Jeremiah Castro, profile picture
Uploaded byJeremiah Castro
PDF, PPTX1,754 views

Lakbay Turo: Mga Misyon sa Bayan ng San Diego

Ang 'Lakbay Turo' ay isang modyul na naglalayong bigyan ng kasanayan ang mga mag-aaral sa ika-21 siglo, kabilang ang collaboration, communication, creativity, at critical thinking. Bahagi ito ng isang pag-aaral tungkol sa akdang 'Noli Me Tangere' ni Jose P. Rizal at nahahati sa tatlong misyon na tumutok sa mga aral ng kadakilaan, pagharap sa suliranin, at pagsasakripisyo. Ang mga mag-aaral ay magkakaroon ng mga gawain at 'treasure' bilang katibayan ng kanilang tagumpay matapos ang bawat misyon.

Education◦
Related topics:
Filipino 9• Noli Me Tangere•

Embed presentation

Download as PDF, PPTX
Maglakbay, Magtuto at Magtanghal sa...... Gabay sa Paglinang ng Gawaing Pagganap sa Pagpapaulad ng 4C’s sa Kasanayang Pang-21 Siglo Mga Misyon sa Bayan ng San Diego Noli Me Tangere
Ano ang Lakbay Turo? Ang Lakbay Turo ay isang Modyul na may layuning matulungan ang mga mag-aaral na magkaroon ng mga kasanayang hindi lamang magagamit sa loob ng silid- aralan kundi maging sa tunay na mundo. Layunin din ng modyul na ito na hikayatin ang mga mag-aaral na matutong magmahal sa pamilya at sa kapwa, katapatan sa edukasyon, pagharap sa pagsubok ng buhay, kamalayan, pagpapahalaga sa katarungang panlipunan, at paghasik ng katahimikan upang makamit ang kapayapaan sa lipunang ginagalawan. Layunin pa din ng modyul na ito na maipamalas ng mga mag-aaral ang mga kasanayang Pang-21 siglo ang 4C’s; Collaboration, Communication, Creativity at Critical Thinking. Ang Modyul na ito ay nakaayon sa isang pag-aaral na may pamagat na “Buhay na Museo, Isang Gawaing Pagganap sa Pagpapaunlad ng 4C’s sa Kasanayang Pang-21 Siglo sa Baitang 8” na isinagawa ng mga guro sa Filipino ng Mataas na Paaralang Pambansa ng Tinajeros. Kaugnay nito, ang Lakbay Turo ay isang modyul na tumatalakay sa bantog na akdang pampanitikan na isinulat ng ating pambansang bayaning si Jose P. Rizal, ang Noli Me Tangere. Nahahati ang Modyul na ito sa Tatlong bahagi, ang “Mission Possible”, ang Misyon 1: Pagtuklas sa Kadakilaan ng Tao, Misyon 2: Lawak ng Pag-iisip, Sandata sa Buhay, Misyon 3: Pagsasakripisyo sa Bayan at sa Kapwa. Bawat Misyon ay may mga gawaing inihanda para sa mga mag-aaral.
Ano ang Lakbay Turo? At pagkatapos mapagtagumpayan ang pagsagot sa lahat ng mga Gawain ay may makukuhang treasure ang mga mag-aaral mula sa kanilang guro. Ang treasure ay mga larawan ng mga pamilyar na bagay na may kinalaman sa napag- aralang aralin, mga bagay na magpapaalala sa mga mag-aaral nang kabanatang napag-aralan sa pamamagitan ng Buhay na Museo. Kalakip din ng Modyul na ito ang Sagutang Aklat para sa mga mag-aaral na gagamit upang mas maunawaan at maisakatuparan ang paggamit ng modyul na ito. Tandaan ang mga sumusunod: May TREASURE ang Lakbay Turo na magsisilbing Talaan ng Iskor ng mag- aaral at katibayan na napagtagumpayan niya ang mga pagsubok sa bawat misyon. Kapag nakita ang ganitong icon sa Sagutang Aklat, nangangahulugan lang na gagamitin sa pagbabasa ang Modyul. Kapag nakita naman ang ganitong icon sa Modyul, nangangahulugang oras na upang gamitin ang Modyul sa pagsagot ng mga katanungan mula sa nabasa.
Ano ang Lakbay Turo? Kapag ang ganitong icon naman ang nakita, kailangang gamitin ang sagutang papel at tutukuyin ng mga mag-aaral kung sino ang nagwika ng mga sumusunod na linya, Kapag ang icon na ito ang nakita, oras na para sa paglalapat na maaaring pagsulat, pagbuo ng iskrip, diyalogo at pagtatanghal. At para matiyak ang pag-unlad ng mga mag-aaral sa gamit ng estratehiyang ito, magkakaroon ng isang pamantayan na tutukoy sa mga pagbabagong nagaganap sa kanilang pamamaraan at makakamit na kasanayan na nakabase sa 4C’s. At kapag ang icon naman na ito ang nakita sa Modyul, nangangahulugan lang na maaari nang ipalagda sa guro ang iyong iskor at bilang katibayan na natapos ang lahat ng pagsubok sa bawat Misyon ay bibigyan ka ng iyong guro ng Treasure.
Magandang Araw Kaibigan!. Nagagalak akong makilala ka. Ako nga pala si Poknat at ito naman ang aking matalik na kaibigang si Bokbok. Kami ang makakasama mo para mapagtagumpayan ang bawat misyon dito sa Lakbay Turo. Tiyak na makapupulot ka ng mga bagong kaalaman at matututo ka ng mga bagong kasanayang dapat malinang sa mga katulad mong mag-aaral ng ika-21 na Siglo. Handa ka na bang makasama kami sa ating paglalakbay. Sigurado akong masisiyahan ka. Tara! Simulan na natin. 1
2 Upang maisakatuparan ito. Tandaan mo ang ilang mga mahahalagang bagay. Ang Lakbay Turo ay binubuo ng tatlong Misyon, ang pamagat ng mga ito ay alinsunod sa mga aral na mahihinuha. Ang Misyon 1: Pagtuklas sa Kadakilaan ng Tao, Misyon 2: Pagharap sa mga Suliranin ng Buhay, Misyon 3: Pagsasakripisyo sa Bayan at sa Kapwa. Bawat Misyon ay binubuo ng tig-tatatlong POOK na may tig-aapat na Pagsubok. Layunin mo na matapos ang bawat pagsubok para makapunta sa susunod na misyon. Sa pagtatapos ng bawat misyon ay magkakaroon ka ng isang treasure na siya mong kakailanganin para sa susunod na Misyon. Inaasahan na sa pagtatapos ng Lakbay Turo ay magkakaroon ka ng kasanayang pang-21 siglo, ang 4C’s; Collaboration, Communication, Creativity, at Critical Thinking, na hindi mo lamang magagamit sa loob ng silid- aralan kundi maging sa tunay na mundo.
Bibigyan ka ng Treasure ng iyong guro. Bilang katibayan na natapos mo ang bawat misyon. Siguraduhin na lagi mong dala ang bawat Treasure sa ating paglalakbay. Magsisilbing gabay mo rin ang iyong guro sa paglalakbay na ito. Dumako sa susunod na pahina para sa simula ng paglalakbay. 3 Handa ka na ba? Nasasabik na rin kami. Halina’t simulan na natin ang paglalakbay!
POOK 1 4 MISYON 2 MISYON 3 POOK 2 POOK 3 POOK 9 POOK 8 POOK 7 POOK 6 POOK 5 POOK 4 MISYON 1
Oo nasasabik na rin ako at tiyak na makakapulot na naman tayo ng mga bagong kaalaman. Saan ba ang punta natin ngayon? Handa ka na ba sa misyon natin para sa araw na ito? Makakasama natin ang ating bagong kaibigan. Nasasabik na ako. Ayos! Ihanda na natin ang mga gamit at simulan na natin ang paglalakbay! Saan ba ang ating unang destinasyon? Marami tayong mapupuntahan. Maglalakbay tayo! At sa bawat pook na mapupuntahan natin kailangan nating mapagtagumpayan ang bawat hamon dito. Layunin natin na matuto ng mga kaalaman na magagamit natin upang mas mapaunlad ang kasanayan natin sa bilang isang 21 siglong mag-aaral. 5
Nakikita ang kadakilaan ng layunin ng tao sa pakikitungo sa kapwa at hindi sa paraan ng kanyang pagsasalita. 6 Ang ating unang kailangang mapagtagumpayan ang ang Misyon 1. Binubuo ito ng tatlong pook. Maaari mo ba kaming tulungan ng aking kaibigan na matapos ang mga hamon at gawain sa bawat pook? Magsimula na tayo!
Tulungan sina Poknat at Bokbok na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 7 Nakikita ang kadakilaan ng layunin ng tao sa pakikitungo sa kapwa at hindi sa paraan ng kanyang pagsasalita.
8 Mga huling araw iyon ng Oktubre nang biglang naghanda ng salo-salo sa kanyang bahay sa may Kalye ng Anluwage at malapit sa Ilog Pasig si Don Santiago Delos Santos o maskilala bilang si Kapitan Tiyago. Si Kapitan Tiyago ay isang mangangalakal na taga-Binondo. Siya ay maginoo, mabait at magalang. Nang gabing iyon, dagsa ang mga tao gaya ng inaasahan. Si Tiya Isabel ang umiistima sa mga panauhin. Kabilang sa mga bisita sina Tinyente Guevarra, Padre Sibyla, ang kura paroko ng Binundok, si Padre Damaso na madaldal at mahahayap ang mga salita at dalawang paisano.Ang isa ay kararating lamang sa Pilipinas. Sa kabilang banda ay panay ang pakikipagbalitaktakan ng Paring Dominikano na si Padre Sibyla at Padreng Pransiskano na si Padre Damaso. Napagtalunan nila ang tungkol sa monopolyo ng tabako, at ang pagkakalipat ng Paring Pransiskano matapos maglingkod ng 20 taon sa San Diego. Nagpatuloy ang balitaktakan at patuloy na dumating ang mga panauhin, kabilang ang mag-asawang sina Dr. de Espadaña at Donya Victorina. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok. Kabanata 1 : “Ang Piging” 8
Kabanata II Si Crisostomo Ibarra Ipinakilala ni Kapitan Tiyago si Ibarra sa pagsasabing ito ay anak ng kanyang kaibigang namatay at kararating lamang niya buhat sa pitong taong pag- aaral sa Europa. Tulad ng kaugaliang Aleman na natutuhan ni Ibarra buhat sa kanyang pag-aaral sa Europa, ipinakilala niya ang kanyang sarili sa mga nanduruong kamukha niyang panauhin. Kabanata III Ang Hapunan Pinag-tatalunan ng dalawang pari Kung sino ang uuposa isang dulo ng mesa. Sa tingin ni Padre Sibyla,si PadreDamaso ang dapat umupo roon dahil siya ang padrekumpesor ng pamilya ni Kapitan Tiyago. Pero si Padre Sibyla naman ang iginigiit ng Paring Pransiskano.Si Sibyla ang kura sa lugar na iyon, kung kaya’t siya ang karapat-dapat na umupo. Maraming nakausap si Ibarra at pagkatapos a nagpaalam ng uuwi bagamat pinigilan ni Kapitan Tiago dahil dadating si Maria Claraay hindi nagpatinag ang binata. Kabanata IV Erehe at Pilibustero Naglakad-lakad si Ibarra at nakilala niya si Tinyente Guevarra na pinakiusapan niyang magkwento tungkol sa buhay ng kanyang ama dahil wala siyang nalalaman tungkol dito. Ayon dito, ang kanyang ama ang pinakamayaman sa kanilang lalawigan bagamat siya ay ginagalang ay kinaiinggitan. Pinagbintangan siyang nakapatay kaya pinagbintangan siyang erehe at pilibustero. 9
Kabanata V Pangarap sa Gabing Madilim Sakay ng kalesa, dumating si Ibarra sa Fonda de Lala. Mula sa bintana, natanaw niya ang isang maliwanag na bahay sa kabila ng ilog. May isang magandang binibini na nababalot ng manipis na habi,may suot na diyamante at ginto. Ang mga umpukan naman ng mga Kastila, Pilipino, pari, intsik, militar ay nakatuon lahat sa kagandahan ni Maria Clara. Kabanata VI Si Kapitan Tiago Ang katangian ni kapitan Tiago ay itinuturing hulog ng langit. Siya ay pandak, di kaputian at may bilugang mukha. Maitim ang buhok, at kung hindi lamang nanabako at ngumanganga, maituturing na sya ay magandang lalaki. Dahil sa siya ay mayaman, siya ay isang impluwensyadong tao. Siya ay malakas sa mga taong nasa gobeyerno at halos Kaibigan niya lahat ng mga prayle. Ang turing niya sa sarili ay isang tunay na Kastila at hindi Pilipino. Kabanata VII Suyuan sa Asotea Nanlamig at biglang nabitawan ni Maria Clara ang tinatahi ng may biglang tumigil na sasakyan sa kanilang tapat. Nang maulinigan niya ang bosesni Ibarra, dali-daling pumasok sa silid si Maria Clara. Tinulungan siya ni tiya Isabel na mag-ayos ng sarili bago harapin si Ibarra. Nang magkita na sila ni Ibarra at nagtama ang kanilang paningin, nakaramdam silang dalawa ng tuwa. 10
11 Talasalitaan A. Bilugan sa loob ng pangungusap ang kasingkahulugan ng mga salitang may salungguhit 1. Mapagparaya ang binata sapagkat ipinaubaya niya ang kasintahan na makapagbibigay sa kanyang mabuting kapalaran. 2. Nagbalatkayo siya sa kagustuhang malaman kung di-nagkukunwari ang kanyang kasintahan. 3. Narinig ng mga panauhin ang argumento ni Padre Damaso na inaakala niyang nakipagtalo at sinagot siya ni Crisostomo ng walang pakundangan. B. Piliin sa pangungusap ang salitang kasalungat ng nasa loob ng dahon. Isulat ang sagot sa patlang. 4. Itinago ni Padre Damaso ang tunay na hangarin niya sa pag-upo sa kabisera. ipinaubaya 5. Itinatwa ni Padre Damaso na naging matalik na kaibigan ni Don Rafael Ibarra.  Umayon 6. Pinigilan ni Padre Sibyla si Padre Damaso na paupuin siya sa kabisera sapagkat iginagalang niya ang Pransiskano bilang isang nakatatandang pari. C. Hanapin sa Hanay B ang larawang angkop sa ilang mga salitang naka-boldface sa Hanay B. Titik lamang ang isulat.
Talasalitaan C. Hanapin sa Hanay B ang larawang angkop sa ilang mga salitang naka-boldface sa Hanay a. Titik lamang ang isulat. HANAY A HANAY B 7. May aasikasuhing mga papeles ang binatang a. namatayan ng ama. 8. Naparaan ang pagod ng binata noong siya ay b. makarating na sa kanyang silid sa hotel. 9. Nakaantig ng damdamin ang naganap sa ama ni c. Crisostomo sapagkat nakulong ito nang wala namang kasalanan. d. 10. Paminsan-minsan ay nakaririnig ng kalansing ng kadena ang guwardiya sibil sa loob ng piitan. e. 12
13 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Paano mo ilalarawan ang handaang ibinigay ni Kapitan Tiago? 2. Paano hinamak ni Padre Damaso si Don Rafael Ibarra? Tama ba ang kaniyang paghamak na ginawa? 3. Sino ang may karapatang maupo sa kabisera? Pangatwiranan. 4. Kailangan nga ba munang pag-aralan ang isang bansa bago pumunta roon? 5. Sa kasalukuyang panahon, mayroon pa bang pangyayaring nagaganap tulad ng ginawa kay Don Rafael at mga abogado tulad ng sa binasang kabanata? Isa-isahin.
14 Sino ang Nagwika 1. “Hindi ka nagkakamali binat, ngunit hindi ako kailanman naging matalik na kaibigan ng iyong ama”. 2. “Ang paghihirap o pag-unlad ng mga bansa ay laging may kaugnayan sa kalayaan o kagipitan ng naturang bayan”. 4. “Iyan lamang ba ang natutunan mo? Nagsayang ka lamang pala ng kuwarta sa iyong paglalakbay. Kahit batang paslit ay alam ang sinasabi mo”. 3. Mabait na tao si Don Rafael subalit marami rin ang nagagalit at may kimkim na pagkainggit 5. Lagi mo bang naaalala? O sadyang naging makakalimutin ka na dahil sa mga magagandang dilag na nakikilala mo sa iyong paglalakbay?
15 Rubric sa Pagsasatao 1 2 3 4 5 Nilalaman Walang malinaw na sinabi Hindi gaanong malaman ang sinabi Ang ilang diyalogo ay malaman Malaman ang diyalogo Napakahusay ng nilalaman sa sinasabi sa diyalogo Kaangkupan ng Salitang Ginamit Hindi angkop ang mga salitang ginamit Hindi gaanong angkop ang mga salitang ginamit sa diyalogo Angkop ang mga salitang ginamit sa diyalogo Mahusay ang mga salitang ginamit Angkop na angkop ang mga salitang ginamit 1 2 3 Kilos / Galaw Hindi naipakita ang tamang kilos / galaw May ilang pagkilos na nagpakita ng tamang kilos / galaw sa tanghalan Magaling ang pagkilos ng ginawa sa tanghalan
16 Mahusay! Binabati kita dahil napagtagumpayan mo ang unang hamon, ang malaman ang pinakapunot-dulo ng pakikibaka ni Crisostomo Ibarra, at kung sino ang mga lihim nitong kaaway. Tunay na mahalaga na alam natin ang mga ito upang mas maunawaan ang mga puntong kanyang ipinaglalaban. At dahil napagtagumpayan mo ang unang Pook 1, maaari mo ng ipatala ang iyong iskor sa iyong guro para makadako na tayo sa susunod na pook.
Kabanata IX Mga Suliranin Tungkol sa Bayan May isang karwaheng nakatigil sa Tapat ng bahay ni Kapitan Tiyago. Ang Nakasakay sa loob nito ay si Tiya Isabel at hinihintay na lamang na sumakay si Maria. Biglang dumating si Padre Damaso at kinausap si Kapitan Tiago. Tutol si Padre Damaso sa Pakikipagmabutihan ni Maria Clara kay Ibarra. 17 Kabanata VIII Mga Alaala Habang binabagtas ni Ibarra ang isang pook saMaynila, marami siyang naalala. Kabilang dito ang mga kalesa at karumatang hindi tumitigil sa pagbibiyahe, mga taong may ibat-ibang uri ng kasuotan na katulad ng mga Europeo, Intsik, Pilipino, mga babaing naglalako ng mga bungang-kahoy, mga lalaking hubad na nagpapasan, mga ponda at restauran at pati ang mga karitong hila ng mga makupad na kalabaw. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok.
Kabanata XI Ang mga Makapangyarihan Ang San Diego ay maihahalintulad sa Roma at Italya sa mahigpit na pag-aagawan sa kapangyarihan pamunuan ng bayan. Ang alperes at si Padre Salvi ang siyang makapangyarihan dito. Kabanata XIII Mga Unang Banta ng Unos Dumating si Ibarra sa libangan at hinanap ang puntod ng ama- si Don Rafael. Nakita nina Ibarra at matanda ang sepulturero. Sinabi nila ang palatandaan ng libingan ni Don Rafael. Tumango ang tagapaglibing. Pero nasindak si Ibarra ng ipagtapat ng sepulturero na kanyang sinunog ang krus at itinapon naman ang bangkay sa lawa dahil sa utos ni Padre Garrote. Kabanata X Ang San Diego Ang San Diego ay isang karaniwang Bayan sa Pilipinas na nasa isang baybayin ng Isang lawa at my malalapad na bukirin at palayan. Mula sa pinakamataas na bahagi ng Simboryo ng simbahan, halos natatanaw ang Kabuuan ng bayan. Kabanata XII Araw ng mga Patay Ang sementeryo ng San Diego ay nasa kalagitnaan ng isang malawak na palayan at may bakod na lumang pader at kawayan. Sa ibang bahagi ng libingan, may dalawang tao ang humuhukay ng paglilibingan na malapit sa pader na parang babagsak na. Sinabi ng naninigarilyong lalaki sa sepulturero na lumipat na sila ng ibang lugar sapagkat sariwa at dumudugo pa ang bangkay na kanyang hinuhukay. Hindi niya matagalan ang gayong tanawin. 18
19 Talasalitaan A. Ang isang salita ay mabibigyan ng kahulugan sa pamamagitan ng pagguhit. Iguhit ang sinasabi sa pangungusap. 1. Ang mga karitong hatak ng mga kalabaw ay nakita ni Crisostomo sa Maynila. 2. Payukong binati ni Kapitan Tinong si Crisostomo Ibarra nang magkasalubong ang kanilang karitela. 3. Napuna ni Crisostomo ang bansot at hindi parin lumalaking mga puno ng talisay
B. Alamin ang kasalungat ng sumusunod na mga salita. Ang kasalungat ay malalaman sa pamamagitan ng mathematical code. Ang bawat titik ay may katumbas na bilang. Hahanapin molamang ang hinihinging bilang, pagsasamahin at makukuha naang katumbas na salita. Talasalitaan – Kasalungat na Kahulugan A – 1 H – 8 O – 15 V - 22 B – 2 I – 9 P – 16 W - 23 C – 3 J – 10 Q – 17 X – 24 D – 4 K – 11 R – 18 Y - 25 E – 5 L – 12 S – 19 Z – 26 F – 6 M – 13 T – 20 G – 7 N – 14 U - 21 4. sumidhi 8. hadlang6. magpatistis5. paglisan 7. 7. pagtutunggalian 7 + 21 + 13 + 1 + 12 + 9 + 14 + 7 + 12 16 + 1 + 7 + 8 + 9 + 14 + 20 + 15 4 + 9 + 13 + 1 + 7 + 16 + 1 + 13 +15 + 20 16 + 1 + 7 + 2 + 1 + 20 + 9 + 1 + 14 20 + 21 + 12 + 15 + 25 + 20 + 21 + 12 + 15 + 25 20
21 C. Bigyang-kahulugan ang salitang may salungguhit sa sumusunod na pangungusap. Hanapin ang salitang kasingkahulugan nito sa loob ng kahon. Isulat ang titik ng tamang sagot sa patlang. a. nayupi b. taimtim c. tumatagaktak d. namatay 9. Ang krus na gawa sa yero ay napipi ng malakas ng malakas na bagyo. 10. Ang sepulturero ay napagod sa paghuhukay ng libingan kaya ang pawis niya ay tumutulo mula sa kanyang noo. 11. Nais makita ng binata ang puntod ng kanyang pumanaw na ama upang siya ay makabalik mula sa Europa. 12. Taos-pusong nanalangin ang mga tao sa sementeryo.
22 D. Piliin sa mga salitang nasa kahon ang kahulugan ng mga pariralang may salungguhit. Titik lamang ang isulat sa patlang 13. Nabuhayan ng loob ang utusan noong hinahanap ang puntod ng amam ni Crisostomo. 14. Ang kurang malaki ay si Padre Garote. 15. Galit na galit at malakas na niyugyog ng binata ang sepulturero a. ngatog na ngatog b. nagkaroon ng pag-asa c. makapangyarihan d. malakas na inalog
23 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Bakit walang pagbabagong naganap sa mga dating lugar na nakita ni Crisostomo sa siyam na taong pagkawala niya sa Pilipinas. 2. Sa palagay mo, bakit mabagal ang pag-unlad ng Pilipinas noong panahon ng Kastila? 3. Paano nakita ang bangkay ng matandang Kastila na si Don Eibarramendia? Ano sa palagay mo ang tunay na dahilan ng kanyang pagkamatay? 4. Bakit hindi masasabing makapangyarihan si don Rafael at Kapitan Tiago samantalang dalawa sila sa mga pinakamayamang tao sa San Diego. 5. Bakit tila hindi ikinatuwa ni Crisostomo ang sinabi ng utusan tungkol sa ipinagagawa ng kurang malaki sa nitso ng ama?
24 Sino ang Nagwika 2.“Maaaring ako’y nakalimutan ng aking bayan, ngunit ako ay hindi kailangan nakalimot sa aking bayan”. 1. “May kapangyarihan tayo dahil pinaniniwalaan tayo. Kapag may kumakalaban sa atin, pinaparatangan ng pamahalaan na erehe ang kalaban natin”. 4.“Hindi ko naman po inilibing ang inyong ama sa libingan ng mga Intsik. Naniniwala po akong mas makabubuting anurin na lamang ang bangkay kaya’t itinapon ko ito sa ilog”. 3.“Natuto nang lumaban ang mga Indio. Nagigisng na sila sa kanilang kalagayan”. 5.“Kalilibing pa lang nitong hinuhukay natin, kaya naman pala ang baho ng amoy.Tila may dugo pa ata ang buto kaya’t grabe ang sangsang”
1 2 3 4 5 Nilalaman ng Komik Istrip Walang malinaw na pinapaksa sa usapan sa komik istrip. Hindi gaanong malinaw ang komik istrip. Ilang nilalaman ay bahagyang lumayo sa pinapaksa. Makabuluha n ang inilahad ng komik istrip. Napakahusay ng nilalamanng komik istrip. Kaangkupan ng Salitang Ginamit Hindi angkop ang mga salitang ginamit. Hindi gaanong angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Mahusay ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Angkop na angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Rubric sa Pagsasatao 1 2 3 Malikhaing Pagguhit Sapat at angkop ang pagguhit ng tagpong nasasaad sa usapan. May ilang pagguhit na hindi malinaw. Kakulangan ng kakayahan sa pagguhit sa usapan kaya di makatotohanan ang inilarawan. Pagpapalutang ng Karakter sa Diyalogo Napatingkad ng diyalogo ang ugali ng tauhan. Hindi gaanong makita ang totoong karakter ng tauhan. Salat sa pagpapalutang ng karakter ang diyalogong nilikha. Kawastuhan ng Paggamit ng Bantas Marami sa mga ginamit na bantas ay hindi tama o wasto. Halos lahat ng mga bantas na ginamit ay tama. Mahusay at wasto ang pagkakamit ng bantas. 25
26 Napakahusay! Binabati kita dahil natapos mong muli ang ikalawang hamon, alam kong nagagalak ka pa sa susunod nating pupuntahan. At dahil napagtagumpayan mo ang unang Pook 2 ay maaari mo ng ipatala ang iyong iskor sa iyong guro. Halika na, sumama sa amin sa susunod na pook.
