. Mòi khoan èng l¾p bª.
5. èng lâi, èng v¸ch ®Ëp th¾t mét ®o¹n , ® a xuèng chôp lÊy dông cô bÞ gÉy ë
trong lç khoan råi cho ®¸ chÌn ®Ó lÊy lªn .
6. Mãc çp, k×m cÆp v.v...
D. §Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè èng v¸ch
21.14- §Ó tr¸nh sù cè èng v¸ch cÇn chó ý:
1. Tríc khi h¹ èng v¸ch cÇn kiÓm tra têi, d©y çp, çc thiÕt bÞ n©ng h¹ vµ èng
v¸ch.
2. Kh«ng ® îc h¹ xuèng lç khoan èng v¸ch ch a cã ®ãt. Kh«ng dïng èng v¸ch cã
®ãt cã r¨ng bÞ cïn hoÆc cã hiÖn tîng nøt r¹n.
3. Khi xoay l¾c èng v¸ch b»ng kÑp kh«ng nªn nèi tay ®ßn qu¸ dµi.
21.15- §èi víi sù cè èng v¸ch cã thÓ ¸p dông çc biÖn ph¸p d íi ®©y ®Ó gi¶i
quyÕt:
1. Trong trêng hîp èng v¸ch r¬i xuèng lç khoan, nÕu ®o¹n r¬i ë n«ng, cã thÓ cho
®o¹n èng v¸ch xuèng nèi trùc tiÕp råi kÐo lªn. NÕu ®o¹n r¬i ë s©u th× dïng ta r« r¨ng
ph¶i ®Ó lÊy lªn.
87

2. NÕu èng v¸ch bÞ ®øt gÉy dïng tar« r¨ng ph¶i v¨n vµo ®Ó kÐo lªn .Khi phÇn d -
íi cña èng v¸ch bÞ ®Êt ®¸ bã chÆt kh«ng lÊy lªn ® îc b»ng tar« r¨ng ph¶i th× cã thÓ
dïng tar« r¨ng tr¸i (Lóc nµy ph¶i dïng cÇn khoan r¨ng tr¸i) ®Ó th¸o ®o¹n gÉy råi cho èng
v¸ch kh¸c hoÆc tar« r¨ng ph¶i xuèng nèi trùc tiÕp ®Ó kÐo lªn.
G. ® Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè r¬i dông cô khoan
21.16- §Ó tr¸nh hiÖn tîng dông cô khoan bÞ r¬i xuèng lç khoan cÇn chó ý:
1. Tríc khi n©ng h¹ dông cô khoan ph¶i kiÓm tra ®é nh¹y cña têi, phanh h·m,
quang mãc vµ çc dông cô n©ng h¹ kh¸c.
2. Khi l¾p cÇn khoan, mòi khoan, èng lâi ph¶i vÆn thËt chÆt. NÕu dông cô nµo
cã ®Çu ren bÞ chên, ph¶i lo¹i ra ®Ó tr¸nh tuét ren.
3. Khi khoan guång xo¾n ph¶i th êng xuyªn kiÓm tra t×nh h×nh vµ chÊt lîng çc
chèt gi÷a çc ®o¹n guång xo¾n vµ ®Çu nèi 6 c¹nh (®Çu nèi nµy dÔ bÞ r¬i ra do lùc
qu¸ lín ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh khoan).
4. Khi khoan déng ph¶i th êng xuyªn theo dâi t×nh h×nh vµ chÊt lîng cña d©y
çp.
5. Khi lµm viÖc trªn miÖng lç khoan ph¶i thËn träng ®Ó tr¸nh tuét tay r¬i çc
phô tïng khoan (K×m, bóa, Clª, èc vÝt...) vµo lç khoan.
6. Khi nghØ khoan hoÆc ®ang söa ch÷a m¸y mãc thiÕt bÞ trªn miÖng lç khoan
ph¶i ®Ëy kÝn miÖng lç khoan l¹i.
21.17- §Ó gi¶i quyÕt sù cè r¬i dông cô khoan cã thÓ sö dông çc dông cô ®·
nªu ë ®iÒu 2-6-13 .
§èi víi çc lo¹i phô tïng khoan nh Clª, k×m bóa, èc vÝt ... r¬i vµo lç khoan, tuú
theo vËt r¬i vµ t×nh h×nh thùc tÕ cã thÓ dïng mòi khoan hom, èng lâi nhåi nhùa ® êng
hoÆc ®Êt sÐt Ên xuèng ®¸y lç ®Ó vËt r¬i dÝnh vµo råi l«i lªn.
§Ó lÊy çc ®o¹n guång xo¾n r¬i xuèng ®¸y lç khoan th× dïng cÇn khoan ®Æc
biÖt (§· ® îc trang bÞ theo m¸y khoan) vµ mét ®o¹n guång xo¾n (®Ó dÉn h íng) cïng víi
çc chu«ng chôp hoÆc chu«ng cã mãc ®Þnh híng cã r¨ng tr¸i, dïng tay Ðp vµ xoÿ dÇn
dÇn cét dông cô khoan ng îc chiÒu kim ®ång hå cho ®Õn khi çc dông cô nµy ngµm vµo
phÇn dông cô ®· bÞ r¬i trong lç khoan. Sau ®ã n©ng dÇn toµn bé cét dông cô khoan lªn
b»ng têi kÕt hîp víi xoay b»ng tay theo chiÒu ng îc chiÒu kim ®ång hå.
Khi khoan déng hoÆc lóc n©ng h¹ cét dông cô khoan mµ d©y çp bÞ døt vµ cét
dông cô khoan r¬i xuèng lç khoan th× dïng mãc xo¾n ®¬n hoÆc kÐp ®Ó lÊy lªn. NÕu
®øt çp s¸t m¨ng x«ng th× dïng mãc c©u ®Ó kÐo cét dông cô khoan lªn.
H. ® Ò phßng vµ söa ch÷a l¹i lç khoan bÞ cong
21.18- §Ò phßng lç khoan bÞ cong cÇn chó ý çc ®iÓm díi ®©y:
1. M¸y khoan vµ gi¸ khoan ph¶i ® îc ®Æt trªn nÒn b»ng ph¼ng, ch¾c ch¾n ®Ó
khi khoan kh«ng bÞ lón.
2. Kh«ng dõng cÇn khoan, èng lâi cong qu¸ tiªu chuÈn cho phÐp.
3. Khi khoan më lç hoÆc ®ang khoan tõ tÇng cøng chuyÓn sang tÇng mÒm
(hoÆc ngîc l¹i) kh«ng nªn khoan víi tèc ®é nhanh vµ ¸p lùc lín qu¸, nªn dïng èng lâi dµi
®Ó khoan.
4. Khi khoan gÆp hang hèc ph¶i dïng lo¹i èng lâi dµi h¬n chiÒu cao cña hang Ýt
nhÊt lµ 0,5m hoÆc h¹ èng v¸ch qua hang råi khoan tiÕp.
88

