CẤP CỨU
NGỪNG TUẦN HOÀN
(Cardiopulmonary Resuscitation)
ĐẠI CƯƠNG
Ngừng tuần hoàn là tình trạng tim ngừng hoạt động hay hoạt
động không có hiệu quả về huyết động do rung thất, nhịp
nhanh thất vô mạch, phân ly điện cơ, vô tâm thu. Bệnh nhân
có thể tử vong nhanh chóng hoặc để lại di chứng nặng nề, đặc
biệt là di chứng trên hệ thần kinh trung ương nếu không được
sơ cứu ban đầu đúng cách.
3 TIÊU CHÍ xác định ngừng tuần hoàn:
1. Mất ý thức đột ngột
2. Ngừng thở hay thở ngáp
3. Mất mạch bẹn hoặc mạch cảnh ( thời gia kiểm tra tối đa 10s)
Đánh giá ý thức
• Gọi – vỗ - gọi
- Gọi nạn nhân
- Vỗ vào 2 vai
- Gọi lại bệnh nhân
• AVPU
- A: tỉnh
- V : đáp ứng với lời nói
- P : đáp ứng với đau
- U : không đáp ứng
Đánh giá nhịp thở và mạch
• Nhìn – nghe – cảm nhận
- Nhìn: lồng ngực có di động không ??
- Nghe : nghe thấy hơi thở đi ra ?
- Cảm nhận : ghé sát mặt bệnh nhân
• Thở ngáp
• Kiểm tra mạch cảnh hoặc mạch bẹn
• Thời gian kiểm tra <10 giây
• Không có nhịp thở , có mạch -> ngừng thở
-> hô hấp hỗ trợ
• Không có nhịp thở ( thở ngáp ) , không có mạch -> ngừng tuần
hoàn -> bắt đầu cấp cứu ngừng tuần hoàn
Điểm mới AHA
Guidelines 2020
A-B-C hay C-B-A
ÉP TIM CHẤT LƯỢNG
CAO
- Ép trên mặt phẳng cứng
- Bộc lộ lồng ngực
- Tay đặt giữa lồng
ngực- ½ dưới xương ức
- Tay thẳng, vai vuông
góc
- Tần số : 100-120ck/p
- Độ sâu: 5-6cm
- Để lồng ngực giãn tối
đa
- Giảm tối thiểu thời
gian ngừng ép tim
Độ nở của lồng ngực
• Tránh đè lên ngực giữa các lần ép tim để thành ngực nảy lên
hoàn toàn
• Thành ngực nảy lên tạo một áp suất trong ngực âm tương đối
thúc đẩy hồi lưu tĩnh mạch và lưu lượng máu tim phổi . Nếu
đè lên thành ngực giữa các lần ép -> thành ngực không nảy lên
hoàn toàn , tăng áp suất trong ngực và giảm hồi lưu tĩnh
mạch , áp lực tưới máu mach vành và lưu lượng máu cơ tim và
có thể ảnh hưởng đến kết quả PCR
THÔNG KHÍ
-Sau ép tim 30 lần, thông khí 2
lần
-2 kỹ năng thông khí:
+ Thổi ngạt
+ Sử dụng mask cá nhân
Lưu ý:
-Mở đường thở
-Mỗi lần thông khí 1s
-Nhìn lồng ngực di động
-Ngừng giữa các lần thông khí
để lấy hơi sâu
-Giảm khoảng ngừng ép dưới
10s
Tư thế ngửa đầu và nâng cằm:
Bệnh nhân nằm ngửa, mở đường dẫn
khí bằng cách ngửa đầu và nâng cằm:
+ Đặt một bàn tay (thường là tay không
thuận) lên trán nạn nhân và đẩy ngửa đầu
nạn nhân ra sau một cách nhẹ nhàng trong
khi vẫn thả các ngón tay cái và trỏ tự do để
bóp bịt mũi nạn nhân nếu cần thổi ngạt
+ Đặt các đầu ngón tay của bàn tay còn lại
(thường là tay thuận) dưới cằm nạn nhân,
nâng cằm lên để mở đường dẫn khí.
(Không được đẩy mạnh hàm nạn nhân vì
động tác này có thể làm cột sống cổ bị tổn
thương nặng hơn nếu có kèm chấn thương.
