FINAL GOODS:
• Halagang produkto at serbisyo na umiiral sa pamilihan.
MARKET VALUE:
• Produktong handa ng ikonsumo, mga tapos na at hindi
na kailangang iproseso upang maging yaring produkto.
INTERMEDIATE GOODS:
• Mga produktong dapat iproseso upang maging yaring
produkto. Hindi isinasama sa pagkukwenta.
1. NOMINAL ATREAL GNP/GNI
REAL GNP: Halaga ng kabuuang produksyon
ng bansa na ang batayan ay presyo ng base
year o noong mga nagdaang taon.
NOMINAL GNP: Halaga ng kabuuang
produksyon ng bansa na ang batayan sa
kasalukuyang presyo sa pamilihan.
12.
GNP/GNI ng kasalukuyangtaon - GNP/GNI ng nakalipas na taon
GNP/GNI ng nakalipas na taon
GNP growth rate= GNP 2013- GNP 2012
GNP 2012
X100
GNP/GNI =
13.
2012- 1,998,287
X 100
=2,150,555- 1,998,287
1,998,287
2013- 2,150,555
= 152, 268
1,998,287
X 100
=.07619 X 100
= 7.62%
14.
GNP/GNI
1st
Quarter 2014-2017 byExpenditure Share (Milyong
piso at Current Prices)
TAON HALAGA
2014 35,478
2015 37,141
2016 40,030
2017 43,623
15.
Gawain sa Pagkatuto:
Kompyutin ang GNP/GNI growth rate ng 1st Quarter 2014-
2017 by Expenditure Share (Milyong piso at Current Prices)
gamit ang mga sumusunod na datos.
TAON HALAGA
2014 35,478
2015 37,141
2016 40,030
2017 43,623
GNP/GNI
2014-2015
GNP/GNI
2015-2016
GNP/GNI
2016-2017
16.
2. POTENTIAL ATACTUAL PRICES
Bilang ng
mangaggawa
Oras ng
trabaho
Likas na yaman
teknolohiya at
makinaryang ginagamit
Mga Paraan ngPagsukat
sa Gross National Income
(GNI)
26.
1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH
• Upang makuha ang GDP,
pagsasamahin ang kabuuang
halaga ng produksiyon ng mga
pangunahing industriya ng
bansa.
serbisyo
agrikultura
industriya
27.
Upang makuha angGNI
idadagdag ang Net
Primary Income from
Abroad (NPIA).
1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH
Sektor Kabuuang halaga
Agrikultura Php. 250 milyon
Industriya Php. 261 milyon
Serbisyo Php. 105 milyon
GDP Php. ______ milyon
NPIA Php. 48 milyon
GNP/GNI Php. ______ milyon
30.
1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH
Sektor Kabuuang halaga
Agrikultura Php. 250 milyon
Industriya Php. 261 milyon
Serbisyo Php. 105 milyon
GDP Php. 616 milyon
NPIA Php. 48 milyon
GNP/GNI Php. 664 milyon
31.
2. FINAL EXPENDITUREAPPROACH
•Ang lahat ng sektor ay tumatanggap ng kita
na kanilang ginagastos sa pagbili ng
kanilang pangangailangan.
•Ang mga gastusing ito ay kailangang
malaman upang makuwenta ang
GNP/GNI.
32.
a. GASTUSING NG
PERSONALNA SEKTOR
• Gastusin sa empleyado, manggagawa, at
entrepreneur para sa kanilang pangangailangan
tulad ng pagkain, damit, tirahan, edukasyon,
kuryente, tubig at iba pang luho sa buhay
33.
b. Gastusin ngGobyerno
•pasahod sa lahat ng empleyado at opisyal ng
pamahalaan,
• mga proyektong imprastruktura
•pagbibigay serbisyo,
•gastos ng Pangulo patungo sa ibang bansa
•pagbibigay donasyon o tulong sa ibang
bansa.
34.
c. Gastusin ngKompanya
•Mga fixed capital gaya ng gusali at
makinarya, mga lupain at bahay bilang
earning assets at pagbili ng stocks.
•Pasahod sa mga empleyado at
pagbabayad ng kuryente, tubig at
telepono.