21.19- NÕu ®· ph¸t hiÖn thÊy lç khoan bÞ cong ph¶i söa l¹i ngay. Khi söa lç
khoan cong nªn söa l¹i tõ tÇng ®Êt ®¸ t ¬ng ®èi mÒn vµ cã thÓ ¸p dông çc biÖn ph¸p
sau :
1. Trong tÇng ®Êt ®¸ mÒm (tõ cÊp I - cÊp IV) nÕu lç khoan bÞ cong kh«ng
nghiªm träng l¾m , cã thÓ nèi dµi èng lâi hoÆc l¾p thªm èng bét ®Ó khoan söa ®é
cong .
2. NÕu lç khoan bÞ cong trong tÇng ®Êt ®¸ cøng, nªn dïng v÷a xi m¨ng lÊp hÕt
®o¹n cong. Sau 28 giê míi cho mòi khoan cã èng lâi dµi xuèng khoan l¹i.
Ghi chó : Khi söa l¹i lç khoan cong chØ ® îc khoan víi tèc ®é chËm (sè 1) vµ ¸p lùc võa
ph¶i (díi 20 kG ).
I. §Ò phßng sù cè khi khoan vµo ®Þa tÇng cã hang ®éng
21.20- Khi khoan trong ®¸ v«i ,®¸ ®«l«mÝt, th¹ch cao ,cÇn chó ý ®Ò phßng
hiÖn tîng tôt bÊt ngê cét dông cô khoan.
Nh÷ng hiÖn tîng b¸o hiÖu s¾p khoan tíi hang ®¸ lo¹i cacbon¸t lµ:
- BÞ mÊt níc ®ét ngét , khoan kh«ng xuèng.
- TiÕng m¸y næ ®øt qu·ng, kh«ng cã tiÕng ¨n ®¸ ë ®¸y lç.
- Lâi ®¸ lÊy lªn cã dÊu vÕt bÞ ¨n mßn hoÆc cã th¹ch nhò b¸m vµo , hay lâi ®¸ bÞ
vì n¸t , tû lÖ lÊy lâi rÊt thÊp.
21.21- §Ó ®¶m b¶o chÊt lîng kü thuËt cña lç khoan khi khoan trong çc tÇng ®¸
v«i, ®«l«mÝt, th¹ch cao, cÇn thùc hiÖn çc quy ®Þnh sau ®©y :
1. Mçi hiÖp khoan kh«ng ® îc khoan qua 0,5 m.
2. Khi lÊy lâi ph¶i thao t¸c cÈn thËn, nhÑ nhµng ®Ó ®Ò phßng lâi r¬i xuèng
hang.
3. Khi ®ang khoan thÊy cã hiÖn tîng kh¸c th êng nh ®· nªu ë ®iÒu trªn th×
ph¶i ngõng khoan, ghi chÐp kü nh÷ng ®iÒu cÇn thiÕt vµo nhËt ký (hiÖn t îng, c¶m gi¸c
tay khoan,l îng níc röa, ®é s©u khoan v.v... ). sau ®ã tiÕp tôc khoan víi ¸p lùc vµ tèc ®é
thÊp.
4. Ghi chÐp vµ theo dâi ®é s©u khoan cÈn thËn, liªn tôc ®Ó cã thÓ x¸c ®Þnh vÞ
trÝ r¬i khi cã hiÖn tîng r¬i tôt cét dông cô khoan.
5. Khoan qua ®Ønh hang vµ khoan ®Õn ®¸y hang ph¶i ngõng khoan ®Ó ®o
®é s©u ®Ønh hang, ®¸y hang, bÒ dµy hang, m« t¶ vµ ghi chÐp ®Çy ®ñ çc ®Æc
®iiÓm vÒ ®Þa tÇng, ®Þa chÊt thuû v¨n trong hang .
6. Khi khoan tiÕp ph¶i t×m hiÓu t×nh h×nh líp ®¸ ë ®¸y hang ®Ó ph¸n ®o¸n
t×nh h×nh vµ ph¹m vi ph¸t triÓn tiÕp cña hang.
7. Khi n©ng cét dông cô khoan lªn ph¶i ®Ò phßng sù cè mòi khoan v íng ph¶i
®Ønh hang.
21.22- §Ó ®Ò phßng lç khoan bÞ cong cÇn ¸p dông çc biÖn ph¸p kü thuËt sau ®©y:
Khi khoan çc hang lín ph¶i dïng èng ®Þnh híng vµ mòi khoan hîp kim ®Ó khoan.
Sau khi khoan qua hang mét ®o¹n cã thÓ dïng tiÕp mòi khoan bi.
89

