Ang dokumento ay isang aralin tungkol sa mga kuwentong bayan, partikular ang kuwentong 'Ang Pilosopo' mula sa mga Maranao at Maguindanaon. Naglalaman ito ng mga aktibidad gaya ng pagsusulat ng sanaysay, pagbuo ng graphic organizer, at pagsasagawa ng oral recitation na naglalayong ipakita ang mga tradisyon at kaugalian ng mga Maranao. Ang mga tanong at gawain ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng kuwentong bayan bilang salamin ng kultura at tradisyon.

1. RepublikangPilipinas
KagawaranngEdukasyon
Filipino 7
Unang Markahan( Mga Akdang Pampanitikan: Salamin
ng Mindanao)
Aralin 1.1
Kuwentong-Bayan: Ang Pilosopo(Kuwentong Maranao)

2. PANGKATANG GAWAIN: Sumulat n
mga kababalaghan o di-
kapanipaniwala(supernatural) na
naranasan, napakinggan, nabasa o
karanasan ng kakilala.Ilahad ito sa
klase.

3. Mga Tanong: (pagkatapos maglahad ng
lahat ng pangkat)
1. Mula sa mga impormasyonginilahad
ng bawat pangkat, ano ang napansin
ninyongpagkakaibaat pagkakapareho n
mga detalye?
2. Bakit mayroong mga hindi naniniwala
sa mga ganoongpangyayari?

4. Gawain: Pagbibigay kahulugan ng
mga dating kaalaman ukol sa
kuwentong-bayan gamit ang
“Concept Webbing”.

5. Kuwentong
Bayan

6. Ang mga kuwentongbayan o folklore ay
mga kuwentongnagmula sa bawat pook na
naglalahadng katangi-tanging salaysayng kanila
lugar. Kadalasangito ay nagpapakita ng katutubo
kulay(localcolor)tulad ng pagbabanggitng mga
bagay,lugar, hayop,o pangyayarina doon lamang
nakikita o nangyayari.Masasalamin sa mga
kuwentongbayanang kulturang bayanna
pinagmulannito.

7. Ang Pilosopo
Sipi mula sa Mga Piling KuwentongBayan ng
Mga Maguindanaonat Maranao
Nina Nerissa Lozarito-Hufana, Ph.D.
Claribel Diaz-Bartolome, Ph.D.
Pagbasa

8. AngPilosopo
Noong unangpanahon,mayisangbayanna ang
naninirahanaymgataongsunudsunuran
na lamangdahilsa takotna masuwayangbatasna
umiiralsa nasabingbayan.
Isang araw,namamasyalang kanilangpinunong si
Abedsa mgakabahayanng kanyang
mgatauhanupang tiyakinkungsino sa kanyangmga
tauhanangmga naghihirapupang
mabigyanng pagkain.

9. Nang mapansin ni Subekatna lumilibot araw-araw si
Abedupangmamigayng pagkain
sa mganaghihirap aykaagadkumuhang batoat isinalang
sa kalan paramabigyan ng pagkain.
Nangmaratingni Abedang kubo,binatisiyani Subekat.
Luminga-lingasi Abedat nakita
niyaang kaldero na maynilagangbato.Nungmapansin
niya,sinabi ni Subekatna kunin
kinaumagahanang kanyangpartedahil mayinilaan sa
kanya.

10. Isang arawnagtiponang mgataoupang magdasal ng
dhubor (pantanghaling pagdarasal). Nang makatapos sila
aynagtanongsi Abedkungsino ang wala sa kanyang mga
tauhan.Maynakapagsabina si Subekatang wala.
Samantala,ipinaalam ni Abedsa mgataona aalis sila para
magsuringlupadahil kakauntina lamang ang lupapara sa
susunodna henerasyon.Nang papaalis na sila, saka pa
lamangdumatingsi Subekatna hindi sumali sa pagdarasal
at sinabingsasama siya.Sinabi ni Abedna maaaring
sumamasi Subekatkahitna hindi niyasiyanakita sa
pagdarasal ngunitsa pag-alisnilang itoay

11. matatanto niya kung tunay ba na kasama
si Subekat o hindi. Bago umalis ang
pangkat, hinabilin ni Abed sa bawat isa na
magdala ng bato na tamang-tama lang ang
bigat sa kanila. Nagdala si Subekat ng
batong sinlaki lang ng kanyang hinlalaking
daliri.

12. Nangmapagodna sila sa walanghumpayna
paglalakbay,nagpahingasila at naghugasupang
magdasal.Hindipa rin sumalisi Subekat. Nang
mataposang pagdarasal,ipinag-utosni Abed na
buksanangkanilangbaon. Nangmabuksanna nila,
nagingtinapayang lahatng dalanilang bato.Si
Subekatna ang dalaaysinlaki lamangng hinlalakiay
nagutomdahilsa liitng
kanyangtinapay.

13. Nangpaalis na naman sila, sinabi ulini Abedsa bawat
isa na magdala ng maliitlamang na bato.Sumunod lahat
ang mgataomaliban kaySubekatna ang dinalang bato ay
ang pinakamalakidahil magigingtinapayrawito.Nang
dumatingna sila sa pupuntahannila, sinabi ni Abedna
bawatisasa kanila ayihagis sa abotngkanilang makakaya
angkanilangbatodahil itona rinanglawaknglupang
matatamong bawatisa. Samantalang,si Subekatna may
pinakamalaking bato aysinlaki lamang ng bilao ang
nakuhanglupadahil sa hindiniya

14. kayangihagis ang kanyangdalang bato. Doon
lamangsa nahuluganng bato ang kanyang
makukuhanglupa. Nalungkotsi Subekat sa
kanyangmakukuhanglupa. Nang makita ni
Abedang liit ng kanyangnakuhanglupa sinabi
niyakay Subekat na hindiito sumusunodsa
mga patakaran. Sinabi pa sa kanyana dahilsiya
ay hindimarunong sumunodsa mga
alintuntunin,wala siyangmagandang
kinabukasan.

15. (F7PU-Ia-b-1 Naisusulatang mga patunay na
ang kuwentong-bayanay salamin ng tradisyon o
kaugalianng lugar na pinagmulannito )
Pagsulat: Sumulat ng sanaysayna
nagpapatunayna ang KuwentongBayan ay
salamin ng tradisyono kaugalian.

16. (F7PN-Ia-b-1 Nahihinuha angkaugalianatkalagayang
panlipunanng lugarna pinagmulanngkuwentongbayan
bataysa mgapangyayariatusapanngmgatauhan)
OralRecitation:Paglalarawan sa mga kaugalian at
tradisyonng mgaMaranao bataysa mgausapan ng tauhan
at pangyayarisa nabasang kuwentongbayan.Gamiting
gabayang sumusunodna diyagram.

17. Kaugalian Tradisyon
Maranao

18. Karagdagang Gawain:
Magsaliksik ng mga paglalarawan
ukol sa Maranao ayon sa kanilang
paniniwala,tradisyonat kaugalian.

19. Mula sa sinaliksik ng mga
mag-aaral ukol sa mga
Maranao.Ilarawan ang mga
Maranao.

20. Kaugalian Tradisyon/kultura
Maranao

21. Panonoodsa isang halimbawa ng kuwentong
bayan(Si Malakas at Si Maganda)
https://www.youtube.com/watch?v=alVKvYzvIN

22. (F7PD-Ia-b-1
Nasusurigamit ang graphicorganizerang ugnayan
ng tradisyonat akdang pampanitikanbataysa
napanoodna kuwentong-bayan)
Gawain:Gumawang graphicorganizerukol sa
ugnayanng Tradisyonat AkdangPampanitikan
ukol sa napanoodna kuwentongbayang Si
Malakas at Si Maganda.

23. (F7PB-Ia-b-1 Naiuugnayang mga pangyayarisa binas
samga kaganapansa iba panglugarng bansa )
Gawain:Pagkakatuladat Pagkakaiba ng mga
Maranaoat Ilokano bataysa mga pangyayarisa
binasangkuwentong-bayan.Gumamit ng “Venn
Diagram”.

25. (F7PS-Ia-b-1 Naibabalita ang kasalukuyang
kalagayanng lugarna pinagmulanng alinmansa
mga kuwentong-bayangnabasa, napanoodo
napakinggan)
PangkatangGawain: Gumawang isang pagbabalita
ukolsa kuwentongbayang“Ang Pilosopo”, ilahad ang
mensahe, tradisyon,kaugalian,tauhan at iba pang
nais ipabatid.Itanghalsa klase.

26. (F7PT-Ia-b-1 Naibibigayangkasingkahuluganat
kasalungatnakahuluganngsalitaayonsagamitsa
pangungusap)
Gawain:Salungguhitanang kasalungat na kahuluganng
salitangitalisadosa loobng pangungusap.Gayunding
ibigayang kasingkahulugannitoat gamitinsa
pangungusap.

27. •1. Luminga-linga ang magnanakaw kung may
nakakita sa kanya habang may
isang nakatutok lamang sa pagkakamasid sa kanya.
Kasingkahulugan:
Kasalungat:
Pangungusap:

28. 2. Kunggusto mong matantoang mga nangyayari
sa paligid, huwag mong hayaangmaging
mangmang ka.
Kasingkahulugan:
Kasalungat:
Pangungusap:

29. 3. Umiiralpa rin ang kabutihansa bawat tao sa
kabila ng unti-untinang pagkawala ng
magagandang kaugalian.
Kasingkahulugan:
Kasalungat:
Pangungusap:

30. 4. Bawat alituntuninayginawa para sa
kapakananng tao na hindi lang para
pagbawalan tayo kung hindipara malayo tayo
sa kapahamakan.
Kasingkahulugan:
Kasalungat:
Pangungusap:

31. 5. Ihabilinmo ang mga dapat gawin sa iyong
bunsongkapatid na maiiwan,delikado kung
ipagwawalang bahalamo lang na maiiwan siya.
Kasingkahulugan:
Kasalungat:
Pangungusap:

33. Sagutinitosa kuwaderno(indibiduwal).
A. MgaTanong:
1. Ilarawanangtagpuano bayanng kuwento.Ano ang
katangianng mgataongnaninirahandito?
2. Sino si Subekat?Ano angpinagkaibaniyasa ibang
mgananinirahan
doon?

34. AngPangatnigna Panlinaw
Sa pagpapahayag,mahalagasa pagbuong kaisipan
aymapag-ugnayugnayangmga ito.Kungkaya
napakalakiang ginagampananng pangatnig
sakomunikasyongito.Maraminguring pangatnig.Isa na
ritoang pangatnigna panlinaw.Ang pangatnigna
panlinawayginagamitsa pangungusapupang lalong
bigyanglinawangmganasabi na. Ito aynagpapatibayn
mgaideyasa pangungusap.

35. sa madaling sabi
Mga halimbawa:
sa halip
samakatuwid
bagaman
kung gayon
lamang

36. Gawain:Dugtunganang mga parirala/pangungus
sa ibaba sa pamamagitanng paggamit ng mga
pangatnigna panlinaw.
1. Si Subekat ay hindimarunongsumunodsa
tuntunin...(sa madaling sabi) .

37. 2. Inatasansila ni Abed na magdala ng batong
tamang-tama lang sa kanila na buhatin...(sa halip
.
3. Ang batas ay para sa ikabubuting lahat... (kung
gayon) .

38. 4. Maparaansana si Subekat (lamang)...
.
5. Walangmapapahamakkung marunong
sumunod,(samakatuwid)...
.

39. (F7WG-Ia-b-1 Nagagamitnang wastoang mga
pahayagsa pagbibigay ng mga patunay)
Gawain(indibidwal):Bumuong sampung
argumentoukolsa tanongna Facebook:
Nakabubutio nakasasama?Gamitinang mga
pangatnigpanlinawsa mgaargumentong
bubuoin.Ilahaditosa klase.

40. KaragdagangGawain:Magsaliksik ng mga
larawan nagpapakita ng kagandahan ng
Mindanao.

41. (F7EP-Ia-b-1Nailalahadangmgahakbangnaginawasapagkuhangdatos
kaugnayngisangproyektongpanturismo)
PangkatangGawain:Gamitangmganasaliksiknalarawanng
touristdestinationsaMindanao,bumuong videopresentationna
nag-aanyayasamgamamamayannapuntahanangnasabing
lugar.Ilagayangmgadatosukolsamgalarawangnakuha.Kung
walanglarawangnagawa,gamitanginyongmgacellphones,
kumuhang maraminglarawansaating paaralanatgumawang
videopresentationnamag-aanyayasamgamamamayano ibang
mag-aaralna puntahanangatingpaaralan.Itanghalang ginawang
videopresentation.Ilahadangpamamaraansapagkuhasamga
datosukolsamgalarawangitinanghal.

42. (F7PB-Ia-b-1 Naiuugnayangmgapangyayarisa binasasa
mgakaganapansaibapanglugarngbansa)
PangkatangGawain: Pagpangkat-pangkatinang
klasesa apatna grupo.Bumuong isangpagsasadula
tungkolsa isangIlokanona pumuntasa Mindanaoat
nagkaroonng pagkagulatsa mgakaugalianat
tradisyon(cultureshock) ng mgataga-Mindanao.

43. (F7PB-Ia-b-1 Naiuugnayangmgapangyayarisa binasasa
mgakaganapansaibapanglugarngbansa)
PangkatangGawain: Pagpangkat-pangkatinang
klasesa apatna grupo.Bumuong isangpagsasadula
tungkolsa isangIlokanona pumuntasa Mindanaoat
nagkaroonng pagkagulatsa mgakaugalianat
tradisyon(cultureshock) ng mgataga-Mindanao.

44. Inihandani:
DANEELAROSEM.ANDOY
SST-1
AGUSANNATIONALHIGH SCHOOL