Percorrido pola literatura medival galega, os xéneros, unha mostra de cantigas, miniaturas das cantigas de santa maría, mostra das literaturas en lingua árabe e hebrea. Faise unha pequena introdución sobre a orixe da lingua galega.

1. DENDE CANDO EXISTE A LINGUA GALEGA?

8. arekoratikubos : karuo : kenei
kortika : lutiakei : aukis : barazioka
erna : uela : tikerzeboz : so
ueizui : belaikumkue kenis karikokue kenis
stam : kortikam : elazunom
karuo : tekez : sa: kortika
teiuoreikis

19. • O galego é un latín con cambios:
•
•
•
•
•
PERSONAM (latín)>persoa (galego)
LUNAM>
TENERE>
PORTAM>
ROTAM>

20. •
•
•
•
•
•
•
NOCTEM>
LACTEM>
FAMINEM>
IAM>
IOCUM>
ARBOREM>
VERSORIAM>

23. - Séc. I: Os romanos traen o latín
- Séc. IX: “Nacemento” do galego
- Ata o séc. XV, é dicir, durante 700
anos o galego é a lingua normal de
Galicia, a que emprega toda a
poboación.

28. Quixera fender o meu corazón cun coitelo,
meterte dentro del e logo volver a pechar o meu peito,
para que estiveras nel e non habitaras
noutro, ata o día da resurrección e do xuízo,
para que moraras nel durante a miña vida e,
á miña morte, ocuparas as entrañas
do meu corazón nas tebras do sartego.
Ibn Hazm (séc. XI)

29. Aínda que o papel queimedes,
non queimaredes o que o papel encerra;
que dentro do meu espírito,
malia vós, se conserva
e comigo camiña
a calquera parte que eu vaia.
Ibn Hazm (994-1064)

32. Vou cantar un poema sobre unha batalla regrada,
antiga, dende tempos remotos consagrada,
que xente intelixente e entendida organizou.
Instituírona sobre oito ringleiras.
Ringleira tras ringleira, en todas oito divisións hai gravadas.
Son as ringleiras cadros taraceados,
Onde as tropas se manteñen amoreadas.
Cos seus exércitos uns reis se sitúan,
dispostos a batallar e hai espazo entre eles dous.
Os semblantes de todos para loitar están prontos,
Arreo están ou saíndo ou acampando.

33. Na súa loita non desenvaíñan espadas,
Pois a súa guerra é un asunto de enxeño.
Distíngueselles por símbolos e emblemas
Nos seus corpos inscritos e tallados. (...)
Os infantes son os primeiros que saen
á guerra seguindo un camiño dereito;
é a regra do infante que camiñe fronte a si
e para capturar o seu inimigo se desvíe;
pero ao camiñar non torcerá a súa marcha
nin volverá atrás sobre os seus pasos. (...)
Abraham Ibn Ezra (séc. XII)

35. Oh, Fortuna,
que cambias como a lúa,
sempre crecendo
ou devalando;
Vida detestable!
Un día, cun xogo,
entristeces a mirada,
e outro día
énchela de satisfacción.
A pobreza
e o poder
derrétense
coma o xeo
perante a túa presenza.
(...)
No trono da Fortuna
sentábame nobremente,
con prosperidade
e flores coroado;
Moito brillei,
feliz e afortunado,
pero agora caín
de súpeto do cume
privado da gloria (…)
Carmina Burana (séc. XII-XIII)

56. Sedia-m' eu na ermida de San Simión
e cercaron-mi as ondas que grandes son.
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
Estando na ermida, ant' o altar,
cercaron-mi as ondas grandes do mar.
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
E cercaron-mi as ondas que grandes son:
non ei i barqueiro nen remador.
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
E cercaron-mi as ondas do alto mar:
non ei i barqueiro nen sei remar.
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
Non ei i barqueiro nen remador:
morrerei fremosa no mar maior.
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
Non ei i barqueiro nen sei remar:
morrerei fremosa no alto mar:
Eu atendend' o meu amigo!
Eu atendend' o meu amigo!
Meendinho

