PAGSUSURI NG
PAMBANSANG
KITA
Pamantayan ng Pagkatuto:
1. Nasusuri ang pamamaraan at
kahalagahan ng pagsukat ng
pambansang kita.
(AP9MKE-III-a)
Ano ang
ipinahihiwatig ng
mga larawan?
Panimulang Gawain: Pagsusuri ng Larawan.
1. Ano ang ipinakikita sa larawan?
2. Ano ang mahihinuha mo mula rito?
BAKIT MAHALAGANG MASUKAT
ANG ECONOMIC
PERFORMANCE NG ISANG
BANSA?
ECONOMIC PERFORMANCE:
Isa sa
pinagbabatayan
ng pag-unlad ng
isang bansa.
Masusukat kung
lahat ng sector ng
ekonomiya ay
ginagampanan ang
kanilang tungkulin.
GROSS
NATIONAL
PRODUCT/
GROSS
NATIONAL
INCOME
(GNP/GNI)
Ang kabuuang
pampamilihang
halaga ng lahat ng
nabuong produkto at
serbisyo ng mga
mamamayan ng isang
bansa sa itinakdang
panahon
FINAL GOODS:
• Halaga ng produkto at serbisyo na umiiral sa pamilihan.
MARKET VALUE:
• Produktong handa ng ikonsumo, mga tapos na at hindi
na kailangang iproseso upang maging yaring produkto.
INTERMEDIATE GOODS:
• Mga produktong dapat iproseso upang maging yaring
produkto. Hindi isinasama sa pagkukwenta.
IBA’T-IBANG URI NG
GNP/GNI
1. NOMINAL AT REAL GNP/GNI
REAL GNP: Halaga ng kabuuang produksyon
ng bansa na ang batayan ay presyo ng base
year o noong mga nagdaang taon.
NOMINAL GNP: Halaga ng kabuuang
produksyon ng bansa na ang batayan sa
kasalukuyang presyo sa pamilihan.
GNP/GNI ng kasalukuyang taon - GNP/GNI ng nakalipas na taon
GNP/GNI ng nakalipas na taon
GNP growth rate= GNP 2013- GNP 2012
GNP 2012
X100
GNP/GNI =
2012- 1,998,287
X 100
= 2,150,555- 1,998,287
1,998,287
2013- 2,150,555
= 152, 268
1,998,287
X 100
=.07619 X 100
= 7.62%
GNP/GNI
1st
Quarter 2014-2017 by Expenditure Share (Milyong
piso at Current Prices)
TAON HALAGA
2014 35,478
2015 37,141
2016 40,030
2017 43,623
Gawain sa Pagkatuto :
Kompyutin ang GNP/GNI growth rate ng 1st Quarter 2014-
2017 by Expenditure Share (Milyong piso at Current Prices)
gamit ang mga sumusunod na datos.
TAON HALAGA
2014 35,478
2015 37,141
2016 40,030
2017 43,623
GNP/GNI
2014-2015
GNP/GNI
2015-2016
GNP/GNI
2016-2017
2. POTENTIAL AT ACTUAL PRICES
Bilang ng
mangaggawa
Oras ng
trabaho
Likas na yaman
teknolohiya at
makinaryang ginagamit
POTENTIAL
GNP
• Kabuuang
produksiyon ng
bansa na
tinatantiya ayon sa
kakayahan at
kapasidad ng mga
salik na nabanggit.
ACTUAL GNP
Kabuuang produksiyon
na nagawa matapos
gamitin ang mga salik.
DALAWANG ECONOMIC
INDICATORS NG BANSA
GROSS DOMESTIC PRODUCT
•Kabuuang
produksiyon na
nagawa ng mga
mamamayan sa
loob lamang ng
bansa.
Kita ng dayuhan
na nagtatrabaho
at namumuhunan
sa loob ng bansa
• European Business
Finance Executives
GROSS NATIONAL PRODUCT
Kabuuang produksiyon na
nagawa ng mga
mamamayan sa loob at
labas ng bansa sa isang
buong taon.
•Kasama ang kita
ng mga OFW.
