 Ano-ano ang mga itinuturing mong kayamanan sa
buhay? Isulat ito sa loob ng diyamante at
ipaliwanag.
Gawain
:
 Piliin sa loob ng kahon ang kasing-kahulugan ng mga salita.
1. Hindi maiwasang makaranas ng bagyo sa buhay
ang mga tao.
2. Maraming pagsubok ang dinanas ng aming buhay.
3. Matigas ang ulo ng anak na hindi napaluluha.
4. Malayo ang mararating ng batang matalas ang
isip.
5. Marami siyang masasamang bisyo kaya’t sigurado
akong nakatunganga iyang pagdating ng panahon
a. Hindi nadidisiplina d. karanasan
b. Katalinuhan e. problema
c. Matalino f. walang magandang hinaharap
KARUNUNGAN
NG BAYAN
Ang panitikan ay itinuturing na
kayamanan ng ating lagi dahil bahagi
ito ng ating kalinangan at kasaysayan.
Sinasabing ang panitikan at ang
kasaysayan ay matalik na
magkaugnay, Sa pag-aaral ng
kasaysayan ng isang lahi, laging bahagi
nito ang damdamin, saloobin,
paniniwala, kultura at tradisyon ng
ALAM MO BA?
At dahil sa pag-aaral ng
panitikan lubusang malalaman
ang ating kalinangan kaya’t
nararapat lamang na
pagyamanin at ipagmalaki ang
mga ito sapagkat ang mga ito’y
yaman ng ating bayan.
ALAM MO BA?
Limang dahilan kung bakit dapat pag-
aralan ang panitikang Pilipino ayon kay
Jose Villa Panganiban.
1. Makilala natin ang sariling kalinangan,
ang minanang yaman ng isip at ang henyo
ng ating lahing iba kaysa ibang lahi.
2. Matalos na,katulad ng ibang lahi, tayo ay
mayroon ding dakila at marangal na
tradisyong ginagamit na puhunang-
salaylayan sa panghihiram ng mga bagong
kalinangngan at kabihasnan
3. Matanto ang mga kapintasan sa ating
panitikan at makapgsanay upang
maiwasan at mapawi ang mga ito.
4. Makilala ang ating mga kagalingang
pampanitikan at lalong mapadalisay,
mapayabong at mapaningning ang mga
kagalingang ito
5. Maging katutubo sa atin ang
magkaroon ng pagmamalasakit sa ating
sariling panitikang Pilipino dahil tay0’y
mga Pilipino.
Sa buhay ng tao ay may mga karanasan
Na kailangang iwasan at dapat ayusin
Tamang tandaan, at sa tuwina’y pakaisipin
Mahalagang ingatan tulad ng kayamanan
Karunungan ng Buhay
Iwasan nang hindi maging anak-
dalita:
Pag nagtanim ng hangin
Bagyo ang aanihin.
Ubos-ubos biyaya
Bukas nakatunganga
Gawin upang tumanaw ng utang na
loob:
Ang lumakad nang matulin
Kung matinik ay malalim
Ang hindi lumingon sa
pinanggalingan
Di makararating sa paroroonan.
Pakaisipin upang maging malawak
ang isip
Sa anumang lalakarin
Makapito munang isipin
Nasa diyos ang awa
Nasa tao ang gawa
Tandaan upang maging buo ang loob:
Kung hindi ukol
Hindi bubukol
Kung ano ang bukambibig
Siyang laman ng dibdib
Ingatan upang hindi maging passang-
krus:
Anak na di paluhain
Ina ang patatangisin.
Ang kalusugan
Ay kayamanan
Nabanggit ni Lolo ang mga karunungan sa
buhay
Na maaaring maging gabay sa aking palagay
Ito ang mga bagay na dapat mong isabuhay
Nang maging huwaran ng mahal na buhay.
