workshop intern transport museumcollectie communicatie museum Den Haag

1. ‘SENSE OF
URGENCY’
Workshop intern transport museumcollectie voor het
Communicatiemuseum te Den Haag

2. Opzet workshop
13.00 uur Kennismaking
13.05 uur Introductie over de aard van de collectie, materiaal en waarden
13.45 uur Pauze
14.00 uur Uitleg acht stappen methode
14.30 uur Opdracht in groepjes
15.30 uur Terugkoppeling, vragen en evaluatie

3. What is a museum?

4. Een van de hoofdtaken van
een museum is het behoud
van de collectie. De collectie
vormt het bestaansrecht en
de grondstof van uw
museum en daarom willen
we het zo goed mogelijk
beheren.
De Collectie

5. Musea en hun functie waarde
Musea genereren kennis en context Collectiewaarde
‘Schatkamers van objecten en verhalen’
Educatieve waarde
‘Leeromgeving voor iedereen’
Kenniswaarde
‘Onderzoek en experiment’
Musea bieden emotie en inspiratie Belevingswaarde
‘Ruimte om te genieten, ervaren en beleven’
Musea verrijken de samenleving Verbindende waarde
‘Ontmoetingsplaats, platform en
identiteitsversterkend’
Economische waarde
‘Economische kracht, vestigingsklimaat en
trekpleister’

6. Het Museum voor Communicatie
Het Museum voor Communicatie beheert historische expertise op het gebied
van post, postzegels en telecommunicatie. De collectie is uniek in Nederland
en sommige objecten zijn zelfs onderscheidend op wereldschaal. De
17e eeuwse kist met brieven van de Haagse Postmeester De Brienne en de
Blauwe Mauritius, een van de zeldzaamste postzegels ter wereld, zijn hier
voorbeelden van. De verhalen die aan de collectie ontleend kunnen worden
spelen een belangrijke rol in toekomstige educatieprogramma’s en
museumprogrammering, waarbij altijd een link wordt gelegd met de
actualiteit.

7. Bescherm jezelf en
het voorwerp
Bepaalde voorwerpen zijn ooit behandeld met
(nu soms verboden) chemische
bestrijdingsproducten, zoals DDT, mottenballen
enz. Andere zijn mogelijk besmet met
schimmels. Het hanteren van zulke
voorwerpen brengt gezondheidsrisico's met
zich mee. Zorg ervoor dat je jezelf voldoende
beschermt.
Als mens kan je ook zelf schade toebrengen. Zo
kan je horloge aan een voorwerp blijven haken
of de pen in je zak inktsporen nalaten op de
prent die je vastnam. Denk ook aan
vingerafdrukken. Zorg ervoor dat je deze
risico's alvast uitsluit.

8. Uitleg acht stappen methode
De 8-stappenmethode is een veel toegepaste
methodiek in acht stappen voor de voorbereiding,
uitvoering en evaluatie van een transport. De
methode werd ontwikkeld door de firma Helicon
(Pegasus Packaging).

9. Voor je een voorwerp hanteert en transporteert, is het zeer belangrijk dat je een goed idee hebt
van zijn fragiliteit. In deze eerste stap bepaal je ook of het voorwerp in staat is de manipulatie
en/of verplaatsing te ondergaan.
Kijk hiervoor goed naar het voorwerp en houd rekening met verschillende aandachtspunten.
Aandachtpunten bij het vaststellen van de fragiliteit zijn:
• Constructie
• Zwaartepunt
• Onderdelen
• Materiaal
• Afwerking
• (Oude) schade/restauraties
Stap 1
Fragiliteit object bepalen

10. Tijdens het
transport houdt
men de fragiele
delen van het
voorwerp extra in
de gaten

11. Stap 2
Risico analyse af te leggen traject
Voor je een voorwerp verplaatst, moet je een goed beeld hebben van de route en de eventuele
obstakels op de weg. De te nemen route kan veel risico's met zich meebrengen. Al is zo'n route
niet objectgebonden, het is een belangrijke schadefactor.
Vaak blijkt uit deze analyse dat het transport niet kan doorgaan zonder aanpassingen of extra
hulpmiddelen.
Aandachtpunten bij het vaststellen van de risico s van het af te leggen traject zijn:
• Bereikbaarheid vertrek- en eindpunt Intern transport
• Extern transport
• Planning
• Beschikbare hulpmiddelen op vertrek- en eindpunt

12. Het zwaartepunt van de
voorste vaas ligt hoger dan
dat van de achterste. De
voorste vaas bestaat uit
twee onderdelen (los
deksel).