35.
d. Gastusin sapanlabas na
Sektor
•Positibo- mas mataas ang export kaysa import
•Negatibo- kapag mas Malaki ang gastos sa
import kaysa export
•Mga gatsusin kapag umaangkat at
nagluuwas ng produkto
(X-M)
36.
e. Net Primary
Incomefrom
Abroad
Nagpapakita kung magkano ang
kinita ng mga Pilipino na
naghahanapbuhay sa ibang bansa.
Kita mula sa mga ibinentang
ari-arian sa labas ng bansa
Mga dayuhan na nagtatrabaho sa
loob ng bansa
37.
Ibinabawas ang
kita ngPilipino
sa dayuhan:
POSITIBO: Kapag
mas Malaki ang
kita ng mga Pilipino
NEGATIBO: Kapag
mas mataas ang
kita ng dayuhan
38.
F. Statistical Discrepancy
•Kapagdi maiwasan na magkaroon ng
labis o kulang sa pagkukuwenta ng GNI
sapagkat napakarami ng produkto at
serbisyo na ginagawa ng isang bansa at
di-malaman kung saan isasama o di-
dapat isama.
A. KITA NGGOBYERNO (KG)
•Mga ibinabayad na buwis
•Mga interes sa pagpapautang
•Kita ng stocks ng mga korporasyon
•Kita ng Negosyo na pag-aari ng
gobyerno
45.
B. KITA NGENTREPRENYUR at ARI-
ARIAN (KEA)
•Kita ng entreprenyur bilang salik ng
produksyon (TUBO)
•Mga ari-arian na ginamit sa produksyon
(UPA)
•tinanggap ng tao na naglagay ng
puhunan sa Negosyo(DIBIDENDO)
46.
C. KITA NGMGA EMPLEYADO (KEM)
•Sahod at benepisyo na tinatanggap ng
mga empleyado at mangaggawa
(clothing allowance, transportation
allowance, komisyon , bonuses, non-
monetary-benefits)
47.
D. KITA NGKORPORASYON O
KOMPANYA (KK)
•Kita na tinanggap ng korporasyon at
kompanya mula sa nilikhang
produkto at serbisyo
•Kinita ng kapital ng kompanya
1. Hindi naisasamasa
pagkukwenta ang mga produkto
at serbisyo na walang katumbas
na presyo o halaga, kagaya ng
serbisyo ng maybahay.
51.
2. Hindi ginagamitang iba’t-ibang
panukat ng mga produkto tulad ng
yarda, metro, kilo, dosena at iba pa
kundi presyo ng produkto upang
makuwenta ang pangkalahatang
produksyon.
52.
3. Ang presyong intermediate
goods ay hindi isinasama upang
maiwasan ang paglobo ng GNP
53.
4. Ang mgaNegosyo at kita
na mula sa underground
economy ay hindi kasama.
54.
3. FACTOR INCOMEAPPROACH
GNI= KG+KEA+KEM+KK
2. FINAL EXPENDITURE APPROACH
GNI=GP+GG+GK+(X-M)+NPIA+SD
1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH
GNI= A+ I + S+ NPIA
55.
GNP- Gawa Ngmga Pilipino
GDP- Gawa Dito sa Pilipinas
56.
Gawain sa Pagkatuto2: Piliin sa kahon ang wastong
sagot. Isulat ito sa patlang.
Actual GNP/GNI GNP/GNI Nominal GNP/GNI
Final Goods Intermediate Goods Market Value
______________1. Kabuuang produksyon ng bansa batay sa
kasalukuyang presyo.
______________2. Kabuuang pampamilihang halaga ng mga
produkto at serbisyo na nagawa ng isang bansa sa loob ng isang taon.
______________3. Kabuuang produksyon na nagawa ng bansa
matapos gamitin ang iba’t-ibang salik.
______________4. Produkto na isinama sa pagkwenta ng GNP
______________5. Halaga ng produkto at serbisyo na umiiral sa
pamilihan.
57.
1. Idinadagdag saGDP upang makuha
ang GNP/GNI.
_E_ P_ I _ _ R _ I_ _O_ _
_R_M _B_O_ _
2. Kabuuang produksyon na ginawa sa
loob ng bansa sa isang taon.
_ R _ S _ _ O_ E_T_ _
P _ O_ _ C_
3. Paraan sa pagkwenta ng GNP/gni
kapag pinagsama-sama ang halaga na
iniambag ng bawat sektor.