Vì vậy, nên mở đường dẫn khí (ngửa đầu
và nâng cằm) một cách thận trọng cho cả
nạn nhân có hoặc không có tổn thương cột
sống cổ)
- Tiến hành thổi ngạt
+ Dùng ngón trỏ và ngón cái của bàn tay đang đặt trên trán
nạn nhân bóp chặn vào mũi nạn nhân.
+ Mở miệng nạn nhân nhưng vẫn giữ được tư thế nâng cằm.
+ Hít một hơi thở bình thường và đặt môi lên miệng nạn
nhân. Đảm bảo tạo được điểm tỳ tốt.
+ Thổi đủ mạnh vào miệng nạn nhân trong 1 giây như nhịp
thở bình thường trong khi vẫn quan sát sự căng phồng của
lồng ngực.
+ Giữ nguyên tư thế ngửa đầu và nâng cằm, để miệng ra khỏi
miệng nạn nhân và quan sát lồng ngực nạn nhân xẹp xuống
để thở khí ra.
+ Tiếp tục hít một hơi thở bình thường khác và thổi đủ mạnh
vào miệng nạn nhân một lần nữa. Sau đó ngay lập tức dung
tay chỉnh lại tư thế nạn nhân và tiến hành tiếp 30 lần ép tim
nếu có ngừng tuần hoàn (liên tục ép tim và thổi ngạt với tỷ lệ
30:2)
+ Chỉ dừng lại và kiểm tra nếu nạn nhân bắt đầu thở bình
thường. Nếu chưa thở bình thường thì không được gián
đoạn việc thổi ngạt và/hoặc hồi sinh tim phổi.
- Nếu thổi ngạt mà không làm lồng ngực căng phồng lên như
bình thường, thì khi đó các bước tiếp theo bạn phải làm:
+ Kiểm tra miệng nạn nhân xem có tụt lưỡi hay dị vật không
+ Kiểm tra xem tư thế ngửa đầu và nâng cằm có đúng không
THÔNG KHÍ VỚI BÓNG MẶT NẠ
- Cung cấp nồng độ Oxy cao hơn
so với thổi ngạt, mask cá nhân
- Nên áp dụng ngay khi có thể
- Kỹ thuật:
+ sử dụng kỹ thuật E – C để giữ
mask và mở đường thở
+ Bóp bóng khi ép mask
- Bóp nửa bóng và theo dõi di
động lồng ngực để tránh tăng
thông khí
- Bóp bóng 8-10 lần /phút
Cấp cứu ngừng tuần hoàn nâng cao
- Đặt NKQ ngay khi có thể , bóp bóng qua nội
khí quản
- Ghi điện tâm đồ càng sớm càng tốt , xử trí
theo tình huống của ĐTĐ
- Sốc điện ngay nếu có chỉ định
- Đặt đường truyền tĩnh mạch để tiêm thuốc
KIỂM SOÁT ĐƯỜNG THỞ
NÂNG CAO (BV)
Khi bệnh nhân đã được kiểm
soát đường thở nâng cao
trước đó ( đặt nội khí
quản, mask thanh quản):
-Tiến hành thông khí đồng
thời với ép tim
- 1 lần thông khí mỗi 5-6s
- Tránh tăng thông khí
ĐẶT NỘI KHÍ QUẢN
Sốc điện trong cấp cứu
Thuốc sử dụng trong cấp cứu
8 American Heart Association
Hình 4. Quy tắc ngưng tim ở người lớn.