GROSS
NATIONAL
PRODUCT/GROSS
NATIONAL
INCOME
Nagsisilbing instrumento ng
pamahalaan upang iulat ang
bunga ng pamamalakad
Panukat ng kalagayan ng
isang ekonomiya
Nababatid ang sector na
lubusang nakapag-aambag
sa kaunlaran ng bansa.
Mga Paraan ng Pagsukat
sa Gross National Income
(GNI)
1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH
• Upang makuha ang GDP,
pagsasamahin ang kabuuang
halaga ng produksiyon ng mga
pangunahing industriya ng
bansa.
serbisyo
agrikultura
industriya
Upang makuha ang GNI
idadagdag ang Net
Primary Income from
Abroad (NPIA).
NPIA-
Kita ng mga
Pilipino na nasa
ibang bansa
1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH
Sektor Kabuuang halaga
Agrikultura Php. 250 milyon
Industriya Php. 261 milyon
Serbisyo Php. 105 milyon
GDP Php. ______ milyon
NPIA Php. 48 milyon
GNP/GNI Php. ______ milyon
1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH
Sektor Kabuuang halaga
Agrikultura Php. 250 milyon
Industriya Php. 261 milyon
Serbisyo Php. 105 milyon
GDP Php. 616 milyon
NPIA Php. 48 milyon
GNP/GNI Php. 664 milyon
2. FINAL EXPENDITURE APPROACH
•Ang lahat ng sektor ay tumatanggap ng kita
na kanilang ginagastos sa pagbili ng
kanilang pangangailangan.
•Ang mga gastusing ito ay kailangang
malaman upang makuwenta ang
GNP/GNI.
a. GASTUSING NG
PERSONAL NA SEKTOR
• Gastusin sa empleyado, manggagawa, at
entrepreneur para sa kanilang pangangailangan
tulad ng pagkain, damit, tirahan, edukasyon,
kuryente, tubig at iba pang luho sa buhay
b. Gastusin ng Gobyerno
•pasahod sa lahat ng empleyado at opisyal ng
pamahalaan,
• mga proyektong imprastruktura
•pagbibigay serbisyo,
•gastos ng Pangulo patungo sa ibang bansa
•pagbibigay donasyon o tulong sa ibang
bansa.
c. Gastusin ng Kompanya
•Mga fixed capital gaya ng gusali at
makinarya, mga lupain at bahay bilang
earning assets at pagbili ng stocks.
•Pasahod sa mga empleyado at
pagbabayad ng kuryente, tubig at
telepono.
d. Gastusin sa panlabas na
Sektor
•Positibo- mas mataas ang export kaysa import
•Negatibo- kapag mas Malaki ang gastos sa
import kaysa export
•Mga gatsusin kapag umaangkat at
nagluuwas ng produkto
(X-M)
e. Net Primary
Income from
Abroad
Nagpapakita kung magkano ang
kinita ng mga Pilipino na
naghahanapbuhay sa ibang bansa.
Kita mula sa mga ibinentang
ari-arian sa labas ng bansa
Mga dayuhan na nagtatrabaho sa
loob ng bansa
Ibinabawas ang
kita ng Pilipino
sa dayuhan:
POSITIBO: Kapag
mas Malaki ang
kita ng mga Pilipino
NEGATIBO: Kapag
mas mataas ang
kita ng dayuhan
F. Statistical Discrepancy
•Kapag di maiwasan na magkaroon ng
labis o kulang sa pagkukuwenta ng GNI
sapagkat napakarami ng produkto at
serbisyo na ginagawa ng isang bansa at
di-malaman kung saan isasama o di-
dapat isama.
2. FINAL EXPENDITURE APPROACH
GNI=GP+GG+GK+(X-M)+NPIA+SD
HIPOTETIKAL NA DATOS
GP 272 MILYON
GG 161 MILYON
GK 121 MILYON
X 22 MILYON
M 24 MILYON
NPIA 105 MILYON
SD 3 MILYON
GNI
HIPOTETIKAL NA DATOS
GP 272 MILYON
GG 161 MILYON
GK 121 MILYON
X 22 MILYON
M 24 MILYON
NPIA 105 MILYON
SD 3 MILYON
GNI 664 MILYON
3. FACTOR INCOME APPROACH
Ang pagsama-sama ng lahat ng kita
ng mga salik ng produksiyon ay
magbibigay daan sa pag alam ng
NOMINAL INCOME.
