KOLOREA II : DBH2

1. kolore eskalak eta gamak
kolore harremanak – kontrastea-harmonia
kolorearen esanahia
KOLOREA II

2. KOLORE ESKALAK eta
GAMAK

3. • Eskala edo gama kolorearen
tonuaren, argitasunaren eta
saturazioaren eraldaketa progresiboa
da.
• Eskalak kromatikoak edo
akromatikoak izan daitezke.

4. ESKALA KROMATIKOAK
• Eskala monokromatikoa:
• Kolore baten bariazioekin osatzen da:
kolore honi zuria, beltza edo zuria eta
beltza (grisa) gehituz.

5. • Tonu batetik
besterako
bariazioa ere
izan daiteke,
beti ere beste
kolorera gehiegi
hurbiltzen ez
bada.

6. • Eskala polikromatikoa:
• Bi kolore edo gehiagoren bariazioek
osatzen dituzten eskala edo gamak
dira.

7. ESKALA AKROMATIKOAK
• Zuria, beltza eta grisa
kolore akromatikoak
dira; kolorerik gabeko
koloreak.
• Eskala akromatikoa
grisen eskala izango
da, zuritik beltzera
doana.
Munsellen eskala

8. GAMAK
• Gamak kolore eskalak baino
zabalagoak dira.

9. • Zerbait komunean
duten kolore
multzoei gama
deitzen zaie eta
beren ezaugarria beroen gama hotzen gama
Gorrien nagusitasuna Urdinen nagusitasuna
kolore baten nabarmentzen da; nabarmentzen da; urdin,
nagusitasuna da. gorri,hori beroek osatzen berde, hori hotzek
dute osatzen dute
lurren gama pastelen gama Kolore itzalien gama
Okreak eta marroiak Koloreak zuriarekin Beltza edo grisa duten
dira nagusi argituta agertzen dira koloreek osatzen dute

10. KONTRASTEA eta
HARMONIA

11. • HARMONIA kolore bi edo gehiagoren
arteko kidetasun-erlazioa da.
• KONTRASTEA koloreen artean
harreman ez da orekatua; koloreak
elkarren ondoan indartu edo ahuldu
egiten dira.

12. KOLORE HARMONIA
• Kolore bi edo gehiagoren artean ematen
den harreman orekatua da.
• Konposizio batean koloreak dituen balore
ezberdinak konbinatu eta koordinatzen dira.

13. • TONU HARMONIA
• Gama bereko tonuek osatzen dute.

14. analogoak

16. • Kolore baten
modulazioaz
konbinazio
harmonikoa sortzen
da, baina baita
kolore desberdinen
konbinazioaz ere,
beren nahasketetan
parte bat besteen
pigmentuen berdina
dutenean.

17. • ARGITASUN,DISTIRA HARMONIA
• Argitasun, distira antzekoa duten koloreen
konbinazioaz sortzen da.

18. Kolore harmoniko ilunak Kolore harmoniko argiak

19. • DISTIRA, ARGITASUNA: Pigmentu
kolore orok argi zuria islatzeko
gaitasuna dute (gehiago ala
gutxiago) eta gaitasun honi tonuaren
distira deitzen zaio.

20. • Argitasunaren,
distiraren, balorea
tonu bati beltza
gehituz (klabe baxua,
argia kentzen dio) ala
zuria gehituz (klabe
altua, argia gehitzen
dio) alda daiteke.
• Edo argitzen ala
iluntzen duen
beste kolore bat
gehituz.

21. Harmonia klabe altuan

22. Harmonia klabe baxuan

23. • SATURAZIO HARMONIA
• Saturazio gutxiko koloreen
konbinazioa.

24. • SATURAZIOA: kolorea ahalik eta
puruena eta indartsuena denean,
zuririk eta beltzik ez duenean, saturazio
maximoa, gorena duela esaten da.

25. • Kolore pigmentuaren saturazioa tonuari zuria ala
beltza (ala grisa) gehituz aldatzen da.

26. • Kolore pigmentuaren saturazioa aldatzeko beste
bidea tonuari bere osagarria gehitzea litzateke.

27. KOLORE KONTRASTEA
• koloreen artean harreman ez da
orekatua.
• koloreak elkarren ondoan indartu edo
ahuldu egiten dira.

28. TONU KONTRASTEA

29. • Handiagoa:
saturazio eta
argitasun gehien
dutenen artean
ematen da.
• Txikiena: koloreak
zenbat ilunagoak
izan edo puruetatik
zenbat eta urrunago
egon, orduan eta
txikiagoa da tonu
kontrastea.

32. SATURAZIO KONTRASTEA
• Kontrastea kolore saturatuen artean ala
hauek ez saturatuekin konbinatuz eman
daiteke.

33. KOLORE HOTZ ETA BEROEN KONTRASTEA
• Kolore beroak: hurbilak, irteten direnak,
kolorea hedatzen dute eta ikuslearengana
hurbiltzen dira.
• Kolore hotzak:
argia
xurgatzen
dute eta
ikuslearengan
dik urruntzen
dira.

