2. Zer da Historiaurrea?Zer da Historiaurrea?
• Gizakiak agertu zirenetik lehenengoGizakiak agertu zirenetik lehenengo
dokumentuak agertu arte:dokumentuak agertu arte:

3. HistoriaurreaHistoriaurrea
 Historiaurrea, hiru zatitan banatzen da:Historiaurrea, hiru zatitan banatzen da:
 Paleolitoa.Paleolitoa.
 Neolitoa.Neolitoa.
 Metal Aroa.Metal Aroa.

4. • PALEOLITOA:PALEOLITOA:

5. PaleolitoaPaleolitoa
 Nekazaritza eta abeltzaintza agertu arte, zegoen.Nekazaritza eta abeltzaintza agertu arte, zegoen.
 Nomadak ziren, hori da, ez zituzten leku finkorik.Nomadak ziren, hori da, ez zituzten leku finkorik.
 Kobazuloetan edo lokatzez egindako etxeetan biziKobazuloetan edo lokatzez egindako etxeetan bizi
ziren.ziren.
 Ehiza, arrantza eta fruituak biltzetatik bizi ziren.Ehiza, arrantza eta fruituak biltzetatik bizi ziren.
 Kantabrian eta Atapuerkan (Burgos) zeuden,Kantabrian eta Atapuerkan (Burgos) zeuden,
kobazuloak.kobazuloak.
 Harrizko tresnak zituzten, aizkorak moldatzeko.Harrizko tresnak zituzten, aizkorak moldatzeko.

6. Labar PinturakLabar Pinturak
 Paleolitoaren amaierakoak dira.Paleolitoaren amaierakoak dira.
 Haitzuloetako eta harpeetako hormetanHaitzuloetako eta harpeetako hormetan
egiten ziren.egiten ziren.
 Koloreak: okrea, gorria eta beltza. Ikatzez,Koloreak: okrea, gorria eta beltza. Ikatzez,
zurez edo buztinez egiten zituzten.zurez edo buztinez egiten zituzten.
 Pintura gehienetan animaliak zeudenPintura gehienetan animaliak zeuden
(bisonteak, oreinak, zaldiak…)(bisonteak, oreinak, zaldiak…)

7. SuaSua
• Sua aurkitu zuten.Sua aurkitu zuten.
• Berotzeko, janaria prestatzeko etaBerotzeko, janaria prestatzeko eta
animaliak uxatzeko erabiltzen zuten.animaliak uxatzeko erabiltzen zuten.

8. Menhirrak etaMenhirrak eta
TrikuharriakTrikuharriak
 Menhiarrak lurrean Trikuharriak, hainbatMenhiarrak lurrean Trikuharriak, hainbat
zutik jarritako harri- harriz osatutazutik jarritako harri- harriz osatuta
daudedaude
handiak dira: eta mahai itxurahandiak dira: eta mahai itxura
dute:dute:

9. • NEOLITOA:NEOLITOA:

10. NeolitoaNeolitoa
 Herrixkak eraikitzeari ekin zioten.Herrixkak eraikitzeari ekin zioten.
 Etxolak zirkularrak edo errektangularrakEtxolak zirkularrak edo errektangularrak
ziren, lastoz, buztinez eta enborrez eginak.ziren, lastoz, buztinez eta enborrez eginak.
 Neolitoko gizakiak, landareak eta animaliakNeolitoko gizakiak, landareak eta animaliak
hazten hasi ziren.hazten hasi ziren.
 Sedentarioak bihurtu ziren. Lanabesak etaSedentarioak bihurtu ziren. Lanabesak eta
armak hobetu zituzten.armak hobetu zituzten.

11. • METAL AROA:METAL AROA:

12. Metal AroaMetal Aroa
 Metalaren aroan hiru aro bereizten dira:Metalaren aroan hiru aro bereizten dira:
Kobre Aroa:Kobre Aroa: Brontze Aroa:Brontze Aroa:
Kobrea + Eztainua:Kobrea + Eztainua:
Burdin Aroa:Burdin Aroa:

13. • Kobre aroa: Kobrea urtzen etaKobre aroa: Kobrea urtzen eta
moldeetan itxura ematen hasi ziren.moldeetan itxura ematen hasi ziren.
• Brontze aroa: Kobrea urtuta eztanuarekinBrontze aroa: Kobrea urtuta eztanuarekin
nahasi zuten, metal gogorragoa lortzeko,nahasi zuten, metal gogorragoa lortzeko,
hau da, brontzea.hau da, brontzea.
• Burdin aroa: Burdina erabiltzen hasiBurdin aroa: Burdina erabiltzen hasi
ziren.ziren.

14.  Kobrea + Eztainua da brontzea, kobreaKobrea + Eztainua da brontzea, kobrea
baina gogorragoa.baina gogorragoa.
 Duela 6000 urte hasi zen metalen aroa,Duela 6000 urte hasi zen metalen aroa,
gizakiak metalezko tresnak egiten hasigizakiak metalezko tresnak egiten hasi
zirenean.zirenean.

15. Bizi ziren herriakBizi ziren herriak
• Iberoak.Iberoak.
• Zeltiarrak.Zeltiarrak.
• Zeltiberoak.Zeltiberoak.
• Merkataritzaren, hasiera izan zen.Merkataritzaren, hasiera izan zen.

16. Goizane Gonzalez.Goizane Gonzalez.