AHA Guidelines 2020: Quy tắc ngưng tim ở người lớn
Tổ chức nhóm cấp cứu ngừng tuần hoàn nâng
cao tại viện
• Vai trò của người nhóm trưởng hay người giữ
nhịp
- Để phân công nhiệm vụ cho các thành viên
- Ra các quyết định xử trí
- Phản hồi lại các thành viên
Cấp cứu ngừng tuần hoàn 2 người
• Kiểm soát hiện trường , nhận định ban đầu , đánh giá bệnh nhân
- Tương tự như cấp cứu ngừng tuần hoàn 1 người
- Một người đi gọi thêm hỗ trợ và lấy máy AED , người còn lại tiến
hành cấp cứu ngừng tuần hoàn 1 người
• Kỹ thuật cấp cứu ngừng tuần hoàn 2 người :
- Ép tim như kỹ thuật cấp cứu 1 người
- người cấp cứu thứ 2 đứng ở đầu bệnh nhân , mở đường thở , giữ mặt
nạ , thông khí trong quá trình cấp cứu
- tỷ lệ 30: 2
- đảm bảo cấp cứu ngừng tuần hoàn hiệu quả khi thay đổi vai trò của
2 người mỗi 2 phút
• Sử dụng máy AED ngay khi có thể , 1 người tiến hành CPR , người
còn lại dán điện cực và tiến hành các bước trong quá tình sốc điện
Cấp cứu ngừng tuần hoàn nhiều người
• Duy trì ép tim chất lượng cao, thay đổi người ép tim mỗi 2
phút
• Lưu ý
- Tránh ép tim quá lâu làm giảm hiệu quả ép
- Phối hợp tốt để thay đổi vai trò nhanh chóng trong nhóm
- Giảm thiểu tối đa thời gian ngừng ép tim
- Sử dụng AED ngay khi có thể
eccguidelines.heart.org 11
Hình 7. Quy tắc chăm sóc sau ngưng tim ở người lớn.
Hồi sinh tim phổi cơ bản và nâng cao cho người lớn
Chăm sóc bệnh nhân sau tái lập tuần hoàn tự nhiên
(ROSC) cần chú ý kỹ đến việc cung cấp oxy, kiểm soát
huyết áp, đánh giá can thiệp mạch vành qua da, kiểm
soát nhiệt độ mục tiêu và tiên lượng thần kinh đa
phương thức
DỪNG CẤP CỨU NGỪNG TUẦN HOÀN
• Có tuần hoàn tự nhiên trở lại
• Có các nhân viên cấp cứu được đào tạo nhận trách
nhiệm cấp cứu
• Người có giấy yêu cầu không cấp cứu
• 1 mình và kiệt sức khi cấp cứu
• Hiện trường trở nên không an toàn
Tóm lại: Nhận biết, hồi sinh tim phổi (CPR) ngay lập tức, sốc điện sớm cũng
như nâng cao chất lượng chăm sóc điều trị sau ngưng tim là chìa khóa thành
công trong điều trị cho bệnh nhân ngừng tuần hoàn

CẤP CỨU nfudjebdhjdkejehrbfjjenebdjrjrn(1).pptx

  • 1.
    CẤP CỨU NGỪNG TUẦNHOÀN (Cardiopulmonary Resuscitation)
  • 2.
    ĐẠI CƯƠNG Ngừng tuầnhoàn là tình trạng tim ngừng hoạt động hay hoạt động không có hiệu quả về huyết động do rung thất, nhịp nhanh thất vô mạch, phân ly điện cơ, vô tâm thu. Bệnh nhân có thể tử vong nhanh chóng hoặc để lại di chứng nặng nề, đặc biệt là di chứng trên hệ thần kinh trung ương nếu không được sơ cứu ban đầu đúng cách. 3 TIÊU CHÍ xác định ngừng tuần hoàn: 1. Mất ý thức đột ngột 2. Ngừng thở hay thở ngáp 3. Mất mạch bẹn hoặc mạch cảnh ( thời gia kiểm tra tối đa 10s)
  • 3.
    Đánh giá ýthức • Gọi – vỗ - gọi - Gọi nạn nhân - Vỗ vào 2 vai - Gọi lại bệnh nhân • AVPU - A: tỉnh - V : đáp ứng với lời nói - P : đáp ứng với đau - U : không đáp ứng
  • 4.
    Đánh giá nhịpthở và mạch • Nhìn – nghe – cảm nhận - Nhìn: lồng ngực có di động không ?? - Nghe : nghe thấy hơi thở đi ra ? - Cảm nhận : ghé sát mặt bệnh nhân • Thở ngáp • Kiểm tra mạch cảnh hoặc mạch bẹn • Thời gian kiểm tra <10 giây • Không có nhịp thở , có mạch -> ngừng thở -> hô hấp hỗ trợ • Không có nhịp thở ( thở ngáp ) , không có mạch -> ngừng tuần hoàn -> bắt đầu cấp cứu ngừng tuần hoàn
  • 5.
  • 6.
  • 7.