Kabanata XV Ang mga Sakristan Si Crispin at Basilio ay magkapatid na sakristan. Nagtatrabaho sila sa simbahan na taga kampana na sineswelduhan lang ng 2.00 kada buwan. Pinapalo sila at pinagbintangan na mgananakaw sa simbahan. Kapag nalaman ito ni Sisa ay siguradong magagalit ito. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok. 27 Kabanata XIV Si Pilosopo Tasyo Si Pilosopo Tasyo ay dating Don Anastacio. Dahil sa katalinuhan, pinatigil saiya sa pag-aaral ng kanyang ina dahil ang gusto nito para sa anak ay maging isang pari.
Kabanata XVI Si Sisa Si Sisa ay nakatira sa isang maliit na dampa na sa labas ng bayan. May isang oras din bago marating ang kanyang tirahan mula sa kabayanan. Kapuspalad si Sisa sapagkat nakapag-asawa siya ng lalaking iresponsable, walang pakialam sa buhay, sugarol at palaboy sa lansangan. Si Sisa lamang ang kumakalinga kay Basilio at Crispin. Dahil sa kapabayaan ng kanyang asawa, naipagbili niya ang mga alahas niya ng siya ay dalaga pa. Minsan lang umuwi ang kanyang asawa at sinasaktan pa siya. Kabanata XVII Si Basilio Napatigagal si Sisa nang dumating si Basiliong sugatan ang ulo. Dumadaloy ang masaganang dugo. Tinanong ni Sisa kung bakit naiwan si Crispin. Sinabi ni Basilio na napagbin- tangan na nagnakaw ng dalawang onsa si Crispin. Hindi niya sinabi ang parusang natikman ng kapatid sa kamay ng sakristan mayor. 28
Kabanata XVIII Mga Kaluluwang Naghihirap Dumeretso si Sisa sa ksina ng kumbento. Nakiusap si Sisa sa tagapagluto kung maari niyang makausap ang pari. Pero, sinabi sa kanyang hindi sapagkat may sakit ito. Tinanong niya ang tagapagluto, Kung nasaan si Crispin. Ang sagot sa kanyang tanong ay parang bombang sumabog sa kanyang pandinig: Si Crispin ay nagtanan din pagkatapos na makapagnakaw ng dalawang onsa at pagkawala ng pagkawala ng makapatid. Naipagbigay alam na ng alila sa utos ng kura ang pangyayari sa kwartel. Ang mga guwardiya sibil ay maaring nasa dampa na nina Sisa upang hulihin ang magkapatid, pagdiin pa ng alila. 29
Talasalitaan A. Suriin ang bawat pares ng salita nanakasulat nang mariin sa bawat pangungusap. Isulat ang titik sa loob ng panaklong kung ang mga ito ay: 1. Si Tandang Tasyo ay isang henyo at dahil sa katangiang taglay niya ay itinuturing siyang napakatalino. ( ) 2. Ang pinangambahan ng kanyang ina at ipinagwalang-bahala ay baka sa labis na katalinuhan ay makalimot si Tasyo sa pagdarasal. ( ) 3. Ang madilim na kalangitan ay nagbabadya ng pagdating ng isang malakas na unos at nagpapahiwatig ito ng masamang mangyayari. ( ) Binabati kita! Sige maari mo ng sagutan ang mga panghuling katangungankatanunga n para sa pa una nating misyon. A – magkasingkahulugan B – magkasalungat C – walang kaugnay sa isa’t-isa 30
31 B. Hanapin sa loob ng kahon ang mga salita o pariralang kaugnay ng salitang nakasalungguhit. Isulat ang titik ng napiling sagot sa patlang. a. pinagbayad b. senyales ng kadahupan ng pamlya c. pagsabay ng matinding kulog at kidlat d. tatlumpu’t dalawang piso 4. Patuloy ang pagsungit ng panahon, bymubuhos ang malakas na ulan at ________. 5. Ang damit na suot ni Crispin ay gulanit na __________. 6. Ang dalawang onsa ay katumbas ng _________. Talasalitaan
Talasalitaan B. Narito ang isang crossword puzzle. Bilugan ang salitang-ugat ng mga ibinigay na kahulugan. Gamitin sa sariling pangungusap ang mga salitang-ugat nabinilugan. Isulat ang pangungusap sa loob ng banga 7. sakim – gaham Pangungusap: Ang sakim na asawa ni Sisa ay isang lalaking walang puso. BANGA BANGA BANGA 8. maitustos – maipanggastos Pangungusap: Ang kaunting alahas ni Sisa ay naibenta upang may maitustos sa masamang bisyo ng asawa. 9. namumurok – matambok Pangungusap: Ang dati niyang namumurok na pisngi ay nahumpak na dala ng mabigat na suliranin 10. sukab – taksil Pangungusap: Ang isang taong sukab ay dapat tumigil sakanyang masamang gawi. 32
33 1. Sa palagay mo, may magagawa kaya si Basilio para hindi saktan si Crispin ng sakristang mayor? 2. Mayroon pa bang Sisa sa kasalukuyan? Magbigay ng halimbawa? 3. Ano raw ang kadalasang dahilan kung bakit sila napagbibintangang magnanakaw? 4. Makatwiran bang hindi isama ni Basilio ang kanyang plano? Panindigan. 5. Kung nalalaman mong wala kang kasalanan sa binibintang sa iyo, paano mo ipaglalaban ang iyong karapatan. Paunlarin ang Pang-unawa
34 Sino ang Nagwika 4.“Hindi mo ba hihitayin ang mga anak mo? Sabi ni PilosopongTasyo’y nakababasa na si Crispin.At si Basilio’y mag-uuwi ngayon ng kanyang sahod”. 2. “Mabuti at banal ang paniniwalang may purgatoryo sapagka’t ang mga tao’y nagpapakabuti dahil natatakot maparusahan.”. 5.“ Ayoko na pong magsakristan nany. Magpapastol na lamang ako at magsasaka. Magiging malayo tayo at madadalas tayong magkakasalo sa pagkain”. 1.“Hindi masamang makatisod ng basura ngunit naghihintay ako ng lalong mabuting bagay. Iyang mga kidlat na papatay ng tao at susunog ng mga buhay ”. 3.“Sana pala’y ninakaw kona lang talaga iyon. Kung ako sana ang kumuha’y mailalabas ko talaga iyon.At kung mamamatay man ako, maibibili ko ang nanay ng bagong damit”.
35 Rubric sa Paggawa ng Diyalogo Pamantayan 1 2 3 4 Diyalogong Nabuo Lubhang kulang ang pagkakabuo ng diyalogo Bahagyang may kakulangan sa diyalogo. Mahusay ang diyalogong nabuo. Napakahusay ng nabuong diyalogo. 1 2 3 Katapatan Hindi kinakitaan ng katapatan sa ginawang diyalogo. Malayong kinakitaan ng katapatan sa ipinahayag sa diyalogo. Kinakitaan ng kapatan ang mga ipinahayag sa diyalogo. Mga Salitang Ginamit Hindi wasto ang mga salitang ginamit May ilang salitang ginamit nang wasto sa diyalogo. Napakahusay ang mga salitang ginamit sa diyalogo.
36 Napakahusay! Napagtagumpayan mong masagutan ang lahat ng pagsubok. Maaari mo ng maipatala ang iyong iskor sa iyong guro. Kunin ang nakahandang treasure at ikaw ay makakadako na sa ating susunod na misyon. Handa ka na ba? Nasasabik na ako! Tara at tuklasin pa natin lalo ang hiwagang bumabalot sa San Diego Guntingin dito.
Mabuhay! Salamat sa muling pagsama mo sa amin ng aking kaibigan sa pangalawang misyon na ito. Nagagalak ako dahil malapit na nating matapos ang ating tatlong misyon. Muli samahan at tulungan mo kaming matapos ang mga pagsubok na ibibigay sa atin. Halika na! Binigyan ng Diyos ng Pag-iisip ang tao upang Maging Sandata sa Anumang Suliraning Kahaharapin 37
Tulungan sina Poknat at Bokbok na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 38 Binigyan ng Diyos ng Pag-iisip ang tao upang Maging Sandata sa Anumang Suliraning Kahaharapin
Kabanata XXI Mga Pagdurusa ni Sisa Lito ang isip na tumatakbong pauwi si Sisa. Matinding bumabagabag sa kanyang isip ang katotohanang sinabi sa kanya ng kawaksi ng kura. Para siyang tatakasan ng sariling bait sa pag-iisip kung paano maiililigtas sina Basilio at Crispin sa kamay ng mga sibil. Tumindi ang sikdo ng kanyang dibdib nang papalapit na siya sa kanyang bahay ay natanaw na niya nag dalawang sibil na papaalis na. Saglit na nawala ang kaba sa kanyang dibdib. 39 Kabanata XIX Mga Suliranin ng Isang Guro Kahit na dumaan ang malakas na bagyo, ang lawa ay hindi gaanong nabagabag. Palibhasa it ay napapaligiran ng mga bundok. Sa tabi ng lawa, nag-uusap sina Ibarra at ang binatang guro. Itinuro ng guro kay Ibarra kung saang panig ng lawa itinapon ang labi ni Don Rafael.
Kabanata XXIII Ang Piknik Si Maria Clara ay kaagapay ang mga matatalik nitong kaibigan na sina Iday, Victorina, Sinang at Neneng. Habang naglalakad masaya silang nagkukuwentuhan at nagbibiruan. Paminsan-minsa ay binabawalan sila ng mga matatandang babae sa pangunguna ni Tiya Isabel. Pero, sige pa rin ang kanilang kuwentuhan. Kabanata XXIV Sa Kagubatan Pagkatapos na makapagmisa ng maaga si Padre Salvi, nagtuloy ito sa kumbento upang kumain ng almusal. May inabot na sulat ang kanyang kawaksi. Binasa niya ito. Kapagdaka’y nilamutak ang liham at hindi na nag-almusal. Ipihanda niya ang kanyang karwahe at nagpahatid sa piknikan. Sagutin mo ang susunod na katanungan. 40
41 Talasalitaan A. Matapos mong basahing mabuti ang kabanata, lumikha ng sariling diyalogo upang magamit ang mga salitang hinango sa teksto. Isulat sa loobng speech balloon ang pahayag. 1. pananamlay Kapansin-pansin ang pananamlay ni Padre Salvi habang nagsasalita sa pulpito. 2. napahagulgol Napahagulgol si Sisa at parang pagod na pagod na sumalampak sa isang bangko nang marinig ang sinabi ng kusinero. 3. nagpalinga-linga Nagpalinga-linga ang kahabag-habag na si Sisa at mabilis na tumakbo sa kanilang tahanan.
Naaalala mo pa ba ang apat na anyo ng salita? a. Payak – binubuo ito ng salitang-ugat b. Maylapi – mga salitang nilagyan ng panlapi c. Tambalan – binubuo ng dalawang salitang pinagsama na lumilikha ng ikatlong kahulugan d. Inuulit – inuulit ang salitang-ugat o ang unang pantig ng salitang-ugat B. Basahin ang mga pangungusap. Tukuyin kung anong anyo ng salita ang ginamit ng mga salitang may salungguhit. Titik lamang ang isulat sa patlang. 4. Ayon sa guro ang ama ni Crisostomo ay napakabait at napakalaki ng naitulong para sa ikasusulong ng edukasyon. 5. Nawawalan ng hilig sa pag-aaral ang mga bata dahil walang pangrahuyo sa kanila ang paaralan. 6. Kailangan ng mga mag-aaral ng isang gusali o isang paaralan sapagkat kadalasan ang pagtuturo ay ginagawa sa silong ng kumbento o kaya sa tabi ng karwahe ng kura. 7. Nagitla si Padre Damaso dahil sa marunong nang magsalita ng Kastila ang guro. 42
C. Basahin ang mga pangungusap na nakasulat sa larawan ng buwaya. Ibigay ang kasingkahulugan ng salita o mga salitang nakapahilig sa pamamagitan ng paglalagay ng titik sa mga patlang upang mabuo ang salita. 1. Itikom mo ang iyong bibig upang hindi magising ang batang paslit na nahihimbing sa pagkakatulog. 3. Sa pamamagitan ng munting tulong ay mapawi ang luha at pighati ng mga naging biktima ng bagyong Ondoy. N__ __I__A__A 43 2. Nakiumpok sa pulong ang ilang mga mama- mayan upang pag-usapan ang gagawing pagtulong sa mga nasalanta ng bagyong Ondoy. __U__ __H__ __ __K __ __W__L__
44 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Kung ikaw si Sisa, ano ang iyong gagawin kapag ikaw ay inalipusta ng taong tulad mong mahirap? 2. Ano ang ilan sa mga binanggit na sagabal sa pag-aaral ng mga bata? 3. Tama lang ba na manahimik ang guro sa ginagawa ni Padre Damaso sa kanya? Pangatwiranan. 4. Kung ikaw ang nasa katayuan ni Maria Clara, makakaramdam ka rin ba ng takot dahil ang iyong kasintahan ay nasa panganib? Pangatwiranan. 5. Kung ikaw ang nasa katayuan ni Ibarra, ipahahanap mo rin ba si Sisa para siya ay ipagamot? Bakit?
Rubric sa Pag-iisip ng Kritikal Pamantayan 1 2 3 Makatarungan ba ang ibinigay na opinyon? Walang basehan ang ibinigay na opinyon May pinagbatayan ang opinyong ibinigay subalit hindi masyadong nakapanghikayat Makatarungan at may basehan ang opinyong ibinigay Posible ba o nangyari o makatotohanan Hindi makatotohanan ang ibinigay na solusyon Posibleng hindi mangyari ang ibinigay na solusyon Praktikal at posible ang iminungkahing solusyon 1 2 May damdamin bang namahay sa bawat isa? Walang damdaming namahay sa bawat isa. Punong-puno ng damdamin ang namayani sa puso ng bawat isa. Kinakitaan ba ng pag-iisip nang kritikal o para may masabi lang Hindi nag-iisip kung kaya’t may kalabuan ang mga sinasabi Pinag-isipang mabuti ang mga kasagutang ibinigay. 45
Kabanata XXVII Sa Pagtakip Salim Sa lahat ng may handaan sa pista ng San Diego, isa kay Kapitan Tiyago ang pinakamalaki. Sinadya niyang higitan sa dami ng handa ang mga taga lalawigan dahil kay Maria at Ibarra na kanyang mamanugangin. Dahil si Ibarra ay pinuri pa ng isang tanyag na diyaryo sa Maynila sa pagsasabing siya ay bihasa at mayamang kapitalista, Kastilang-Pilipino at iba pa. Kabanata XXV Sa Tahanan ng Pilosopo Nagpatuloy na magkaroon ng tunggalian ng paniniwala sina Mang Tasyo at Ibarra. Ayon pa rin ay Mang Tasyo ang gobyerno ay kasangkapan lamang ng simbahan. Na ito ay matatag sapagkat nakasandig sa pader ng kumbento at ito ay kusang babagsak sa sandaling iwan ng simbahan. 46
Kabanata XXXI Ang Sermon Pinatunayan ni Padre Damaso na kaya niyang magsermon sa wikang kastila at Tagalog. Humanga si Pari Sibyla sa pagkabigkas ni Padre Damaso at si Padre Martin ay napalunok ng laway dahil sa alam niyang higit na magaling ang pambungad na iyon sa kanyang sariling sermon. Kabanata XXXII Ang Panghugos Ipinakita ng taong madilaw kay Nor Juan kung paano niya mapapagalaw ang pampakilos ng kalong ang kanyang itinayo. Sabi nito ay mayroong walang metro ang taas , nakabaon sa lupa ang apat na haligi. Sa haligi nakasabit ang malalaking lubid kayaq tila napakatibay ng pagkayari at napakalaki. Ang bandang itaas naman ay mayroong banderang iba-iba ang kulay. 47
48 A. Basahin ang pangungusap at ibigay ang pangungusap at ibigay ang kasingkahulugan ng salitang nakapahilig. Isulat ang mga kulang sa bawat kahon. May ilang titik na ang kahon upang maging madali sa iyo ang pagbibigay ng kahulugan. 1. Mababanaag sa kanyang mga mata ang pangungulila sa inang mapagmahal at mapag-aruga. M I II 2. Kahabag-habag ang sinapit ng mga pianslang sa Maguindanao dahil hanggang ngayon ay hindi pa nila natatamo ang katarungan. aA W W 3. Maraming lamang iba’t-ibang gulay ang bakol ng tindera sa palengke. S L 4. Huwag nating pandirihan ang mga taong may sakit na ketong. A I T B L T Talasalitaan
49 B. Ibigay ang kasingkahulugan ng mga salitang may salungguhit. May mga palatandaan na ibinigay sa bawat salita. 5. Ipinalalaganap ng aming kura paroko ang mabuting balita tungkol sa pagmamahal at pagsasakripisyo ni Hesus sa sanlibutan __ __ __n__k__ __ a__ 6. Nagtimpi ako sa galit nang malaman kong inalipusta nila ang aking mga magulang. __a__p__ __ i__ 7. Pinayuhan ni Elias si Ibarra na huwag lalapit sa batong ihuhugos para hindi siya mapahamak. i__u__u__ __ g C. Magbigay ng mga salita o pariralang maiuugnay sa mga salitang nakapahilig sa loob ng pangungusap. 8. Nilagyan ng palitada ng sepulturero ang lahat ng libingan ng mga yumao 9. Nais maparam ang lungkot ng ina nang mawalay siya sa kanyang anak. 10. Nabuwal ang lahat ng mga puno dahil sa lakas ng bagyong Pepeng.
50 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Ipaliwanag ang pahayag ni Pilosopo Tasyo “Tandaan mo na ang umiwas sa bala ay hindi karunungan, ang masama ay labanan ang bala nang walang kalaban-laban. 2. Kung ikaw si Maria Clara, ibibigay mo rin ba ang regalong bigay sa iyo ng iyong ama? Bakit? 3. Kung ikaw si Ibarra, ano ang gagawin mo kung ikaw ang pinariringgan sa sermon ni Padre Damaso? Ipaliwanag. 4. Paano nakaligtas si Ibarra sa masamang balak ng taong madilaw? 5. Kung ikaw si Ibarra, paano mo susuklian ang pagliligtas sa iyo ni Elias sa kapahamakan.
51 Sino ang Nagwika 1. “Ang pamahalaan ay walang ibang pinakikinggan kundi ang kura. Naniniwala ang simbahan na kaya matatag ang pamahalaan ay dahil nakasandal ito sa kanila 3. “Kung ang isalubong sa iyong pagdating ay masayang mukha’t may pakitang giliw, Lalong pakaingata’t kaaway na lihim.”. 4. “ Ang umiwas sa punglo ay hindi karuwagan subalit kamangmangan ang sumagupa sa kamatayan”. 2. “Hindi kainlanman makalalaya sa pagkaalipin ang bayan hangga’t hindi ang bayan ang pinakikinggan ng pamahalaan”. 5. “ Bakit ako yuyukod kung hindi kailangan? Bakit ako susuko kung kaya kong lumaban”.
52 Rubric sa Paglikha ng Sampung Utos Upang Maiwasan ang Makasakit ng Kapwa Pamantayan 1 2 3 Kalinawan ng Mensahe Magulo at hindi naibigay ang tamang mensahe nais iparating. May kalabuan ang mensaheng ipinakita. Malinaw at maayos ang mensaheng nais ipakita. 1 2 3 Pagiging Makatotohanan sa Ibinigay na Kasagutan Hindi makatotohanan ang mga ibinigay na kasagutan. Marami-raming kasagutan ang hindi makatotohanan. May katotohanan ang lahat ng mga ipinahayag. 1 2 Paggamit ng Nakahihikayat na Salita Walang mga salitang ginamit na panghihikayat Gumamit ng mga salitang nakahihikayat. Tamang Pagbabaybay ng mga Salita Maraming dapat ayusin sa pagbabaybay. Maayos ang pagbaybay ng mga salita.
54 Huwag mong kakalimutang ipatala ang iyong iskor ha. Tara’ t lutasin na natin muli ang lahat ng katanungan sa susunod na pagsubok. Mahusay Kaibigan! Nasa panghuling pook kana ng pangalawang misyon. Kaunting paghihintay na lang at makukuha mo na ang susunod na treasure.
Kabanata XXXIII Malayang Kaisipan Panauhin ni Ibarra si Elias. Hiningi ni Elias sa binata na ipaglihim nito ang pagbibigay niya ng babala sa kanya. Isa pa, si Elias ay nagbabayad lamang ng utang na loob sa kanya. Ipinaliwanag din niya na dapat pa ring mag-ingat si Ibarra sapagkat sa lahat ng dako ito ay mayroong kaaway. 17 Kabanata XXXIV Ang Pananghalian Patapos na ang tanghalian nang dumating si Padre Damaso. Lahat bumati sa kanya, maliban kay Ibarra. Nahalata ng alkalde na panay ang pasaring ni Pari Damaso kay Ibarra. Sinikap na ibahin nito ang usapan, pero patuloy ang pari sa pagsasaring. Walang kibo na lamang si Ibarra. Pero, nang ungkatin ni Pari Damaso ang tungklol sa pagkamatay ng ama ni Ibarrangmay kasamang pag- aglahi. Sumulak ang dugo ni Ibarra. Biglang dinaluhong niya si Pari Damaso at sasaksakin nito sa dibdib. Pero, pinigilan siya ni Maria. 55
Kabanata XXXV Mga Usap-usapan Ang mga pangyayaring namagitan kina Ibarra at Padre Damaso ay madaling kumalat sa buong San Diego. Sa mga usapan, hindi matukoy kung sino ang may katwiran sa dalawa. Handa ang binata na dungisan ang kamay nito sa sinumang lumapastanganan sa kanyang ama. 56 Handa ka na ba para sa mga huling pagsubok sa Misyon 2? Halika na at samahan mo kaming lutasin ang lahat ng mga ito.
57 Talasalitaan A. Hanapin sa Hanay B ang kahulugan ng salitang may salungguhit sa Hanay A. Titik lamang ang isulat sa patlang. A ___1. Maraming natuwa sa mungkahi ng mabunying pinuno kaya ang lahat ay nagpasalamat. ___2. Hindi nila nagustuhan ang mapanlibak na ngiti ng pinuno ng kabilang panig habang nagsasalita ang pinuno ng kanilang samahan. ___3. Ikinagulat ng lahat ang kanyang panukala dahil hindi nila ito inaasahang matupad niya. ___4. Nakaiiwa ang kanyang sinabi noon sa pulong kaya hindi na muli siyang inanyayahan ng samahan. ___5. Ang kanilang napagkayarian sa pulong kahapon ay usigin ang may gawa ng pandaraya. B a. mungkahi b. umawat c. nakasasakit ng damdamin d. masaya e. litisin f. mapang-uyam
58 B. Hanapin sa kahon at kulayan ang kahulugan ng salitang may salungguhit sa pangungusap at isulat ito sa patlang. __________1. Marami ang sumang-ayon sa kanyang inihayag na palagay ukol sa magiging kinabukasan ng bayan sa mga politikong nakaposisyon. __________2. Marami ang nais umawat ngunit lahat sila ay walang lakas ng loob upang ito ay isagawa dahil sa takot. __________3. Kailanman ay hindi matutupad ang isang adhikain hangga’t watak-watak ang mga taong kasapi sa samahan. __________4. Masayang namamasyal sa liwasan ang mag-anak nang biglang umulan nang malakas. __________5. Nagtimpi lamang siya kaya hindi na lumala pa ang kanilang away. O P I S I N A O P U M I G I L S P B A E I O U L L E G A T A T H I W A H I W A L A Y S A G U A S N R A P I S A N L I L O W B I G Y L A N A G P I G I L Y O G A T O K M A S I P A G N R P O N M L N I H G E D K B A
59 Sino ang Nagwika 1. “Ako naman ang pakinggan ninyo sa aking mga sasabihin. Pinakaiwas-iwasan ko ang taong ito subalit dinala siya sa akin ng Diyos para ako ang humatol!”. 2. “Ano ang mas mahalaga sa iyo, ang limampung libong piso o ang kaligtasan ng iyong kaluluwa?”. 4. “Karangalan ng magulang na ipagtanggol ng anak”. 3. “Si Padre Damaso ay nag-asal bata at si Ibarra ang nag- ugaling matanda” 2. “Ipinausig niya ang aking ama at ipinabilanggo. Hindi pa iyon naging sapat sa kanya. Pati ang libingan ng aking amam ay kanyang hinamak. Ngayon at patuloy pa din ang kanyang panghahamak at pang- aalipusta
60 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Sa pag-uusap nina Ibarra at Elias, nasabi ng huli na buong-buo ang pananalig niya sa Diyos at wala na siyang tiwala sa tao. Sa iyong palagay, may tiwala ba si Elias kay Ibarra? Magbigay ng patunay. 2. Kung ikaw si Ibarra, gagawin mo rin ba ang ginawa niya kay Padre Damaso pagkatapos mong marinig ang iyong panlalait sa iyong ama? Paaawat ka rin ba kay Maria Clara? Ipaliwanag. 3. Sa kababaihang nag-uusap tungkol sa pangyayaring kinasangkutan nina Padre Damaso at Ibarra, sino ang iyong pinapanigan? Bakit? 4. Kung ikaw si Maria Clara, paano mo haharapin ang suliranin tungkol sa pagbabawal sa iyo na makipag-usap kat Ibarra? 5. Bakit nais isama ng Kapitan Heneral sa Espanya si Ibarra? Pumayag ba si Ibarra? Bakit?
Rubric sa Gawaing Kolaboratibo Pamantayan 1 2 3 4 Kalinawan ng Layunin Hindi malinaw sa mga kasapi ang layunin ng gawain. Hindi gaanong malinaw sa mga kasapi ang layunin ng gawain. Malinaw sa halos lahat ng kasapi ang layunin ng gawain. Malinaw na malinaw sa lahat ng kasapi ang layunin ng gawain. Pagsasaalang- alang sa Damdamin ng Bawat Kasapi Hindi nagpapakita ng pagsasaalang- alang sa damdamin ng mga kasama ang lahat ng kasapi kaya marami sa mga katanungan ang hindi nasasagot Iilan lamang sa mga kasapi ang nagpakita ng pagsasaalang- alang sa damdamin ng mga kasama kaya may mga katanungang hindi nasagot Halos lahat ng kasapi ay nagpakita ng pagsasaalang-alang sa damdamin ng mga kasama kaya nasagot ang lahat ng mga katanungan. Isinaalang-alang ng lahat ng kasapi ang damdamin ng bawat isa kaya naging maganda ang daloy ng usapan. Pakikiisa ng Bawat Kasapi Hindi nakiisa ang bawat kasapi sa pagsagot sa mga katanungan. Iilang kasapi lamang ang nagbahagi ng sariling kuro sa pagsagot sa mga katanungan. Halos lahat ng mga kasapi ay nagbahagi ng sariling kuro upang magkaroon ng malinaw na kasagutan sa bawat katanungan. Nagbahagi ang lahat ng mga kasapi ng sariling kuro upang magkaroon ng malinaw na kasagutan sa bawat katanungan. 1 2 3 Pagsasagawa ng Gawain Hindi natapos ang gawain. Natapos ang gawain Natapos ang gawain nang buong kasiyahan 61