13. Ingelijste spiegel: zit de spiegel
goed vast in zijn lijst? Kijk ook
naar de achterzijde.

14. Objecten worden over een korte
afstand onverpakt vervoerd op een
kar. Een extra persoon houdt de
objecten in het oog

15. Stap 3
Optimalisering object en/of traject
Nadat de fragiliteit van het voorwerp is bepaald en de risicoanalyse van het af te
leggen traject is gemaakt, leg je het best de twee analyses naast elkaar. Welke
knelpunten kom je tegen en wat kan je eraan doen? Een voorbeeld: je wil met een
fragiel voorwerp het liefst niet over drempels en kasseien rijden, maar een glad
parcours lukt wel.
Naar aanleiding van stap 1 en 2 kan gekeken worden of:
• het object door het aanbrengen van steunen minder risico loopt
• het aanpassen van de route of de transportmiddelen tot een vermindering van het
risico zorgt.
• Na het doorvoeren van veranderingen moeten stap 1 en 2 opnieuw gemaakt
worden.

16. Ondersteunen van
verzwaard textiel

17. Een voorbeeld van
het verpakken van
kleine breekbare
voorwerpen voor
(intern) transport:
kunststof krat
(hardverpakking)
met noppenfolie met
foamzijde rond de
voorwerpen en
proppen en stroken
zijdepapier/pakpapi
er die de lege ruimte
vullen zodat de
voorwerpen niet te
veel kunnen
bewegen

18. Losse polychromie op een schilderij
werd vastgezet met Japans papier.
Het voorwerp kan op transport en
moet later verder behandeld worden.

19. Stap 4
Bepalen benodigde bescherming en
ontwerp verpakking
Het te transporteren voorwerp en de route zijn onderzocht en waar mogelijk
geoptimaliseerd. Nu gaan we na welke beschermingslagen je moet
aanbrengen.
Moet de verpakking bescherming bieden tegen fysieke schade door bv.
schokken of trillingen? Bij een langer extern transport bescherm je je
voorwerp mogelijk ook tegen schommelingen in de temperatuur en relatieve
vochtigheid. Wil je het voorwerp enkel verpakken voor het transport of ook
voor de opslag in het depot? Dan moet de verpakking vaak aan bijkomende
eisen voldoen.

20. De toestand van het
voorwerp wordt goed
in de gaten gehouden
tijdens het verpakken.
Een
museummedewerker
houdt toezicht op het
werk van een
kunsttransportfirma.

21. Een voorbeeld van
de wijze van
verpakken van
kleine breekbare
voorwerpen voor
(intern) transport:
kunststof krat
(hardverpakking)
met
zijdepapier/pakpapie
r als buffer en voor
het vastzetten van de
voorwerpen

22. Een voorbeeld van de
wijze van verpakken
van kleine voorwerpen
voor (intern) transport:
plastic krat in
combinatie met een
vulkussen die de vorm
van het voorwerp
aanneemt. Zijdepapier
houdt het kussen
proper

23. Stap 5
Verpakken object
Nu gaan we het voorwerp verpakken voor transport. Als er in huis niet voldoende
kennis en/of personeel/materiaal is om het verpakken en het transport tot een goed
einde te brengen, schakel je het best een (kunst)transportfirma in.
Bij het verpakken van objecten moet er gelet worden op de risico analyse van stap 1
• het object niet vrij kan bewegen
• het duidelijk is hoe het object uitgepakt en geïnstalleerd moet worden
• het object voor het retourtransport weer eenvoudig afgebroken en ingepakt kan
worden

24. Een voorbeeld van de
wijze van verpakken van
onbreekbare kleine
voorwerpen voor
(intern) transport:
kunststof krat in
combinatie met
bubbelplastic. Grote
hoeveelheden (bruine)
plakband zijn af te
raden.