    ÉP TIM CHẤTLƯỢNG CAO - Ép trên mặt phẳng cứng - Bộc lộ lồng ngực - Tay đặt giữa lồng ngực- ½ dưới xương ức - Tay thẳng, vai vuông góc - Tần số : 100-120ck/p - Độ sâu: 5-6cm - Để lồng ngực giãn tối đa - Giảm tối thiểu thời gian ngừng ép tim
  • 8.
    Độ nở củalồng ngực • Tránh đè lên ngực giữa các lần ép tim để thành ngực nảy lên hoàn toàn • Thành ngực nảy lên tạo một áp suất trong ngực âm tương đối thúc đẩy hồi lưu tĩnh mạch và lưu lượng máu tim phổi . Nếu đè lên thành ngực giữa các lần ép -> thành ngực không nảy lên hoàn toàn , tăng áp suất trong ngực và giảm hồi lưu tĩnh mạch , áp lực tưới máu mach vành và lưu lượng máu cơ tim và có thể ảnh hưởng đến kết quả PCR
  • 9.
    THÔNG KHÍ -Sau éptim 30 lần, thông khí 2 lần -2 kỹ năng thông khí: + Thổi ngạt + Sử dụng mask cá nhân Lưu ý: -Mở đường thở -Mỗi lần thông khí 1s -Nhìn lồng ngực di động -Ngừng giữa các lần thông khí để lấy hơi sâu -Giảm khoảng ngừng ép dưới 10s
  • 10.
    Tư thế ngửađầu và nâng cằm: Bệnh nhân nằm ngửa, mở đường dẫn khí bằng cách ngửa đầu và nâng cằm: + Đặt một bàn tay (thường là tay không thuận) lên trán nạn nhân và đẩy ngửa đầu nạn nhân ra sau một cách nhẹ nhàng trong khi vẫn thả các ngón tay cái và trỏ tự do để bóp bịt mũi nạn nhân nếu cần thổi ngạt + Đặt các đầu ngón tay của bàn tay còn lại (thường là tay thuận) dưới cằm nạn nhân, nâng cằm lên để mở đường dẫn khí. (Không được đẩy mạnh hàm nạn nhân vì động tác này có thể làm cột sống cổ bị tổn thương nặng hơn nếu có kèm chấn thương. Vì vậy, nên mở đường dẫn khí (ngửa đầu và nâng cằm) một cách thận trọng cho cả nạn nhân có hoặc không có tổn thương cột sống cổ)
  • 12.
    - Tiến hànhthổi ngạt + Dùng ngón trỏ và ngón cái của bàn tay đang đặt trên trán nạn nhân bóp chặn vào mũi nạn nhân. + Mở miệng nạn nhân nhưng vẫn giữ được tư thế nâng cằm. + Hít một hơi thở bình thường và đặt môi lên miệng nạn nhân. Đảm bảo tạo được điểm tỳ tốt. + Thổi đủ mạnh vào miệng nạn nhân trong 1 giây như nhịp thở bình thường trong khi vẫn quan sát sự căng phồng của lồng ngực. + Giữ nguyên tư thế ngửa đầu và nâng cằm, để miệng ra khỏi miệng nạn nhân và quan sát lồng ngực nạn nhân xẹp xuống để thở khí ra. + Tiếp tục hít một hơi thở bình thường khác và thổi đủ mạnh vào miệng nạn nhân một lần nữa. Sau đó ngay lập tức dung tay chỉnh lại tư thế nạn nhân và tiến hành tiếp 30 lần ép tim nếu có ngừng tuần hoàn (liên tục ép tim và thổi ngạt với tỷ lệ 30:2) + Chỉ dừng lại và kiểm tra nếu nạn nhân bắt đầu thở bình thường. Nếu chưa thở bình thường thì không được gián đoạn việc thổi ngạt và/hoặc hồi sinh tim phổi. - Nếu thổi ngạt mà không làm lồng ngực căng phồng lên như bình thường, thì khi đó các bước tiếp theo bạn phải làm: + Kiểm tra miệng nạn nhân xem có tụt lưỡi hay dị vật không + Kiểm tra xem tư thế ngửa đầu và nâng cằm có đúng không
  • 13.