Môc lôc
PhÇn thø nhÊt - C¸c ®iÒu Quy ®Þnh .................................................... 3
1 - Quy ®Þnh chung ............................................................................................................ 3
2- Quy ®Þnh tríc khi khoan ............................................................................................. 6
3- Quy ®Þnh x¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ cao ®é miÖng lç khoan ....................................... 7
A. X¸c ®Þnh vÞ trÝ lç khoan ..................................................................................... 7
B. X¸c ®Þnh cao ®é miÖng lç khoan ...................................................................... 9
4 - Quy ®Þnh lµm nÒn (sµn) khoan vµ l¾p r¸p thiÕt bÞ khoan ................................ 10
A. Lµm nÒn (sµn) khoan ....................................................................................... 10
B. L¾p dùng gi¸ khoan ......................................................................................... 12
C. L¾p r¸p thiÕt bÞ khoan ................................................................................... 14
5- Quy ®Þnh vÒ khoan trªn s«ng níc ........................................................................... 15
A. Quy ®Þnh chung ................................................................................................ 15
B. ThiÕt kÕ lùa chän ph ¬ng tiÖn næi ®Ó khoan trªn s«ng níc ................... 16
C. Quy ®Þnh neo ch»ng ph ¬ng tiÖn næi vµ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m
an toµn cho ph ¬ng tiÖn næi ......................................................................... 16
6- Quy ®Þnh vÒ ph ¬ng ph¸p khoan ......................................................................... 18
A. Chän ph¬ng ph¸p khoan .................................................................................. 18
B. Khoan déng ........................................................................................................ 19
C. Khoan Ðp b»ng mói khoan èng l¾p bª, mòi khoan hom .......................... 22
D. Khoan xoay b»ng mòi khoan ruét gµ, mòi khoan lßng m¸ng,
mòi khoan th×a ....................................................................................................... 22
E. Khoan xoay guång xo¾n ................................................................................ 22
G. Khoan xoay b»ng mòi khoan hîp kim, mòi khoan hîp kim lßng ®«i ...........24
H. Khoan xoay b»ng bi .......................................................................................... 29
7- Quy ®Þnh vÒ viÖc n©ng h¹ dông cô khoan ......................................................... 34
90

