TENPERATURA ALDAKETA
Duela 13.000 Urte inguru,
Lurreko tenperaturak gora
egin zuen.
Leku askotan izotza
desagertu zen.
ZERGAITIA ETA ONDORIOA
Aldaketa horren ondorioz,
elur-orein eta bisonteen
taldeak desagertu ziren.
Gizon eta emakumeak
elikatzeko modu berri
baten bila hasi
ziren:Bizimodu berri horri
iraultza neolitikoa deritzo.
Duela 11000 urte nekazaritza eta
abeltzaintza sortu zen eta horregaitik
lurren ondoan bizi beharra izan
zuten.Horren ondorioz herrixkak eraiki
zituzten eta orduan sedentario bihurtu
ziren, hots, leku finko batean bizi ziren
horri iraultza neolitikoa esaten zaio.
IRAULTZA NEOLITIKOA
ABELTZAINTZA
Animali espazie batzuk
etxekoratu egin zituzten
haragia eta esnea izateko
lehenengo animalietariko
batzuk ahuntza, ardia,
zaldia, eta txakurrak izan
ziren, desagertzen ari
zirelako.
NEKAZARITZA
Emakumeak konturatu
ziren, lurrean zulo bat
egin eta bertan fruitu
bat sartuz fruitu bera
ematen duen landare
bat hazten zela.
Landatzen izan ziren
lehen espezieak:
arroza,artoa eta garia
izan
SEDENTARIO BIHURTZEA
Pertsonak pixkanaka-
pixkanaka nekazaritza
inguruetan eta herrixketan
bildu ziren.
Gehienetan ibaiertzetan
kokatzen ziren herrixkak
eta etxeak pezozko
hormaz egiten ziren.
NEOLITOKO BIZIMODUA
Herrixkak ibaietatik
gertu kokatzen
zituzten, ura eskura
izateko. Eta ur
horiekin soroak
ureztatzeko, abereak
hornitzeko...
LOKATZ ETA LASTOZKO TXABOLA
SOROAK OHOLESIA
HERRIXKEN
EZAUGARRIAK
Gehienetan,
herrixka oholesi
batekin inguratzen
zuten, beste
izaki bizidun
batzuengaitik
babesteko.
HERRIXKA
Etxeez gain ,
errixkan ukuiluak,
biltegiak eta abar
zeuden.
EZAUGARRI GEHIAGO
TRESNAK
Metalezko lehen
tresnal duela 7. 000
urte inguru egin
zituzten, Ekialde
Hurbilean eta
Anatolian Erabili
zuten lehen metala
kobrea izan zen.
BRONTZEA ETA
BURDINAREN AGERPENA
Geroago brontzea eta
burdina erabili zuten
eta haiekin mota
guztietako lanabesak
egin zitezkeen.
BESTE TRESNA
GARRANTZITSU BATZUK
Duela 5.000 urte
inguru beste
asmakizun oso
garrantzitsu izan ziren
Ekialde Hurbilean:
Gurpila,haize ohiala
eta goldea.
ZERTARAKO BALIO ZIEN?
Gurpila: Garraioak
hobetu ahal izan ziren.
Haize oihalak:
Haizearen indarraz
baliatzeko aukera
eman zien itsasontziei.
Goldea: Aitzurrez
baino lur gehigo eta
arinago lanrzeko
aukera eman zien.
ARTEA
Arte-adierazpenak aldatu egin ziren.
NEOLITOKO PINTURAK
Pinturan gizakiak nagusituz joan ziren,eta eszenak
adierazten joan ziren: Taldeak ehizan edo landare
bilketan, jendea dantzan...
Oso modu eskematikoan eta gehienetan kolore bat erabiltzen
zuten.
Iberiar penintsulan pintura horien adibiderik
garrantsitsuenak Levanteko aldean daude. Hori dela eta
Levanteko pinturak deitzen zaie.
MEGALITISMOA
Neolitoaren azken aldian harrizko bloke handiz
osatutako monumentuak (hau da megalitoak)
eraikitzen hasi ziren horregatik esaten diegu
monumentu megalitikoak.
Monumentu megalitiko nagusiak iruinharriak
harrespilak eta trikuharriak ziren.
IRUINARRIAK
Iruinarriak edo menhirrak lurrean zutik jarritako
harri luze eta handiak ziren.
TRIKUHARRIAK
Trikuarriak erainkuntza konplexuagoak
ziren harri handi bertikalez osaturik zeuden
horma bat osatuz. Pertsona talde batentzako
hilobiak ziren.
HARRESPILAK
Iruinharri askoz osatutako barruti zirkular
handiak .

Neolito osoa 1 b