34. • Kolore beroak hedatzeko joera du, espazio
gehiago okupatzen duenaren sentsazioa
sortzen du.
• Kolore hotzak
uzkurtzeko
joera du,
espazio
gutxiago
okupatzen
duela
hautematen
dugu.

37. • Mugimendu
razionalistek kolore
hotzak erabiltzeko
joera izan dute.
• Kolore beroagoek
zentzumenezko
hurbilketa laguntzen
dute

38. ARGI-ILUN
KONTRASTEA
(Argitasuna, distira)
• Kolore argi eta
ilunen arteko
kontrastearekin
sortzen da
(horia/morea,
zuria/urdin iluna…).

40. • Kontraste
muturrekoak
zuriek eta beltzek
osatzen dituzte.

41. • Delacroix izan zen itzalekin bolumen
sentsazioa lortzeko beltza erabiltzeari utzi
zion lehenetarikoa.

42. • Kolorearen modelazioarekin 3Den bolumen
baloreak lortzen dira 2D lanetan.
• Argi-ilunarekin ere gauza bera gertatzen da.
• Ikuslearengandik
hurbilen dauden
puntuak argitzen
dira (zuria, okrea,
horia…) bolumen
sentsazioa
emateko.
• Barruneak
iluntzen dira
ikuslearengandik
urruntzeko
(beltza, grisa,
urdina, berdea).

43. OSAGARRIEN KONTRASTEA
• Kontrasteen artean gogorrenetakoa da.

45. osagarriak hurbileko osagarriak
osagarri triadak
osagarri bikoitzak

50. ALDIBEREKO KONTRASTEA
• Tonu batek ondoko edo urreneko tonuan
duen eragina.
• Eragina izan dezake:
– Tonuan
– Argitasunean, distiran
– Saturazioan

51. • TONU
ALDAKETA
• Kontrastea areagotu
egiten da tonuen
arteko
desberdintasuna eta
kontaktua handiagoa
den heinean.
• Eragina kontaktuan
dauden kolore
guztiengan emango
da.

52. Bredaren errenditzea
(1635)
Velazquez
eta artelanaren
kontraste eskema
• Hondoan hautematen diren ñabardura gris-urdinskak lehen
planuko kolore epelen eraginezko ondorio optikoak dira.

53. • Gure ikusmenak, tonu bat ikustean bere osagarria behar du, eta
ez bazaio ematen berak sortzen du. Ikusleak begian sortutako
osagarria ikusten du, nahiz eta errealitatean ez den existitzen.

54. • ARGITASUN,
DISTIRA
ALDAKETA
• Hondo ilunaren
gainean tonuaren
argitasuna eta
hondoarekiko
kontrastea areagotu
egiten dira.

56. • Kolore berdinak
argiago ala ilunago
hautematen dira
hondo ezberdinaren
gainean.

57. • SATURAZIO
ALDAKETA
• Kolore bat bere
osagarriaren gainean
dagoenean, saturazio
gehiago duela,
puruagoa dela
hautematen dugu.
• Kolorea zenbat eta
saturatuagoa egon
orduan eta kontraste
handiagoa sortzen da.

60. KANTITATE
KONTRASTEA
• Handiaren eta
txikiaren arteko
kontrastea da,
koloreek hartzen
duten
hedapenari
dagokionez.
Honek beste
kontraste
guztietan eragin
dezake.

61. Paisaia Icaroren
erorrerarekin (1558)
Peter Brueguel ?
eta artelanaren
kontraste eskema

62. KOLOREAREN ESANAHIA

63. • Kolorea figuraren adierazpenean, irudi
errealista baten ezaugarri bezala,
figuren ezaugarri natural moduan
hautematen denean, kolore
denotatzailea dela esaten da.
– Ikonikotasun maila ezberdinak agertuko ditu:
hiperrealista, errealista, saturatua, aldatua,
fantasiosoa.

64. Errealitatea bera
Errealitatea bera baino
argitsuagoa, erakargarriagoa
Errealitatea baino
errealagoa
Errealitatearen efektua
eraldatuz
Irudi ikonikoaren pertzepzioa eraldatuz

65. • Kolore konnotatzailea
kolorearengandik hautematen dugun
balore subjektiboa izango da, balore
psikologiko eta sinbolikoak dituena.

66. – Kolore psikologikoa: kolorearen
hautematean sortzen diren sentsazioak
eta emozioak dira.
• Kolore beroak: alaiak, aktiboak, bizigarriak…
• Kolore hotzak: estatikoak, lasaigarriak,
ahulgarriak…
• Lurren gama: berotasuna, baretasuna,
sosegua, harmonia…
• Kolore itzaliak, ilunak: iluntasuna, seriotasuna…
• Kolore pastelak: argitasuna, freskotasuna,
naturaltasuna…

70. – Kolore sinbolikoa kodifikazioa da, fenomeno
kulturala. Kultura desberdinetan koloreen
esanahi sinbolikoa desberdina izan daiteke.