Tularan nang maging matalas ang
isip:
Daig ng maagap
Ang masipag
Lakas ng katawan
Daig ng paraan
TANONG:
1. Ano ang binaggit sa akda na kapag
nangyari sa buhay ng tao ay dapat
iwasan, ayusin, pakaisipan, tandaan,
ingatan at tularan? Isa-isahin ito.
2. Sang-ayon ka ba sa pamagat ng
tulang “Karunungan ng Buhay”?
Ipaliwanag.
3. Alin sa mga nabanggit na
karungan ng buhay ang nagagawa
4. Maituturing mo bang isang
kayamanan ang mga karungang
ito? Bigyang-paliwanag ang iyong
sagot.
5. Paano makatutulong sa iyong
buhay ang pagsasabuhay ng mga
ito?
6. Bilang kabataan, paano mo
mapahahalagahan ang mga
karunungan ng buhay o payo na
KARUNUNGANG-
BAYAN
Noon pa man ay sinasabing mayaman na
ang panitikang Pilipino. Mayroong
sariling pantikang nagtataglay ng
kasaysayan ng ating lahi.
Mas lumaganap ang panitikang Pilipino
sa panahon ng mga katutubo sa iba’t
ibang panig ng bansa tulad ng karungang
bayan na tinatawag na kaalamang-
bayan.
Ang panitikan ay binubuo ng salawikain,
Mga Akdang Lumaganap Bago
Dumating ang mga Espanol
SALAWIKAIN
 Nakaugalian nang sabihin at
nagsisislbing batas o tuntunin ng
kagandahang asal ng ating mga
ninunong na naglalayomg mangaral at
umakay sa mga kabataan sa
pagkakaroon ng kabutihang asal.
Halimbawa:
Aanihin pa ang damo, Kung patay na
ang kabayo.
Ang hindi lumingon sa
SAWIKAIN
 Nagtataglay ng talinhaga
sapagkat ito ay may
nakatagong kahulugan. Sa
ibang sanggunian at tinatawag
din itong idyoma.
Halimbawa:
Bagong tao- binata
Bulang gugo-gastador, galante
KASABIHAN
 Yaong ipinalalagay na mga sabihin ng
mga bata at matatanda na katumbas
ng mga tinatawag na Mother goose
rhymes. Karaniwang ginagamit sa
panunukso o pagpuna sa kilos ng isang
tao.
Halimbawa:
Putak , putak Tiririt ng ibon,
Batang duwag Tiririt ng maya
Matapang ka’t Kaya lingon
BUGTONG
Pahulaan sa pamamagitan ng
paglalarawan. Ito ay binibigkas ng patula
at may lima hanggang labindalawang
pantig. Ang tagalog ang pinakamayaman
sa bugtong.
Halimbawa:
Bubuong kung liwanag, kung gabi ay
dagat.
Dalawang katawan, tagusan ang tadyang
PALAISIPAN
Ito ay nasa anyong tuluyan na
kalimitang gumigising sa isipan
ng mga tao upang bumuo ng
isang kalutasan sa isang
suliranin
Halimbawa:
 Sa isang kulungan ay may
limang baboy na inaalgaan si
BULONG
Pahayag na may sukat at tugma
na kanilang ginagamit na
pangkulam o pangontra sa
kulam, engkanto, at massamang
espiritu.
Halimbawa:
Huwag magagalit, kaibigan,
aming pinuputol lamang ang sa
PAGHAHAMBING
 Ang Paghahambing ay
isang paraan ng paglalahad.
Ito ay nakatutulong sa
pagbibigay linaw sa isang
paksa sa pamamagitan ng
paglalahad ng
pagkakatulad at
pagkakaiba ng dalawang
 Sa pagpili ng mga bagay na
ating gagamitin sa pagkain
na ating kakainin, sa
sasakyang ating sasakyan,
o lugar na ating
pupuntahan, kadalasan ang
mga ito ay naisasagawa
natin kug mayroon tayong
 Isang mahalagang sangkap sa
uri ng paglalahad na ito ay ang
hambingan ng pang-uri. Ito ay
paglalarawan ng tao, bagay,
lugar, pook o pangyayaring
nakatuon sa dalawa o higit pa.