NOMINAL INCOME/ PAMBANSANG
KITA
Ang kabuuang kita ng mga:
• manggagawa
• empleyado
• entreprenyur
•Korporasyon
•pamahalaan
A. KITA NG GOBYERNO (KG)
•Mga ibinabayad na buwis
•Mga interes sa pagpapautang
•Kita ng stocks ng mga korporasyon
•Kita ng Negosyo na pag-aari ng
gobyerno
B. KITA NG ENTREPRENYUR at ARI-
ARIAN (KEA)
•Kita ng entreprenyur bilang salik ng
produksyon (TUBO)
•Mga ari-arian na ginamit sa produksyon
(UPA)
•tinanggap ng tao na naglagay ng
puhunan sa Negosyo(DIBIDENDO)
C. KITA NG MGA EMPLEYADO (KEM)
•Sahod at benepisyo na tinatanggap ng
mga empleyado at mangaggawa
(clothing allowance, transportation
allowance, komisyon , bonuses, non-
monetary-benefits)
D. KITA NG KORPORASYON O
KOMPANYA (KK)
•Kita na tinanggap ng korporasyon at
kompanya mula sa nilikhang
produkto at serbisyo
•Kinita ng kapital ng kompanya
NI= KG+KEA+KEM+KK
KITA HALAGA
KG 168 Milyon
KEA 90 Milyon
KEM 225 Milyon
KK 149Milyon
NET INCOME 632 Milyon
LIMITASYON NG
PAGKWENTA NG GNI
1. Hindi naisasama sa
pagkukwenta ang mga produkto
at serbisyo na walang katumbas
na presyo o halaga, kagaya ng
serbisyo ng maybahay.
2. Hindi ginagamit ang iba’t-ibang
panukat ng mga produkto tulad ng
yarda, metro, kilo, dosena at iba pa
kundi presyo ng produkto upang
makuwenta ang pangkalahatang
produksyon.
3. Ang presyo ng intermediate
goods ay hindi isinasama upang
maiwasan ang paglobo ng GNP
4. Ang mga Negosyo at kita
na mula sa underground
economy ay hindi kasama.
3. FACTOR INCOME APPROACH
GNI= KG+KEA+KEM+KK
2. FINAL EXPENDITURE APPROACH
GNI=GP+GG+GK+(X-M)+NPIA+SD
1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH
GNI= A+ I + S+ NPIA
GNP- Gawa Ng mga Pilipino
GDP- Gawa Dito sa Pilipinas
Gawain sa Pagkatuto 2: Piliin sa kahon ang wastong
sagot. Isulat ito sa patlang.
Actual GNP/GNI GNP/GNI Nominal GNP/GNI
Final Goods Intermediate Goods Market Value
______________1. Kabuuang produksyon ng bansa batay sa
kasalukuyang presyo.
______________2. Kabuuang pampamilihang halaga ng mga
produkto at serbisyo na nagawa ng isang bansa sa loob ng isang taon.
______________3. Kabuuang produksyon na nagawa ng bansa
matapos gamitin ang iba’t-ibang salik.
______________4. Produkto na isinama sa pagkwenta ng GNP
______________5. Halaga ng produkto at serbisyo na umiiral sa
pamilihan.
1. Idinadagdag sa GDP upang makuha
ang GNP/GNI.
_E_ P_ I _ _ R _ I_ _O_ _
_R_M _B_O_ _
2. Kabuuang produksyon na ginawa sa
loob ng bansa sa isang taon.
_ R _ S _ _ O_ E_T_ _
P _ O_ _ C_
3. Paraan sa pagkwenta ng GNP/gni
kapag pinagsama-sama ang halaga na
iniambag ng bawat sektor.
