Дорноговь Баян 
 Бүсийн төвийн 
ЕББДСургуулийн 
Бага боловсролын 
      Багш 
 Н.Эрдэнэжаргал
Нийгмийн ухаан 5- р анги
Зорилго
Мэндлэх ёсны үнэ цэнэ , ач холбогдлыг
тодорхойлж , тайлбарлаж өдөр тутамд
хэрэглэж сурах .
Зорилт
Бид юуг мэдэж авах вэ ?
Мэнд мэдэх нь мөнхийн ёс гэж
түүний үнэ цэнэ , ач холбогдлыг
мэдэх .
Бид мэдлэгээ хэрхэн амьдрал
ахуйдаа хэрэгжүүлэх вэ ?
Мэндлэх ёсыг өөрийн амьдралд
хэвшил болгох
Бид юу хийж чаддаг болох вэ?
Өөртөө бий болгосон зан чанараараа бусдад
   үлгэрлэх,ангидаа мэндлэх ёс тогтоох.
     Бид хэрхэн хамтран ажиллах вэ?
   Мэндлэх ёс бидний амьдралд хэрхэн
 нөлөөлөх талаар хэлэлцэх, мэндлэх ёсны
  талаар сурсан зүйлээ бусдад ярьж өгөх.
Өвлийн улирлын мэндчилгээ


Өнөтэй сайхан өвөлжиж байна уу ?
Өвөлжөө тавтай ,сайхан байна уу?
  Өнөтэй сайхан,тарган тавтай
       өвөлжиж байна уу?
Намрын улирлын мэндчилгээ


Тарган сайхан намаржиж байна уу ?
Төл бүрэн мэнд,сүрэг өсч байна уу?
  Мал сүрэг тарга сайн авсан уу?
Зуны улирлын мэндчилгээ



Тавтай сайхан зусаж байна уу?
    Айраг цагаа элбэг үү?
     Зуншлага сайхан уу?
Хаврын улирлын мэндчилгээ



Тавтай сайхан хаваржиж байна уу?
Тарган сайхан хаваржиж байна уу?
    Мал сүрэг тарган оров уу?
Баяр ёслолын мэнд
Даага далантай бяруу 
               Мэндээ.
                     булчинтай
             Амар байна уу
           Онд мэнд тарган тавтай орвуу?
                                 Амар сайн 
                                   байна уу
                 Онд мэнд тарган тавтай орлоо


 Сайхан 
 сайхан
Шинэлж 
байна уу
                                    Сар шинэдээ
                                      Сайхан 
                                     шинэлж 
                                     байна уу
Мэнд мэдэх нь мөнхийн ёс
Хүмүүсийн харилцааны анхны хэлбэр нь
мэндлэх ёс юм.Монголчууд үр хүүхэддээ
мэнд мэдэх нь Мөнхийн ёс гэж түүний үнэ
цэнэ ач холбогдлыг тодорхой тайлбарлаж
иржээ. Үр хүүхэддээ хүнтэй мэндлэхдээ
дараах зарчмуудыг баримталж байхыг
сургасан.
1. Мэндийг заавал бүтэн өгүүлбэрээр хэлэх
2.Мэндэлж байхдаа элэгсэг дотноор хүнээ эгц
харж,их чанга биш,их нам биш дуугаар мэндэлж
байх
3.Ямарч үед дүү нь эхэлж мэндлээд та,та
нар,та бүхэн гэсэн үгээр эхэлж байх
4.Танил хүн холхон байгаа тохиолдолд толгой
дохин мэндэлж болдог.
5.Хэсэг хугацаанд уулзаагүй дотно танил буюу
шинээр танилцаж буй хүнтэй гар барьж
мэндэлдэг.
6.Мэнд бүхэн заавал хариу мэндтэй
байдаг.Жишээ нь:
Та амархан сайн байна уу? гэхэд
Сайн байна аа.Та амархан сайн
байна уу? Гэдэг.
7.Хувцас,малгайгаа ёсоор нь өмсөж
товчоо бүрэн товчилж мэндэлдэг.
4 улирал




Намар              Өвөл



 Зун               Хавар
Намрын налгар өдөр
Найдан хүү нутгийн 
өвөөтөй тааралдлаа.
Найдан хүү..............
      мэндлэв.
 а.Өнтөй сайхан өвөлжиж 
         байна уу ?
   б.Тарган тавтай зусаж
          байна уу ?
в.Тавтай сайхан намаржиж 
          байна уу?
Шийдвэрлэх асуудал

1.Та нар мэндчилгээний үг хэллэг
хэрхэн хэрэглэж бусадтайгаа
мэндэлдэг болох вэ?
2.Ангидаа ямар мэндлэх ёс тогтоох
вэ?
3.Мэндлэх ёс нь бидний амьдралд
хэрхэн нөлөөлөх вэ?
Гэрийн даалгавар
Хоорондоо мэндэлж мэндчилгээний үг
хэллэгийг зөв хэрэглэж сурах
1-2 мэндчилгээг хэвшил болгон хэлж
сурах