25. Een voorbeeld
van de wijze
van verpakken
van kleine
voorwerpen
voor (intern)
transport:
kunststof krat
en zijdepapier/
pakpapier.

26. Nadat het voorwerp is verpakt, kan het eigenlijke transport gebeuren. Bij een intern
transport zullen de transportmiddelen wellicht anders zijn dan bij een extern.
Welke transport- en hulpmiddelen heb je nodig? Is alles voorhanden of huur je een auto
of een verhuislift? Heb je zelf de nodige expertise of besteed je het transport beter uit?
Hoe zoek je in dat geval een goede (kunst)transportfirma?
Bij het transport moet er op gelet worden of:
• de risico analyse van stap 2 klopt
• het verpakte object stevig vast staat
• het verpakte object in de juiste transportrichting staat
• alle papieren correct en volledig ingevuld zijn, en dus de huidige standplaats bij je
bekend is.
Stap 6
Transport/koerieren

27. Het gebruik van een stapelaar (i.p.v.
mankracht) om een zeer zwaar
voorwerp naar beneden te brengen
verkleint het risico voor het
voorwerp

29. Een voorbeeld van
de wijze van
verpakken van
grote voorwerpen
voor transport
(framekist). De De
grondplaat van
het voorwerp
wordt in de kist
geschroefd.

30. Een maskerpak wordt opgehangen in de kist. Met een lint
wordt verhinderd dat het pak tijdens het transport gaat
bewegen.

31. Een voorbeeld van de wijze van verpakken van klein
voorwerpen voor (intern) transport: kunststof krat e
zijdepapier/pakpapier_
Een voorbeeld van de
wijze van verpakken
van grote voorwerpen
voor transport: speren
verpakt in een
herbruikbare kist. De
speren liggen op rijen
gestapeld in uitgesneden
schuimbalkjes.

32. Stap 7
Uitpakken en controle
Na het transport pak je een voorwerp uit. Zorg dat het op een goede plaats
komt te staan en kijk na of het voorwerp geen schade heeft geleden. noteer de
vorige en de nieuwe standplaats zodat je die door kan geven tbv de
collectieregistratie.
Bij het uitpakken moet er op gelet worden of:
• de verpakking aan de buitenkant geen sporen van schade vertoont
• er geen losse onderdelen in de verpakking liggen
• het object visueel waarneembare schade vertoont
• er bijzonderheden op te merken zijn uit informatie van de eventueel
meegestuurde dataloggers
• Alle gewijzigde administratieve gegevens verzameld hebt en doorgegeven.

33. Stap 8
Analyse en optimaliseren aanpak
Aan de hand van de uit alle stappen verkregen informatie moeten conclusies
getrokken worden die weer gebruikt kunnen worden voor het volgende
project. Gedeelde ervaring zal tot verbetering leiden.

34. De werktafel is
hoog genoeg,
afgedekt met
bufferend
materiaal,
werkmateriaal
en objecten
gescheiden_

35. Opdracht in groepjes
Groep 1: Monique, Kees, Ricky & Koos
Gevelbeeld 68833
Groep 2: Bert, Anne & Henk
Bureau Open Depot 15241
KLYSTRON YK 1001 met inventarisnummer 42652 voor de telefoonkaartenkast
Groep 3: Maurice, Roos & Corina
Schrijflessenaar Open Depot 44518
Dagseinlamp 48697
Groep 4: Anja, Menno & Ruud
ZENDBUIS PHILIPS TA 18/100 kW met inventarisnummer 19947
Bijzondere boeken uit de bieb naar het depot

36. Terugkoppeling, vragen en evaluatie