_ ND _ _TR _ A_ O_ _ GI_
_PP_OA_ H
4. Isang sektor na isinasama ang ambag sa
oagkwenta ng GNP/GNI
A_R _ _ UL_ U_ A
5. Ang kita ng mga ito ay hindi isinasama
sa pagkwenta ng GDP
O_ E_ _EA_ _ IL_ _ I _O
W_ _ KE_ S
Gawain sa Pagkatuto 3: Punan ng nawawalang titik
upang mabuo ang sagot.
Gawain sa Pagkatuto 5: Kompryutin ang GNP/GNI sa paraan ng
Final Expenditure Approach
1. Ibigay ang pormulang
ginamit:
_______________________
GK= Php. 201M GG=Php. 252M
X= Php. 40 M SD= Php. 2M
GP= Php. 310 M M= Php. 52M
NPIA= Php. 52M
GNP/GNI:_____________
1. Ibigay ang pormulang
ginamit:
_______________________
GK= Php. 251M GG= Php. 287M
X= Php. 49 M SD= Php. 3M
GP= Php. 343 M M= Php. 58M
NPIA= Php. 59M
GNP/GNI:_____________
ANG PAMBANSANG KITA
Ang pag-alam ng national income (NI) o pambansang kita
ay kailangang gawin ng isang bansa upang makapag-
aralan ang kalagayan ng pamumuhay ng mga
mamamayan.
Isinasaad sa Article XII, Section I ng 1987 Constitution na
ang pambansang ekonomiya ay may hangarin na
pagkakapantay-pantay ng pagbabahagi sa
pagkakataon, kita at yaman.
Ang mga mamamayan ay may Karapatan na
makibahagi sa kita at yaman ng bansa. Ang
pambansang kita ay ang kabuuang halaga ng mga
tinatanggap na kita ng mga sektor ng ekonomiya.
Ano ba ang Kita?
Ay ang salapi na tinatanggap ng indibidwal bilang kabayaran
sa kaniyang ginawang produkto at serbisyo.
Sa pambansang kita ibinabatay ang per capita income (PCI)ng
mga mamamayan ng bansa. Ang PCI ay ipinapalagay na kita
ng bawat mamamayan kung ang kabuuang produksyon o
pambansang kita ay pantay-pantay na hinati sa buong
populasyon.
Sa pagtantiya ng PCI ay mayroong pormula na ginagamit tulad
ng:
GNP
GNP per capita = Populasyon
o
NI
NI per capita = Populasyon
Ang per capita income ay nagpapakita kung
magkano ang kita na dapat mayroon ang bawat
mamamayan. Ito ay nagtatantiya lamang,
sapagkat sa realidad ay hindi iyon ang tunay na
kita na tinatanggap ng bawat mamamayan.
Ang PCI ay ginagamit lamang sa paghahambing
ng natamong produksyon ng bansa sa
populasyon . Nagpapakita rin ito ng paglago ng
produksyon at populasyon.
Distribusyon ng Kita
Ang pamahalaan ay nagnanais na matupad
ang itinatadhana ng Konstitusyon ukol sa
pantay na distribusyon ng kita ng bansa. At
kailangang maipakita ang nasabing
distribusyon upang malaman kung ilang
porsyento ng kita ng bansa ang tinatanggap
ng maraming populasyon sa isang bansa.
Lorenz Curve
Si Max Otto Lorenz na isang statistician ay bumuo ng grapikong
paglalarawan ng pamamahagi ng kita ng bansa mula sa
pagpapakita ng ugnayan ng pangkat ng populasyon at
kanilang kita.
Ipinapakita ng kurba ang ugnayan ng pangkat ng populasyon
at kanilang kitang tinanggap. Ito ay binubuo ng dalawang axis,
ang horizontal axis na kumakatawan sa porsiyento ng
populasyon o pamilyang tumatanggap ng kita at ang vertical
axis na kumakatawan sa porsiyento ng kitang tinanggap.
Sa pagbuo ng kurba, kailangan kunin ang kumulatibong
porsiyento ng kita at populasyon.
Makikita ang kumakatawan sa
horizontal at vertical axes, ang Lorenz
curve at ang perfect equality line(PEL)
na itinuturing na pinakamainam na
pamamahagi ng kita.

