Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ δημοτικού https://users.sch.gr/dimylonaki/mathimata_meleti_paradosi.htm

1. Kεφάλαιο 2. H παράδοσή μας: Όσα «έφτασαν»
σε μας από παλιά
ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

2. «Κόκκινη κλωστή δεμένη
στην ανέμη τυλιγμένη
δώσ' της κλώτσο να γυρίσει
παραμύθι ν' αρχινήσει…»
Έχετε σκεφτεί ποτέ
από ποιον έμαθαν
οι μεγαλύτεροί μας
τα παραμύθια
που μας διηγούνται; https://www.mothersblog
.gr/

3. Τι είναι αυτό που βλέπουμε στην εικόνα;
Το βλέπουμε συχνά; Κάθε πότε; Πώς έμαθαν αυτούς τους χορούς και
τα τραγούδια; Πού βρήκαν αυτά τα ρούχα;
Τι είναι Παράδοση;
https://www.en-horo.gr/

4. Παράδοση είναι αυτά που κληρονομήσαμε απ' τους παλιότερους και τα
συνεχίζουμε εμείς οι νεότεροι. Ποια ακριβώς είναι αυτά;
https://o
rizontas
gnosis.
gr/
https:/
/www.
offline
post.g
r/

5. Παράδοση είναι τα έθιμα, τα δημοτικά τραγούδια και οι χοροί, οι μύθοι και
οι θρύλοι, οι παροιμίες, τα αινίγματα, η λαϊκή τέχνη. Ακόμα, είναι τα
παιχνίδια των παππούδων μας που τα παίζουμε και σήμερα, όπως το
κρυφτό κι η κολοκυθιά, τα παραδοσιακά φαγητά κι ο τρόπος που περνάμε
τον ελεύθερο χρόνο μας, δηλαδή οι συναντήσεις με τους φίλους μας στις
πλατείες, στα καφενεία, στα πανηγύρια.
https://look.athensvoice.gr/

6. Παράδοση είναι τα παραμύθια, οι
μύθοι και οι θρύλοι
Τι είναι οι μύθοι;
Τι είναι οι θρύλοι;

7. Μύθοι είναι αφηγήσεις, που περιγράφουν
θεότητες, υπερφυσικές δυνάμεις ή
φανταστικά γεγονότα, συνδεδεμένα με την
κοσμογονία, την ηθική, τη φύση ή τη
θρησκεία. Σκοπός τους είναι να εξηγήσουν
το ανεξήγητο (π.χ. τη δημιουργία του
κόσμου, φυσικά φαινόμενα, ανθρώπινα
πάθη κλπ.).
Θρύλοι είναι αφηγήσεις που βασίζονται σε
πραγματικά γεγονότα ή πρόσωπα, αλλά
έχουν εμπλουτιστεί με φανταστικά στοιχεία
και υπερβολές. Σκοπός τους να
εξυμνήσουν, να διατηρήσουν ζωντανή την
ανάμνηση ή να ενισχύσουν την ταυτότητα
ενός λαού.
Πώς έφτασαν σε εμάς οι μύθοι και οι
θρύλοι;
Ξέρετε κάποιο παραμύθι, μύθο ή θρύλο;

8. Ο μύθος της
Γοργόνας
(Τον αφηγείται
το παιδί που
τον είχε
αναλάβει)

9. Στη νεοελληνική παράδοση η γορ-
γόνα συνδέθηκε με τον θρύλο του
Μεγάλου Αλεξάνδρου. Έχυσε το
αθάνατο νερό που ο Αλέξανδρος
άρπαξε σκωτόνοντας τον δράκο. Ο
Αλέξανδρος, θυμωμένος που δε θα
γινόταν αθάνατος, την καταράστη-
κε να γίνει από τη μέση και κάτω
ψάρι και να περιπλανιέται στις
θάλασσες.
Μετανιωμένη για το λάθος της, δε
μίσησε τον Αλέξανδρο. Κάθε φορά
όμως που συναντούσε ένα καράβι,
ρωτούσε τους ναύτες: «Ζει ο βασι-
λιάς Αλέξανδρος;». Αν της απα-
ντούσαν «Ζει και βασιλεύει (και τον
κόσμο κυριεύει ή ειρηνεύει)», από
τη χαρά της σταματούσε τους ανέ-
μους και τραγουδούσε. Αν όμως
της απαντούσαν ότι είχε πεθάνει,
αγρίευε και βούλιαζε το καράβι.

