1. Karin Westra, Grietje Zwiers, Mario Pietersma CVA-zorgketen Leeuwarden

2. Beroerte: Wat is het? Hoe ontstaat het? En wat zijn hiervan de gevolgen?

3. Duur 60 minuten (excl. pauze) Indeling: Wat is een beroerte Risicofactoren De CVA-Zorgketen Pauze Wat zijn de gevolgen vragen Doelstelling presentatie: kennis krijgen over een beroerte en de gevolgen.

4. CVA Beroerte TIA Bloeding Infarct RIND Stroke Passagére ischaemie Haemoragisch infarct

5. Beroerte

6. Wat is een CVA Een “ongeluk” in de bloedvaten van de hersenen (Cerebro Vasculair Accident) Herseninfarct (“bloedpropje”) 80% Hersenbloeding (bloedvat lekt) 20%

7. TIA een voorbijgaande beroerte ( Transient Ischaemic Attack) Waarbij de klachten binnen 24 uur zijn verdwenen Waarbij de klachten binnen 1 uur zijn verdwenen Waarbij de klachten zijn verdwenen voor het eerste contact met een arts

11. Meer kans op een beroerte bij: hoge bloeddruk roken verhoogd cholesterol weinig beweging overgewicht stress hartziekten diabetes anti-conceptie gebruik

12. Hoe herken je een beroerte Face Arm Speech Time Volgens NHG standaard. H & W 10 en 11 2004 Hoe laat zijn de klachten begonnen? (zeer essentieel!) 4. Tijd Veranderingen in het spreken (onduidelijk of niet meer uit de woorden kunnen komen) 3. Spraak Beide armen horizontaal naar voren strekken en binnenzijde van de handen naar boven te draaien. Let op of een arm wegzakt of rondzweeft 2. Armen Tanden laten zien; let op scheve mond en of mondhoek afhangt 1. Gezicht

13. Na een beroerte: de acute fase Patiënt krijgt CVA/TIA Patiënt gaat naar het ziekenhuis (direct!) CT hersenen Opname op stroke unit De eerste 48 uur bewaakt men de patiënt m.b.v. apparatuur Er wordt zo snel mogelijk begonnen met het revalidatieproces Patiënt wordt elke week besproken tijdens het MDO

14. CVA zorgketen

15. Participanten Huisartsen Friesland Noord en MCC Zorggroep Noorderbreedte: Bornia Herne De Batting Nieuw Mellens MCL Zorgverzekeraar De Friesland Revalidatie Friesland Thuiszorg: Allerzorg, Buurtzorg, Zorggarant en Thuiszorg Noorderbreedte

16. PAUZE

17. Opdracht

18. Welke vaardigheden heb je hierbij nodig? Aandacht, concentratie Zien Horen Begrip van de taal Voelen Iets vast kunnen pakken Voorwerp herkennen Afstand inschatten

19. Wat zijn de gevolgen Afhankelijk van: plaats in hersenen hoeveelheid weefsel

20. Linker hersenhelft krachtsverlies rechts uitval gezichtsveld rechterkant ogen taal en spreken moeilijk langzaam, onzeker gedrag Rechter hersenhelft krachtsverlies links uitval gezichtsveld linkerkant ogen niet reageren op alles van links problemen met ruimtelijke waarneming overschatten

21. Cognitieve gevolgen na een beroerte problemen bij het handelen aandacht geheugen/ informatie verwerking (informatie opnemen, ordenen, ophalen) planning en organisatie hemianopsie/hemi-inattentie problemen met herkennen

22. gevolgen na een beroerte, zichtbaar en onzichtbaar Vermoeidheid

25. gevolgen na een beroerte, zichtbaar en onzichtbaar Persoonlijkheidsveranderingen Kans op depressie Veranderingen van de (seksuele) relatie met partner

26. Hulpmiddelen en doorverwijsmogelijkheden Verpleegkundig consulenten ketenzorg CVA Evt. terug naar neuroloog, revalidatiearts, verpleeghuisarts Ergotherapie, logopedie, fysiotherapie Patiëntenvereniging Samen Verder MEE Noorderbrug NAH zorg Thuiszorgorganisaties Boekjes

27. Activiteiten in de keten Leeuwarden

28. Stappen in de nazorg Afsluiten van de vanuit de CVA-Zorgketen geïnitieerde contactmomenten Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA Schriftelijke nazorg (brief) 1 ½ jaar Hoe gaat het? Nog behoefte aan Huisbezoek? CVA-wijkverpleegkundige CVA-wijkverpleegkundige Telefonisch contact 1-3 jaar na ontslag Hoe gaat het? Psychosociale gevolgen van het CVA/TIA voor patiënt en partner Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA Huisarts / POH’er Huisbezoek 6 maanden na ontslag Vervolg huisbezoeken door CVA-wijkverpleegkundige Op basis van behoefte patiënt Hoe gaat het? (Omgaan met) gevolgen voor dagelijks leven patiënt en partner Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA CVA-wijkverpleeg-kundige Huisbezoek 8-12 weken na ontslag Controle afspraken Signaleren knelpunten Zonodig verwijzen Afdeling neurologie of revalidatieafdeling Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA Nazorgpoli CVA/TIA 3-6 weken na ontslag “ reguliere” behandeling na ontslag uit instelling Huisarts (of patiënt) Huisarts / POH’er Continueren behandeling Bij thuiskomst uit ziekenhuis inhoud initiatief wie wat Wanneer

29. Terugkoppelingen Thuiszorg Huisartsen-praktijk Ziekenhuis Keten en Nazorgpoli EPD point brief Verwijzing via Zorgdomein Brief via GERRIT Zorgdomein brief Brief via GERRIT

30. Verpleegkundig consulent Ketenzorg CVA Registeren en bijhouden van patiëntenstromen binnen de zorgketen Vraagbaak/ ‘wegwijzerfunctie’ voor patiënt, familie, hulpverleners binnen de CVA-Zorgketen Contacten onderhouden met hulpverleners en managers binnen de zorgketen

31. Zijn er nog vragen?

32. Boektips Jenny Palm, Omgaan met hersenletsel, Hulp bij een veranderd leven, Van Gorcum, ISBN: 90-232-4098-7 Jenny Palm, Leven na een beroerte, Bohn Stafleu Van Loghum, ISBN: 90-313-4200-9

33. Bedankt voor jullie aandacht CVA-zorgketen Leeuwarden