May dalawang uri ng
paghahambing:
1. PAHAMBING NA
MAGKATULAD- sa magkatulad na
katangian ay ginagamit ang mga
panlaping gaya ng magka-,
sing-,sim-, sin-, magsim-, magsin-
ga-pareho, kapwa.
• magkasing-ganda
• kapwa matangkad
2. PAHAMBING NA DI-
MAGKATULAD
a. Palamang- nakahihigit sa
katangian ang isa sa dalawang
pinaghahambingan. Ginagamit ang
higit, lalo, mas, di-hamak.
b. Pasahol- kulang sa katangian ang
is sa dalawang pinaghahambinging.
Ginagamit ang di-gaano, di gasino at
2. PAHAMBING NA DI-
MAGKATULAD
a. Palamang- nakahihigit sa
katangian ang isa sa dalawang
pinaghahambingan. Ginagamit ang
higit, lalo, mas, di-hamak.
b. Pasahol- kulang sa katangian ang
is sa dalawang pinaghahambinging.
Ginagamit ang di-gaano, di gasino at
GAWAIN
PINAGYAMANG PLUMA pp.15-16
 MADALI LANG ‘YAN/ SUBUKIN PA
NATIN
 Salungguhitan ang paghahambing
na ginagamit sa bawat bilang. Isulat
sa kahon kung anong uri ito ng
paghahambing. MAGKATULAD at DI
MAGKATULAD.
Isulat ang angkop na pahambing sa
SCAFFOLD # 1: Mini-
brochure
Mini-brochure: Bumuo ng mini-
brochure gamit ang mga
nalikom na salawikain,
bugtong,
sawikain at kasabihang angkop
sa kasalukuyang kalagayan.
• Handwritten or printed
• Short bondpaper
• Tig-lilima (5)
MARAMING
SALAMAT SA
KOOPERASYON AT
PAKIKINIG! 

ARALIN 1 Grade 8 (KARUNGANG BAYAN) (1).pptx

  • 2.
     Ano-ano angmga itinuturing mong kayamanan sa buhay? Isulat ito sa loob ng diyamante at ipaliwanag. Gawain :
  • 3.
     Piliin saloob ng kahon ang kasing-kahulugan ng mga salita. 1. Hindi maiwasang makaranas ng bagyo sa buhay ang mga tao. 2. Maraming pagsubok ang dinanas ng aming buhay. 3. Matigas ang ulo ng anak na hindi napaluluha. 4. Malayo ang mararating ng batang matalas ang isip. 5. Marami siyang masasamang bisyo kaya’t sigurado akong nakatunganga iyang pagdating ng panahon a. Hindi nadidisiplina d. karanasan b. Katalinuhan e. problema c. Matalino f. walang magandang hinaharap
  • 4.
  • 5.
    Ang panitikan ayitinuturing na kayamanan ng ating lagi dahil bahagi ito ng ating kalinangan at kasaysayan. Sinasabing ang panitikan at ang kasaysayan ay matalik na magkaugnay, Sa pag-aaral ng kasaysayan ng isang lahi, laging bahagi nito ang damdamin, saloobin, paniniwala, kultura at tradisyon ng ALAM MO BA?
  • 6.
    At dahil sapag-aaral ng panitikan lubusang malalaman ang ating kalinangan kaya’t nararapat lamang na pagyamanin at ipagmalaki ang mga ito sapagkat ang mga ito’y yaman ng ating bayan. ALAM MO BA?
  • 7.
    Limang dahilan kungbakit dapat pag- aralan ang panitikang Pilipino ayon kay Jose Villa Panganiban. 1. Makilala natin ang sariling kalinangan, ang minanang yaman ng isip at ang henyo ng ating lahing iba kaysa ibang lahi. 2. Matalos na,katulad ng ibang lahi, tayo ay mayroon ding dakila at marangal na tradisyong ginagamit na puhunang- salaylayan sa panghihiram ng mga bagong kalinangngan at kabihasnan
  • 8.