A. N©ng vµ h¹ dông cô khoan .............................................................................. 34
B. H¹ vµ nhæ èng v¸ch ......................................................................................... 35
8- Quy ®Þnh vÒ viÖc gia cè v¸ch lç khoan -
chèng mÊt níc vµ ng¨n níc trong lç khoan ............................................................. 34
A. Gia cè v¸ch lç khoan b»ng dung dÞch sÐt (bentonit) ................................. 36
B. Gia cè v¸ch lç khoan b»ng èng v¸ch ............................................................. 37
C. Chèng mÊt níc trong lç khoan ......................................................................... 38
D. Ng¨n níc trong lç khoan ...........................................................................................
9- Quy ®Þnh theo dâi, ®o ®¹c vµ ghi chÐp trong
qu¸ tr×nh khoan ........................................................................................................ 42
10- Quy ®Þnh lÊy mÉu ®Êt, ®¸, níc ........................................................................... 43
A. MÉu thÝ nghiÖm ................................................................................................. 44
B. MÉu ®¸ ............................................................................................................... 48
C. MÉu níc ................................................................................................................ 49
D. LÊy mÉu níc trong lç khoan ............................................................................ 50
E. LÊy mÉu níc mÆt .............................................................................................. 52
G. MÉu lu .................................................................................................................. 53
11- Quy ®Þnh vÒ c«ng t¸c kÕt thóc lç khoan ......................................................... 54
A. Quy ®Þnh chung ............................................................................................. 54
B. NghiÖm thu lç khoan ........................................................................................ 54
C. LÊp lç khoan ....................................................................................................... 54
D. C«ng t¸c th¸o dän dông cô m¸y mãc ............................................................ 55
E. C«ng t¸c vËn chuyÓn ....................................................................................... 56
PhÇn thø hai - C¸c Phô lôc ................................................................................ 57
I - Phô lôc b¾t buéc
Phô lôc 1: B¶n thiÕt kÕ lç khoan ................................................................................... 57
Phô lôc 2 : B¶n ghi kÕt qu¶ tÝnh to¸n x¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ cao ®é lç khoan ........ 58
Phô lôc 3 : X¸c ®Þnh ®é dèc ta luy nÒn khoan ....................................................... 59
Phô lôc 4 : Ph©n cÊp ®Êt ®¸ theo ®é khã, dÔ khi khoan ....................................... 61
Phô lôc 5 : Ph©n lo¹i h¹t (trßn) theo kÝch th íc (TCVN 5747- 1993) .......................... 64
Phô lôc 6 : Nh÷ng dÊu hiÖu ®Ó x¸c ®Þnh tªn ®Êt ë hiÖn tr êng ........................ 65
Phô lôc 7 : X¸c ®Þnh tr¹ng th¸i vµ tÝnh chÊt cña ®Êt t¹i hiÖn tr êng .................. 66
Phô lôc 8 : Híng dÉn ghi chÐp nhËt ký khoan vµ mÉu cña nhËt ký khoan ...........68
Phô lôc 9 : C¸c lo¹i phiÕu mÉu .................................................................................... 75
Phô lôc 10 : Biªn b¶n sù cè lç khoan vµ gi¶i quyÕt sù cè lç khoan .......................... 77
91

Phô lôc 11 : Biªn b¶n lÊp lç khoan ..................................................................................79
Phô lôc 12 : Biªn b¶n nghiÖm thu c«ng tr×nh .......................................................... 80
Phô lôc 13 : Quan tr¾c vµ ghi chÐp mùc níc trong lç khoan .................................. 13
Phô lôc 14 : Tiªu chuÈn kü thuËt cña èng mÉu thµnh máng
(T207-81 hoÆc D1587- 74) .................................................................... 82
Phô lôc 15 : Tiªu chuÈn dông cô xuyªn SPT
(Theo Tiªu chuÈn dông cô ASTM D158684) ..................................... 83
II - Phô lôc khuyÕn nghÞ
Phô lôc 16 : Tiªu chuÈn chñ yÕu cña çc lo¹i èng khoan ............................................ 84
Phô lôc 17 : C«ng thøc tÝnh to¸n neo vµ kÐo ph ¬ng tiÖn næi ............................... 86
Phô lôc 18 : Trang bÞ m¸y mãc dông cô vµ vËt liÖu tiªu dïng
cho c«ng t¸c lÊy mÉu ®o ®¹c vµ ghi chÐp ........................................... 88
Phô lôc 19 : Quy çch vµ c«ng dông çc lo¹i mòi khoan hîp kim
cã ng¹nh th«ng dông ................................................................................ 90
Phô lôc 20 : Quy çch vµ c«ng dông çc lo¹i mòi khoan hîp
kim r¨ng nhá th«ng dông ............................................................................ 91
Phô lôc 21 : §Ò phßng vµ gi¶i quyÕt sù cè trong lç khoan ...................................... 92
B¶ng 6.14
Søc nÐn §êng kÝnh ngoµi cña mòi khoan (mm)
®¬n vÞ φ 150 φ 130 φ 110 φ 9
cÇn thiÕt §é réng cña miÖng níc so víi chu vi trung b×nh cña mòi kh
kG / cm 2
1 / 5 1 / 4 1 / 3 1 / 5 1 / 4 1 / 3 1 / 5 1 / 4 1 / 3 1 / 5 1 /
20 700 660 580 600 560 500 500 480 420 380 34
25 875 825 725 750 700 625 625 600 525 484 42
30 1050 990 870 900 840 750 750 720 630 570 57
35 1225 1155 1015 1050 980 875 875 840 735 665 59
40 1400 1320 1160 1200 1120 1000 1000 960 840 760 68
50 1750 1650 1450 1500 1400 1250 1250 1200 1050 950 85
92