Ang tungkol sa Pagsusuri ng Pambansang Kita.pptx

  • 1.
  • 2.
    Pamantayan ng Pagkatuto: 1.Nasusuri ang pamamaraan at kahalagahan ng pagsukat ng pambansang kita. (AP9MKE-III-a)
  • 3.
  • 5.
    Panimulang Gawain: Pagsusuring Larawan. 1. Ano ang ipinakikita sa larawan? 2. Ano ang mahihinuha mo mula rito?
  • 6.
    BAKIT MAHALAGANG MASUKAT ANGECONOMIC PERFORMANCE NG ISANG BANSA?
  • 7.
    ECONOMIC PERFORMANCE: Isa sa pinagbabatayan ngpag-unlad ng isang bansa. Masusukat kung lahat ng sector ng ekonomiya ay ginagampanan ang kanilang tungkulin.
  • 8.
    GROSS NATIONAL PRODUCT/ GROSS NATIONAL INCOME (GNP/GNI) Ang kabuuang pampamilihang halaga nglahat ng nabuong produkto at serbisyo ng mga mamamayan ng isang bansa sa itinakdang panahon
  • 9.
    FINAL GOODS: • Halagang produkto at serbisyo na umiiral sa pamilihan. MARKET VALUE: • Produktong handa ng ikonsumo, mga tapos na at hindi na kailangang iproseso upang maging yaring produkto. INTERMEDIATE GOODS: • Mga produktong dapat iproseso upang maging yaring produkto. Hindi isinasama sa pagkukwenta.
  • 10.
  • 11.
    1. NOMINAL ATREAL GNP/GNI REAL GNP: Halaga ng kabuuang produksyon ng bansa na ang batayan ay presyo ng base year o noong mga nagdaang taon. NOMINAL GNP: Halaga ng kabuuang produksyon ng bansa na ang batayan sa kasalukuyang presyo sa pamilihan.
  • 12.
    GNP/GNI ng kasalukuyangtaon - GNP/GNI ng nakalipas na taon GNP/GNI ng nakalipas na taon GNP growth rate= GNP 2013- GNP 2012 GNP 2012 X100 GNP/GNI =
  • 13.
    2012- 1,998,287 X 100 =2,150,555- 1,998,287 1,998,287 2013- 2,150,555 = 152, 268 1,998,287 X 100 =.07619 X 100 = 7.62%
  • 14.
    GNP/GNI 1st Quarter 2014-2017 byExpenditure Share (Milyong piso at Current Prices) TAON HALAGA 2014 35,478 2015 37,141 2016 40,030 2017 43,623
  • 15.
    Gawain sa Pagkatuto: Kompyutin ang GNP/GNI growth rate ng 1st Quarter 2014- 2017 by Expenditure Share (Milyong piso at Current Prices) gamit ang mga sumusunod na datos. TAON HALAGA 2014 35,478 2015 37,141 2016 40,030 2017 43,623 GNP/GNI 2014-2015 GNP/GNI 2015-2016 GNP/GNI 2016-2017
  • 16.
    2. POTENTIAL ATACTUAL PRICES Bilang ng mangaggawa Oras ng trabaho Likas na yaman teknolohiya at makinaryang ginagamit
  • 17.
    POTENTIAL GNP • Kabuuang produksiyon ng bansana tinatantiya ayon sa kakayahan at kapasidad ng mga salik na nabanggit.
  • 18.
    ACTUAL GNP Kabuuang produksiyon nanagawa matapos gamitin ang mga salik.
  • 19.
  • 20.
    GROSS DOMESTIC PRODUCT •Kabuuang produksiyonna nagawa ng mga mamamayan sa loob lamang ng bansa.
  • 21.
    Kita ng dayuhan nanagtatrabaho at namumuhunan sa loob ng bansa • European Business Finance Executives
  • 22.
    GROSS NATIONAL PRODUCT Kabuuangproduksiyon na nagawa ng mga mamamayan sa loob at labas ng bansa sa isang buong taon.
  • 23.
  • 24.
