2. Zer dira mineralak?
Lurreko prozesu batean eratu diren
konposatu edo elementu kimikoak dira.

3. Mineralen konposizioa
Mineral gehienen konposizioan, batez
ere, zortzi elementu kimiko ageri dira:

4. Silikatoak
(Oxigeno eta silizioa dute)
Karbonatoak
Karbonoz, oxigenoz eta beste
elementuz osatuta daude
Sulfuroak
Sufrez eta metalezko
elementuez osaturik
Ez-silikatatuak
(Ez dute siliziorik)
Sulfatoak
Osagaiak:sufrea,oxigenoa eta beste
elementu batzuk
ELEMENTU NATIBOAK
Beste inorekin konbinatu beharrik gabe,
eurek bakarrik mineralak osa dezaketen
elementu kimikoak dira
Oxidoak
Oxigenoa eta metalezko elementuak
dira osagaiak
Haluroak
Hainbat elementu ageri dira
euren konposizioan, kloroa eta
fluorra esaterako

5. Mineral motak: Silikatoak
Denak daude silizioz eta oxigenoz osatuta,
eta beste elementu batzuekin konbinatzen
dira: aluminioarekin, magnesioarekin…
Olibinoa Kuartzoa Granatea

6. Mineral motak: Ez-
silikatatuakKarbonatoak Oxidoak Sulfatoak
Kaltzita Oligistoa Igeltsua
Sulfuroak Haluroak Elementu natiboak
Pirita Halita Diamantea

7. Nolakoak dira mineralak
barrutik?
Euren atomoak edo
molekulak modu
erregularrean
daude ordenatuta
espazioko hiru
noranzkoetan eta
kristal izeneko
egiturak eratzen
dituzte.

8. Mineralen propietate
fisikoakDentsitatea:
Mineral baten masaren eta
bolumenaren artean dagoen
erlazioa da.
Gogortasuna:
Mineralak marratzeari egiten
dion erresistentzia da
Esfoliazioa:
Mineral esfoliagarriak erraz apurtzen
dira hainbat aldetara.
Kolorea:
Mineralaren osagaiek
xurgatzen edo islatzen duten
argiaren araberakoa da.
Distira:
Mineral baten azalak argia
islatzen duenean izaten duen
itxura da.
Gardentasuna:
Substantzia batek argiari
zenbatetan pasatzen uzten dion
adierazten du.

9. Mineralen erabilerak
Produktu erabilgarriak egiteko hainbat
mineralez baliatzen gara, hala nola
Talkoak, talko hautsa egiteko
balio du.
Sufrearekin ongarriak eta
pestizidak egiten dira
Igeltsoa, eskaiola egiteko
erabiltzen da.
Hainbat elementu natibo
bitxigintzarako aproposak dira.

10. Mineralen ustiapen
arduratsuaGeosferako baliabide hauen ustiapenak onura
asko eta handiak ekarri dizkio gizakiari.
Baina baliabide honen erauzketek eta
industriako geroko erabilerek eta aldaketek
kalte handia egiten diete sarri pertsonei eta
ingurumenari.
Beraz, baliabideak arduraz eta zentzuz
ustiatu behar ditugu, ingurumena zainduz
eta gizartearen garapen iraunkorra
bideratzen eta errazten lagunduz.

11. IES BEURKO BHI
Maite Remírez
(Anaya-Haritza argitaletxearen liburuan
oinarriturik)