1. Creatief denken
1. Inhoud sessie
Creatief denken betekent, kort gezegd, het zoeken naar méér, nieuwe en andere mogelijkheden. En dus naar
betere oplossingen voor problemen of interessantere kansen. Het is een denkvaardigheid die je kan trainen: j e
moet bewust denkpatronen in je hoofd doorbreken. En da’s niet makkelijk: denkpatronen zijn aangeboren en
aangeleerd, ze geven ons stabiliteit en dus veiligheid. Het vraagt energie om nieuwe paden te ontdekken en te
bewandelen.
Volgens ‘Creativiteit. Hoe? Zo!’, een aan te bevelen standaardwerk van Igor Byttebier (waarop een groot deel
van de sessie is gebaseerd), zijn er vijf basisvaardigheden in creatief denken:
1. Creatief waarnemen (zie het anders!)
2. Uitstel van oordeel (oordeel (nog) niet!)
3. Flexibel associëren (botsen met dat brein!)
4. Divergeren (denk dóór de grens!)
5. Verbeeldingskracht ontwikkelen (zie het!)
Breed en krom denken, ofwel: hoe bedenk ik ideeën?
 Kruip in een creatieve cocon: zorg dat je hoofd ‘los’ / ‘opgewarmd’ is, zorg voor de juiste ruimte, baken
een tijd af waarbinnen jullie niet gestoord mogen worden
 Stel de juiste vraag: ‘hoe kunnen we…?’ of ‘bedenk…’. Construeer een vraag die mikt op een doel, niet
op een concreet ‘middel’ of ‘uitvoeringswijze’. En maak de denkopdracht uitdagend: bv. hoe zorgen we
ervoor dat er elke dag 500 kinderen naar het speelplein willen komen?
 Brainstorm: zorg voor een bekwame trekker, een veilige sfeer, een diverse en beheersbare groep. Exp e-
rimenteer gerust eens met een brainstormtechniek.
o De stop van het bad-techniek: ‘reguliere’ manier. Ideeën spuien, door elkaar.
o Wat als-techniek: detecteer vanzelfsprekendheden en veronderstellingen. Schrap die één
voor één, en bedenk alternatieven.
o Superheldtechniek: Hoe zou een superheld dit oplossen?
Smal denken, ofwel: hoe kies ik het beste idee?
 Kill your darlings: doe niet wat je altijd doet, kijk niet automatisch naar wat een beproefd idee is als het
beste idee.
 Gebruik een quoteringstechniek:
o Het rapport: bepaal criteria (eventueel per medewerker), geef die eventueel een gewicht, en
beoordeel zo de verschillende ideeën
o De hoeden: google ‘thinking hats De Bono’
o COCD-box: google
Creatief denken - Plan-Kuren 2011 p1 | 2

2. In een gemeentebestuur? Really?
- Soms sneuvelt een nieuw idee al bij het roepen ervan. Hoe komt dat? Omdat mensen zich er een te b e-
perkt of verkeerd beeld van vormen. Presenteer daarom aan een moeilijker publiek je idee pas als je
het wat ontwikkeld en doordacht hebt.
- Wanneer zijn goeie ideëen niet wat je nodig hebt? Als er een gebrek is aan visie, motivatie / bereidheid,
informatie, durf, bekwaamheid of informatie bij meedenkende of uitvoerende partijen.
- Willen is kunnen…
2. Bronnen en inspiratie
Creativiteit. Hoe? Zo! Inzicht, inspiratie en toepassingen voor het optimaal benutten van uw eigen creativiteit
en die van uw organisatie. Igor Byttebier. Lannoo. 2002 (tiende druk 2007)
www.flandersdc.be :
website met nieuws rond creativiteit en innovatie, blogs van inspirerende mensen, leuke links, ... Met
hier leuk cursusje: www.flandersdc.be/nl/diensten/tools/cursus-creatief-denken
www.creax.net:
Engelstalige portaalsite met een grote verzameling links rond creativiteit en innovatie
www.cocd.org:
website van het Centrum voor Ontwikkeling Creatief denken, met een uitgebreid aanbod aan opleidi n-
gen en activiteiten
www.nieuweproductenbedenken.nl:
informatieve site waaraan ook een weblog gekoppeld is
www.7ideas.be:
site rond handig ideeën zoeken op het web.
www.ideachampions.com/tips_tools_tech.shtml:
tips voor technieken
www.mycoted.com/Category:Creativity_Techniques:
tips voor technieken
https://bubbl.us:
mindmaptool
gocreate.com:
startpagina
3. Contactpersoon
Sofie Willems – VVJ (swillems@vvj.be)
Koen Steuperaert – VVJ (ksteuperaert@vvj.be)
Jitske Verwimp – VVJ (jverwimp@vvj.be)
Notities:
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Creatief denken - Plan-Kuren 2011 p2 | 2