Biografía do intelectual galeguista Alexandre Bóveda realizada pola Agrupación Cultural Alexandre Bóveda da Coruña. Setembro de 2011.

1. Alexandre Bóveda: vida, paixón e morte por Galiza

2. Naceu en Ourense o 4 de xuño de 1903 Pai carpinteiro e nai costureira Pai : Xoán Bóveda Valcárcel, despedido nunha folga de 1901, emigrou a Bilbao e Arxentina, voltou e montou carpintería. Nai: Luísa Iglesias. Sete fillos, el é o terceiro. VIDA: Nacemento

3. VIDA: Pais e irmáns Alexandre coa súa irmá Pilar retratados por un fotógrafo ambulante (1932) O Pai A Nai, cos seus netos Enrique e Ánxeles Cuña, fillos de Xela

4. Estudia Primaria na anexa a Maxisterio. Cursos de peritaxe mercantil no colexio dos irmáns Villar Ía á Coruña aos exames de Comercio. Estudaba francés e debuxo noutros centros ourensáns. VIDA: Estudos

5. Estudos musicais na Coral de Ruada e no Orfeón a Unión Ourensá. Estudos de debuxo no Círculo Católico. Participaba no “Oratorio festivo” dos Salesianos. Foi capitán do Remedios F.C. e estivo ligado ao Royal e ao Galicia F.C. VIDA: Estudos e lecer

6. VIDA: Siareiro do fútbol Bóveda co Royal F.C.

7. VIDA: Integrante de coros Bóveda co Orfeón Unión Ourensá

8. Anécdota: burgués que ve ao seu pai lendo e di “Ata os obreiros len!” VIDA: Momento importante

9. Púxose a preparar as oposicións de Madrid. Fracasa no primeiro intento. Prepáraas na Academia Reus (Madrid) e aproba. Obtén o nº1 da oposición a Auxiliares de Contabilidade do Estado. VIDA: Oposicións

10. VIDA: Preparando as oposicións en Madrid Bóveda cos compañeiros da Academia Reus

11. Está catro anos na Delegación de Facenda de Ourense. Obtén o nº5 da oposición para dez prazas do Corpo Pericial de Contabilidade do Estado. José Calvo Sotelo (ministro de Facenda daquela) ofrécelle traballo nos ministerios. Pide destino en Pontevedra (1927) como Xefe de Contabilidade de Facenda. VIDA: Oposicións

12. VIDA: Funcionario en Pontevedra Bóveda cos compañeiros da Delegación de Facenda de Pontevedra

13. Cantaba na Coral Polifónica. Amalia Álvarez Gallego e tres irmáns dela (Felipe, Xosé María e Lolita) tamén cantan alí. Ennoivan en 1929. Casan o 29 de outubro de 1930 na igrexa do mosteiro dos Mercedarios (Poio). VIDA: Casamento

14. Abre casa en Poio en 1934. Antes viviran noutros tres domicilios. Vive coa familia unha relixiosidade ilustrada e de practicante responsable. Tivo cinco fillos: Xela, Alexandro, Xosé Luís, Lola e Amalia (póstuma). VIDA: Familia

15. VIDA: Casa familiar Casa familiar en Poio

16. VIDA: Muller e fillos Amalia e os cinco fillos

17. 1928: Daniel de la Sota (presidente da Deputación) pídelle axuda para poñer en marcha o Servicio de Cédulas da Deputación, e en 1930 encárgalle unha mellora dese mesmo Servicio. 1930: Pon a funcionar a Caixa de Aforros de Pontevedra (como director fundador). Anima a Sociedade Filharmónica. Simpatiza co Eiriña F.C. VIDA: A Pontevedra adoptiva

18. Participa nas actividades do Museu de Pontevedra e da Misión Biolóxica de Cruz Gallástegui. 1935: Funda xunto co farmacéutico Rubira e o médico Ramón Obella o Instituto Bioquímico Miguel Servet en Vigo, co obxectivo de explotar dez patentes farmacéuticas fornecidas por Obella. Obella e parte do seu equipo fuxen a Portugal e voltan en 1939, e co apoio dos irmáns Fernández López fundan Zeltia. VIDA: A Pontevedra adoptiva