    THÔNG KHÍ VỚIBÓNG MẶT NẠ - Cung cấp nồng độ Oxy cao hơn so với thổi ngạt, mask cá nhân - Nên áp dụng ngay khi có thể - Kỹ thuật: + sử dụng kỹ thuật E – C để giữ mask và mở đường thở + Bóp bóng khi ép mask - Bóp nửa bóng và theo dõi di động lồng ngực để tránh tăng thông khí - Bóp bóng 8-10 lần /phút
  • 14.
    Cấp cứu ngừngtuần hoàn nâng cao - Đặt NKQ ngay khi có thể , bóp bóng qua nội khí quản - Ghi điện tâm đồ càng sớm càng tốt , xử trí theo tình huống của ĐTĐ - Sốc điện ngay nếu có chỉ định - Đặt đường truyền tĩnh mạch để tiêm thuốc
  • 15.
    KIỂM SOÁT ĐƯỜNGTHỞ NÂNG CAO (BV) Khi bệnh nhân đã được kiểm soát đường thở nâng cao trước đó ( đặt nội khí quản, mask thanh quản): -Tiến hành thông khí đồng thời với ép tim - 1 lần thông khí mỗi 5-6s - Tránh tăng thông khí
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Thuốc sử dụngtrong cấp cứu
  • 19.
    8 American HeartAssociation Hình 4. Quy tắc ngưng tim ở người lớn. AHA Guidelines 2020: Quy tắc ngưng tim ở người lớn
  • 22.
    Tổ chức nhómcấp cứu ngừng tuần hoàn nâng cao tại viện • Vai trò của người nhóm trưởng hay người giữ nhịp - Để phân công nhiệm vụ cho các thành viên - Ra các quyết định xử trí - Phản hồi lại các thành viên
  • 24.
    Cấp cứu ngừngtuần hoàn 2 người • Kiểm soát hiện trường , nhận định ban đầu , đánh giá bệnh nhân - Tương tự như cấp cứu ngừng tuần hoàn 1 người - Một người đi gọi thêm hỗ trợ và lấy máy AED , người còn lại tiến hành cấp cứu ngừng tuần hoàn 1 người • Kỹ thuật cấp cứu ngừng tuần hoàn 2 người : - Ép tim như kỹ thuật cấp cứu 1 người - người cấp cứu thứ 2 đứng ở đầu bệnh nhân , mở đường thở , giữ mặt nạ , thông khí trong quá trình cấp cứu - tỷ lệ 30: 2 - đảm bảo cấp cứu ngừng tuần hoàn hiệu quả khi thay đổi vai trò của 2 người mỗi 2 phút • Sử dụng máy AED ngay khi có thể , 1 người tiến hành CPR , người còn lại dán điện cực và tiến hành các bước trong quá tình sốc điện
  • 25.
    Cấp cứu ngừngtuần hoàn nhiều người • Duy trì ép tim chất lượng cao, thay đổi người ép tim mỗi 2 phút • Lưu ý - Tránh ép tim quá lâu làm giảm hiệu quả ép - Phối hợp tốt để thay đổi vai trò nhanh chóng trong nhóm - Giảm thiểu tối đa thời gian ngừng ép tim - Sử dụng AED ngay khi có thể
  • 26.
    eccguidelines.heart.org 11 Hình 7.Quy tắc chăm sóc sau ngưng tim ở người lớn. Hồi sinh tim phổi cơ bản và nâng cao cho người lớn Chăm sóc bệnh nhân sau tái lập tuần hoàn tự nhiên (ROSC) cần chú ý kỹ đến việc cung cấp oxy, kiểm soát huyết áp, đánh giá can thiệp mạch vành qua da, kiểm soát nhiệt độ mục tiêu và tiên lượng thần kinh đa phương thức
  • 27.
    DỪNG CẤP CỨUNGỪNG TUẦN HOÀN • Có tuần hoàn tự nhiên trở lại • Có các nhân viên cấp cứu được đào tạo nhận trách nhiệm cấp cứu • Người có giấy yêu cầu không cấp cứu • 1 mình và kiệt sức khi cấp cứu • Hiện trường trở nên không an toàn
  • 28.
    Tóm lại: Nhậnbiết, hồi sinh tim phổi (CPR) ngay lập tức, sốc điện sớm cũng như nâng cao chất lượng chăm sóc điều trị sau ngưng tim là chìa khóa thành công trong điều trị cho bệnh nhân ngừng tuần hoàn