58. A dona que eu am' e tenho por senhor
amostrade-mha, Deus, se vos en prazer for,
se non dade-mha morte.
A que tenh' eu por lume d' estes olhos meus
e por que choran sempr', amostrade-mha, Deus,
se non dade-mh-a morte.
Essa que vós fezestes melhor parecer
de quantas sey, ay, Deus!, fazede-mh-a veer,
se non dade-mha morte.
Bernal de Bonaval

59. Senhor genta,
mi tormenta
voss' amor em guisa tal,
que tormenta
que eu senta
outra non m' é ben nen mal,
mais la vossa m' é mortal!
Leonoreta,
fin roseta,
bela sobre toda fror,
fin roseta,
non me meta
en tal coita voss' amor!

60. Das que vejo
non desejo
outra senhor se vós non,
e desejo
tan sobejo
mataria ũu leom,
senhor do meu coraçon!
Leonoreta,
fin roseta,
bela sobre toda fror,
fin roseta,
non me meta
en tal coita voss' amor!

61. Mha ventura
en loucura
me meteu de vos amar.
É loucura
que me dura
que me non posso én
quitar.
Ai fremusura sem par!
Leonoreta,
fin roseta,
bela sobre toda fror,
fin roseta,
non me meta
en tal coita voss' amor!
Johan Lobeira

63. Foi un día Lopo jograr
a cas dun infançon cantar
e mandou-lhe ele por don dar
tres couces na garganta;
e fui-lle escasso, a meu cuidar,
segundo como el canta.
Escasso foi o infançón
en seus couces partir en don
ca non deu a Lopo entón
máis de tres na garganta;
e máis merece o jograrón
segundo como el canta
Martin Soarez

64. OUTROS XÉNEROS:
-TENZÓN
- PRANTO
- CANTIGAS DE SANTA MARÍA

74. Quen á Virxe ben servirá
a Paraíso irá.
E sobre isto un gran milagre quérovos eu agora contar,
que fixo Santa María por un monxe, que lle ía rogar
sempre para que lle mostrase qué bens no Paraíso haberá
E pedirlle poder velo na súa vida, antes de morrer.
E por iso mirade o que a Gloriosa lle foi facer:
fíxoo entrar nunha horta en que moitas veces xa
Entrara; pero aquel día fixo que unha fonte achase
moi clara e fermosa, e que a carón dela sentase.
E despois de que lavou as mans, dixo: “Ai, Virxe, cándo será

75. Que verei do Paraíso, como eu tanto che pedín,
un pouco da súa delicia antes de que saia de aquí,
e que saiba, para o que ben obra, qué galardón haberá.
Tan pronto como acabou o monxe a súa oración
oíu un paxariño cantar en tan bo son,
que se esqueceu, estando e mirando sempre alá.
Tan gran gusto tiña daquel canto e daquel lais,
que trescentos anos longos estivo así, ou máis,
pensando que non estivera máis ca un pouco, como está
Calquera monxe algunha vez ao ano, cando sae ao xardín.
Despois marchou de alí a aveciña, e moita mágoa lle causou
e dixo: “Eu teño que marchar de aquí que xa comer quererán

76. No convento”. E axiña marchou, e achou un gran portal
Que nunca vira, e dixo: “Ai, Santa María, venme axudar!
Non é este o meu mosteiro, así que, comigo, que pasará?
Despois entrou na igrexa, e tiveron gran pavor
os monxes cando o viron, e preguntoulle o prior,
dicindo: “Amigo, vós quen sodes e que vuscades acá?
Dixo el: “Busco o meu abade, que agora aquí deixei,
E o prior dos frades, de quen agora me apartei
Cando fun a aquela horta: onde están, quen mo dirá?
Cando isto oíu o abade, tivoo por louco,
e tamén os outros do convento; pero dende que ben soubo
Como fora este feito, dixeron: “Quen oirá