19. VIDA: O matrimonio Bóveda antes dos 20 anos Amalia de cativa

20. VIDA: O matrimonio Nas Palmeiras de Pontevedra Camiño do fútbol en Pontevedra

21. VIDA: O matrimonio Na fonte da Ferrería En Pontevedra

22. VIDA: O matrimonio Nun barco na ría de Pontevedra En Pontevedra

23. VIDA: Os fillos Cunha das fillas no colo Diante da capela do Santiaguiño do Burgo

24. VIDA: A familia Con familiares en Baión (Vilanova de Arousa)

25. VIDA: Fotografías varias

26. Ao comezo dos anos 20, coñece a Risco e as súas teorías do nacionalismo e escribe un artigo sobre a liña de ferrocarril Ourense-Zamora en “La Zarpa” de Basilio Álvarez. Chega no ano 27 á Pontevedra intelectual e de emerxente actividade política Coñece a Castelao e Losada Diéguez. Alterna con Filgueira Valverde, Xerardo Álvarez Gallego, Iglesias Vilarelle, Álvaro Xil, Evaristo Mosquera.... Tertulias no Méndez Núñez (A Peregrina) e no Café Moderno (Praza San Xosé) PAIXÓN: Galeguismo en Pontevedra

27. VIDA: Tertulia do Café Moderno Estatuas en Pontevedra

28. O 25 de xullo de 1930 na Barxa (Vigo) xúntanse uns 300 simpatizantes do nacionalismo galego para deseñar unha campaña de sensibilización. Están Otero Pedrayo, Gómez Román, Enrique Peinador, Ánxel Casal, Castelao, Ramón Cabanillas, Núñez Búa.... Xuntanzas en Lestrove e Barrantes artellaron pactos e proxectos 1930: O Seminario de Estudos Galegos pídelle colaboración no proxecto de Estatuto galego PAIXÓN: O xerme do PG

29. PAIXÓN: Xantares galeguistas Xantar galeguista da Barxa (Vigo)

30. Chega a República o 14 de abril de 1931. Obteñen escano os galeguistas Castelao (Pontevedra) e Otero Pedrayo (Ourense) e Suárez Picallo e Antón Villar Ponte (ORGA). A Constitución de 1931 é republicana e progresista, pero NON federal. PAIXÓN: A chegada da II República

31. Entre o 5 e o 6 de decembro de 1931 fúndase o Partido Galeguista. Na Asemblea constituínte, xuntáronse en Pontevedra representantes de 32 agrupacións que reunían uns 700 asistentes, que acordan unha Declaración de Principios. PAIXÓN: Fundación do PG

32. Autodeterminación política de Galicia Antiimperialismo Igualdade de dereitos políticos para a muller Supresión das Deputacións provinciais e recoñecemento da parroquia Concerto económico co Estado e reforma tributaria PAIXÓN: Declaración de Principios do PG (I)

33. Cooficialidade do galego Reinstauración do dereito foral Creación dun Tribunal Superior de Xustiza de Galicia Reforma agraria: supresión dos foros, melloras e fomento do cooperativismo Recoñecementos dos dereitos sindicais PAIXÓN: Declaración de Principios do PG (II)

34. A dirección do Partido Galeguista: Voz sen voto (Castelao, Otero Pedrayo, Suárez Picallo) Secretario Xeral (Pedro Basanta) Secretario Técnico (Filgueira Valverde) Secretario de Organización (Alexandre Bóveda sempre, agás un ano que foi Secretario Xeral) Secretario de Propaganda (X. Núñez Búa). PAIXÓN: A Dirección do PG