70 2450 2310 2030 2100 1960 1750 1750 1680 1470 1330 119
Phô lôc 19
Quy çch vµ c«ng dông çc lo¹i mòi khoan hîp kim cã ng¹nh th«ng
dông
Lo¹i
§êng kÝnh mòi khoan (mm) Hîp kim
Sè
Sè r¨ng hîp
kim
§
mòi
khoa
n
Ngoµi Trong Ngoµi n¬i cã
ng¹nh
D¹ng
M·
hiÖu
ng¹nh Trªn
vµnh
mòi
Trªn
ng¹nh
Ra
ngo
KP - 1 150 vµ
130
110 vµ 91
136 vµ 116
96 vµ 77
Lín h¬n ® êng
kÝnh vµnh mòi
khoan tõ 10 ®Õn 15
mm . §êng kÝnh mòi
khoan lín th× ng¹nh
lín.
Γ- 517
(4x4x10)
BK- 8 4
3
4
3
4
3
1
KP - 2 150 vµ
130
110 vµ 91
136 vµ 116
96 va 77
- nh trªn - Γ- 53
(H×nh 8
c¹nh Φ5,
h.10 mm)
BK- 8 4
3
6
4
8
6
1
KP - 3 150 vµ
130
110 vµ 91
136 vµ 116
96 vµ 77
- nh trªn - Γ- 515
(4x10x14
)
BK- 8 4
3
4
3
4
3
1,5
Phô lôc 20
Quy çch vµ c«ng dông cña çc lo¹i mòi khoan hîp kim r¨ng nhá th«ng dông
Lo¹i
§êng kÝnh mòi khoan (mm) Sè h¹t hîp kim
§é nh« ra khái
mÆt n»m mòi
khoan cña h¹t
hîp kim
§é nh« ra khái mÆt
®Çu mòi khoan cña
h¹t hîp kim
Lo¹i h
93

mòi
khoan Ngoµi Trong
Vßng
ngoµi
Vßng
gi÷a
Vßng
trong
Ra
ngoµi
(mm)
Vµo
trong
(mm)
Vßng
ngoµi
(mm)
Vßng
gi÷a
(mm)
Vßng
trong
(mm)
D¹ng v
kÝch th
CM - 1
75- 91- 110
130 - 190
61- 77- 96
116 - 136
3
4
3
4
3
4
1
1
1,5
1,5
4
4
3,5
3,5
2,5
2,5
Γ - 517
(4x4x10
CM - 2
45- 58- 75
91- 110- 130
156
32- 45- 61
77- 96- 116
136
4
6
8
4
6
8
4
6
8
0,5
1
1
0,5
1
1
3,5
3,5
3,5
2,5
2,5
2,5
1,5
1,5
1,5
Γ - 518
(3x5x8
MP - 2
75 - 91
110 - 130
61 - 77
96 - 116
3
4
3
4
3
4
0,5
1,0
1
1
2
2
4
4
3
3
CT - 1
45 - 58 - 75
91 - 110
130 - 150
38 - 45 - 61
77 - 96
116 - 136
3
4
6
-
-
-
3
4
6
0,5
1
1
0,5
1
1
2,5
2,5
2,5
-
-
-
2,5
2,5
2,5
Γ - 53
H×nh 8
mÆt
Φ.5mm
h=10mm
94

Qt chu~1

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to Qt chu~1

More from Ttx Love

Qt chu~1