    GROSS NATIONAL PRODUCT/GROSS NATIONAL INCOME Nagsisilbing instrumento ng pamahalaanupang iulat ang bunga ng pamamalakad Panukat ng kalagayan ng isang ekonomiya Nababatid ang sector na lubusang nakapag-aambag sa kaunlaran ng bansa.
  • 25.
    Mga Paraan ngPagsukat sa Gross National Income (GNI)
  • 26.
    1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH • Upang makuha ang GDP, pagsasamahin ang kabuuang halaga ng produksiyon ng mga pangunahing industriya ng bansa. serbisyo agrikultura industriya
  • 27.
    Upang makuha angGNI idadagdag ang Net Primary Income from Abroad (NPIA).
  • 28.
    NPIA- Kita ng mga Pilipinona nasa ibang bansa
  • 29.
    1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH Sektor Kabuuang halaga Agrikultura Php. 250 milyon Industriya Php. 261 milyon Serbisyo Php. 105 milyon GDP Php. ______ milyon NPIA Php. 48 milyon GNP/GNI Php. ______ milyon
  • 30.
    1. INDUSTRIAL ORIGINAPPROACH Sektor Kabuuang halaga Agrikultura Php. 250 milyon Industriya Php. 261 milyon Serbisyo Php. 105 milyon GDP Php. 616 milyon NPIA Php. 48 milyon GNP/GNI Php. 664 milyon
  • 31.
    2. FINAL EXPENDITUREAPPROACH •Ang lahat ng sektor ay tumatanggap ng kita na kanilang ginagastos sa pagbili ng kanilang pangangailangan. •Ang mga gastusing ito ay kailangang malaman upang makuwenta ang GNP/GNI.
  • 32.
    a. GASTUSING NG PERSONALNA SEKTOR • Gastusin sa empleyado, manggagawa, at entrepreneur para sa kanilang pangangailangan tulad ng pagkain, damit, tirahan, edukasyon, kuryente, tubig at iba pang luho sa buhay
  • 33.
    b. Gastusin ngGobyerno •pasahod sa lahat ng empleyado at opisyal ng pamahalaan, • mga proyektong imprastruktura •pagbibigay serbisyo, •gastos ng Pangulo patungo sa ibang bansa •pagbibigay donasyon o tulong sa ibang bansa.
  • 34.
    c. Gastusin ngKompanya •Mga fixed capital gaya ng gusali at makinarya, mga lupain at bahay bilang earning assets at pagbili ng stocks. •Pasahod sa mga empleyado at pagbabayad ng kuryente, tubig at telepono.
  • 35.
    d. Gastusin sapanlabas na Sektor •Positibo- mas mataas ang export kaysa import •Negatibo- kapag mas Malaki ang gastos sa import kaysa export •Mga gatsusin kapag umaangkat at nagluuwas ng produkto (X-M)
  • 36.
    e. Net Primary Incomefrom Abroad Nagpapakita kung magkano ang kinita ng mga Pilipino na naghahanapbuhay sa ibang bansa. Kita mula sa mga ibinentang ari-arian sa labas ng bansa Mga dayuhan na nagtatrabaho sa loob ng bansa
  • 37.
    Ibinabawas ang kita ngPilipino sa dayuhan: POSITIBO: Kapag mas Malaki ang kita ng mga Pilipino NEGATIBO: Kapag mas mataas ang kita ng dayuhan
  • 38.
    F. Statistical Discrepancy •Kapagdi maiwasan na magkaroon ng labis o kulang sa pagkukuwenta ng GNI sapagkat napakarami ng produkto at serbisyo na ginagawa ng isang bansa at di-malaman kung saan isasama o di- dapat isama.
  • 39.
    2. FINAL EXPENDITUREAPPROACH GNI=GP+GG+GK+(X-M)+NPIA+SD
  • 40.
    HIPOTETIKAL NA DATOS GP272 MILYON GG 161 MILYON GK 121 MILYON X 22 MILYON M 24 MILYON NPIA 105 MILYON SD 3 MILYON GNI
  • 41.
    HIPOTETIKAL NA DATOS GP272 MILYON GG 161 MILYON GK 121 MILYON X 22 MILYON M 24 MILYON NPIA 105 MILYON SD 3 MILYON GNI 664 MILYON
  • 42.