    3. Matanto angmga kapintasan sa ating panitikan at makapgsanay upang maiwasan at mapawi ang mga ito. 4. Makilala ang ating mga kagalingang pampanitikan at lalong mapadalisay, mapayabong at mapaningning ang mga kagalingang ito 5. Maging katutubo sa atin ang magkaroon ng pagmamalasakit sa ating sariling panitikang Pilipino dahil tay0’y mga Pilipino.
  • 10.
    Sa buhay ngtao ay may mga karanasan Na kailangang iwasan at dapat ayusin Tamang tandaan, at sa tuwina’y pakaisipin Mahalagang ingatan tulad ng kayamanan Karunungan ng Buhay Iwasan nang hindi maging anak- dalita: Pag nagtanim ng hangin Bagyo ang aanihin. Ubos-ubos biyaya Bukas nakatunganga
  • 11.
    Gawin upang tumanawng utang na loob: Ang lumakad nang matulin Kung matinik ay malalim Ang hindi lumingon sa pinanggalingan Di makararating sa paroroonan. Pakaisipin upang maging malawak ang isip Sa anumang lalakarin Makapito munang isipin Nasa diyos ang awa Nasa tao ang gawa
  • 12.
    Tandaan upang magingbuo ang loob: Kung hindi ukol Hindi bubukol Kung ano ang bukambibig Siyang laman ng dibdib Ingatan upang hindi maging passang- krus: Anak na di paluhain Ina ang patatangisin. Ang kalusugan Ay kayamanan
  • 13.
    Nabanggit ni Loloang mga karunungan sa buhay Na maaaring maging gabay sa aking palagay Ito ang mga bagay na dapat mong isabuhay Nang maging huwaran ng mahal na buhay. Tularan nang maging matalas ang isip: Daig ng maagap Ang masipag Lakas ng katawan Daig ng paraan
  • 14.
    TANONG: 1. Ano angbinaggit sa akda na kapag nangyari sa buhay ng tao ay dapat iwasan, ayusin, pakaisipan, tandaan, ingatan at tularan? Isa-isahin ito. 2. Sang-ayon ka ba sa pamagat ng tulang “Karunungan ng Buhay”? Ipaliwanag. 3. Alin sa mga nabanggit na karungan ng buhay ang nagagawa
  • 15.
    4. Maituturing mobang isang kayamanan ang mga karungang ito? Bigyang-paliwanag ang iyong sagot. 5. Paano makatutulong sa iyong buhay ang pagsasabuhay ng mga ito? 6. Bilang kabataan, paano mo mapahahalagahan ang mga karunungan ng buhay o payo na
  • 17.
  • 18.
    Noon pa manay sinasabing mayaman na ang panitikang Pilipino. Mayroong sariling pantikang nagtataglay ng kasaysayan ng ating lahi. Mas lumaganap ang panitikang Pilipino sa panahon ng mga katutubo sa iba’t ibang panig ng bansa tulad ng karungang bayan na tinatawag na kaalamang- bayan. Ang panitikan ay binubuo ng salawikain, Mga Akdang Lumaganap Bago Dumating ang mga Espanol
  • 19.
    SALAWIKAIN  Nakaugalian nangsabihin at nagsisislbing batas o tuntunin ng kagandahang asal ng ating mga ninunong na naglalayomg mangaral at umakay sa mga kabataan sa pagkakaroon ng kabutihang asal. Halimbawa: Aanihin pa ang damo, Kung patay na ang kabayo. Ang hindi lumingon sa
  • 20.
    SAWIKAIN  Nagtataglay ngtalinhaga sapagkat ito ay may nakatagong kahulugan. Sa ibang sanggunian at tinatawag din itong idyoma. Halimbawa: Bagong tao- binata Bulang gugo-gastador, galante
  • 21.
