Download as PDF, PPTX
Uploaded byCOSKUN CAN AKTAN
LİBERTERYENİZM’DE DEVLET KARŞITLIĞI: MİNİMAL DEVLET FELSEFESİ (MİNARŞİZM)
LİBERTERYENİZM’DE DEVLET KARŞITLIĞI: MİNİMAL DEVLET FELSEFESİ (MİNARŞİZM)
LİBERTERYENİZM’DE DEVLET KARŞITLIĞI: MİNİMAL DEVLET FELSEFESİ (MİNARŞİZM)
- 1. Bu sunum aşağıdakikaynaktan yararlanılarak hazırlanmıştır: Coşkun Can Aktan, “Anti-Devletçilik Felsefesi: Devlet Karşıtı İdeolojilerin Anatomisi” Emek ve Toplum Dergisi, HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi © Cilt:8 Yıl: 8 Sayı:22 (2019/3) Hazırlayan: Kader Yıldırım LİBERTERYENİZM’DE DEVLET KARŞITLIĞI: MİNİMAL DEVLET FELSEFESİ (MİNARŞİZM) Prof.Dr. Coşkun Can Aktan
- 2. ❑ Liberteryenizm, bireyselözgürlüklerin en güçlü biçimde korunması ve gözetilmesini savunan bir özgürlük felsefesidir. ❑ Bireyler, başkalarının özgürlük alanlarını sınırlandırmadıkları takdirde her türlü davranış ve eylemlerinde, karar ve tercihlerinde serbest olmalıdırlar.
- 3. Liberteryenizmin temel amacı“pür özgürlük” tür ! Liberteryenizm bireylerin özgürlük alanını sınırlandıracak her türlü güç ve otoriteye karşıdır. Bu çerçevede devlet, bireysel özgürlüklerin önündeki en büyük tehdit ve tehlike olarak kabul edilir.
- 4. • Klasik liberalizmöğretisinde bireysel özgürlüklerin korunması ve gözetilmesi önem taşır. Ancak klasik liberalizm “sınırlı devlet” felsefesini savunur ve devletin varlığını bireysel özgürlükler için tehlike olarak görmez. • Liberteryenizm felsefesi ise klasik liberalizmden devlete bakış açısı yönünden ayrılır ve iki koldan oluşur: 1) Minimal devlet liberteryenizmi (Minarşizm) 2) Devlete-hayır liberteryenizmi
- 5. 1) Minimal DevletLiberteryenizmi (Minarşizm)
- 6. 2) Devlete-Hayır Liberteryenizmi •Devlete hayır liberteryenizmi ise devletin meşruiyetini tamamen reddeder ve devletsiz toplum düşüncesini savunur.
- 7. ➢ Sınırlı devlet”i değil, değil ➢ “minimaldevlet”i, hatta adını verdikleri bir devlet modelini savunurlar.
- 8. Buna karşın devletinvarlığını tümden reddeden liberteryenler olarak anarko-kapitalistler: kamu güvenliğine ait hizmetlerin (ulusal savunma, adalet ve yargı, polis hizmetleri) dahi, devlet tarafından değil, rekabetçi bir piyasada özel kesim tarafından sunulması görüşünü benimserler.
- 9. Bireyi temel değerve varlık olarak ele alırlar. Birey, sosyal düzenin temel kurucu unsurudur ve tüm sosyal olaylar bireylerin davranışlarından hareketle açıklanabilir ve yorumlanabilir. “Metodolojik bireycilik” temel ilkelerinden birisidir. Bu ilkeye göre karar ve tercihlerde bulunanlar sadece bireylerdir. Özgürlük felsefesidir. Bireylerin temel hak ve özgürlükleri önemli ve değerlidir. Birey özgürlüğünü sınırlayacak her türlü zorlayıcı güce karşıdır. Bu nedenle Liberteryenler genel olarak devlete karşıdırlar.
- 10. BAZI LİBERTERYENLERE GÖRE: • Devlet kurumuna tümüylekarşı çıkmakta ve devleti pür özgürlüğü zedeleyen ve sınırlayan bir kurum olarak görmektedirler.
- 11. • “Zorlama” (coercion)olgusuna hiçbir zaman meşruiyet kazandırılamayacağına ve insan ilişkilerinin gönüllülük ve rıza esasına dayalı olarak yürütülmesi gerektiğine inanmaktadırlar.
- 12. ANARKO-KAPİTALİST LİBERTERYENLERE GÖRE: ➢ Devlete birdefa zor kullanma tekeli verildiğinde bu kişilerin en temel hak ve özgürlüklerini sınırlayacak bir veçhe kazanabilir.
- 13. ➢ “Zorlama” unsurutaşıyan bütün uygulamalara ve yasaklamalara karşıdırlar. Baskı, otorite ve şiddet devletin doğal yapısında mevcuttur ve amacı muhtelif kurumları ve sınıfları (asker, polis, yargı, hukuk kuraları vs) kullanarak kendi gücünü meşrulaştırmaktır.
- 14. • Devletin zorkullanma tekeli ona keyfi cezalandırma yetkisi de verebilir. • Her ne kadar “hukuk üstünlüğü”nden söz edilse bile devlet “hukuk devleti” olmaktan uzaklaşarak bir “kanun devleti”ne dönüşebilir.
- 15. ▪ Kanun devletindedevlet kanunları kendisi koyar ve otoritesine karşı duran tüm muhalif kişileri ve kurumları cezalandırabilir. ▪ Özetle, devlet gücü yıkıcı ve tahrip edicidir.
- 16. BİREYCİLİK DOĞAL HUKUK FELSEFESİ RASYONALİTE HOMO ECONOMİCUS SINIRLI DEVLET PİYASAEKONOMİSİ gibi temel ilkeleri savunan bir düşüncedir.
- 17. • Liberalizmden farklıolarak sınırlı devletten çok daha ötede yer alan bir “minimal devlet” ya da “ultra-minimal devlet” düşüncesini savunur.
- 18. LİBERTERYENİZM ANARKO-KAPİTALİZM • “Minimaldevlet” ya da “ultra-minimal devlet” düşüncesini savunur. Onlara göre devlet gerekli bir kötülüktür. • Devletin meşruiyetini sorgulayan ve devletsiz toplum düşüncesini savunan bir düşüncedir.
- 19. • Sadece bireycianarşizm (anarko-kapitalizm) değil kollektivist anarşizm de “devleti gereksiz bir kötülük” olarak ele alan ve reddeden öğretidir.
- 20. SAĞ ANARŞİZM Devletsiz toplum Anarko-kapitalizm Bireycianarşizm Serbest piyasa anarşizmi Devletin olmadığı bir toplumsal düzende piyasa kurumları etkin çalışır. SOL ANARŞİZM Devlet otoritesi tehlikelidir. Devlet mülkiyeti gibi özel mülkiyete de yer yoktur. Karşılıklı yardım, sosyal dayanışma, gönüllü organizasyonlar vs. aracılığıyla gönüllü bir komün yaşamı oluşturulabilir. SINIRLI DEVLET MİNİMAL DEVLET DEVLET YOK! DEVLET YOK! Devlet Gerekli Bir Kötülüktür… Devlet Gereksiz Bir Kötülüktür…