10. Ο θρύλος του γεφυριού της Άρτας (θα τον πει το παιδί που τον είχε αναλάβει)

11. Παραμύθια, μύθους και θρύλους έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες;

12. Τι βλέπουμε στη φωτό;
Παράδοση είναι και τα έθιμα που πήραμε από τους παλιούς.
Ποια άλλα έθιμα ξέρετε;

13. Το ρίξιμο του σταυρού στα νερά τα Θεοφάνεια (από μαθητή/τρια)
Άλλα χριστουγεννιάτικα έθιμα ξέρετε;

14. Το έθιμο του Μάρτη (από μαθητή/τρια)
Άλλα ανοιξιάτικα (Πασχαλινά) έθιμα ξέρετε;

15. Το έθιμο του χαρταετού (από μαθητή/τρια)
Ξέρετε άλλα αποκριάτικα έθιμα;
Έθιμα έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες;

16. Παράδοση είναι όλα όσα μάθαμε από τους παλιότερους και τα συνεχίζουμε.
Οι δημοτικοί χοροί και τα δημοτικά τραγούδια είναι παράδοση;
Ποιους δημοτικούς χορούς ξέρετε;

17. Ο πυρρίχιος είναι ο αρχαιότερος ελληνικός πολεμικός χορός. Οι χορευτές
χόρευαν κρατώντας ασπίδα και δόρυ και φορώντας περικεφαλαία. Λένε ότι
στην πολιορκία της Τροίας, ο Αχιλλέας, πριν κάψει το νεκρό Πάτροκλο, χόρεψε
τον Πυρρίχιο.
Δείχνουμε βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=LCGpAyljUnA

18. Το ζεϊμπέκικο

19. Βάζουμε στο κινητό ένα ζεϊμπέκικο και το χορεύουμε στην τάξη.
Παραδοσιακούς χορούς έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες;

20. Παράδοση είναι και τα δημοτικά παραδοσιακά τραγούδια.
Ο λαός μας τραγούδησε τη χαρά του, την αγάπη, τον ξενιτεμό και τη λύπη του.
Έτσι έφτιαξε τραγούδια του γάμου, νανουρίσματα, μοιρολόγια και τόσα άλλα.
Έχουμε ακούσει τέτοια τραγούδια;
Τα παιδίιά που έχουν φέρει παραδοσιακά τραγούδια τα διαβάζουν στην τάξη.
Τα ακούμε στο κινητό.
Παραδοσιακά τραγούδια έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες;

21. Τι θέλει να πει; Τι είναι;
Τι θέλουν να μας πουν οι παροιμίες;
Ποιος τις έχει φτιάξει; Πότε; Πώς τις μάθαμε εμείς;
Παράδοση είναι και οι παροιμίες.
Σε ποιες περιπτώσεις τις λέμε;
Τα παιδιά που έχουν φέρει παροιμίες τις παρουσιάζουν.
Παροιμίες έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες;

22. Τα αινίγματα είναι παράδοση;
Πότε λέμε αινίγματα;
Παρουσιάστε μας τα αινίγματα που φέρατε.
Ξέρετε άλλα αινίγματα;
Ποιος θυμάται το αίνιγμα της σφίγγας;

23. Ήταν μια τερατόμορφη θεότητα με γυναικείο κεφάλι, σώμα λιονταριού και
φτερούγες αετού στην πλάτη. Οι διαβάτες τη συναντούσαν έξω από τη Θήβα
κι αυτή τους έβαζε να λύσουν ένα αίνιγμα.
Η Σφίγγα έπνιγε όσους δεν κατάφερναν να δώσουν τη σωστή απάντηση.
Από τον τρόπο που σκότωνε τα
θύματά της προέρχεται ετυμο-
λογικά και το όνομά της, δηλαδή
από το ρήμα «σφίγγω».
Ρωτούσε τους περαστικούς τι
είναι αυτό που το πρωί περπα-
τάει με τέσσερα πόδια, το μεση-
μέρι με δύο και το βράδυ με τρία.
Η απάντηση είναι ο άνθρωπος,
που ως μωρό μπουσουλάει κι
ως γέρος χρησιμοποιεί μπα-
στούνι. Κανείς όμως δεν μπο-
ρούσε να το βρει κι όλοι κατέ-
ληγαν στο θάνατο. Μέχρι που ο
Οιδίποδας έλυσε επιτέλους τον
γρίφο και το τέρας έδωσε τέλος
στη ζωή του.
Αινίγματα λέμε
μόνο εμείς οι
Έλληνες;