Dadako na tayo sa ating panghuling Misyon. Huwag mong kakalimutang ipatala ang iyong iskor ha. Ihanda na muli ang iyong treasure at aalis na muli tayo! Huwag na nating patagalin ito. Halina kayo! YEHEY! Napagtagumpayan natin ang mga hamon sa Misyon 2. Nakalampas na rin tayo sa 6 na pook. Tatlong istasyon na lamang at magiging matagumpay na ang ating Laktay Turo. Guntingin dito. 62
Ang ating unang kailangang mapagtagumpayan ang ang Misyon 1. Binubuo ito ng tatlong pook. Maaari mo ba kaming tulungan ng aking kaibigan na matapoos ang mga hamon at gawain sa bawat pook? Magsimula na tayo! Maka-Diyosatdakilaangsinumangnagsasakripisyo parasa bayanatsa kapwa 63
Tulungan sina Dora at Kardo na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 64 Maka-Diyos at dakila ang sinumang nagsasakripisyo para sa bayan at sa kapwa.
Kabanata XXXVII Ang Kapitan-Heneral Pagkadating ng Kapitan-Heneral, ipinahanap niya kaagad si Ibarra. Samantala, kinausap muna niya ang binatang Taga-Maynila na nagkamaling lumabas habang nagsesermon sa misa si Padre Damaso. Ang paglabas ng binata sa simbahan ay ikinagalit ni Damaso. Namumutla at nginig ang buong katawan ng binata ng pumasok siyang kausapin ng Heneral. Ngunit, ng lumabas na ito, nakangiti na siya. Ito ay tanda ng mabuting ugali ng Kapitan-Heneral. Mayroon siyang panahon basta sa katarungan. Kabanata XXXIX Si Donya Consolacion Kahit na napatapat ang prusisyon sa bahay ni Donya Consolacion ay pinid na pinid. Nang umagang iyon,ang asawa ng alperes at paraluman ng mga guwardiya sibil ay hindi nakapagsimba. Paano hindi siya pinayagang lumabas ng kanyang asawa. Ikinahihiya ng alperes ang katawa-tawang pagdadamit nito. Ang kanya namang amoy katulad ng kalaguyo ng mga guwardiya sibil. Pero, para sa sarili ni Donya Consolacion siya ay higit pa ngang maganda kaysa kay Maria Clara. 65
Kabanata XL Ang Karapatan at Lakas Mag-iikasampu na ng gabi ng paisa-isang sindihan ang mga kuwitis. Ang huling pailaw ay parang bulkan habang ang daan ay naliliwanagan ng ‘luces de Bengala’ na siyang nagsisilbing ilaw sa mga taong naglalakad patungo sa liwasang bayan. Tapos na ang unang bahagi ng dula nang pumasok si Ibarra. Umugong ang bulungan, pero hindi ito pinansin ni Ibarra. Malugod na binati niya ang kasintahan at ang mga kasama nito. Kabanata XLII Ang Mag-asawang De Espadaña Dumating sa bahay ni Kapitan Tiago sina Dr. Tiburcio de Espadana, na inaanak ng kamag-anak ni Pari Damaso at tanging kalihim ng lahat ng ministro sa Espanya at ang kanyang asawa na si Donya Victorina na sa biglang tingin ay napapagkamalang isang Orofea. 66
67 Kabanata XLVII Ang Dalawang Senyora Habang nakikipaglaban ang lasak ni Kapitan Tiyago, magkaakbay naman na namamasyal sina Donya Victorina at Don Tiburcio upang malasin ang bahay ng mga Indio. Nang mapadaan ang Donya sa tapat ng bahay ng alperes nagkatama ang kanilang mga paningin. Parehong matalim. Tiningnan ng alperes ang Donya mula ulo hanngang paa, ngumuso at dumura sa kabila.Sinugod ng Donya ang alperes at nagkaroon ng mainitang pagtatalo… Binanggit ng Donya ang pagiging labandera ng alperesa samantalang pinagdidikdikan naman ng huli ang pagiging pilay at mapagpanggap na asawa ng Donya. Puyos sa galit, Habang hawak na mahigpit ang latigo ng alperes na nanaog si Donya Consolacion, upang daluhugin si Donia Victorina. Pero, bago mag-pang-abot ang dalawa, dumating ang alperes. Umawat si Don Tiburcio. Ang pangyayari ay sinaksihan ng maraming tao na nakatawag pansin ng kanilang pagtatalakan.
Talasalitaan A. Isulat ang nawawalang titik sa kahon upang mabuo ang kahulugan ng salitan may salungguhit sa pangungusap 1. Napasama siya sa masamang gawain dahil sa udyok ng kanyang barkada. 2. Siya ay bihasa sa pagpipinta kaya nakagawa siya ng isang obra maestra. 3. Nakahahapis ang kanyang sinapit kaya ninais ng lahat na tulungan siya. 4. Nangatal ang kanyang buong katawan nang masaksihan ang krimen na ipinakita sa telebisyon. I A T A A N L U T N T G B. Suriin ang mga salitang may salungguhit sa bawat pangungusap. Isulat sa unang kahon ang kahulugan nito at isulat ang kasalungat sa ikalawang kahon. 5. Upang hindi maabala sa pagtulog ang ma kasamahan, banayad siyang tumayo at lumabas ng silid. 6. Mainam ang ginawang pagtanggap sa kanya sa ibang bansa dahil sa mga karangalang kanyang natanggap. 7. Kahit aba lamang ang kanyang pinanggalingan, nakamit niya ang tagumpay dahil sa pagsisikap. Kahulugan Kasalungat 68
69 B. Isulat sa kahon ang mga kasingkahulugan ng salitang may salungguhit sa pangungusap. Piliin sa kahon ang mga sagot. ibubulgar tamang asal sukatan ng lakas magbibigay-galang pumigil binabaltak 8. Inutusan si Donya Victorina si Alfonso Linares na hamunin ng duwelo ang alperes sa pamamagitan ng rebolber. 9. Ang mga Pilipino ay dapat turuan ng urbanidad para matutong gumalang. 10. Binalaan ni Donya Victorina si Alfonso Linares na kapag hindi siya sumunod sa kanyang ipinag- uutos ay ibubunyag niya ang tunay nitong pagkatao.
70 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Para sa iyo ano ang kahulugan ng prusisyon? 2. Kung ikaw ang alperes, ikahihiya mo ba si Donya Consolacion na iyong asawa? Ano ang dapat gawin ni Donya Consolacion upang ikarangal siya ng alperes? 3. Kung ikaw si Don Filipo, bilang tagapangasiwa ng palabas, ano ang iyong gagawin sa mga taong nais manggulo ng palabas? May karapatan ka bang gawin ito? Pangatwiranan ang sagot? 4. Kung ikaw si Don tiburcio papayag ka ba sa kagustuhan ni Donya Victorina na magpanggap bilang manggagamot? Pangatwiranan ang sagot. 5. Sa iyong palagay , dapat nbang sundin ni Lafonso Linares ang ipinag-utos ni Donya Victorina? Pangatwiranan
71 Sino ang Nagwika 1. “Higit na nababagay sa Europa ang inyongkarunungan at talino”. 2. “Salamat po, subalit higit na maligayang mamuhay sa sariling lupain kung saan namuhay rin ang aking mga magulang”.”. 4. “Hindi ba’t isang kasamaan ang saktan ang isang mabuting Kristiyano? Pananagutan ninyo ang bagay na ito sa harap ng Diyos”. 3. “Vamos magcantar! 5. “ Ano na ba’ng nangyayari sa iyo Santiago? Naloloko ka na ba? Anong akala mo sa iyong anak? Para lang bang pagpapalit ng baro ang pagpapalit ng nobyo?
72 Rubric sa PangkatangPagmamarka Pamantayan 1 2 3 Nakikiisa sa Gawain Hindi nakiis sa gawain Hindi gaanong nakiisa sa Gawain Lubos na nakiisa sa gawain Ginampanan ang Gawaing Nakaatang Hindi ginampanan ang gawaing nakaatang. Nagampanan ang gawaing nakaatang Lubos na ginampanan ang gawaing nakaatang. MABUHAY! Dalawang pook na lang ang ating kailangan mapuntahan at matatapos na natin ang ating paglalakbay Ipatala mo na ang iyong iskor para makapunta na tayo sa susunod na pook. Sabik na sabik na ako sa ating pagtatapos.
73 Kabanata L Ang mga Kaanak ni Elias Isinalaysay ni Elias ang kanyang kasaysayan kay Ibarra upang malaman nito na siya ay kabilang din sa mga sawimpalad. May 60 taon na ang nakakalipas, ang kanyang nuno ay isang tenedor de libros sa isang bahay- kalakal ng kastila. Kasama ng kanyang asawa at isang anak na lalaki, ito ay nanirahan sa Maynila.Isang gabi nasunog ang isang tanggapang pinaglilingkuran niya. Isinakdal ang kanyang nuno sa salang panununog. Palibhasay maralita at walang kayang ibayad sa abogado, siya ay nahatulan. Ito ay ipinaseo sa lansangan na nakagapos sa kabayo at pinapalo sa bawat panulukan ng daan. Buntis noon ang asawa, nagtangka pa ring humanap ng pagkakakitaan kahit na sa masamang paraan para sa anak at asawang may sakit. Nang gumaling ang sugat ng kanyang nuno, silang mag-anak ay namundok na lamang. Nanganak ang babae, ngunit hindi nagtagal namatay ito. Hindi nakayanan ng kanyang nuno ang sapin-saping pagdurusang kanilang natanggap. Nagbigti ito. Hindi ito naipalibing ng babae. Nangamoy ang bangkay at nalaman ng mga awtoridad ang pagkamatay ng asawa.Nahatulan din siyang paluin.Pero, ito ay hindi itinuloy at ipinagpalibansapagkat dalawang buwan siyang buntis nuon. Gayunman, pagkasilang niya, ginawa ang hatol. 73
Kabanata LI Mga Pagbabago Hindi nakaimik si Linares sapagkat nakatanggap siya ng liham mula kay Donya Victorina. Alam ni Linares na hindi nagbibiro ang Donya. Kailangang hamunin niya ang alperes subalit sino naman kaya ang papayag na maging padrino niya, ang kura kaya o si Kapitan Tiyago. Pinagsisisihan niya ang kanyang paghahambog at pagsisinungaling sa paghahangad lamang na makapagsamantala. Labis siyang nagpatianod sa kapritso ng Donya. Kabanata LIV Lahat ng Lihim ay Nabubunyag at Walang Di Nagkakamit ng Parusa Tinulungan ni Elias si Ibarra sa pagpili ng mga kasulatan. Sa mga kasulatan, nabasa niya ang tungkol kay Don Pedro Eibarramendia at tinanong niya kay Ibarra kung ano ang relasyon nito sa kanya. Halos nayanig ang buong pagkatao ni Elias nang sabihin ni Ibarra na iyon ang kanyang nuno na ipinaikli lamang ang apilyido. Isa pa, ito ay isang Baskongado. Natagpuan na ng piloto ang lahing lumikha ng matinding kasawian sa kanilang buhay. Kabanata LVI Ang mga Sabi at Kuro-kuro Hanggang sa kinabukasan sakmal pa rin ng takot ang buong bayan ng San Diego. Ni isa mang tao ay walang makitang naglalakad sa gitna ng daan. Tahimik na tahimik ang buong paligid. Pamaya-maya, isang bata ang naglakas loob na magbukas ng bintana at inilibot ang paningin. Dahil sa ginawa ng bata, nagsisunod ang mga iba na magbukas ng bintana. Ang mga magkakapit-bahay ay nagbalitaan. Lubhang kalagim-lagim daw ang nagdaang gabi tulad noong mandam- bong si Balat. Sa kanilang pag-uusap, lumilitaw na si Kapitan Pablo raw ang sumalakay. 74
75 Talasalitaan A. Basahin ang pangungusap na nakasulat sa loob ng larawan ng bangka. Ibigay ang kasingkahulugan ng salitang nakapahilig sa pamamagitan ng pagpuno ng titik sa bawat patlang na nakasulat sa larawan ng sagwan upang mabuo ang salita T__G__T__O__ 2. Ang isa sa mga kamag-anak ni Elias ay nakitang nakabulagta at wala nang buhay sa tabi ng puno ng bulak. N__K__H__N__U__A__ 3. Ang kapatid na babae ni Elias ay nakitang may nakatarak na balaraw sa kanyang dibdib. P__T__L__M M__N__G__G__W__4. Ang ama ni Elias ay pumasok bilang isang obrero sa mayamang angkan sa tayabas. 1. Sa isang mangangalakal na Kastila na tenedor de libros ni Elias
76 B. Ayusin ang mga titik sa hanay B upang mabuo ang kasingkahulugan ng mga salitang nasa loob ng panaklong sa hanay A. Isulat ang sagot sa patlang. 5. May mga pangyayari na naganap kay Laura na ngayon ay ( lumilito ) sa kanyang isipan kung kaya hindi niya maharap mabuti ang kanyang pag-aaral a. OLUGUMUG ________________ 6. Si Ibarra ay isang atong mabait subalit may mga kalaban siya na ang gusto ay ( mapalungi ) ang kanyang buhay. 7. ( Nagngingitngit ) ang kalooban ng ama pagkatapos mabatid ang mapait na sinapit ng anak. b. KAMAHAPAM ________________ c. TILGAAGAN ________________ C. Ibigay ang tinutukoy ng salitang may salungguhit. Hanapin ang kasagutan sa loob ng kahon at isulat ito sa patlang. ________8. May kumakalat na balita sa nayon na si Maria Clara ay tinangka raw itanan ni Crisostomo Ibarra. ________9. Nakita ng isang lalaki na kausap ni Hermana Pute sina Crisostomo Ibarra at Don Filipo na nasa tribunal. ________10. Ang kuwadrilyerong nakabantay ay kausap ni Bruno bago nagkaroon ng kaguluhan. korte ng katarungan karatig binalak patrolya napopoot
77 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Sang-ayon ka ba sa ginawang pagpaparusa sa lolo ni Elias? Ito ba ay nagaganap pa rin sa kasalukuyan? Pangatwiranan. 2. Paano makatutulong ang mga mamayanan sa pagbabago ng isang bayan? 3. Sa iyong palagay, bakit gustong makausap ni Ibarra nang sarilinan si Maria Clara? 4. Ang ginawang aglisan kaya ni Elias sa tahanan ni Ibarra nang matuklasan niya ang iniingatang papeles nito ay nangangahulugan na hindi na niya tutulungan ang huli? Patunayan ang iyong sagot. 5. Pangkaraniwan ba sa ating kultura na pagkatapos ng sang kaguluhan ay pag-uusapan at kung ano-anong sabi-sabi ang kumakalat?
Rubric sa Character Sketch at Pagsulat ng talata Pamantayan 1 2 3 4 Mabisang pag- uugnay ng Tauhan sa Iginuhit Walang kaugnayan ang iginuhit sa tauhan. Hindi naging mabisa ang pag- uugnay ng tauhan sa iginuhit. Mahusay rin ang ginawang pag- uugnay ng tauhan sa iginuhit. Napakahusay ng pagkakaugnay ng tauhan sa iginuhit. Epektibo ng Pagpapaliwan ag ng Konsepto sa Talata Hindi naging epektibo ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Hindi malinaw na naipaliwanag ang konsepto sa talata. Hindi msyadong malinaw at epektibo naman ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Napalinaw at epektibo ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Malikhain / Masining Hindi naging malikhain sa paggawa ng character sketch. Hindi gaanong naipakita ang pagiging malikhain at masining sa paggawa ng character sketch. Naipakita rin ang pagiging malikhain at masining sa paggawa ng character sketch. Buong husay na naipakita ang pagiging malikhain at mabisa sa paggawa ng character sketch. Kaangkupan ng Talata Hindi angkop ang talata na ginawa sa character sketch. Hindi gaanong naipaliwanag ang nais sabihin sa talatang isinulat. Mainam na naipaliwanag ang nais sabihin sa talatang naisulat Maliwanag na maliwanang na naihayag ang nais sabihin sa talata. 78
79 Tara! ipagpatuloy na natin ang ating huling misyon. Nakakatuwa! dadako na tayo sa panghuling pook para sa ating huling misyon. Nakakagalak ako! Guntingin dito.
Kabanata LX Ikakasal na si Maria Clara Dumating sa bahay ni Tiyago si Linares at ang mag-asawang de Espadaña na kapwa itinuring na pangkat ng makapamahalaan. Sinarili ni Donya Virtorina ang usapan. Sinabi na kung babarilin si Ibarra, yon ang nararapat sapagkat siya ay isang pilibustero. Bagama’t namumutla at mahina si Maria, kanyang hinarap ang mga bisita. Humantong ang usapan tungkol sa pagpapakasal nina Maria at Linares. Nagkayarian din na magpapapista si Tiyago. Sinabihan niya si Tiya Isabel na kung ano ang nasa loob ni Maria tungkol sa napipinto nitong pakikipag-isang dibdib. Sa wari, desidido na si Tiyago na ipakasal si Maria sapagkat nakini-kinita niyang siya’y maglalabas-masok sa palasyo sa sandaling maging manugang niya si Linares. Si Linares ang tagapayo ng Kapitan Heneral, kaya’t inaakala ni Tiyago na siya ay kaiinggitan ng mga tao. 80
81 Kabanata LXII Ang Pagtatapat ni Padre Damaso Hindi napansin ni Maria ang maraming regalo na nakabunton sa itaas ng hapag. Ang mga mata niya ay nakapako sa diyaryong nagbabalita tungkol sa pagkamatay o pagkalunod ni Ibarra. Pero, hindi naman binabasa ni Maria ang dyaryo. Pamaya-maya dumating si Pari Damaso na hinilingan kaagad ni Maria na sirain ang kasunduan ng kanyang kasal kay Linares at pangalagaan ang kapakanan ng ama. Sinabi ni Maria na ngayong patay na si Ibarra walang sinumang lalaking kanyang pakakasalan. Dalawang bagay na lamang ang mahalaga sa kanya, ang kamatayan o ang kumbento.Napagmuni ni Pari Damaso na pinaninindigan ni Maria ang kanyang sinabi, kaya humingi ito ng tawad sa kanya. Napahagulgol pa ito ng malakas habang binibigyan diin niya ang walang kapantay na agtingin kay Maria. Wala siyang nagawa kundi pahintulutan na pumasok sa kumbento si Maria kaysa piliin nito ang kamatayan.
Kabanata LXIII Ang Noche Buena Noche buena na, ngunit ang mga taga-San Diego ay nangangatog sa ginaw bunga ng hanging amihan na nagmumula sa hilaga. Hindi katulad ng nakaraan na masayang- masaya ang mga tao. Ngunit ngayon lungkot na lungkot ang buong bayan. Wala man lamang nakasabit na mga parol sa bintana ng bahay. Kahit na sa tahanan ni Kapitan Basilio ay wala ring kasigla-sigla. Kausap ng kapitan si Don Filipo na napawalang sala sa mga bintang na laban dito nang mamataan nila si Sisa na isa ng palaboy pero hindi naman nananakit ng kapwa.Nakarating na si Basilio sa kanilang tahanan. Pero, wala ang kanyang ina. Paika-ika niyang tinalunton ang landas patungo sa tapat ng bahay ng alperes. Nanduon ang ina, umaawit ng walang katuturan. Inutusan ng babaing nasa durungawan ang sibil na papanhikin si Sisa. Subalit nang makita ni Sisa ang tanod, kumaripas ito ng takbo. Takot. Hinabol ni Basilio ang ina, pero binato siya ng alilang babaing nasa daan. 82
Kabanata LXIV Katapusan Magmula ng pumasok sa kumbento si Maria, nanirahan na si Padre Damaso sa Maynila. Namatay si Padre Damaso sa sama ng loob. Sa kabilang dako, si Padre Salvi habang hinihintay niya ang pagiging obispo ay nanungkulan pansamantala sa kumbento ng Sta. Clara na pinasukan ni Maria Clara. Kasunod nito ay umalis na rin sa San Diego at nanirahan na sa Maynila. Ilang linggo naman bago naging ganap na mongha si Maria, si Kapitan Tiyago ay dumanas ng sapin-saping paghihirap ng damdamin, nangayayat ng husto, naging mapag-isip at nawalan ng tiwala sa mga kainuman. Pagkagaling niya sa kumbento, sinabihan niya si Tiya Isabel na umuwi na ito sa Malabon o sa San Diego sapagkat gusto na lamang mabuhay mag-isa. 83
84 Talasalitaan A. Hanapin sa hanay B ang kahulugan ng mga salitang may salungguhit sa hanay A. Titik lamang ang isulat sa patlang. A B ____1. Si Elias ay nagnais ng sumbrero at yumukod kay a. hamakin Maria Clara nang buong paggalang. ____2. Si Maria ay hindi dapat dustain ng kanyang kapwa b. tinutupo o hinahawakan dahil sa kanyang tunay na pagkatao. c. tumungo ____3. Sinapo ni Maria Clara ang ulo ni Ibarra at hinalikan d. kinalinga si Ibarra. B. Piliin sa loob kahon ang tamang sagot. Isulat sa patlang ang tamang sagot a. inaatupag b. nanlilimahid c. iti d. inaasikaso 4. Ang ikinamatay ni Alfonso Linares ay sakit na ________________. 5. Ang alperes na naging tenyente na may gradong komandante ay umuwi na sa Espanya at iniwan ang kanyang asawa na si Donya Consolacion na laging _________________ sa dumi.
85 C. Isulat ang nawawalang titik sa ilang kahon upang mabuo ang kahulugan ng salitang may salungguhit. Gamiting klu ang pangungusap sa bawat kahon. 1. Masipag na inilalagay ng isang dalaga ang mga gulay at prutas sa isang bakol. 4. Idinaiti ni Basilio ang kanyang tainga sa dibdib ng ina. 3. Si Basilio ay paika-ika na binabagtas ang landas patungo sa bahay ni Kapitan Tiago. 2. Siya ay habag na habag sa nangyari sa magkasintahang Maria Clara at Crisostomo Ibarra. Talasalitaan A S T A A G - A A P P L Y - P L Y I I I I
86 Sino ang Nagwika 1. “Nagpunta ako dito para tuparin ang pangako ko sa aking ina na ikaw’y paliligayahin ko anuman ang aking maging kapalaran ”. 2. “Ikaw ay hindi tumupad sa ating sumpaan. Palalayain na kita”. 4. Patwarin mo ako sa mga idinulot ko sa iyong kasawian. Hinangad ko ang lahat ng kabutihan at kaligayahan mo kaya inakala kong hindi ka dapat maikasal sa isang taong magdudulot sa iyo ng maraming kasawian”. 3. “Iniligtas mo ang buhay ko ng dalawang ulit sa kabila ng naging kasawian ng iyong angkan sa aking angkan. Marapat lamang na ibalik ko yamang nawala sa iyo ang inyong”. 5. “Mamamatay akong hindi ko man lang nasilayan ang ningning ng bukang liwayway ng aking Inang Bayan. Kayong mapapalad na makakakita, batiin ninyo siya at huwag kalimutan ang mga nalugmok at nasawi sa dilim ng gabi”.
87 Paunlarin ang Pang-unawa 1. Kung ikaw si Elias, Ibibigay mo rin ba ang iyong buhay para kay Ibarra? Pangatwiranan. 2. Kung ikaw si Maria, alin ang pipiliin mo kumbento o kamatayan? 3. Ipaliwanag ang ibig sabihin ng lalaki, “Mamamatay akong hindi nakikita ang bukang-liwayway ng kanyang bayan at kayong makakakita niyon, huwag ninyong limutin ang mga nalugmok sa dilim”. 4. Sang-ayon ka ba sa naging wakas ng nobela? 5. Kung ikaw ang may-akda paano mo wawakasan ang Noli Me Tangere?
Rubric sa Paggawa ng Dula Pamantayan 1 2 3 4 Ginamit na Background sa Bawat Senaryo na Dapat Baguhin Walang nakita sa pagtatanghal na dapat baguhin. Hindi gaanong impressive ang ginamit na background. Impressive ang background na ginamit. Very impressive ang background na ginamit. Pangkalahatang Pagkakatanghal ng Dula Magulo at hindi organisado ang pagkakatang hal ng dula. May bahagyang kaguluhan ang pagkakagawa ng dula. Mahusay ang pagkakatang hal ng dula. Napakahusay ay napakaayos ang pagkakagawa ng dula. Aksiyong Ginawa Hindi binigyang aksiyon ang dapat baguhin Nabigyan ng kaunting aksiyon subalit hindi ganap ang dapat baguhin. Mahusay na nabigyan ng aksiyon ang dapat baguhin. Napakahusay ng aksiyong ginawa upang makita ang pagbabago. 88
MISYON 1 MISYON 2 MISYON 3 POOK 1 POOK @ 2 POOK 3 STASYON 4 POOK 5 POOK 6 POOK 7 POOK 8 POOK 9 BINABATI ka namin! Masaya kaming naging kabahagi ka namin sa aming paglalakbay. Sana ay marami kang natutuhan! Magamit mo rin sana ang mga kaalamang napulot sa iba pang mga bagay. Dahil napagtagumpayan mo ang ByaheSerye, may ibibigay kaming gantimpala sa’yo na matatagpuan mo sa susunod na pahina. Muli, ako si Loloy at siya naman ang aking kapatid na si Liway. Hanggang sa susunod na ByaheSerye, Paalam Kaibigan! 89
MISYON Sertipiko
Sanggunian Noli Me Tangere Aviva Publishing House Inc. Ang Pinaikling Bersyon Noli Me Tangere ni Jose Rizal nina Glady E. Gimena; Leslie S. Navarro Obra Maestra – Rex Bookstore Noli Me Tangere nina Gina P. Canlas; Marga B. Carreon Hamaka III ( Duyan ng Karunungan ) nina Noralyn B. Ignacio; Jocelyn R. Payo www.google.com https://www.scribd.com/doc/76919312/Noli-BUOD-1-64- Kabanata https://www.google.com/search?q=noli+me+tangere+pictures&rl z=1C1GCEB_enPH754PH754&oq=noli&aqs=chrome.0.69i59l3j69i 57j0j69i60l3.3570j0j9&sourceid=chrome&ie=UTF-8

More Related Content

PPTX
Mga Tauhan sa nobelang Noli me Tangere
byAnnex
 
PPTX
Ang parabula ng banga
byrecel pilaspilas
 
PPTX
KALIGIRAN NG EL FILIBUSTERISMO
byJovelynValera
 
PPTX
Noli me tangere kabanata 21
bySir Pogs
 
PPTX
Filipino 9 Elemento ng Elehiya
byJuan Miguel Palero
 
PPTX
likas batas moral
byGeneca Paulino
 
PPTX
RIZAL - Noli Me Tangere
byZarahBarrameda
 
DOCX
Elehiya sa kamatayan ni kuya
byPRINTDESK by Dan
 
Mga Tauhan sa nobelang Noli me Tangere
byAnnex
 
Ang parabula ng banga
byrecel pilaspilas
 
KALIGIRAN NG EL FILIBUSTERISMO
byJovelynValera
 
Noli me tangere kabanata 21
bySir Pogs
 
Filipino 9 Elemento ng Elehiya
byJuan Miguel Palero
 
likas batas moral
byGeneca Paulino
 
RIZAL - Noli Me Tangere
byZarahBarrameda
 
Elehiya sa kamatayan ni kuya
byPRINTDESK by Dan
 

What's hot

PPTX
Ang Ama
bySCPS
 
PDF
Filipino grade 9 lm q3
byOrlando F. Tacson
 
PDF
Filipino 9 Long Test-3rd Quarter.pdf
byNicamariSalvatierra1
 
PPTX
ARALIN 2 TIMAWA ARALIN 2 GRADE 9 FILIPINO
byNymphaMalaboDumdum
 
DOCX
Alegorya ng yungib
byAlexia San Jose
 
PPTX
Tanka at Haiku
byDanielle Joyce Manacpo
 
PPTX
Ang Talinghaga Tungkol sa May-ari ng Ubasan
byMarlVlmria
 
PPTX
Takipsilim sa Dyakarta
byAlbert Doroteo
 
PPTX
EKSPRESYON SA PAGPAPAHAYAG NG KONSEPTO O PANANAW.pptx
byMarlonJeremyToledo
 
PPTX
Filipino 10 Mitolohiya
byRosetteMarcos
 
PDF
Modyul 16 pambanasang kaunlaran
bydionesioable
 
PPTX
Takipsilim sa dyakarta
byKharmen Mae Macasero
 
PPTX
Transitional devices at pangatnig
byLorelyn Dela Masa
 
PPTX
Kaligirang pangkasaysayan ng France
byGhie Maritana Samaniego
 
PPTX
Ang kababaihan ng taiwan, grade 9 filipino
byJenita Guinoo
 
PPTX
Mga suliraning kinakaharap ng bansa
byBilly Rey Rillon
 
DOCX
Rama at sita
byPRINTDESK by Dan
 
PPTX
Ponemang Suprasegmental, Gr.9-Powerpoint Presentation
byJenita Guinoo
 
PPTX
Nagkaroon ng Anak sina Wigan at Bugan
byjeralyn rusaban
 
PPTX
Kabanata 13 - Noli Me Tangere
byJohn Oliver
 
Ang Ama
bySCPS
 
Filipino grade 9 lm q3
byOrlando F. Tacson
 
Filipino 9 Long Test-3rd Quarter.pdf
byNicamariSalvatierra1
 
ARALIN 2 TIMAWA ARALIN 2 GRADE 9 FILIPINO
byNymphaMalaboDumdum
 
Alegorya ng yungib
byAlexia San Jose
 
Tanka at Haiku
byDanielle Joyce Manacpo
 
Ang Talinghaga Tungkol sa May-ari ng Ubasan
byMarlVlmria
 
Takipsilim sa Dyakarta
byAlbert Doroteo
 
EKSPRESYON SA PAGPAPAHAYAG NG KONSEPTO O PANANAW.pptx
byMarlonJeremyToledo
 
Filipino 10 Mitolohiya
byRosetteMarcos
 
Modyul 16 pambanasang kaunlaran
bydionesioable
 
Takipsilim sa dyakarta
byKharmen Mae Macasero
 
Transitional devices at pangatnig
byLorelyn Dela Masa
 
Kaligirang pangkasaysayan ng France
byGhie Maritana Samaniego
 
Ang kababaihan ng taiwan, grade 9 filipino
byJenita Guinoo
 
Mga suliraning kinakaharap ng bansa
byBilly Rey Rillon
 
Rama at sita
byPRINTDESK by Dan
 
Ponemang Suprasegmental, Gr.9-Powerpoint Presentation
byJenita Guinoo
 
Nagkaroon ng Anak sina Wigan at Bugan
byjeralyn rusaban
 
Kabanata 13 - Noli Me Tangere
byJohn Oliver
 

Similar to Lakbay Turo: Mga Misyon sa Bayan ng San Diego

DOCX
Unang markahang pagsusulit sa Filipino 8 w/ TOS
byESMAEL NAVARRO
 
PDF
Modyul 9 pagsusuri ng akda batay sa teoryang humanismo at re
byMaricar Ronquillo
 
PDF
Grade 8 Learning Module in Filipino - Complete
byR Borres
 
DOCX
DLL MATATAG FILIPINO 7 Quarter 1 Week 4
byIRENEFRANCISQUITE1
 
DOCX
Fil.2 lm u3
byNicole Colorado
 
PDF
DLL-3rd-aralin 1.pdf
byann diaz
 
DOCX
Strategic Intervention Material (SIM) Filipino-NOLI ME TANGERE
bySophia Marie Verdeflor
 
DOCX
MatatagCurriculumFILIPINO 4_DLL_Q2_W1.docx
byhildaCutamora
 
PDF
Modyul 19 pagsusuri ng akda batay sa teoryang naturalismo
bydionesioable
 
DOCX
DLL MATATAG _lesson plan FILIPINO 4 Q3 W5.docx
byjacobethan0389
 
DOCX
Daily lesson Log in Filipino grade 6 learners
byEvangelineAmbrocio1
 
PDF
fil9_q1_m2_panitikang-asyano-nobela-ng-indonesia-pilipinas_v2.pdf
byMargieAtalip1
 