    KASABIHAN  Yaong ipinalalagayna mga sabihin ng mga bata at matatanda na katumbas ng mga tinatawag na Mother goose rhymes. Karaniwang ginagamit sa panunukso o pagpuna sa kilos ng isang tao. Halimbawa: Putak , putak Tiririt ng ibon, Batang duwag Tiririt ng maya Matapang ka’t Kaya lingon
  • 22.
    BUGTONG Pahulaan sa pamamagitanng paglalarawan. Ito ay binibigkas ng patula at may lima hanggang labindalawang pantig. Ang tagalog ang pinakamayaman sa bugtong. Halimbawa: Bubuong kung liwanag, kung gabi ay dagat. Dalawang katawan, tagusan ang tadyang
  • 23.
    PALAISIPAN Ito ay nasaanyong tuluyan na kalimitang gumigising sa isipan ng mga tao upang bumuo ng isang kalutasan sa isang suliranin Halimbawa:  Sa isang kulungan ay may limang baboy na inaalgaan si
  • 24.
    BULONG Pahayag na maysukat at tugma na kanilang ginagamit na pangkulam o pangontra sa kulam, engkanto, at massamang espiritu. Halimbawa: Huwag magagalit, kaibigan, aming pinuputol lamang ang sa
  • 26.
  • 27.
     Ang Paghahambingay isang paraan ng paglalahad. Ito ay nakatutulong sa pagbibigay linaw sa isang paksa sa pamamagitan ng paglalahad ng pagkakatulad at pagkakaiba ng dalawang
  • 28.
     Sa pagpiling mga bagay na ating gagamitin sa pagkain na ating kakainin, sa sasakyang ating sasakyan, o lugar na ating pupuntahan, kadalasan ang mga ito ay naisasagawa natin kug mayroon tayong
  • 29.
     Isang mahalagangsangkap sa uri ng paglalahad na ito ay ang hambingan ng pang-uri. Ito ay paglalarawan ng tao, bagay, lugar, pook o pangyayaring nakatuon sa dalawa o higit pa. May dalawang uri ng paghahambing:
  • 30.
    1. PAHAMBING NA MAGKATULAD-sa magkatulad na katangian ay ginagamit ang mga panlaping gaya ng magka-, sing-,sim-, sin-, magsim-, magsin- ga-pareho, kapwa. • magkasing-ganda • kapwa matangkad
  • 31.
    2. PAHAMBING NADI- MAGKATULAD a. Palamang- nakahihigit sa katangian ang isa sa dalawang pinaghahambingan. Ginagamit ang higit, lalo, mas, di-hamak. b. Pasahol- kulang sa katangian ang is sa dalawang pinaghahambinging. Ginagamit ang di-gaano, di gasino at
  • 32.
    2. PAHAMBING NADI- MAGKATULAD a. Palamang- nakahihigit sa katangian ang isa sa dalawang pinaghahambingan. Ginagamit ang higit, lalo, mas, di-hamak. b. Pasahol- kulang sa katangian ang is sa dalawang pinaghahambinging. Ginagamit ang di-gaano, di gasino at
  • 33.
    GAWAIN PINAGYAMANG PLUMA pp.15-16 MADALI LANG ‘YAN/ SUBUKIN PA NATIN  Salungguhitan ang paghahambing na ginagamit sa bawat bilang. Isulat sa kahon kung anong uri ito ng paghahambing. MAGKATULAD at DI MAGKATULAD. Isulat ang angkop na pahambing sa
  • 34.
    SCAFFOLD # 1:Mini- brochure Mini-brochure: Bumuo ng mini- brochure gamit ang mga nalikom na salawikain, bugtong, sawikain at kasabihang angkop sa kasalukuyang kalagayan. • Handwritten or printed • Short bondpaper • Tig-lilima (5)
  • 35.