24. Τι βλέπουμε εδώ;
Παράδοση είναι και η λαϊκή τέχνη.
Τι είναι λαϊκή τέχνη;
Η λαϊκή τέχνη περιλαμβάνει έργα από: αρχιτεκτονική, ζωγραφική, γλυπτική,
υφαντική, κεντητική, μεταλλοτεχνία, κεραμική, επιπλοποιία, κατασκευή
φορεσιάς και άλλες
Κάνει κάποιος δικός σας; Τι; Έχετε πάει ποτέ σε μουσείο λαικής
τέχνης; Τι είχε μέσα;
Και τα κεντήματα και πλεχτά
είναι λαϊκή τέχνη.
Παρουσίασέ μας το έργο
λαϊκής τέχνης που μας
έφερες.
Λαϊκή τέχνη έχουμε μόνο
εμείς οι Έλληνες;

25. Τι βλέπουμε εδώ; Τα παιχνίδια είναι παράδοση;
Παράδοση είναι τα παιχνίδια των παππούδων μας που τα παίζουμε και
σήμερα, όπως το κρυφτό κι η κολοκυθιά.
Τα παιδιά παρουσιάζουν τα παραδοσιακά παιχνίδια που έφεραν και τα
παίζουμε στην τάξη.
Ξέρετε άλλα παραδοσιακά παιχνίδια;
Παρασιακά παιχνίδια έχουμε μόνο στην Ελλάδα;

26. Τι βλέπουμε εδώ; Το μαγειρεύουν οι γονείς σας, οι παππούδες σας;
Από πού έμαθαν να το μαγειρεύουν; Είναι παράδοση;
Παράδοση είναι και τα φαγητά που έχουμε μάθει να μαγειρεύουμε από τους
παλιούς.
Ποιο παραδοσιακό φαγητό φτιάχνετε στην οικογένειά σας;
Παρουσίαση της συνταγής που έφερε κάποιο παιδί.
Παραδοσιακά φαγητά έχουμε μόνο στην Ελλάδα;

27. Τι βλέπουμε εδώ; Είναι παράδοση;
Παράδοση είναι και ο τρόπος που περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας, δηλαδή
οι συναντήσεις με τους φίλους μας στις πλατείες, στα καφενεία, στα
πανηγύρια.
Παρουσίαση ενός πανηγυριού από μαθητή/τρια.
Πότε γίνεται ένα πανηγύρι; Έχετε πάει ποτέ σε ένα; Πότε; Γίνεται στην
πόλη μας πανηγύρι;
Πανηγύρια γίνονται μόνο στην Ελλάδα;

28. Κάποιες από τις παραδόσεις τις συναντάμε, όταν ταξιδέψουμε σε διάφορες
περιοχές της πατρίδας μας.Άλλες τις βρίσκουμε σ' όλη την Ελλάδα κι άλλες τις
μοιραζόμαστε και με γειτονικούς λαούς. Δεν έχουμε μόνο εμείς οι Έλληνες
παραδόσεις. Κάθε λαός έχει τη δική του παράδοση, τα δικά του έθιμα,
τραγούδια, χορούς, παραμύθια, μύθους, θρύλους, φαγητά, έργα λαϊκής
τέχνης. Αυτό κάνει τον κάθε λαό ξεχωριστό, διαφορετικό και μοναδικό. Και γι
αυτό εμείς οι άνθρωποι ταξιδεύουμε συχνά σε άλλες χώρες. Για να
γνωρίσουμε τον πολιτισμό και τις παραδόσεις τους. Γι αυτό έρχονται και τόσοι
τουρίστες στην Ελλάδα: για να γνωρίσουν τον πολιτισμό, αλλά και τις
παραδόσεις της.
https://itnnews.g
r/

29. Αυτό είναι ένα από τα πιο διασκεδαστικά έθιμα παγκοσμίω. Στη Φινλανδία, το
έθιμο που λέγεται Eukonkanto και διεξάγεται κάθε χρόνο, θέλει τα ζευγάρια να
διαγωνίζονται μεταξύ τους, με τον άνδρα να κουβαλάει τη γυναίκα του στην
πλάτη, για μια απόσταση περίπου 250 μέτρων. Ο νικητής πάντως, εξασφαλίζει
μια μάλλον ικανοποιητική επιβράβευση: το βάρος της γυναίκας του σε μπύρα.
Ξέρετε κάποιο έθιμο
που γίνεται σε
άλλη χώρα;

30. Παρουσίαση: ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΛΩΝΑΚΗ