Situering van de evolutie en wijzigingen op de markt van ondernemingsfinanciering. Inleiding voor een gedachtenwisseling met Finpower klanten op 11/12/2012

1. De Kracht van Professioneel Financieel Management
FINANCIERING VAN
ONDERNEMINGEN
Een sterk veranderende markt ?
Finpower lunch
Houthalen, 11/12/2012
fin POWER

2. I. INLEIDING
Structuur van de presentatie
1. Financiering van ondernemingen :
1. Vaststelling van de evolutie
2. Fundamentele redenen voor deze evolutie
3. Toekomstverwachtingen
2. Alternatieve financieringsvormen
1. De overheid
2. Private spelers
3. Diversiteit aan voorbeelden
3. Conclusies
fin POWER Pagina 2

3. I. FINANCIERING VAN ONDERNEMINGEN
Vaststelling evolutie
Bankfinanciering evolueert Alternatieve financiering groeit
 1980-90 :  1980 – 90
» Investeringskredieten » De beurs ... voor grote ondernemingen
» Kaskrediet/straight loan
 1990 – 2000
 1990 – 2000
» LRM
» Leasingen
» Participatiefonds  2000 – 2010
 2000 – 2010 » PMV, …
» Factoring » BA, private investeerders
» Waarborgregeling  2010 –
 2010 - … » Crowd funding …
» E.I.B.
fin POWER Pagina 3

4. I. FINANCIERING VAN ONDERNEMINGEN
Redenen van deze evolutie : marge-behoefte banken
 Basel 1  Tegelijkertijd is de
» Gewogen ratio van 8 % boodschap :
» Vaste wegingen voor ‘alle’ risico’s » Alternatieve inkomsten voor
 Basel 2 : banken zullen moeten dalen
» Risico’s specifiek wegen :
» KMO’s hebben een hoger risico … – Investment banking
 Basel 3 – Trading/marktenzaal
» Incl. liquiditeit
– ?? Geen lange termijn leningen meer.
– …
» Gewogen ratio stijgt naar 12 – 13 %
– Zeker voor lange termijn leningen
In principe zullen de ‘marges’ van de banken met
minimaal 50 % moeten stijgen 2018 !
fin POWER Pagina 4

5. I. FINANCIERING VAN ONDERNEMINGEN
Redenen van deze evolutie : daling marktrente
 Vroeger :
» Leningsrente 5 %, marge 1,25 %
» Na 15 jaar, 100 € lenen/beleggen :
– Onderneming betaalt 208 terug
– Belegger krijgt 174 terug
– Bankier ‘krijgt’ ca. 1/3de van de opbrengst
 Nu :
» Leningsrente 3,5 %, Marge  2 %
» Na 15 jaar, 100 € lenen/beleggen :
– Onderneming betaalt 167 terug
– Belegger krijgt 125 terug
– Bankier ‘krijgt’ meer dan 60 % van de
opbrengst !
Hogere marges zijn bij lage rentes geen
verkoopbaar alternatief op ‘lange termijn’
fin POWER Pagina 5

6. I. FINANCIERING VAN ONDERNEMINGEN
Gevolgen van deze evolutie : risico-beperking banken
 Als de marge niet lager kan
 blijft enkel het ‘afbouwen van het risico’ een alternatief voor de banken :
» Geen risico-dragende aktiviteiten meer
– Risico-sectoren worden volledig gemeden (Horeca, maar ook bouw, transport, onroerend goed …
– Ondernemingen met ‘hoger risico’ sneller afbouwen (= opzeggen …)
» Enkel nog minder risico-dragende ‘producten’
– Leasing
– Factoring
 Telkens ‘dubbele’ indekking door klant en onderliggend aktief
Het is duidelijk dat banken naar de toekomst toe
minder risico-volle leningen zullen moeten zoeken.
fin POWER Pagina 6

7. I. FINANCIERING VAN ONDERNEMINGEN
Gevolgen van deze evolutie : opkomst ‘alternatieven
 Vanuit deze optiek is het duidelijk dat ‘alternatieven’
noodzakelijk zijn
» De overheid tracht hier stimulerend op te treden
 Maar de ‘private’ markt zal dit tekort moeten opvangen
De wijziging van de financieringsmogelijkheden
van de banken zal de markt doen zoeken naar
alternatieven.
fin POWER Pagina 7

8. II. ALTERNATIEVE FINANCIERING
De overheid als ‘stimulus’ van ondernemingsfinanciering
 Rechtstreekse financiering  Als ‘steun’ voor de banken
» LRM, PMV » Participatiefonds
– Participaties – Tot 250 k€ achtergestelde
– Achtergestelde leningen leningen
 Rentes 6 – 12 % ! » Waarborgfonds
– 75 % tot 750 k€
» Positieve ervaringen » E.I.B. en andere
» Maar, veeleisende spelers
De overheid wordt één van de belangrijke hefbomen
in de financieringsmarkt van ondernemingen
fin POWER Pagina 8

9. II. ALTERNATIEVE FINANCIERING
Private investeerders/investeringen : aanbod neemt toe
 Als alternatieve belegging
 Vanuit ‘bittere noodzaak :
» Risico-loze rente zeer laag
» Betalingsuitstel klanten
– 0 – 1,5 % …
– Neemt fundamenteel toe
– Niet altijd ‘in overleg’ :
» Zoektocht naar alternatieven
WCO – Goud wordt duur
– Immo wordt duur
» Bij verkoop – Leningen aan ondernemingen :
onderneming :  Obligatielening van
– 2/3de met ‘uitgestelde beursgenoteerde ondernemingen
betaling  Private leningen
– 1/3de met ‘earn out’
Private investeerders zullen de ‘ruimte’ van de
banken naar de toekomst toe (willen) invullen.
fin POWER Pagina 9

10. II. ALTERNATIEVE FINANCIERING
Diversiteit aan voorbeelden
 Ondernemingen met
 Ondernemingen ‘met
‘groeiperspectief’
liquiditeitsnood’ :
» Participaties
» Bankfinanciering is geen optie
» Business Angels
meer :
» Crowd – funding
– Geen ‘bijkomende’ middelen
– Bij factoring : minder middelen !
 Met als voorbeeld onze volgende
» In 50 % van de gevallen spreker, Bert Creemers van Edison
– Leningen door Energy.
leveranciers/vrienden/relaties
– Evt. verkoop aktiva en terug
huren/kopen
Het (tijdig) vinden van ‘financiering’ wordt één van
de kritische succesfaktoren van de toekomst
fin POWER Pagina 10

11. III. CONCLUSIES : Afsluitende bedenkingen
Ondernemingsfinanciering : een complexe wereld
Complexere risico-inschatting
- snellere evoluties
- hogere volatiliteit
FINANCIERINGSMARKT
VOOR ONDERNEMINGEN
Stijging van de vraag Diversificatie van het aanbod
- hogere investeringsbehoeftes - herpositionering banken
- snellere groeiambities - alternatieve financieringsbronnen
De financieringsmarkt voor
fin POWER
ondernemingen is in volle (r)evolutie ! Pagina 11

12. III. CONCLUSIES : Afsluitende bedenkingen
Het belang van ‘financiering’ in de economische cyclus.
 Evolutie door de jaren heen :
 Vanaf 1900 : het product bepaalt het succes (van Ford tot I.B.M.)
 Vanaf 1950 : Service en marketting worden belangrijker (vb. Microsoft, McDonalds)
 Vanaf einde de jaren 90 ==> Financiering wordt de cruciale succesfactor
» Internet-hype van eind de jaren 90 heeft dit principe ‘geïntroduceerd’
– Amazon.com, Google en E-bay hebben overleefd ‘because their pockets where larger’
» De ‘rebound’ begin de jaren 2000 heeft dit principe ‘veralgemeend
– General Electric is op heden de grootste ‘traditionele’ onderneming …
 Ondanks het ‘stijgend belang van financiering’ daalt de ‘macht van het geld’ :
» Democratisering van de financiële markt dwingt ook de ‘financiële machten’ tot K.T.-resultaten
» Het volume aan ‘zoekend’ geld stijgt de laatste jaren exponentieel
 De ‘financiële’ markt is, omwille van zijn ‘wil tot anticiperen’, zeer cyclisch. Daardoor
wordt ‘timing’ voor ondernemers enorm belangrijk
Naast het product, de markt en het team wordt ‘het
financieel beheer’ de cruciale succesfactor voor
ondernemers in de 21ste eeuw
fin POWER Pagina 12