DOCX
DLL_FILIPINO 5_Q1_W8.docx
byamplayomineheart143
 
PDF
Filipino 3 Learner's Manual 2nd Quarter
byEDITHA HONRADEZ
 
PDF
3 fil lm q2
byEDITHA HONRADEZ
 
DOCX
DLL_FILIPINO 6_Q3_W7.docxdaily lesson plan
byGlycelinePascual1
 
DOCX
DLL_FILIPINO 2_Q1_W2KKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK
byReyCacayurinBarro
 
PDF
fil8_q1_mod3_pagsulat ng karunungang bayan_08092020.pdf
byCHRISTIANJIMENEZ846508
 
PPTX
Q1_ESP_W5.pptx THIS POWERPOINT PRESENTATION IS FOR GRADE 3 ESP
byMELANIEORDANEL1
 
PPTX
Nagwagi ang Kagandahang Loob- Grade 6-fil
byRosemarieMabanta
 
Unang markahang pagsusulit sa Filipino 8 w/ TOS
byESMAEL NAVARRO
 
Modyul 9 pagsusuri ng akda batay sa teoryang humanismo at re
byMaricar Ronquillo
 
Grade 8 Learning Module in Filipino - Complete
byR Borres
 
DLL MATATAG FILIPINO 7 Quarter 1 Week 4
byIRENEFRANCISQUITE1
 
Fil.2 lm u3
byNicole Colorado
 
DLL-3rd-aralin 1.pdf
byann diaz
 
Strategic Intervention Material (SIM) Filipino-NOLI ME TANGERE
bySophia Marie Verdeflor
 
MatatagCurriculumFILIPINO 4_DLL_Q2_W1.docx
byhildaCutamora
 
Modyul 19 pagsusuri ng akda batay sa teoryang naturalismo
bydionesioable
 
DLL MATATAG _lesson plan FILIPINO 4 Q3 W5.docx
byjacobethan0389
 
Daily lesson Log in Filipino grade 6 learners
byEvangelineAmbrocio1
 
fil9_q1_m2_panitikang-asyano-nobela-ng-indonesia-pilipinas_v2.pdf
byMargieAtalip1
 
DLL_FILIPINO 5_Q1_W8.docx
byamplayomineheart143
 
Filipino 3 Learner's Manual 2nd Quarter
byEDITHA HONRADEZ
 
3 fil lm q2
byEDITHA HONRADEZ
 
DLL_FILIPINO 6_Q3_W7.docxdaily lesson plan
byGlycelinePascual1
 
DLL_FILIPINO 2_Q1_W2KKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK
byReyCacayurinBarro
 
fil8_q1_mod3_pagsulat ng karunungang bayan_08092020.pdf
byCHRISTIANJIMENEZ846508
 
Q1_ESP_W5.pptx THIS POWERPOINT PRESENTATION IS FOR GRADE 3 ESP
byMELANIEORDANEL1
 
Nagwagi ang Kagandahang Loob- Grade 6-fil
byRosemarieMabanta
 

More from Jeremiah Castro

PDF
Tauhan sa noli me tangere
byJeremiah Castro
 
PPTX
Antas ng Wika
byJeremiah Castro
 
PDF
Kabanata 43 48
byJeremiah Castro
 
PDF
Pang abay
byJeremiah Castro
 
DOCX
Pagsusulit: Kabanata 1- 11 ng Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 12-14 Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 35-36
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 21-28
byJeremiah Castro
 
PPTX
Noli
byJeremiah Castro
 
DOCX
Tempate: Pagsusuri ng Dula/ Pelikula
byJeremiah Castro
 
DOCX
Gawain sa Kabanata -8 ng Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
PDF
Alamat
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 15-18
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 9 11
byJeremiah Castro
 
DOCX
Gawain sa Noli Me Tangere: Mock Trial
byJeremiah Castro
 
DOCX
Likhang alamat
byJeremiah Castro
 
PPTX
Kabanata 29-34
byJeremiah Castro
 
DOCX
Pluma 9-kabanata-60-62-gawain
byJeremiah Castro
 
DOCX
Pluma 9-kabanata-59-gawain
byJeremiah Castro
 
PPTX
Paraan sa pagppapahayag ng damdamin
byJeremiah Castro
 
Tauhan sa noli me tangere
byJeremiah Castro
 
Antas ng Wika
byJeremiah Castro
 
Kabanata 43 48
byJeremiah Castro
 
Pang abay
byJeremiah Castro
 
Pagsusulit: Kabanata 1- 11 ng Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
Kabanata 12-14 Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
Kabanata 35-36
byJeremiah Castro
 
Kabanata 21-28
byJeremiah Castro
 
Noli
byJeremiah Castro
 
Tempate: Pagsusuri ng Dula/ Pelikula
byJeremiah Castro
 
Gawain sa Kabanata -8 ng Noli Me Tangere
byJeremiah Castro
 
Alamat
byJeremiah Castro
 
Kabanata 15-18
byJeremiah Castro
 
Kabanata 9 11
byJeremiah Castro
 
Gawain sa Noli Me Tangere: Mock Trial
byJeremiah Castro
 
Likhang alamat
byJeremiah Castro
 
Kabanata 29-34
byJeremiah Castro
 
Pluma 9-kabanata-60-62-gawain
byJeremiah Castro
 
Pluma 9-kabanata-59-gawain
byJeremiah Castro
 
Paraan sa pagppapahayag ng damdamin
byJeremiah Castro
 

Lakbay Turo: Mga Misyon sa Bayan ng San Diego

  • 1.
    Maglakbay, Magtuto atMagtanghal sa...... Gabay sa Paglinang ng Gawaing Pagganap sa Pagpapaulad ng 4C’s sa Kasanayang Pang-21 Siglo Mga Misyon sa Bayan ng San Diego Noli Me Tangere
  • 2.
    Ano ang LakbayTuro? Ang Lakbay Turo ay isang Modyul na may layuning matulungan ang mga mag-aaral na magkaroon ng mga kasanayang hindi lamang magagamit sa loob ng silid- aralan kundi maging sa tunay na mundo. Layunin din ng modyul na ito na hikayatin ang mga mag-aaral na matutong magmahal sa pamilya at sa kapwa, katapatan sa edukasyon, pagharap sa pagsubok ng buhay, kamalayan, pagpapahalaga sa katarungang panlipunan, at paghasik ng katahimikan upang makamit ang kapayapaan sa lipunang ginagalawan. Layunin pa din ng modyul na ito na maipamalas ng mga mag-aaral ang mga kasanayang Pang-21 siglo ang 4C’s; Collaboration, Communication, Creativity at Critical Thinking. Ang Modyul na ito ay nakaayon sa isang pag-aaral na may pamagat na “Buhay na Museo, Isang Gawaing Pagganap sa Pagpapaunlad ng 4C’s sa Kasanayang Pang-21 Siglo sa Baitang 8” na isinagawa ng mga guro sa Filipino ng Mataas na Paaralang Pambansa ng Tinajeros. Kaugnay nito, ang Lakbay Turo ay isang modyul na tumatalakay sa bantog na akdang pampanitikan na isinulat ng ating pambansang bayaning si Jose P. Rizal, ang Noli Me Tangere. Nahahati ang Modyul na ito sa Tatlong bahagi, ang “Mission Possible”, ang Misyon 1: Pagtuklas sa Kadakilaan ng Tao, Misyon 2: Lawak ng Pag-iisip, Sandata sa Buhay, Misyon 3: Pagsasakripisyo sa Bayan at sa Kapwa. Bawat Misyon ay may mga gawaing inihanda para sa mga mag-aaral.
  • 3.
    Ano ang LakbayTuro? At pagkatapos mapagtagumpayan ang pagsagot sa lahat ng mga Gawain ay may makukuhang treasure ang mga mag-aaral mula sa kanilang guro. Ang treasure ay mga larawan ng mga pamilyar na bagay na may kinalaman sa napag- aralang aralin, mga bagay na magpapaalala sa mga mag-aaral nang kabanatang napag-aralan sa pamamagitan ng Buhay na Museo. Kalakip din ng Modyul na ito ang Sagutang Aklat para sa mga mag-aaral na gagamit upang mas maunawaan at maisakatuparan ang paggamit ng modyul na ito. Tandaan ang mga sumusunod: May TREASURE ang Lakbay Turo na magsisilbing Talaan ng Iskor ng mag- aaral at katibayan na napagtagumpayan niya ang mga pagsubok sa bawat misyon. Kapag nakita ang ganitong icon sa Sagutang Aklat, nangangahulugan lang na gagamitin sa pagbabasa ang Modyul. Kapag nakita naman ang ganitong icon sa Modyul, nangangahulugang oras na upang gamitin ang Modyul sa pagsagot ng mga katanungan mula sa nabasa.
  • 4.
    Ano ang LakbayTuro? Kapag ang ganitong icon naman ang nakita, kailangang gamitin ang sagutang papel at tutukuyin ng mga mag-aaral kung sino ang nagwika ng mga sumusunod na linya, Kapag ang icon na ito ang nakita, oras na para sa paglalapat na maaaring pagsulat, pagbuo ng iskrip, diyalogo at pagtatanghal. At para matiyak ang pag-unlad ng mga mag-aaral sa gamit ng estratehiyang ito, magkakaroon ng isang pamantayan na tutukoy sa mga pagbabagong nagaganap sa kanilang pamamaraan at makakamit na kasanayan na nakabase sa 4C’s. At kapag ang icon naman na ito ang nakita sa Modyul, nangangahulugan lang na maaari nang ipalagda sa guro ang iyong iskor at bilang katibayan na natapos ang lahat ng pagsubok sa bawat Misyon ay bibigyan ka ng iyong guro ng Treasure.
  • 5.
    Magandang Araw Kaibigan!.Nagagalak akong makilala ka. Ako nga pala si Poknat at ito naman ang aking matalik na kaibigang si Bokbok. Kami ang makakasama mo para mapagtagumpayan ang bawat misyon dito sa Lakbay Turo. Tiyak na makapupulot ka ng mga bagong kaalaman at matututo ka ng mga bagong kasanayang dapat malinang sa mga katulad mong mag-aaral ng ika-21 na Siglo. Handa ka na bang makasama kami sa ating paglalakbay. Sigurado akong masisiyahan ka. Tara! Simulan na natin. 1
  • 6.
    2 Upang maisakatuparan ito.Tandaan mo ang ilang mga mahahalagang bagay. Ang Lakbay Turo ay binubuo ng tatlong Misyon, ang pamagat ng mga ito ay alinsunod sa mga aral na mahihinuha. Ang Misyon 1: Pagtuklas sa Kadakilaan ng Tao, Misyon 2: Pagharap sa mga Suliranin ng Buhay, Misyon 3: Pagsasakripisyo sa Bayan at sa Kapwa. Bawat Misyon ay binubuo ng tig-tatatlong POOK na may tig-aapat na Pagsubok. Layunin mo na matapos ang bawat pagsubok para makapunta sa susunod na misyon. Sa pagtatapos ng bawat misyon ay magkakaroon ka ng isang treasure na siya mong kakailanganin para sa susunod na Misyon. Inaasahan na sa pagtatapos ng Lakbay Turo ay magkakaroon ka ng kasanayang pang-21 siglo, ang 4C’s; Collaboration, Communication, Creativity, at Critical Thinking, na hindi mo lamang magagamit sa loob ng silid- aralan kundi maging sa tunay na mundo.
  • 7.
    Bibigyan ka ngTreasure ng iyong guro. Bilang katibayan na natapos mo ang bawat misyon. Siguraduhin na lagi mong dala ang bawat Treasure sa ating paglalakbay. Magsisilbing gabay mo rin ang iyong guro sa paglalakbay na ito. Dumako sa susunod na pahina para sa simula ng paglalakbay. 3 Handa ka na ba? Nasasabik na rin kami. Halina’t simulan na natin ang paglalakbay!
  • 8.
    POOK 1 4 MISYON 2MISYON 3 POOK 2 POOK 3 POOK 9 POOK 8 POOK 7 POOK 6 POOK 5 POOK 4 MISYON 1
  • 9.
    Oo nasasabik narin ako at tiyak na makakapulot na naman tayo ng mga bagong kaalaman. Saan ba ang punta natin ngayon? Handa ka na ba sa misyon natin para sa araw na ito? Makakasama natin ang ating bagong kaibigan. Nasasabik na ako. Ayos! Ihanda na natin ang mga gamit at simulan na natin ang paglalakbay! Saan ba ang ating unang destinasyon? Marami tayong mapupuntahan. Maglalakbay tayo! At sa bawat pook na mapupuntahan natin kailangan nating mapagtagumpayan ang bawat hamon dito. Layunin natin na matuto ng mga kaalaman na magagamit natin upang mas mapaunlad ang kasanayan natin sa bilang isang 21 siglong mag-aaral. 5
  • 10.
    Nakikita ang kadakilaanng layunin ng tao sa pakikitungo sa kapwa at hindi sa paraan ng kanyang pagsasalita. 6 Ang ating unang kailangang mapagtagumpayan ang ang Misyon 1. Binubuo ito ng tatlong pook. Maaari mo ba kaming tulungan ng aking kaibigan na matapos ang mga hamon at gawain sa bawat pook? Magsimula na tayo!
  • 11.
    Tulungan sina Poknatat Bokbok na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 7 Nakikita ang kadakilaan ng layunin ng tao sa pakikitungo sa kapwa at hindi sa paraan ng kanyang pagsasalita.
  • 12.
    8 Mga huling arawiyon ng Oktubre nang biglang naghanda ng salo-salo sa kanyang bahay sa may Kalye ng Anluwage at malapit sa Ilog Pasig si Don Santiago Delos Santos o maskilala bilang si Kapitan Tiyago. Si Kapitan Tiyago ay isang mangangalakal na taga-Binondo. Siya ay maginoo, mabait at magalang. Nang gabing iyon, dagsa ang mga tao gaya ng inaasahan. Si Tiya Isabel ang umiistima sa mga panauhin. Kabilang sa mga bisita sina Tinyente Guevarra, Padre Sibyla, ang kura paroko ng Binundok, si Padre Damaso na madaldal at mahahayap ang mga salita at dalawang paisano.Ang isa ay kararating lamang sa Pilipinas. Sa kabilang banda ay panay ang pakikipagbalitaktakan ng Paring Dominikano na si Padre Sibyla at Padreng Pransiskano na si Padre Damaso. Napagtalunan nila ang tungkol sa monopolyo ng tabako, at ang pagkakalipat ng Paring Pransiskano matapos maglingkod ng 20 taon sa San Diego. Nagpatuloy ang balitaktakan at patuloy na dumating ang mga panauhin, kabilang ang mag-asawang sina Dr. de Espadaña at Donya Victorina. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok. Kabanata 1 : “Ang Piging” 8
  • 13.
    Kabanata II Si CrisostomoIbarra Ipinakilala ni Kapitan Tiyago si Ibarra sa pagsasabing ito ay anak ng kanyang kaibigang namatay at kararating lamang niya buhat sa pitong taong pag- aaral sa Europa. Tulad ng kaugaliang Aleman na natutuhan ni Ibarra buhat sa kanyang pag-aaral sa Europa, ipinakilala niya ang kanyang sarili sa mga nanduruong kamukha niyang panauhin. Kabanata III Ang Hapunan Pinag-tatalunan ng dalawang pari Kung sino ang uuposa isang dulo ng mesa. Sa tingin ni Padre Sibyla,si PadreDamaso ang dapat umupo roon dahil siya ang padrekumpesor ng pamilya ni Kapitan Tiyago. Pero si Padre Sibyla naman ang iginigiit ng Paring Pransiskano.Si Sibyla ang kura sa lugar na iyon, kung kaya’t siya ang karapat-dapat na umupo. Maraming nakausap si Ibarra at pagkatapos a nagpaalam ng uuwi bagamat pinigilan ni Kapitan Tiago dahil dadating si Maria Claraay hindi nagpatinag ang binata. Kabanata IV Erehe at Pilibustero Naglakad-lakad si Ibarra at nakilala niya si Tinyente Guevarra na pinakiusapan niyang magkwento tungkol sa buhay ng kanyang ama dahil wala siyang nalalaman tungkol dito. Ayon dito, ang kanyang ama ang pinakamayaman sa kanilang lalawigan bagamat siya ay ginagalang ay kinaiinggitan. Pinagbintangan siyang nakapatay kaya pinagbintangan siyang erehe at pilibustero. 9
  • 14.
    Kabanata V Pangarap saGabing Madilim Sakay ng kalesa, dumating si Ibarra sa Fonda de Lala. Mula sa bintana, natanaw niya ang isang maliwanag na bahay sa kabila ng ilog. May isang magandang binibini na nababalot ng manipis na habi,may suot na diyamante at ginto. Ang mga umpukan naman ng mga Kastila, Pilipino, pari, intsik, militar ay nakatuon lahat sa kagandahan ni Maria Clara. Kabanata VI Si Kapitan Tiago Ang katangian ni kapitan Tiago ay itinuturing hulog ng langit. Siya ay pandak, di kaputian at may bilugang mukha. Maitim ang buhok, at kung hindi lamang nanabako at ngumanganga, maituturing na sya ay magandang lalaki. Dahil sa siya ay mayaman, siya ay isang impluwensyadong tao. Siya ay malakas sa mga taong nasa gobeyerno at halos Kaibigan niya lahat ng mga prayle. Ang turing niya sa sarili ay isang tunay na Kastila at hindi Pilipino. Kabanata VII Suyuan sa Asotea Nanlamig at biglang nabitawan ni Maria Clara ang tinatahi ng may biglang tumigil na sasakyan sa kanilang tapat. Nang maulinigan niya ang bosesni Ibarra, dali-daling pumasok sa silid si Maria Clara. Tinulungan siya ni tiya Isabel na mag-ayos ng sarili bago harapin si Ibarra. Nang magkita na sila ni Ibarra at nagtama ang kanilang paningin, nakaramdam silang dalawa ng tuwa. 10
  • 15.
    11 Talasalitaan A. Bilugan saloob ng pangungusap ang kasingkahulugan ng mga salitang may salungguhit 1. Mapagparaya ang binata sapagkat ipinaubaya niya ang kasintahan na makapagbibigay sa kanyang mabuting kapalaran. 2. Nagbalatkayo siya sa kagustuhang malaman kung di-nagkukunwari ang kanyang kasintahan. 3. Narinig ng mga panauhin ang argumento ni Padre Damaso na inaakala niyang nakipagtalo at sinagot siya ni Crisostomo ng walang pakundangan. B. Piliin sa pangungusap ang salitang kasalungat ng nasa loob ng dahon. Isulat ang sagot sa patlang. 4. Itinago ni Padre Damaso ang tunay na hangarin niya sa pag-upo sa kabisera. ipinaubaya 5. Itinatwa ni Padre Damaso na naging matalik na kaibigan ni Don Rafael Ibarra.  Umayon 6. Pinigilan ni Padre Sibyla si Padre Damaso na paupuin siya sa kabisera sapagkat iginagalang niya ang Pransiskano bilang isang nakatatandang pari. C. Hanapin sa Hanay B ang larawang angkop sa ilang mga salitang naka-boldface sa Hanay B. Titik lamang ang isulat.
  • 16.
    Talasalitaan C. Hanapin saHanay B ang larawang angkop sa ilang mga salitang naka-boldface sa Hanay a. Titik lamang ang isulat. HANAY A HANAY B 7. May aasikasuhing mga papeles ang binatang a. namatayan ng ama. 8. Naparaan ang pagod ng binata noong siya ay b. makarating na sa kanyang silid sa hotel. 9. Nakaantig ng damdamin ang naganap sa ama ni c. Crisostomo sapagkat nakulong ito nang wala namang kasalanan. d. 10. Paminsan-minsan ay nakaririnig ng kalansing ng kadena ang guwardiya sibil sa loob ng piitan. e. 12
  • 17.
    13 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Paano mo ilalarawan ang handaang ibinigay ni Kapitan Tiago? 2. Paano hinamak ni Padre Damaso si Don Rafael Ibarra? Tama ba ang kaniyang paghamak na ginawa? 3. Sino ang may karapatang maupo sa kabisera? Pangatwiranan. 4. Kailangan nga ba munang pag-aralan ang isang bansa bago pumunta roon? 5. Sa kasalukuyang panahon, mayroon pa bang pangyayaring nagaganap tulad ng ginawa kay Don Rafael at mga abogado tulad ng sa binasang kabanata? Isa-isahin.
  • 18.
    14 Sino ang Nagwika 1.“Hindi ka nagkakamali binat, ngunit hindi ako kailanman naging matalik na kaibigan ng iyong ama”. 2. “Ang paghihirap o pag-unlad ng mga bansa ay laging may kaugnayan sa kalayaan o kagipitan ng naturang bayan”. 4. “Iyan lamang ba ang natutunan mo? Nagsayang ka lamang pala ng kuwarta sa iyong paglalakbay. Kahit batang paslit ay alam ang sinasabi mo”. 3. Mabait na tao si Don Rafael subalit marami rin ang nagagalit at may kimkim na pagkainggit 5. Lagi mo bang naaalala? O sadyang naging makakalimutin ka na dahil sa mga magagandang dilag na nakikilala mo sa iyong paglalakbay?
  • 19.
    15 Rubric sa Pagsasatao 12 3 4 5 Nilalaman Walang malinaw na sinabi Hindi gaanong malaman ang sinabi Ang ilang diyalogo ay malaman Malaman ang diyalogo Napakahusay ng nilalaman sa sinasabi sa diyalogo Kaangkupan ng Salitang Ginamit Hindi angkop ang mga salitang ginamit Hindi gaanong angkop ang mga salitang ginamit sa diyalogo Angkop ang mga salitang ginamit sa diyalogo Mahusay ang mga salitang ginamit Angkop na angkop ang mga salitang ginamit 1 2 3 Kilos / Galaw Hindi naipakita ang tamang kilos / galaw May ilang pagkilos na nagpakita ng tamang kilos / galaw sa tanghalan Magaling ang pagkilos ng ginawa sa tanghalan
  • 20.
    16 Mahusay! Binabati kitadahil napagtagumpayan mo ang unang hamon, ang malaman ang pinakapunot-dulo ng pakikibaka ni Crisostomo Ibarra, at kung sino ang mga lihim nitong kaaway. Tunay na mahalaga na alam natin ang mga ito upang mas maunawaan ang mga puntong kanyang ipinaglalaban. At dahil napagtagumpayan mo ang unang Pook 1, maaari mo ng ipatala ang iyong iskor sa iyong guro para makadako na tayo sa susunod na pook.
  • 21.
    Kabanata IX Mga SuliraninTungkol sa Bayan May isang karwaheng nakatigil sa Tapat ng bahay ni Kapitan Tiyago. Ang Nakasakay sa loob nito ay si Tiya Isabel at hinihintay na lamang na sumakay si Maria. Biglang dumating si Padre Damaso at kinausap si Kapitan Tiago. Tutol si Padre Damaso sa Pakikipagmabutihan ni Maria Clara kay Ibarra. 17 Kabanata VIII Mga Alaala Habang binabagtas ni Ibarra ang isang pook saMaynila, marami siyang naalala. Kabilang dito ang mga kalesa at karumatang hindi tumitigil sa pagbibiyahe, mga taong may ibat-ibang uri ng kasuotan na katulad ng mga Europeo, Intsik, Pilipino, mga babaing naglalako ng mga bungang-kahoy, mga lalaking hubad na nagpapasan, mga ponda at restauran at pati ang mga karitong hila ng mga makupad na kalabaw. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok.
  • 22.
    Kabanata XI Ang mgaMakapangyarihan Ang San Diego ay maihahalintulad sa Roma at Italya sa mahigpit na pag-aagawan sa kapangyarihan pamunuan ng bayan. Ang alperes at si Padre Salvi ang siyang makapangyarihan dito. Kabanata XIII Mga Unang Banta ng Unos Dumating si Ibarra sa libangan at hinanap ang puntod ng ama- si Don Rafael. Nakita nina Ibarra at matanda ang sepulturero. Sinabi nila ang palatandaan ng libingan ni Don Rafael. Tumango ang tagapaglibing. Pero nasindak si Ibarra ng ipagtapat ng sepulturero na kanyang sinunog ang krus at itinapon naman ang bangkay sa lawa dahil sa utos ni Padre Garrote. Kabanata X Ang San Diego Ang San Diego ay isang karaniwang Bayan sa Pilipinas na nasa isang baybayin ng Isang lawa at my malalapad na bukirin at palayan. Mula sa pinakamataas na bahagi ng Simboryo ng simbahan, halos natatanaw ang Kabuuan ng bayan. Kabanata XII Araw ng mga Patay Ang sementeryo ng San Diego ay nasa kalagitnaan ng isang malawak na palayan at may bakod na lumang pader at kawayan. Sa ibang bahagi ng libingan, may dalawang tao ang humuhukay ng paglilibingan na malapit sa pader na parang babagsak na. Sinabi ng naninigarilyong lalaki sa sepulturero na lumipat na sila ng ibang lugar sapagkat sariwa at dumudugo pa ang bangkay na kanyang hinuhukay. Hindi niya matagalan ang gayong tanawin. 18
  • 23.
    19 Talasalitaan A. Ang isangsalita ay mabibigyan ng kahulugan sa pamamagitan ng pagguhit. Iguhit ang sinasabi sa pangungusap. 1. Ang mga karitong hatak ng mga kalabaw ay nakita ni Crisostomo sa Maynila. 2. Payukong binati ni Kapitan Tinong si Crisostomo Ibarra nang magkasalubong ang kanilang karitela. 3. Napuna ni Crisostomo ang bansot at hindi parin lumalaking mga puno ng talisay
  • 24.
    B. Alamin angkasalungat ng sumusunod na mga salita. Ang kasalungat ay malalaman sa pamamagitan ng mathematical code. Ang bawat titik ay may katumbas na bilang. Hahanapin molamang ang hinihinging bilang, pagsasamahin at makukuha naang katumbas na salita. Talasalitaan – Kasalungat na Kahulugan A – 1 H – 8 O – 15 V - 22 B – 2 I – 9 P – 16 W - 23 C – 3 J – 10 Q – 17 X – 24 D – 4 K – 11 R – 18 Y - 25 E – 5 L – 12 S – 19 Z – 26 F – 6 M – 13 T – 20 G – 7 N – 14 U - 21 4. sumidhi 8. hadlang6. magpatistis5. paglisan 7. 7. pagtutunggalian 7 + 21 + 13 + 1 + 12 + 9 + 14 + 7 + 12 16 + 1 + 7 + 8 + 9 + 14 + 20 + 15 4 + 9 + 13 + 1 + 7 + 16 + 1 + 13 +15 + 20 16 + 1 + 7 + 2 + 1 + 20 + 9 + 1 + 14 20 + 21 + 12 + 15 + 25 + 20 + 21 + 12 + 15 + 25 20
  • 25.
    21 C. Bigyang-kahulugan angsalitang may salungguhit sa sumusunod na pangungusap. Hanapin ang salitang kasingkahulugan nito sa loob ng kahon. Isulat ang titik ng tamang sagot sa patlang. a. nayupi b. taimtim c. tumatagaktak d. namatay 9. Ang krus na gawa sa yero ay napipi ng malakas ng malakas na bagyo. 10. Ang sepulturero ay napagod sa paghuhukay ng libingan kaya ang pawis niya ay tumutulo mula sa kanyang noo. 11. Nais makita ng binata ang puntod ng kanyang pumanaw na ama upang siya ay makabalik mula sa Europa. 12. Taos-pusong nanalangin ang mga tao sa sementeryo.
  • 26.
    22 D. Piliin samga salitang nasa kahon ang kahulugan ng mga pariralang may salungguhit. Titik lamang ang isulat sa patlang 13. Nabuhayan ng loob ang utusan noong hinahanap ang puntod ng amam ni Crisostomo. 14. Ang kurang malaki ay si Padre Garote. 15. Galit na galit at malakas na niyugyog ng binata ang sepulturero a. ngatog na ngatog b. nagkaroon ng pag-asa c. makapangyarihan d. malakas na inalog
  • 27.
    23 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Bakit walang pagbabagong naganap sa mga dating lugar na nakita ni Crisostomo sa siyam na taong pagkawala niya sa Pilipinas. 2. Sa palagay mo, bakit mabagal ang pag-unlad ng Pilipinas noong panahon ng Kastila? 3. Paano nakita ang bangkay ng matandang Kastila na si Don Eibarramendia? Ano sa palagay mo ang tunay na dahilan ng kanyang pagkamatay? 4. Bakit hindi masasabing makapangyarihan si don Rafael at Kapitan Tiago samantalang dalawa sila sa mga pinakamayamang tao sa San Diego. 5. Bakit tila hindi ikinatuwa ni Crisostomo ang sinabi ng utusan tungkol sa ipinagagawa ng kurang malaki sa nitso ng ama?
  • 28.
    24 Sino ang Nagwika 2.“Maaaringako’y nakalimutan ng aking bayan, ngunit ako ay hindi kailangan nakalimot sa aking bayan”. 1. “May kapangyarihan tayo dahil pinaniniwalaan tayo. Kapag may kumakalaban sa atin, pinaparatangan ng pamahalaan na erehe ang kalaban natin”. 4.“Hindi ko naman po inilibing ang inyong ama sa libingan ng mga Intsik. Naniniwala po akong mas makabubuting anurin na lamang ang bangkay kaya’t itinapon ko ito sa ilog”. 3.“Natuto nang lumaban ang mga Indio. Nagigisng na sila sa kanilang kalagayan”. 5.“Kalilibing pa lang nitong hinuhukay natin, kaya naman pala ang baho ng amoy.Tila may dugo pa ata ang buto kaya’t grabe ang sangsang”
  • 29.
    1 2 34 5 Nilalaman ng Komik Istrip Walang malinaw na pinapaksa sa usapan sa komik istrip. Hindi gaanong malinaw ang komik istrip. Ilang nilalaman ay bahagyang lumayo sa pinapaksa. Makabuluha n ang inilahad ng komik istrip. Napakahusay ng nilalamanng komik istrip. Kaangkupan ng Salitang Ginamit Hindi angkop ang mga salitang ginamit. Hindi gaanong angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Mahusay ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Angkop na angkop ang mga salitang ginamit sa komik istrip. Rubric sa Pagsasatao 1 2 3 Malikhaing Pagguhit Sapat at angkop ang pagguhit ng tagpong nasasaad sa usapan. May ilang pagguhit na hindi malinaw. Kakulangan ng kakayahan sa pagguhit sa usapan kaya di makatotohanan ang inilarawan. Pagpapalutang ng Karakter sa Diyalogo Napatingkad ng diyalogo ang ugali ng tauhan. Hindi gaanong makita ang totoong karakter ng tauhan. Salat sa pagpapalutang ng karakter ang diyalogong nilikha. Kawastuhan ng Paggamit ng Bantas Marami sa mga ginamit na bantas ay hindi tama o wasto. Halos lahat ng mga bantas na ginamit ay tama. Mahusay at wasto ang pagkakamit ng bantas. 25
  • 30.
    26 Napakahusay! Binabati kitadahil natapos mong muli ang ikalawang hamon, alam kong nagagalak ka pa sa susunod nating pupuntahan. At dahil napagtagumpayan mo ang unang Pook 2 ay maaari mo ng ipatala ang iyong iskor sa iyong guro. Halika na, sumama sa amin sa susunod na pook.
  • 31.
    Kabanata XV Ang mgaSakristan Si Crispin at Basilio ay magkapatid na sakristan. Nagtatrabaho sila sa simbahan na taga kampana na sineswelduhan lang ng 2.00 kada buwan. Pinapalo sila at pinagbintangan na mgananakaw sa simbahan. Kapag nalaman ito ni Sisa ay siguradong magagalit ito. Para sa gawaing ito, kailangang mong basahin muna ang mga teksto para masagutan ang mga sumusunod na pagsubok. 27 Kabanata XIV Si Pilosopo Tasyo Si Pilosopo Tasyo ay dating Don Anastacio. Dahil sa katalinuhan, pinatigil saiya sa pag-aaral ng kanyang ina dahil ang gusto nito para sa anak ay maging isang pari.
  • 32.
    Kabanata XVI Si Sisa SiSisa ay nakatira sa isang maliit na dampa na sa labas ng bayan. May isang oras din bago marating ang kanyang tirahan mula sa kabayanan. Kapuspalad si Sisa sapagkat nakapag-asawa siya ng lalaking iresponsable, walang pakialam sa buhay, sugarol at palaboy sa lansangan. Si Sisa lamang ang kumakalinga kay Basilio at Crispin. Dahil sa kapabayaan ng kanyang asawa, naipagbili niya ang mga alahas niya ng siya ay dalaga pa. Minsan lang umuwi ang kanyang asawa at sinasaktan pa siya. Kabanata XVII Si Basilio Napatigagal si Sisa nang dumating si Basiliong sugatan ang ulo. Dumadaloy ang masaganang dugo. Tinanong ni Sisa kung bakit naiwan si Crispin. Sinabi ni Basilio na napagbin- tangan na nagnakaw ng dalawang onsa si Crispin. Hindi niya sinabi ang parusang natikman ng kapatid sa kamay ng sakristan mayor. 28
  • 33.
    Kabanata XVIII Mga KaluluwangNaghihirap Dumeretso si Sisa sa ksina ng kumbento. Nakiusap si Sisa sa tagapagluto kung maari niyang makausap ang pari. Pero, sinabi sa kanyang hindi sapagkat may sakit ito. Tinanong niya ang tagapagluto, Kung nasaan si Crispin. Ang sagot sa kanyang tanong ay parang bombang sumabog sa kanyang pandinig: Si Crispin ay nagtanan din pagkatapos na makapagnakaw ng dalawang onsa at pagkawala ng pagkawala ng makapatid. Naipagbigay alam na ng alila sa utos ng kura ang pangyayari sa kwartel. Ang mga guwardiya sibil ay maaring nasa dampa na nina Sisa upang hulihin ang magkapatid, pagdiin pa ng alila. 29
  • 34.
    Talasalitaan A. Suriin angbawat pares ng salita nanakasulat nang mariin sa bawat pangungusap. Isulat ang titik sa loob ng panaklong kung ang mga ito ay: 1. Si Tandang Tasyo ay isang henyo at dahil sa katangiang taglay niya ay itinuturing siyang napakatalino. ( ) 2. Ang pinangambahan ng kanyang ina at ipinagwalang-bahala ay baka sa labis na katalinuhan ay makalimot si Tasyo sa pagdarasal. ( ) 3. Ang madilim na kalangitan ay nagbabadya ng pagdating ng isang malakas na unos at nagpapahiwatig ito ng masamang mangyayari. ( ) Binabati kita! Sige maari mo ng sagutan ang mga panghuling katangungankatanunga n para sa pa una nating misyon. A – magkasingkahulugan B – magkasalungat C – walang kaugnay sa isa’t-isa 30
  • 35.
    31 B. Hanapin saloob ng kahon ang mga salita o pariralang kaugnay ng salitang nakasalungguhit. Isulat ang titik ng napiling sagot sa patlang. a. pinagbayad b. senyales ng kadahupan ng pamlya c. pagsabay ng matinding kulog at kidlat d. tatlumpu’t dalawang piso 4. Patuloy ang pagsungit ng panahon, bymubuhos ang malakas na ulan at ________. 5. Ang damit na suot ni Crispin ay gulanit na __________. 6. Ang dalawang onsa ay katumbas ng _________. Talasalitaan
  • 36.
    Talasalitaan B. Narito angisang crossword puzzle. Bilugan ang salitang-ugat ng mga ibinigay na kahulugan. Gamitin sa sariling pangungusap ang mga salitang-ugat nabinilugan. Isulat ang pangungusap sa loob ng banga 7. sakim – gaham Pangungusap: Ang sakim na asawa ni Sisa ay isang lalaking walang puso. BANGA BANGA BANGA 8. maitustos – maipanggastos Pangungusap: Ang kaunting alahas ni Sisa ay naibenta upang may maitustos sa masamang bisyo ng asawa. 9. namumurok – matambok Pangungusap: Ang dati niyang namumurok na pisngi ay nahumpak na dala ng mabigat na suliranin 10. sukab – taksil Pangungusap: Ang isang taong sukab ay dapat tumigil sakanyang masamang gawi. 32
  • 37.
    33 1. Sa palagaymo, may magagawa kaya si Basilio para hindi saktan si Crispin ng sakristang mayor? 2. Mayroon pa bang Sisa sa kasalukuyan? Magbigay ng halimbawa? 3. Ano raw ang kadalasang dahilan kung bakit sila napagbibintangang magnanakaw? 4. Makatwiran bang hindi isama ni Basilio ang kanyang plano? Panindigan. 5. Kung nalalaman mong wala kang kasalanan sa binibintang sa iyo, paano mo ipaglalaban ang iyong karapatan. Paunlarin ang Pang-unawa
  • 38.
    34 Sino ang Nagwika 4.“Hindimo ba hihitayin ang mga anak mo? Sabi ni PilosopongTasyo’y nakababasa na si Crispin.At si Basilio’y mag-uuwi ngayon ng kanyang sahod”. 2. “Mabuti at banal ang paniniwalang may purgatoryo sapagka’t ang mga tao’y nagpapakabuti dahil natatakot maparusahan.”. 5.“ Ayoko na pong magsakristan nany. Magpapastol na lamang ako at magsasaka. Magiging malayo tayo at madadalas tayong magkakasalo sa pagkain”. 1.“Hindi masamang makatisod ng basura ngunit naghihintay ako ng lalong mabuting bagay. Iyang mga kidlat na papatay ng tao at susunog ng mga buhay ”. 3.“Sana pala’y ninakaw kona lang talaga iyon. Kung ako sana ang kumuha’y mailalabas ko talaga iyon.At kung mamamatay man ako, maibibili ko ang nanay ng bagong damit”.
  • 39.
    35 Rubric sa Paggawang Diyalogo Pamantayan 1 2 3 4 Diyalogong Nabuo Lubhang kulang ang pagkakabuo ng diyalogo Bahagyang may kakulangan sa diyalogo. Mahusay ang diyalogong nabuo. Napakahusay ng nabuong diyalogo. 1 2 3 Katapatan Hindi kinakitaan ng katapatan sa ginawang diyalogo. Malayong kinakitaan ng katapatan sa ipinahayag sa diyalogo. Kinakitaan ng kapatan ang mga ipinahayag sa diyalogo. Mga Salitang Ginamit Hindi wasto ang mga salitang ginamit May ilang salitang ginamit nang wasto sa diyalogo. Napakahusay ang mga salitang ginamit sa diyalogo.
  • 40.
    36 Napakahusay! Napagtagumpayan mong masagutan ang lahatng pagsubok. Maaari mo ng maipatala ang iyong iskor sa iyong guro. Kunin ang nakahandang treasure at ikaw ay makakadako na sa ating susunod na misyon. Handa ka na ba? Nasasabik na ako! Tara at tuklasin pa natin lalo ang hiwagang bumabalot sa San Diego Guntingin dito.
  • 41.
    Mabuhay! Salamat samuling pagsama mo sa amin ng aking kaibigan sa pangalawang misyon na ito. Nagagalak ako dahil malapit na nating matapos ang ating tatlong misyon. Muli samahan at tulungan mo kaming matapos ang mga pagsubok na ibibigay sa atin. Halika na! Binigyan ng Diyos ng Pag-iisip ang tao upang Maging Sandata sa Anumang Suliraning Kahaharapin 37
  • 42.
    Tulungan sina Poknatat Bokbok na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 38 Binigyan ng Diyos ng Pag-iisip ang tao upang Maging Sandata sa Anumang Suliraning Kahaharapin
  • 43.
    Kabanata XXI Mga Pagdurusani Sisa Lito ang isip na tumatakbong pauwi si Sisa. Matinding bumabagabag sa kanyang isip ang katotohanang sinabi sa kanya ng kawaksi ng kura. Para siyang tatakasan ng sariling bait sa pag-iisip kung paano maiililigtas sina Basilio at Crispin sa kamay ng mga sibil. Tumindi ang sikdo ng kanyang dibdib nang papalapit na siya sa kanyang bahay ay natanaw na niya nag dalawang sibil na papaalis na. Saglit na nawala ang kaba sa kanyang dibdib. 39 Kabanata XIX Mga Suliranin ng Isang Guro Kahit na dumaan ang malakas na bagyo, ang lawa ay hindi gaanong nabagabag. Palibhasa it ay napapaligiran ng mga bundok. Sa tabi ng lawa, nag-uusap sina Ibarra at ang binatang guro. Itinuro ng guro kay Ibarra kung saang panig ng lawa itinapon ang labi ni Don Rafael.
  • 44.
    Kabanata XXIII Ang Piknik SiMaria Clara ay kaagapay ang mga matatalik nitong kaibigan na sina Iday, Victorina, Sinang at Neneng. Habang naglalakad masaya silang nagkukuwentuhan at nagbibiruan. Paminsan-minsa ay binabawalan sila ng mga matatandang babae sa pangunguna ni Tiya Isabel. Pero, sige pa rin ang kanilang kuwentuhan. Kabanata XXIV Sa Kagubatan Pagkatapos na makapagmisa ng maaga si Padre Salvi, nagtuloy ito sa kumbento upang kumain ng almusal. May inabot na sulat ang kanyang kawaksi. Binasa niya ito. Kapagdaka’y nilamutak ang liham at hindi na nag-almusal. Ipihanda niya ang kanyang karwahe at nagpahatid sa piknikan. Sagutin mo ang susunod na katanungan. 40
  • 45.
    41 Talasalitaan A. Matapos mongbasahing mabuti ang kabanata, lumikha ng sariling diyalogo upang magamit ang mga salitang hinango sa teksto. Isulat sa loobng speech balloon ang pahayag. 1. pananamlay Kapansin-pansin ang pananamlay ni Padre Salvi habang nagsasalita sa pulpito. 2. napahagulgol Napahagulgol si Sisa at parang pagod na pagod na sumalampak sa isang bangko nang marinig ang sinabi ng kusinero. 3. nagpalinga-linga Nagpalinga-linga ang kahabag-habag na si Sisa at mabilis na tumakbo sa kanilang tahanan.
  • 46.
    Naaalala mo paba ang apat na anyo ng salita? a. Payak – binubuo ito ng salitang-ugat b. Maylapi – mga salitang nilagyan ng panlapi c. Tambalan – binubuo ng dalawang salitang pinagsama na lumilikha ng ikatlong kahulugan d. Inuulit – inuulit ang salitang-ugat o ang unang pantig ng salitang-ugat B. Basahin ang mga pangungusap. Tukuyin kung anong anyo ng salita ang ginamit ng mga salitang may salungguhit. Titik lamang ang isulat sa patlang. 4. Ayon sa guro ang ama ni Crisostomo ay napakabait at napakalaki ng naitulong para sa ikasusulong ng edukasyon. 5. Nawawalan ng hilig sa pag-aaral ang mga bata dahil walang pangrahuyo sa kanila ang paaralan. 6. Kailangan ng mga mag-aaral ng isang gusali o isang paaralan sapagkat kadalasan ang pagtuturo ay ginagawa sa silong ng kumbento o kaya sa tabi ng karwahe ng kura. 7. Nagitla si Padre Damaso dahil sa marunong nang magsalita ng Kastila ang guro. 42
  • 47.
    C. Basahin angmga pangungusap na nakasulat sa larawan ng buwaya. Ibigay ang kasingkahulugan ng salita o mga salitang nakapahilig sa pamamagitan ng paglalagay ng titik sa mga patlang upang mabuo ang salita. 1. Itikom mo ang iyong bibig upang hindi magising ang batang paslit na nahihimbing sa pagkakatulog. 3. Sa pamamagitan ng munting tulong ay mapawi ang luha at pighati ng mga naging biktima ng bagyong Ondoy. N__ __I__A__A 43 2. Nakiumpok sa pulong ang ilang mga mama- mayan upang pag-usapan ang gagawing pagtulong sa mga nasalanta ng bagyong Ondoy. __U__ __H__ __ __K __ __W__L__
  • 48.
    44 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Kung ikaw si Sisa, ano ang iyong gagawin kapag ikaw ay inalipusta ng taong tulad mong mahirap? 2. Ano ang ilan sa mga binanggit na sagabal sa pag-aaral ng mga bata? 3. Tama lang ba na manahimik ang guro sa ginagawa ni Padre Damaso sa kanya? Pangatwiranan. 4. Kung ikaw ang nasa katayuan ni Maria Clara, makakaramdam ka rin ba ng takot dahil ang iyong kasintahan ay nasa panganib? Pangatwiranan. 5. Kung ikaw ang nasa katayuan ni Ibarra, ipahahanap mo rin ba si Sisa para siya ay ipagamot? Bakit?
  • 49.
    Rubric sa Pag-iisipng Kritikal Pamantayan 1 2 3 Makatarungan ba ang ibinigay na opinyon? Walang basehan ang ibinigay na opinyon May pinagbatayan ang opinyong ibinigay subalit hindi masyadong nakapanghikayat Makatarungan at may basehan ang opinyong ibinigay Posible ba o nangyari o makatotohanan Hindi makatotohanan ang ibinigay na solusyon Posibleng hindi mangyari ang ibinigay na solusyon Praktikal at posible ang iminungkahing solusyon 1 2 May damdamin bang namahay sa bawat isa? Walang damdaming namahay sa bawat isa. Punong-puno ng damdamin ang namayani sa puso ng bawat isa. Kinakitaan ba ng pag-iisip nang kritikal o para may masabi lang Hindi nag-iisip kung kaya’t may kalabuan ang mga sinasabi Pinag-isipang mabuti ang mga kasagutang ibinigay. 45
  • 50.
    Kabanata XXVII Sa PagtakipSalim Sa lahat ng may handaan sa pista ng San Diego, isa kay Kapitan Tiyago ang pinakamalaki. Sinadya niyang higitan sa dami ng handa ang mga taga lalawigan dahil kay Maria at Ibarra na kanyang mamanugangin. Dahil si Ibarra ay pinuri pa ng isang tanyag na diyaryo sa Maynila sa pagsasabing siya ay bihasa at mayamang kapitalista, Kastilang-Pilipino at iba pa. Kabanata XXV Sa Tahanan ng Pilosopo Nagpatuloy na magkaroon ng tunggalian ng paniniwala sina Mang Tasyo at Ibarra. Ayon pa rin ay Mang Tasyo ang gobyerno ay kasangkapan lamang ng simbahan. Na ito ay matatag sapagkat nakasandig sa pader ng kumbento at ito ay kusang babagsak sa sandaling iwan ng simbahan. 46
  • 51.
    Kabanata XXXI Ang Sermon Pinatunayanni Padre Damaso na kaya niyang magsermon sa wikang kastila at Tagalog. Humanga si Pari Sibyla sa pagkabigkas ni Padre Damaso at si Padre Martin ay napalunok ng laway dahil sa alam niyang higit na magaling ang pambungad na iyon sa kanyang sariling sermon. Kabanata XXXII Ang Panghugos Ipinakita ng taong madilaw kay Nor Juan kung paano niya mapapagalaw ang pampakilos ng kalong ang kanyang itinayo. Sabi nito ay mayroong walang metro ang taas , nakabaon sa lupa ang apat na haligi. Sa haligi nakasabit ang malalaking lubid kayaq tila napakatibay ng pagkayari at napakalaki. Ang bandang itaas naman ay mayroong banderang iba-iba ang kulay. 47
  • 52.
    48 A. Basahin angpangungusap at ibigay ang pangungusap at ibigay ang kasingkahulugan ng salitang nakapahilig. Isulat ang mga kulang sa bawat kahon. May ilang titik na ang kahon upang maging madali sa iyo ang pagbibigay ng kahulugan. 1. Mababanaag sa kanyang mga mata ang pangungulila sa inang mapagmahal at mapag-aruga. M I II 2. Kahabag-habag ang sinapit ng mga pianslang sa Maguindanao dahil hanggang ngayon ay hindi pa nila natatamo ang katarungan. aA W W 3. Maraming lamang iba’t-ibang gulay ang bakol ng tindera sa palengke. S L 4. Huwag nating pandirihan ang mga taong may sakit na ketong. A I T B L T Talasalitaan
  • 53.
    49 B. Ibigay angkasingkahulugan ng mga salitang may salungguhit. May mga palatandaan na ibinigay sa bawat salita. 5. Ipinalalaganap ng aming kura paroko ang mabuting balita tungkol sa pagmamahal at pagsasakripisyo ni Hesus sa sanlibutan __ __ __n__k__ __ a__ 6. Nagtimpi ako sa galit nang malaman kong inalipusta nila ang aking mga magulang. __a__p__ __ i__ 7. Pinayuhan ni Elias si Ibarra na huwag lalapit sa batong ihuhugos para hindi siya mapahamak. i__u__u__ __ g C. Magbigay ng mga salita o pariralang maiuugnay sa mga salitang nakapahilig sa loob ng pangungusap. 8. Nilagyan ng palitada ng sepulturero ang lahat ng libingan ng mga yumao 9. Nais maparam ang lungkot ng ina nang mawalay siya sa kanyang anak. 10. Nabuwal ang lahat ng mga puno dahil sa lakas ng bagyong Pepeng.
  • 54.
    50 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Ipaliwanag ang pahayag ni Pilosopo Tasyo “Tandaan mo na ang umiwas sa bala ay hindi karunungan, ang masama ay labanan ang bala nang walang kalaban-laban. 2. Kung ikaw si Maria Clara, ibibigay mo rin ba ang regalong bigay sa iyo ng iyong ama? Bakit? 3. Kung ikaw si Ibarra, ano ang gagawin mo kung ikaw ang pinariringgan sa sermon ni Padre Damaso? Ipaliwanag. 4. Paano nakaligtas si Ibarra sa masamang balak ng taong madilaw? 5. Kung ikaw si Ibarra, paano mo susuklian ang pagliligtas sa iyo ni Elias sa kapahamakan.
  • 55.
    51 Sino ang Nagwika 1.“Ang pamahalaan ay walang ibang pinakikinggan kundi ang kura. Naniniwala ang simbahan na kaya matatag ang pamahalaan ay dahil nakasandal ito sa kanila 3. “Kung ang isalubong sa iyong pagdating ay masayang mukha’t may pakitang giliw, Lalong pakaingata’t kaaway na lihim.”. 4. “ Ang umiwas sa punglo ay hindi karuwagan subalit kamangmangan ang sumagupa sa kamatayan”. 2. “Hindi kainlanman makalalaya sa pagkaalipin ang bayan hangga’t hindi ang bayan ang pinakikinggan ng pamahalaan”. 5. “ Bakit ako yuyukod kung hindi kailangan? Bakit ako susuko kung kaya kong lumaban”.
  • 56.
    52 Rubric sa Paglikhang Sampung Utos Upang Maiwasan ang Makasakit ng Kapwa Pamantayan 1 2 3 Kalinawan ng Mensahe Magulo at hindi naibigay ang tamang mensahe nais iparating. May kalabuan ang mensaheng ipinakita. Malinaw at maayos ang mensaheng nais ipakita. 1 2 3 Pagiging Makatotohanan sa Ibinigay na Kasagutan Hindi makatotohanan ang mga ibinigay na kasagutan. Marami-raming kasagutan ang hindi makatotohanan. May katotohanan ang lahat ng mga ipinahayag. 1 2 Paggamit ng Nakahihikayat na Salita Walang mga salitang ginamit na panghihikayat Gumamit ng mga salitang nakahihikayat. Tamang Pagbabaybay ng mga Salita Maraming dapat ayusin sa pagbabaybay. Maayos ang pagbaybay ng mga salita.
  • 57.
    54 Huwag mong kakalimutang ipatala angiyong iskor ha. Tara’ t lutasin na natin muli ang lahat ng katanungan sa susunod na pagsubok. Mahusay Kaibigan! Nasa panghuling pook kana ng pangalawang misyon. Kaunting paghihintay na lang at makukuha mo na ang susunod na treasure.
  • 58.
    Kabanata XXXIII Malayang Kaisipan Panauhinni Ibarra si Elias. Hiningi ni Elias sa binata na ipaglihim nito ang pagbibigay niya ng babala sa kanya. Isa pa, si Elias ay nagbabayad lamang ng utang na loob sa kanya. Ipinaliwanag din niya na dapat pa ring mag-ingat si Ibarra sapagkat sa lahat ng dako ito ay mayroong kaaway. 17 Kabanata XXXIV Ang Pananghalian Patapos na ang tanghalian nang dumating si Padre Damaso. Lahat bumati sa kanya, maliban kay Ibarra. Nahalata ng alkalde na panay ang pasaring ni Pari Damaso kay Ibarra. Sinikap na ibahin nito ang usapan, pero patuloy ang pari sa pagsasaring. Walang kibo na lamang si Ibarra. Pero, nang ungkatin ni Pari Damaso ang tungklol sa pagkamatay ng ama ni Ibarrangmay kasamang pag- aglahi. Sumulak ang dugo ni Ibarra. Biglang dinaluhong niya si Pari Damaso at sasaksakin nito sa dibdib. Pero, pinigilan siya ni Maria. 55
  • 59.
    Kabanata XXXV Mga Usap-usapan Angmga pangyayaring namagitan kina Ibarra at Padre Damaso ay madaling kumalat sa buong San Diego. Sa mga usapan, hindi matukoy kung sino ang may katwiran sa dalawa. Handa ang binata na dungisan ang kamay nito sa sinumang lumapastanganan sa kanyang ama. 56 Handa ka na ba para sa mga huling pagsubok sa Misyon 2? Halika na at samahan mo kaming lutasin ang lahat ng mga ito.
  • 60.
    57 Talasalitaan A. Hanapin saHanay B ang kahulugan ng salitang may salungguhit sa Hanay A. Titik lamang ang isulat sa patlang. A ___1. Maraming natuwa sa mungkahi ng mabunying pinuno kaya ang lahat ay nagpasalamat. ___2. Hindi nila nagustuhan ang mapanlibak na ngiti ng pinuno ng kabilang panig habang nagsasalita ang pinuno ng kanilang samahan. ___3. Ikinagulat ng lahat ang kanyang panukala dahil hindi nila ito inaasahang matupad niya. ___4. Nakaiiwa ang kanyang sinabi noon sa pulong kaya hindi na muli siyang inanyayahan ng samahan. ___5. Ang kanilang napagkayarian sa pulong kahapon ay usigin ang may gawa ng pandaraya. B a. mungkahi b. umawat c. nakasasakit ng damdamin d. masaya e. litisin f. mapang-uyam
  • 61.
    58 B. Hanapin sakahon at kulayan ang kahulugan ng salitang may salungguhit sa pangungusap at isulat ito sa patlang. __________1. Marami ang sumang-ayon sa kanyang inihayag na palagay ukol sa magiging kinabukasan ng bayan sa mga politikong nakaposisyon. __________2. Marami ang nais umawat ngunit lahat sila ay walang lakas ng loob upang ito ay isagawa dahil sa takot. __________3. Kailanman ay hindi matutupad ang isang adhikain hangga’t watak-watak ang mga taong kasapi sa samahan. __________4. Masayang namamasyal sa liwasan ang mag-anak nang biglang umulan nang malakas. __________5. Nagtimpi lamang siya kaya hindi na lumala pa ang kanilang away. O P I S I N A O P U M I G I L S P B A E I O U L L E G A T A T H I W A H I W A L A Y S A G U A S N R A P I S A N L I L O W B I G Y L A N A G P I G I L Y O G A T O K M A S I P A G N R P O N M L N I H G E D K B A
  • 62.
    59 Sino ang Nagwika 1.“Ako naman ang pakinggan ninyo sa aking mga sasabihin. Pinakaiwas-iwasan ko ang taong ito subalit dinala siya sa akin ng Diyos para ako ang humatol!”. 2. “Ano ang mas mahalaga sa iyo, ang limampung libong piso o ang kaligtasan ng iyong kaluluwa?”. 4. “Karangalan ng magulang na ipagtanggol ng anak”. 3. “Si Padre Damaso ay nag-asal bata at si Ibarra ang nag- ugaling matanda” 2. “Ipinausig niya ang aking ama at ipinabilanggo. Hindi pa iyon naging sapat sa kanya. Pati ang libingan ng aking amam ay kanyang hinamak. Ngayon at patuloy pa din ang kanyang panghahamak at pang- aalipusta
  • 63.
    60 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Sa pag-uusap nina Ibarra at Elias, nasabi ng huli na buong-buo ang pananalig niya sa Diyos at wala na siyang tiwala sa tao. Sa iyong palagay, may tiwala ba si Elias kay Ibarra? Magbigay ng patunay. 2. Kung ikaw si Ibarra, gagawin mo rin ba ang ginawa niya kay Padre Damaso pagkatapos mong marinig ang iyong panlalait sa iyong ama? Paaawat ka rin ba kay Maria Clara? Ipaliwanag. 3. Sa kababaihang nag-uusap tungkol sa pangyayaring kinasangkutan nina Padre Damaso at Ibarra, sino ang iyong pinapanigan? Bakit? 4. Kung ikaw si Maria Clara, paano mo haharapin ang suliranin tungkol sa pagbabawal sa iyo na makipag-usap kat Ibarra? 5. Bakit nais isama ng Kapitan Heneral sa Espanya si Ibarra? Pumayag ba si Ibarra? Bakit?
  • 64.
    Rubric sa GawaingKolaboratibo Pamantayan 1 2 3 4 Kalinawan ng Layunin Hindi malinaw sa mga kasapi ang layunin ng gawain. Hindi gaanong malinaw sa mga kasapi ang layunin ng gawain. Malinaw sa halos lahat ng kasapi ang layunin ng gawain. Malinaw na malinaw sa lahat ng kasapi ang layunin ng gawain. Pagsasaalang- alang sa Damdamin ng Bawat Kasapi Hindi nagpapakita ng pagsasaalang- alang sa damdamin ng mga kasama ang lahat ng kasapi kaya marami sa mga katanungan ang hindi nasasagot Iilan lamang sa mga kasapi ang nagpakita ng pagsasaalang- alang sa damdamin ng mga kasama kaya may mga katanungang hindi nasagot Halos lahat ng kasapi ay nagpakita ng pagsasaalang-alang sa damdamin ng mga kasama kaya nasagot ang lahat ng mga katanungan. Isinaalang-alang ng lahat ng kasapi ang damdamin ng bawat isa kaya naging maganda ang daloy ng usapan. Pakikiisa ng Bawat Kasapi Hindi nakiisa ang bawat kasapi sa pagsagot sa mga katanungan. Iilang kasapi lamang ang nagbahagi ng sariling kuro sa pagsagot sa mga katanungan. Halos lahat ng mga kasapi ay nagbahagi ng sariling kuro upang magkaroon ng malinaw na kasagutan sa bawat katanungan. Nagbahagi ang lahat ng mga kasapi ng sariling kuro upang magkaroon ng malinaw na kasagutan sa bawat katanungan. 1 2 3 Pagsasagawa ng Gawain Hindi natapos ang gawain. Natapos ang gawain Natapos ang gawain nang buong kasiyahan 61
  • 65.
    Dadako na tayosa ating panghuling Misyon. Huwag mong kakalimutang ipatala ang iyong iskor ha. Ihanda na muli ang iyong treasure at aalis na muli tayo! Huwag na nating patagalin ito. Halina kayo! YEHEY! Napagtagumpayan natin ang mga hamon sa Misyon 2. Nakalampas na rin tayo sa 6 na pook. Tatlong istasyon na lamang at magiging matagumpay na ang ating Laktay Turo. Guntingin dito. 62
  • 66.
    Ang ating unangkailangang mapagtagumpayan ang ang Misyon 1. Binubuo ito ng tatlong pook. Maaari mo ba kaming tulungan ng aking kaibigan na matapoos ang mga hamon at gawain sa bawat pook? Magsimula na tayo! Maka-Diyosatdakilaangsinumangnagsasakripisyo parasa bayanatsa kapwa 63
  • 67.
    Tulungan sina Doraat Kardo na matapos ang mga hamon sa bawat Misyon. 64 Maka-Diyos at dakila ang sinumang nagsasakripisyo para sa bayan at sa kapwa.
  • 68.
    Kabanata XXXVII Ang Kapitan-Heneral Pagkadatingng Kapitan-Heneral, ipinahanap niya kaagad si Ibarra. Samantala, kinausap muna niya ang binatang Taga-Maynila na nagkamaling lumabas habang nagsesermon sa misa si Padre Damaso. Ang paglabas ng binata sa simbahan ay ikinagalit ni Damaso. Namumutla at nginig ang buong katawan ng binata ng pumasok siyang kausapin ng Heneral. Ngunit, ng lumabas na ito, nakangiti na siya. Ito ay tanda ng mabuting ugali ng Kapitan-Heneral. Mayroon siyang panahon basta sa katarungan. Kabanata XXXIX Si Donya Consolacion Kahit na napatapat ang prusisyon sa bahay ni Donya Consolacion ay pinid na pinid. Nang umagang iyon,ang asawa ng alperes at paraluman ng mga guwardiya sibil ay hindi nakapagsimba. Paano hindi siya pinayagang lumabas ng kanyang asawa. Ikinahihiya ng alperes ang katawa-tawang pagdadamit nito. Ang kanya namang amoy katulad ng kalaguyo ng mga guwardiya sibil. Pero, para sa sarili ni Donya Consolacion siya ay higit pa ngang maganda kaysa kay Maria Clara. 65
  • 69.
    Kabanata XL Ang Karapatanat Lakas Mag-iikasampu na ng gabi ng paisa-isang sindihan ang mga kuwitis. Ang huling pailaw ay parang bulkan habang ang daan ay naliliwanagan ng ‘luces de Bengala’ na siyang nagsisilbing ilaw sa mga taong naglalakad patungo sa liwasang bayan. Tapos na ang unang bahagi ng dula nang pumasok si Ibarra. Umugong ang bulungan, pero hindi ito pinansin ni Ibarra. Malugod na binati niya ang kasintahan at ang mga kasama nito. Kabanata XLII Ang Mag-asawang De Espadaña Dumating sa bahay ni Kapitan Tiago sina Dr. Tiburcio de Espadana, na inaanak ng kamag-anak ni Pari Damaso at tanging kalihim ng lahat ng ministro sa Espanya at ang kanyang asawa na si Donya Victorina na sa biglang tingin ay napapagkamalang isang Orofea. 66
  • 70.
    67 Kabanata XLVII Ang DalawangSenyora Habang nakikipaglaban ang lasak ni Kapitan Tiyago, magkaakbay naman na namamasyal sina Donya Victorina at Don Tiburcio upang malasin ang bahay ng mga Indio. Nang mapadaan ang Donya sa tapat ng bahay ng alperes nagkatama ang kanilang mga paningin. Parehong matalim. Tiningnan ng alperes ang Donya mula ulo hanngang paa, ngumuso at dumura sa kabila.Sinugod ng Donya ang alperes at nagkaroon ng mainitang pagtatalo… Binanggit ng Donya ang pagiging labandera ng alperesa samantalang pinagdidikdikan naman ng huli ang pagiging pilay at mapagpanggap na asawa ng Donya. Puyos sa galit, Habang hawak na mahigpit ang latigo ng alperes na nanaog si Donya Consolacion, upang daluhugin si Donia Victorina. Pero, bago mag-pang-abot ang dalawa, dumating ang alperes. Umawat si Don Tiburcio. Ang pangyayari ay sinaksihan ng maraming tao na nakatawag pansin ng kanilang pagtatalakan.
  • 71.
    Talasalitaan A. Isulat angnawawalang titik sa kahon upang mabuo ang kahulugan ng salitan may salungguhit sa pangungusap 1. Napasama siya sa masamang gawain dahil sa udyok ng kanyang barkada. 2. Siya ay bihasa sa pagpipinta kaya nakagawa siya ng isang obra maestra. 3. Nakahahapis ang kanyang sinapit kaya ninais ng lahat na tulungan siya. 4. Nangatal ang kanyang buong katawan nang masaksihan ang krimen na ipinakita sa telebisyon. I A T A A N L U T N T G B. Suriin ang mga salitang may salungguhit sa bawat pangungusap. Isulat sa unang kahon ang kahulugan nito at isulat ang kasalungat sa ikalawang kahon. 5. Upang hindi maabala sa pagtulog ang ma kasamahan, banayad siyang tumayo at lumabas ng silid. 6. Mainam ang ginawang pagtanggap sa kanya sa ibang bansa dahil sa mga karangalang kanyang natanggap. 7. Kahit aba lamang ang kanyang pinanggalingan, nakamit niya ang tagumpay dahil sa pagsisikap. Kahulugan Kasalungat 68
  • 72.
    69 B. Isulat sakahon ang mga kasingkahulugan ng salitang may salungguhit sa pangungusap. Piliin sa kahon ang mga sagot. ibubulgar tamang asal sukatan ng lakas magbibigay-galang pumigil binabaltak 8. Inutusan si Donya Victorina si Alfonso Linares na hamunin ng duwelo ang alperes sa pamamagitan ng rebolber. 9. Ang mga Pilipino ay dapat turuan ng urbanidad para matutong gumalang. 10. Binalaan ni Donya Victorina si Alfonso Linares na kapag hindi siya sumunod sa kanyang ipinag- uutos ay ibubunyag niya ang tunay nitong pagkatao.
  • 73.
    70 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Para sa iyo ano ang kahulugan ng prusisyon? 2. Kung ikaw ang alperes, ikahihiya mo ba si Donya Consolacion na iyong asawa? Ano ang dapat gawin ni Donya Consolacion upang ikarangal siya ng alperes? 3. Kung ikaw si Don Filipo, bilang tagapangasiwa ng palabas, ano ang iyong gagawin sa mga taong nais manggulo ng palabas? May karapatan ka bang gawin ito? Pangatwiranan ang sagot? 4. Kung ikaw si Don tiburcio papayag ka ba sa kagustuhan ni Donya Victorina na magpanggap bilang manggagamot? Pangatwiranan ang sagot. 5. Sa iyong palagay , dapat nbang sundin ni Lafonso Linares ang ipinag-utos ni Donya Victorina? Pangatwiranan
  • 74.
    71 Sino ang Nagwika 1.“Higit na nababagay sa Europa ang inyongkarunungan at talino”. 2. “Salamat po, subalit higit na maligayang mamuhay sa sariling lupain kung saan namuhay rin ang aking mga magulang”.”. 4. “Hindi ba’t isang kasamaan ang saktan ang isang mabuting Kristiyano? Pananagutan ninyo ang bagay na ito sa harap ng Diyos”. 3. “Vamos magcantar! 5. “ Ano na ba’ng nangyayari sa iyo Santiago? Naloloko ka na ba? Anong akala mo sa iyong anak? Para lang bang pagpapalit ng baro ang pagpapalit ng nobyo?
  • 75.
    72 Rubric sa PangkatangPagmamarka Pamantayan1 2 3 Nakikiisa sa Gawain Hindi nakiis sa gawain Hindi gaanong nakiisa sa Gawain Lubos na nakiisa sa gawain Ginampanan ang Gawaing Nakaatang Hindi ginampanan ang gawaing nakaatang. Nagampanan ang gawaing nakaatang Lubos na ginampanan ang gawaing nakaatang. MABUHAY! Dalawang pook na lang ang ating kailangan mapuntahan at matatapos na natin ang ating paglalakbay Ipatala mo na ang iyong iskor para makapunta na tayo sa susunod na pook. Sabik na sabik na ako sa ating pagtatapos.
  • 76.
    73 Kabanata L Ang mgaKaanak ni Elias Isinalaysay ni Elias ang kanyang kasaysayan kay Ibarra upang malaman nito na siya ay kabilang din sa mga sawimpalad. May 60 taon na ang nakakalipas, ang kanyang nuno ay isang tenedor de libros sa isang bahay- kalakal ng kastila. Kasama ng kanyang asawa at isang anak na lalaki, ito ay nanirahan sa Maynila.Isang gabi nasunog ang isang tanggapang pinaglilingkuran niya. Isinakdal ang kanyang nuno sa salang panununog. Palibhasay maralita at walang kayang ibayad sa abogado, siya ay nahatulan. Ito ay ipinaseo sa lansangan na nakagapos sa kabayo at pinapalo sa bawat panulukan ng daan. Buntis noon ang asawa, nagtangka pa ring humanap ng pagkakakitaan kahit na sa masamang paraan para sa anak at asawang may sakit. Nang gumaling ang sugat ng kanyang nuno, silang mag-anak ay namundok na lamang. Nanganak ang babae, ngunit hindi nagtagal namatay ito. Hindi nakayanan ng kanyang nuno ang sapin-saping pagdurusang kanilang natanggap. Nagbigti ito. Hindi ito naipalibing ng babae. Nangamoy ang bangkay at nalaman ng mga awtoridad ang pagkamatay ng asawa.Nahatulan din siyang paluin.Pero, ito ay hindi itinuloy at ipinagpalibansapagkat dalawang buwan siyang buntis nuon. Gayunman, pagkasilang niya, ginawa ang hatol. 73
  • 77.
    Kabanata LI Mga Pagbabago Hindinakaimik si Linares sapagkat nakatanggap siya ng liham mula kay Donya Victorina. Alam ni Linares na hindi nagbibiro ang Donya. Kailangang hamunin niya ang alperes subalit sino naman kaya ang papayag na maging padrino niya, ang kura kaya o si Kapitan Tiyago. Pinagsisisihan niya ang kanyang paghahambog at pagsisinungaling sa paghahangad lamang na makapagsamantala. Labis siyang nagpatianod sa kapritso ng Donya. Kabanata LIV Lahat ng Lihim ay Nabubunyag at Walang Di Nagkakamit ng Parusa Tinulungan ni Elias si Ibarra sa pagpili ng mga kasulatan. Sa mga kasulatan, nabasa niya ang tungkol kay Don Pedro Eibarramendia at tinanong niya kay Ibarra kung ano ang relasyon nito sa kanya. Halos nayanig ang buong pagkatao ni Elias nang sabihin ni Ibarra na iyon ang kanyang nuno na ipinaikli lamang ang apilyido. Isa pa, ito ay isang Baskongado. Natagpuan na ng piloto ang lahing lumikha ng matinding kasawian sa kanilang buhay. Kabanata LVI Ang mga Sabi at Kuro-kuro Hanggang sa kinabukasan sakmal pa rin ng takot ang buong bayan ng San Diego. Ni isa mang tao ay walang makitang naglalakad sa gitna ng daan. Tahimik na tahimik ang buong paligid. Pamaya-maya, isang bata ang naglakas loob na magbukas ng bintana at inilibot ang paningin. Dahil sa ginawa ng bata, nagsisunod ang mga iba na magbukas ng bintana. Ang mga magkakapit-bahay ay nagbalitaan. Lubhang kalagim-lagim daw ang nagdaang gabi tulad noong mandam- bong si Balat. Sa kanilang pag-uusap, lumilitaw na si Kapitan Pablo raw ang sumalakay. 74
  • 78.
    75 Talasalitaan A. Basahin angpangungusap na nakasulat sa loob ng larawan ng bangka. Ibigay ang kasingkahulugan ng salitang nakapahilig sa pamamagitan ng pagpuno ng titik sa bawat patlang na nakasulat sa larawan ng sagwan upang mabuo ang salita T__G__T__O__ 2. Ang isa sa mga kamag-anak ni Elias ay nakitang nakabulagta at wala nang buhay sa tabi ng puno ng bulak. N__K__H__N__U__A__ 3. Ang kapatid na babae ni Elias ay nakitang may nakatarak na balaraw sa kanyang dibdib. P__T__L__M M__N__G__G__W__4. Ang ama ni Elias ay pumasok bilang isang obrero sa mayamang angkan sa tayabas. 1. Sa isang mangangalakal na Kastila na tenedor de libros ni Elias
  • 79.
    76 B. Ayusin angmga titik sa hanay B upang mabuo ang kasingkahulugan ng mga salitang nasa loob ng panaklong sa hanay A. Isulat ang sagot sa patlang. 5. May mga pangyayari na naganap kay Laura na ngayon ay ( lumilito ) sa kanyang isipan kung kaya hindi niya maharap mabuti ang kanyang pag-aaral a. OLUGUMUG ________________ 6. Si Ibarra ay isang atong mabait subalit may mga kalaban siya na ang gusto ay ( mapalungi ) ang kanyang buhay. 7. ( Nagngingitngit ) ang kalooban ng ama pagkatapos mabatid ang mapait na sinapit ng anak. b. KAMAHAPAM ________________ c. TILGAAGAN ________________ C. Ibigay ang tinutukoy ng salitang may salungguhit. Hanapin ang kasagutan sa loob ng kahon at isulat ito sa patlang. ________8. May kumakalat na balita sa nayon na si Maria Clara ay tinangka raw itanan ni Crisostomo Ibarra. ________9. Nakita ng isang lalaki na kausap ni Hermana Pute sina Crisostomo Ibarra at Don Filipo na nasa tribunal. ________10. Ang kuwadrilyerong nakabantay ay kausap ni Bruno bago nagkaroon ng kaguluhan. korte ng katarungan karatig binalak patrolya napopoot
  • 80.
    77 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Sang-ayon ka ba sa ginawang pagpaparusa sa lolo ni Elias? Ito ba ay nagaganap pa rin sa kasalukuyan? Pangatwiranan. 2. Paano makatutulong ang mga mamayanan sa pagbabago ng isang bayan? 3. Sa iyong palagay, bakit gustong makausap ni Ibarra nang sarilinan si Maria Clara? 4. Ang ginawang aglisan kaya ni Elias sa tahanan ni Ibarra nang matuklasan niya ang iniingatang papeles nito ay nangangahulugan na hindi na niya tutulungan ang huli? Patunayan ang iyong sagot. 5. Pangkaraniwan ba sa ating kultura na pagkatapos ng sang kaguluhan ay pag-uusapan at kung ano-anong sabi-sabi ang kumakalat?
  • 81.
    Rubric sa CharacterSketch at Pagsulat ng talata Pamantayan 1 2 3 4 Mabisang pag- uugnay ng Tauhan sa Iginuhit Walang kaugnayan ang iginuhit sa tauhan. Hindi naging mabisa ang pag- uugnay ng tauhan sa iginuhit. Mahusay rin ang ginawang pag- uugnay ng tauhan sa iginuhit. Napakahusay ng pagkakaugnay ng tauhan sa iginuhit. Epektibo ng Pagpapaliwan ag ng Konsepto sa Talata Hindi naging epektibo ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Hindi malinaw na naipaliwanag ang konsepto sa talata. Hindi msyadong malinaw at epektibo naman ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Napalinaw at epektibo ang pagpapaliwanag ng konsepto sa talata. Malikhain / Masining Hindi naging malikhain sa paggawa ng character sketch. Hindi gaanong naipakita ang pagiging malikhain at masining sa paggawa ng character sketch. Naipakita rin ang pagiging malikhain at masining sa paggawa ng character sketch. Buong husay na naipakita ang pagiging malikhain at mabisa sa paggawa ng character sketch. Kaangkupan ng Talata Hindi angkop ang talata na ginawa sa character sketch. Hindi gaanong naipaliwanag ang nais sabihin sa talatang isinulat. Mainam na naipaliwanag ang nais sabihin sa talatang naisulat Maliwanag na maliwanang na naihayag ang nais sabihin sa talata. 78
  • 82.
    79 Tara! ipagpatuloy na natinang ating huling misyon. Nakakatuwa! dadako na tayo sa panghuling pook para sa ating huling misyon. Nakakagalak ako! Guntingin dito.
  • 83.
    Kabanata LX Ikakasal nasi Maria Clara Dumating sa bahay ni Tiyago si Linares at ang mag-asawang de Espadaña na kapwa itinuring na pangkat ng makapamahalaan. Sinarili ni Donya Virtorina ang usapan. Sinabi na kung babarilin si Ibarra, yon ang nararapat sapagkat siya ay isang pilibustero. Bagama’t namumutla at mahina si Maria, kanyang hinarap ang mga bisita. Humantong ang usapan tungkol sa pagpapakasal nina Maria at Linares. Nagkayarian din na magpapapista si Tiyago. Sinabihan niya si Tiya Isabel na kung ano ang nasa loob ni Maria tungkol sa napipinto nitong pakikipag-isang dibdib. Sa wari, desidido na si Tiyago na ipakasal si Maria sapagkat nakini-kinita niyang siya’y maglalabas-masok sa palasyo sa sandaling maging manugang niya si Linares. Si Linares ang tagapayo ng Kapitan Heneral, kaya’t inaakala ni Tiyago na siya ay kaiinggitan ng mga tao. 80
  • 84.
    81 Kabanata LXII Ang Pagtatapatni Padre Damaso Hindi napansin ni Maria ang maraming regalo na nakabunton sa itaas ng hapag. Ang mga mata niya ay nakapako sa diyaryong nagbabalita tungkol sa pagkamatay o pagkalunod ni Ibarra. Pero, hindi naman binabasa ni Maria ang dyaryo. Pamaya-maya dumating si Pari Damaso na hinilingan kaagad ni Maria na sirain ang kasunduan ng kanyang kasal kay Linares at pangalagaan ang kapakanan ng ama. Sinabi ni Maria na ngayong patay na si Ibarra walang sinumang lalaking kanyang pakakasalan. Dalawang bagay na lamang ang mahalaga sa kanya, ang kamatayan o ang kumbento.Napagmuni ni Pari Damaso na pinaninindigan ni Maria ang kanyang sinabi, kaya humingi ito ng tawad sa kanya. Napahagulgol pa ito ng malakas habang binibigyan diin niya ang walang kapantay na agtingin kay Maria. Wala siyang nagawa kundi pahintulutan na pumasok sa kumbento si Maria kaysa piliin nito ang kamatayan.
  • 85.
    Kabanata LXIII Ang NocheBuena Noche buena na, ngunit ang mga taga-San Diego ay nangangatog sa ginaw bunga ng hanging amihan na nagmumula sa hilaga. Hindi katulad ng nakaraan na masayang- masaya ang mga tao. Ngunit ngayon lungkot na lungkot ang buong bayan. Wala man lamang nakasabit na mga parol sa bintana ng bahay. Kahit na sa tahanan ni Kapitan Basilio ay wala ring kasigla-sigla. Kausap ng kapitan si Don Filipo na napawalang sala sa mga bintang na laban dito nang mamataan nila si Sisa na isa ng palaboy pero hindi naman nananakit ng kapwa.Nakarating na si Basilio sa kanilang tahanan. Pero, wala ang kanyang ina. Paika-ika niyang tinalunton ang landas patungo sa tapat ng bahay ng alperes. Nanduon ang ina, umaawit ng walang katuturan. Inutusan ng babaing nasa durungawan ang sibil na papanhikin si Sisa. Subalit nang makita ni Sisa ang tanod, kumaripas ito ng takbo. Takot. Hinabol ni Basilio ang ina, pero binato siya ng alilang babaing nasa daan. 82
  • 86.
    Kabanata LXIV Katapusan Magmula ngpumasok sa kumbento si Maria, nanirahan na si Padre Damaso sa Maynila. Namatay si Padre Damaso sa sama ng loob. Sa kabilang dako, si Padre Salvi habang hinihintay niya ang pagiging obispo ay nanungkulan pansamantala sa kumbento ng Sta. Clara na pinasukan ni Maria Clara. Kasunod nito ay umalis na rin sa San Diego at nanirahan na sa Maynila. Ilang linggo naman bago naging ganap na mongha si Maria, si Kapitan Tiyago ay dumanas ng sapin-saping paghihirap ng damdamin, nangayayat ng husto, naging mapag-isip at nawalan ng tiwala sa mga kainuman. Pagkagaling niya sa kumbento, sinabihan niya si Tiya Isabel na umuwi na ito sa Malabon o sa San Diego sapagkat gusto na lamang mabuhay mag-isa. 83
  • 87.
    84 Talasalitaan A. Hanapin sahanay B ang kahulugan ng mga salitang may salungguhit sa hanay A. Titik lamang ang isulat sa patlang. A B ____1. Si Elias ay nagnais ng sumbrero at yumukod kay a. hamakin Maria Clara nang buong paggalang. ____2. Si Maria ay hindi dapat dustain ng kanyang kapwa b. tinutupo o hinahawakan dahil sa kanyang tunay na pagkatao. c. tumungo ____3. Sinapo ni Maria Clara ang ulo ni Ibarra at hinalikan d. kinalinga si Ibarra. B. Piliin sa loob kahon ang tamang sagot. Isulat sa patlang ang tamang sagot a. inaatupag b. nanlilimahid c. iti d. inaasikaso 4. Ang ikinamatay ni Alfonso Linares ay sakit na ________________. 5. Ang alperes na naging tenyente na may gradong komandante ay umuwi na sa Espanya at iniwan ang kanyang asawa na si Donya Consolacion na laging _________________ sa dumi.
  • 88.
    85 C. Isulat angnawawalang titik sa ilang kahon upang mabuo ang kahulugan ng salitang may salungguhit. Gamiting klu ang pangungusap sa bawat kahon. 1. Masipag na inilalagay ng isang dalaga ang mga gulay at prutas sa isang bakol. 4. Idinaiti ni Basilio ang kanyang tainga sa dibdib ng ina. 3. Si Basilio ay paika-ika na binabagtas ang landas patungo sa bahay ni Kapitan Tiago. 2. Siya ay habag na habag sa nangyari sa magkasintahang Maria Clara at Crisostomo Ibarra. Talasalitaan A S T A A G - A A P P L Y - P L Y I I I I
  • 89.
    86 Sino ang Nagwika 1.“Nagpunta ako dito para tuparin ang pangako ko sa aking ina na ikaw’y paliligayahin ko anuman ang aking maging kapalaran ”. 2. “Ikaw ay hindi tumupad sa ating sumpaan. Palalayain na kita”. 4. Patwarin mo ako sa mga idinulot ko sa iyong kasawian. Hinangad ko ang lahat ng kabutihan at kaligayahan mo kaya inakala kong hindi ka dapat maikasal sa isang taong magdudulot sa iyo ng maraming kasawian”. 3. “Iniligtas mo ang buhay ko ng dalawang ulit sa kabila ng naging kasawian ng iyong angkan sa aking angkan. Marapat lamang na ibalik ko yamang nawala sa iyo ang inyong”. 5. “Mamamatay akong hindi ko man lang nasilayan ang ningning ng bukang liwayway ng aking Inang Bayan. Kayong mapapalad na makakakita, batiin ninyo siya at huwag kalimutan ang mga nalugmok at nasawi sa dilim ng gabi”.
  • 90.
    87 Paunlarin ang Pang-unawa 1.Kung ikaw si Elias, Ibibigay mo rin ba ang iyong buhay para kay Ibarra? Pangatwiranan. 2. Kung ikaw si Maria, alin ang pipiliin mo kumbento o kamatayan? 3. Ipaliwanag ang ibig sabihin ng lalaki, “Mamamatay akong hindi nakikita ang bukang-liwayway ng kanyang bayan at kayong makakakita niyon, huwag ninyong limutin ang mga nalugmok sa dilim”. 4. Sang-ayon ka ba sa naging wakas ng nobela? 5. Kung ikaw ang may-akda paano mo wawakasan ang Noli Me Tangere?
  • 91.
    Rubric sa Paggawang Dula Pamantayan 1 2 3 4 Ginamit na Background sa Bawat Senaryo na Dapat Baguhin Walang nakita sa pagtatanghal na dapat baguhin. Hindi gaanong impressive ang ginamit na background. Impressive ang background na ginamit. Very impressive ang background na ginamit. Pangkalahatang Pagkakatanghal ng Dula Magulo at hindi organisado ang pagkakatang hal ng dula. May bahagyang kaguluhan ang pagkakagawa ng dula. Mahusay ang pagkakatang hal ng dula. Napakahusay ay napakaayos ang pagkakagawa ng dula. Aksiyong Ginawa Hindi binigyang aksiyon ang dapat baguhin Nabigyan ng kaunting aksiyon subalit hindi ganap ang dapat baguhin. Mahusay na nabigyan ng aksiyon ang dapat baguhin. Napakahusay ng aksiyong ginawa upang makita ang pagbabago. 88
  • 92.
    MISYON 1 MISYON2 MISYON 3 POOK 1 POOK @ 2 POOK 3 STASYON 4 POOK 5 POOK 6 POOK 7 POOK 8 POOK 9 BINABATI ka namin! Masaya kaming naging kabahagi ka namin sa aming paglalakbay. Sana ay marami kang natutuhan! Magamit mo rin sana ang mga kaalamang napulot sa iba pang mga bagay. Dahil napagtagumpayan mo ang ByaheSerye, may ibibigay kaming gantimpala sa’yo na matatagpuan mo sa susunod na pahina. Muli, ako si Loloy at siya naman ang aking kapatid na si Liway. Hanggang sa susunod na ByaheSerye, Paalam Kaibigan! 89
  • 93.
  • 94.
    Sanggunian Noli Me Tangere AvivaPublishing House Inc. Ang Pinaikling Bersyon Noli Me Tangere ni Jose Rizal nina Glady E. Gimena; Leslie S. Navarro Obra Maestra – Rex Bookstore Noli Me Tangere nina Gina P. Canlas; Marga B. Carreon Hamaka III ( Duyan ng Karunungan ) nina Noralyn B. Ignacio; Jocelyn R. Payo www.google.com https://www.scribd.com/doc/76919312/Noli-BUOD-1-64- Kabanata https://www.google.com/search?q=noli+me+tangere+pictures&rl z=1C1GCEB_enPH754PH754&oq=noli&aqs=chrome.0.69i59l3j69i 57j0j69i60l3.3570j0j9&sourceid=chrome&ie=UTF-8