Mendleh es

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Зорилго Мэндлэх ёсны үнэцэнэ , ач холбогдлыг тодорхойлж , тайлбарлаж өдөр тутамд хэрэглэж сурах .
  • 4.
    Зорилт Бид юуг мэдэжавах вэ ? Мэнд мэдэх нь мөнхийн ёс гэж түүний үнэ цэнэ , ач холбогдлыг мэдэх . Бид мэдлэгээ хэрхэн амьдрал ахуйдаа хэрэгжүүлэх вэ ? Мэндлэх ёсыг өөрийн амьдралд хэвшил болгох
  • 5.
    Бид юу хийжчаддаг болох вэ? Өөртөө бий болгосон зан чанараараа бусдад үлгэрлэх,ангидаа мэндлэх ёс тогтоох. Бид хэрхэн хамтран ажиллах вэ? Мэндлэх ёс бидний амьдралд хэрхэн нөлөөлөх талаар хэлэлцэх, мэндлэх ёсны талаар сурсан зүйлээ бусдад ярьж өгөх.
  • 7.
    Өвлийн улирлын мэндчилгээ Өнөтэйсайхан өвөлжиж байна уу ? Өвөлжөө тавтай ,сайхан байна уу? Өнөтэй сайхан,тарган тавтай өвөлжиж байна уу?
  • 8.
    Намрын улирлын мэндчилгээ Таргансайхан намаржиж байна уу ? Төл бүрэн мэнд,сүрэг өсч байна уу? Мал сүрэг тарга сайн авсан уу?
  • 9.
    Зуны улирлын мэндчилгээ Тавтайсайхан зусаж байна уу? Айраг цагаа элбэг үү? Зуншлага сайхан уу?
  • 10.
    Хаврын улирлын мэндчилгээ Тавтай сайхан хаваржижбайна уу? Тарган сайхан хаваржиж байна уу? Мал сүрэг тарган оров уу?
  • 13.
  • 14.
    Даага далантай бяруу  Мэндээ. булчинтай  Амар байна уу Онд мэнд тарган тавтай орвуу? Амар сайн  байна уу Онд мэнд тарган тавтай орлоо Сайхан  сайхан Шинэлж  байна уу Сар шинэдээ Сайхан  шинэлж  байна уу
  • 15.
    Мэнд мэдэх ньмөнхийн ёс Хүмүүсийн харилцааны анхны хэлбэр нь мэндлэх ёс юм.Монголчууд үр хүүхэддээ мэнд мэдэх нь Мөнхийн ёс гэж түүний үнэ цэнэ ач холбогдлыг тодорхой тайлбарлаж иржээ. Үр хүүхэддээ хүнтэй мэндлэхдээ дараах зарчмуудыг баримталж байхыг сургасан.
  • 16.
    1. Мэндийг заавалбүтэн өгүүлбэрээр хэлэх 2.Мэндэлж байхдаа элэгсэг дотноор хүнээ эгц харж,их чанга биш,их нам биш дуугаар мэндэлж байх 3.Ямарч үед дүү нь эхэлж мэндлээд та,та нар,та бүхэн гэсэн үгээр эхэлж байх 4.Танил хүн холхон байгаа тохиолдолд толгой дохин мэндэлж болдог. 5.Хэсэг хугацаанд уулзаагүй дотно танил буюу шинээр танилцаж буй хүнтэй гар барьж мэндэлдэг.
  • 17.
    6.Мэнд бүхэн заавалхариу мэндтэй байдаг.Жишээ нь: Та амархан сайн байна уу? гэхэд Сайн байна аа.Та амархан сайн байна уу? Гэдэг. 7.Хувцас,малгайгаа ёсоор нь өмсөж товчоо бүрэн товчилж мэндэлдэг.
  • 18.
    4 улирал Намар Өвөл Зун Хавар
  • 19.
    Намрын налгар өдөр Найдан хүү нутгийн  өвөөтөй тааралдлаа. Найдан хүү.............. мэндлэв. а.Өнтөй сайхан өвөлжиж  байна уу ? б.Тарган тавтай зусаж  байна уу ? в.Тавтай сайхан намаржиж  байна уу?
  • 20.
    Шийдвэрлэх асуудал 1.Та нармэндчилгээний үг хэллэг хэрхэн хэрэглэж бусадтайгаа мэндэлдэг болох вэ? 2.Ангидаа ямар мэндлэх ёс тогтоох вэ? 3.Мэндлэх ёс нь бидний амьдралд хэрхэн нөлөөлөх вэ?
  • 21.
    Гэрийн даалгавар Хоорондоо мэндэлжмэндчилгээний үг хэллэгийг зөв хэрэглэж сурах 1-2 мэндчилгээг хэвшил болгон хэлж сурах