    3. FACTOR INCOMEAPPROACH Ang pagsama-sama ng lahat ng kita ng mga salik ng produksiyon ay magbibigay daan sa pag alam ng NOMINAL INCOME.
  • 43.
    NOMINAL INCOME/ PAMBANSANG KITA Angkabuuang kita ng mga: • manggagawa • empleyado • entreprenyur •Korporasyon •pamahalaan
  • 44.
    A. KITA NGGOBYERNO (KG) •Mga ibinabayad na buwis •Mga interes sa pagpapautang •Kita ng stocks ng mga korporasyon •Kita ng Negosyo na pag-aari ng gobyerno
  • 45.
    B. KITA NGENTREPRENYUR at ARI- ARIAN (KEA) •Kita ng entreprenyur bilang salik ng produksyon (TUBO) •Mga ari-arian na ginamit sa produksyon (UPA) •tinanggap ng tao na naglagay ng puhunan sa Negosyo(DIBIDENDO)
  • 46.
    C. KITA NGMGA EMPLEYADO (KEM) •Sahod at benepisyo na tinatanggap ng mga empleyado at mangaggawa (clothing allowance, transportation allowance, komisyon , bonuses, non- monetary-benefits)
  • 47.
    D. KITA NGKORPORASYON O KOMPANYA (KK) •Kita na tinanggap ng korporasyon at kompanya mula sa nilikhang produkto at serbisyo •Kinita ng kapital ng kompanya
  • 48.
    NI= KG+KEA+KEM+KK KITA HALAGA KG168 Milyon KEA 90 Milyon KEM 225 Milyon KK 149Milyon NET INCOME 632 Milyon
  • 49.
  • 50.
    1. Hindi naisasamasa pagkukwenta ang mga produkto at serbisyo na walang katumbas na presyo o halaga, kagaya ng serbisyo ng maybahay.
  • 51.
    2. Hindi ginagamitang iba’t-ibang panukat ng mga produkto tulad ng yarda, metro, kilo, dosena at iba pa kundi presyo ng produkto upang makuwenta ang pangkalahatang produksyon.
  • 52.
    3. Ang presyong intermediate goods ay hindi isinasama upang maiwasan ang paglobo ng GNP
  • 53.
    4. Ang mgaNegosyo at kita na mula sa underground economy ay hindi kasama.
  • 54.
    3. FACTOR INCOMEAPPROACH GNI= KG+KEA+KEM+KK 2. FINAL EXPENDITURE APPROACH GNI=GP+GG+GK+(X-M)+NPIA+SD 1. INDUSTRIAL ORIGIN APPROACH GNI= A+ I + S+ NPIA
  • 55.
    GNP- Gawa Ngmga Pilipino GDP- Gawa Dito sa Pilipinas
  • 56.
    Gawain sa Pagkatuto2: Piliin sa kahon ang wastong sagot. Isulat ito sa patlang. Actual GNP/GNI GNP/GNI Nominal GNP/GNI Final Goods Intermediate Goods Market Value ______________1. Kabuuang produksyon ng bansa batay sa kasalukuyang presyo. ______________2. Kabuuang pampamilihang halaga ng mga produkto at serbisyo na nagawa ng isang bansa sa loob ng isang taon. ______________3. Kabuuang produksyon na nagawa ng bansa matapos gamitin ang iba’t-ibang salik. ______________4. Produkto na isinama sa pagkwenta ng GNP ______________5. Halaga ng produkto at serbisyo na umiiral sa pamilihan.
  • 57.
    1. Idinadagdag saGDP upang makuha ang GNP/GNI. _E_ P_ I _ _ R _ I_ _O_ _ _R_M _B_O_ _ 2. Kabuuang produksyon na ginawa sa loob ng bansa sa isang taon. _ R _ S _ _ O_ E_T_ _ P _ O_ _ C_ 3. Paraan sa pagkwenta ng GNP/gni kapag pinagsama-sama ang halaga na iniambag ng bawat sektor. _ ND _ _TR _ A_ O_ _ GI_ _PP_OA_ H 4. Isang sektor na isinasama ang ambag sa oagkwenta ng GNP/GNI A_R _ _ UL_ U_ A 5. Ang kita ng mga ito ay hindi isinasama sa pagkwenta ng GDP O_ E_ _EA_ _ IL_ _ I _O W_ _ KE_ S Gawain sa Pagkatuto 3: Punan ng nawawalang titik upang mabuo ang sagot.