_ ND _ _TR _ A_ O_ _ GI_
_PP_OA_ H
4. Isang sektor na isinasama ang ambag sa
oagkwenta ng GNP/GNI
A_R _ _ UL_ U_ A
5. Ang kita ng mga ito ay hindi isinasama
sa pagkwenta ng GDP
O_ E_ _EA_ _ IL_ _ I _O
W_ _ KE_ S
Gawain sa Pagkatuto 3: Punan ng nawawalang titik
upang mabuo ang sagot.
58.
Gawain sa Pagkatuto5: Kompryutin ang GNP/GNI sa paraan ng
Final Expenditure Approach
1. Ibigay ang pormulang
ginamit:
_______________________
GK= Php. 201M GG=Php. 252M
X= Php. 40 M SD= Php. 2M
GP= Php. 310 M M= Php. 52M
NPIA= Php. 52M
GNP/GNI:_____________
1. Ibigay ang pormulang
ginamit:
_______________________
GK= Php. 251M GG= Php. 287M
X= Php. 49 M SD= Php. 3M
GP= Php. 343 M M= Php. 58M
NPIA= Php. 59M
GNP/GNI:_____________
Ang pag-alam ngnational income (NI) o pambansang kita
ay kailangang gawin ng isang bansa upang makapag-
aralan ang kalagayan ng pamumuhay ng mga
mamamayan.
Isinasaad sa Article XII, Section I ng 1987 Constitution na
ang pambansang ekonomiya ay may hangarin na
pagkakapantay-pantay ng pagbabahagi sa
pagkakataon, kita at yaman.
Ang mga mamamayan ay may Karapatan na
makibahagi sa kita at yaman ng bansa. Ang
pambansang kita ay ang kabuuang halaga ng mga
tinatanggap na kita ng mga sektor ng ekonomiya.
61.
Ano ba angKita?
Ay ang salapi na tinatanggap ng indibidwal bilang kabayaran
sa kaniyang ginawang produkto at serbisyo.
Sa pambansang kita ibinabatay ang per capita income (PCI)ng
mga mamamayan ng bansa. Ang PCI ay ipinapalagay na kita
ng bawat mamamayan kung ang kabuuang produksyon o
pambansang kita ay pantay-pantay na hinati sa buong
populasyon.
Sa pagtantiya ng PCI ay mayroong pormula na ginagamit tulad
ng:
Ang per capitaincome ay nagpapakita kung
magkano ang kita na dapat mayroon ang bawat
mamamayan. Ito ay nagtatantiya lamang,
sapagkat sa realidad ay hindi iyon ang tunay na
kita na tinatanggap ng bawat mamamayan.
Ang PCI ay ginagamit lamang sa paghahambing
ng natamong produksyon ng bansa sa
populasyon . Nagpapakita rin ito ng paglago ng
produksyon at populasyon.
64.
Distribusyon ng Kita
Angpamahalaan ay nagnanais na matupad
ang itinatadhana ng Konstitusyon ukol sa
pantay na distribusyon ng kita ng bansa. At
kailangang maipakita ang nasabing
distribusyon upang malaman kung ilang
porsyento ng kita ng bansa ang tinatanggap
ng maraming populasyon sa isang bansa.
66.
Lorenz Curve
Si MaxOtto Lorenz na isang statistician ay bumuo ng grapikong
paglalarawan ng pamamahagi ng kita ng bansa mula sa
pagpapakita ng ugnayan ng pangkat ng populasyon at
kanilang kita.
Ipinapakita ng kurba ang ugnayan ng pangkat ng populasyon
at kanilang kitang tinanggap. Ito ay binubuo ng dalawang axis,
ang horizontal axis na kumakatawan sa porsiyento ng
populasyon o pamilyang tumatanggap ng kita at ang vertical
axis na kumakatawan sa porsiyento ng kitang tinanggap.
67.
Sa pagbuo ngkurba, kailangan kunin ang kumulatibong
porsiyento ng kita at populasyon.
Makikita ang kumakatawan sa
horizontal at vertical axes, ang Lorenz
curve at ang perfect equality line(PEL)
na itinuturing na pinakamainam na
pamamahagi ng kita.