хорт хавдрын тухай hort havdar khort khavdar

1. Хавдар гэж юу вэ?
Түүнд нөлөөлөх хүчин
шалтгаан, зүйлс
НЭМТ-ийн Хавдар судлаач их эмч: Э.Энхсаруул
2020 он

2. Хавдар
• Хавдар нь хүний эс үржиж хуваагдах,
ялгарах зэрэг хэвийн үйл
ажиллагааны бүтэцээ бүрэн алдаж
өөрчлөгдсний улмаас үүссэн эд,
эсийн эмгэг хэт ургалтыг хэлнэ.
• Хавдар гэдэг бол гадаад дотоод
хүчин зүйлийн эсрэг эд, эсийн
түвшинд илэрч буй бие мах бодийн
өвөрмөц хариу урвал юм.

4. Хэдэн наснаас хавдраар
өвчлөх эрсдэл эхлэх вэ?
• Хүний биеийн эд эс байнга солигдож,
хуучин эс үхэж, дахин шинээр ургаж,
төлжиж байдаг. Харин 25 наснаас эхлэн
энэ хэвийн үйл ажиллагаа удааширч эд
эсийн түвшинд хөгшрөл явагдаж эхэлнэ.
Энэ бол хавдраар өвчлөх нөхцөл бүрдэж
байна гэсэн үг юм. Харин биед харш,
хортой зүйл хэрэглэх, хоолны буруу
дэглэм сахих, биеийн эсэргүүцэл буурах,
хортой нөхцөлд ажиллах, жимс ногоо бага
хэрэглэх зэрэг нь бүгд хавдар үүсгэх
эрсдэл болдог.

5. Дэлхий дахинд хорт хавдар хүүхдэд
• 10-15 насны хүүхэд хорт хавдраар
өвчлөх нь нэмэгдсээр байна. Сүүлийн
таван жилийн судалгаагаар Дэлхийд
10-15 насны хүүхдүүдийн дунд хорт
хавдрын өвчлөлийн хамгийн эхний
байранд цусны хорт хавдар, дараа нь
тархины хавдрын өвчлөл нэмэгдэх
хандлагатай байгаа аж. Ихэвчлэн
удамшлын болон төрөхийн гаж
хөгжлөөс болж жилд дунджаар 40-50
хүүхэд эхээс хорт хавдартай төрж

9. WHO /World Health Organization/
гаргасан ангилалаар хавдрыг 4
үндсэн группт ангилдаг.
• Bengin neoplasms /Хоргүй
хавдар/
• In situ neoplasms /Хэсэг газар
байрласан хавдар/
• Malginant neoplasms /Хорт
хадвар/
• Neoplasms of uncertain
/Тодорхой судлагдаагүй
хавдар/

36. • Та бүхэн хавдар эрт
илрүүлэх
шинжилгээнд
идэвхитэй
хамрагдвал дээрх
өвчлөлийг
бууруулахад хувь
нэмрээ оруулж
хавдрыг эрт
илрүүлэлж эмчлэх
боломж бүрдэж,
өөрийнхөө эрүүл
мэндийг хамгаалах
болно.