  • 58.
    Gawain sa Pagkatuto5: Kompryutin ang GNP/GNI sa paraan ng Final Expenditure Approach 1. Ibigay ang pormulang ginamit: _______________________ GK= Php. 201M GG=Php. 252M X= Php. 40 M SD= Php. 2M GP= Php. 310 M M= Php. 52M NPIA= Php. 52M GNP/GNI:_____________ 1. Ibigay ang pormulang ginamit: _______________________ GK= Php. 251M GG= Php. 287M X= Php. 49 M SD= Php. 3M GP= Php. 343 M M= Php. 58M NPIA= Php. 59M GNP/GNI:_____________
  • 59.
  • 60.
    Ang pag-alam ngnational income (NI) o pambansang kita ay kailangang gawin ng isang bansa upang makapag- aralan ang kalagayan ng pamumuhay ng mga mamamayan. Isinasaad sa Article XII, Section I ng 1987 Constitution na ang pambansang ekonomiya ay may hangarin na pagkakapantay-pantay ng pagbabahagi sa pagkakataon, kita at yaman. Ang mga mamamayan ay may Karapatan na makibahagi sa kita at yaman ng bansa. Ang pambansang kita ay ang kabuuang halaga ng mga tinatanggap na kita ng mga sektor ng ekonomiya.
  • 61.
    Ano ba angKita? Ay ang salapi na tinatanggap ng indibidwal bilang kabayaran sa kaniyang ginawang produkto at serbisyo. Sa pambansang kita ibinabatay ang per capita income (PCI)ng mga mamamayan ng bansa. Ang PCI ay ipinapalagay na kita ng bawat mamamayan kung ang kabuuang produksyon o pambansang kita ay pantay-pantay na hinati sa buong populasyon. Sa pagtantiya ng PCI ay mayroong pormula na ginagamit tulad ng:
  • 62.
    GNP GNP per capita= Populasyon o NI NI per capita = Populasyon
  • 63.
    Ang per capitaincome ay nagpapakita kung magkano ang kita na dapat mayroon ang bawat mamamayan. Ito ay nagtatantiya lamang, sapagkat sa realidad ay hindi iyon ang tunay na kita na tinatanggap ng bawat mamamayan. Ang PCI ay ginagamit lamang sa paghahambing ng natamong produksyon ng bansa sa populasyon . Nagpapakita rin ito ng paglago ng produksyon at populasyon.
  • 64.
    Distribusyon ng Kita Angpamahalaan ay nagnanais na matupad ang itinatadhana ng Konstitusyon ukol sa pantay na distribusyon ng kita ng bansa. At kailangang maipakita ang nasabing distribusyon upang malaman kung ilang porsyento ng kita ng bansa ang tinatanggap ng maraming populasyon sa isang bansa.
  • 66.
    Lorenz Curve Si MaxOtto Lorenz na isang statistician ay bumuo ng grapikong paglalarawan ng pamamahagi ng kita ng bansa mula sa pagpapakita ng ugnayan ng pangkat ng populasyon at kanilang kita. Ipinapakita ng kurba ang ugnayan ng pangkat ng populasyon at kanilang kitang tinanggap. Ito ay binubuo ng dalawang axis, ang horizontal axis na kumakatawan sa porsiyento ng populasyon o pamilyang tumatanggap ng kita at ang vertical axis na kumakatawan sa porsiyento ng kitang tinanggap.
  • 67.
    Sa pagbuo ngkurba, kailangan kunin ang kumulatibong porsiyento ng kita at populasyon. Makikita ang kumakatawan sa horizontal at vertical axes, ang Lorenz curve at ang perfect equality line(PEL) na itinuturing na pinakamainam na pamamahagi ng kita.