35. A preocupación máxima de Bóveda era o PG, era o “motor de explosión” do PG, segundo Castelao. O PG pasou de minorías (700) a masas (3.000), con grupos en Madrid, Bos Aires e Barcelona. No 1932 impulsa a creación das Mocidades Galeguistas, e no 34 a Federación. A Nosa Terra convértese no boletín do PG. PAIXÓN: Bóveda no PG

36. Labregos: 27% Artesáns e autónomos: 13% Estudantes: 8,5% Empregados e dependentes de comercio: 8,5% Obreiros e xornaleiros: 8% Empresarios medios e pequenos: 6% Menor presenza de mariñeiros, artistas e intelectuais, aínda que estes últimos moi importantes cualitativamente PAIXÓN: Distribución profesional dos afiliados do PG

37. A 1ª Asemblea pro-Estatuto foi convocada o 4 de xuño de 1931 na Coruña; presentáronse tres anteproxectos e dúas ponencias, o mellor foi o do SEG. Pero a Asemblea non aceptou ningún, e encargou unha ponencia. A Asemblea de Concellos de Galiza, celebrada o 3 de maio de 1932, en Santiago, creou unha comisión para redactar o Estatuto. Estaba formada por nove poñentes, cinco deles galeguistas, que traballaron durante 5 meses, reuníndose os sábados en Santiago. PAIXÓN: Ponencia para a redacción do Estatuto

38. Foi aprobado na Asemblea de Concellos de Galiza do 17 ao 19 de decembro de 1932. Bóveda defendiu Economía e a cooficialidade do galego, e dixo o discurso final. Foi aprobado polo 77% dos delegados (representaban ao 85% da poboación). A preparación da Campaña do Estatuto supuxo: revitalización das parroquias, PG máis interclasista, pedirlle á intelectualidade e á Igrexa a cooficialidade do idioma. PAIXÓN: Asemblea pro-Estatuto

39. PAIXÓN: Mitins e homenaxes Homenaxe a Castelao en Lugo (1932) Nun mitin galeguista

40. Chega o bienio negro de Lerroux (P. Radical) e Gil Robles (CEDA). A finais de outubro de 1934, Castelao é desterrado a Badaxoz e Bóveda a Cádiz, é censurada ANT, hai inspección de locais, destitucións. Alexandre Bóveda perde ingresos secundarios, sufre soidade, un expediente. PG: Filgueira Valverde crea Dereita Galeguista, Álvaro das Casas tamén marcha.... O 12 de xuño de 1935 é enviado a Madrid; o 19 de outubro de 1935 a Vigo; finalmente en febreiro de 1936 volve a Pontevedra de novo despois de permutar o traslado cun compañeiro a Vigo. PAIXÓN: Desterro no “Bienio Negro”

41. PAIXÓN: Desterro en Cádiz Única foto de Bóveda no desterro andaluz

42. Lerroux deixara o posto a Portela Valladares. Bóveda pactara alianza con Azaña para ir na FP En xaneiro do 36, na II Asemblea do PG acórdase iso, non ir co P. Centro de Portela Valladares. Lista do PG: Castelao, Suárez Picallo, Antón Villar Ponte e Bóveda. Bóveda pugna en Ourense con Calvo Sotelo. Gana éste, hai “pucheirazo”, pero parece que iso garante a paz republicana. PAIXÓN: Eleccións do 36

43. Convenio económico co Estado, maltrato fiscal, creación do Banco de Galiza , dirixido e avalado pola Xunta. Banco de Galiza: Ordenaría o creto mariñeiro, agrícola, industrial e mercantil Faríase cargo de servizos recaudatorios galegos Desempeñaría as funcións de Caixa da Administración Galega Prestaría outros servizos de banca pública PAIXÓN: Obra fiscal de Bóveda

44. En febreiro do 36, o triunfo da FP fai posible o referendum do Estatuto. Campaña: Castelao (Pontevedra) Suárez Picallo e Antón Villar Ponte (A Coruña) Xerardo Álvarez Gallego (Lugo) Alexandre Bóveda (Ourense) O 3 de marzo de 1936 morre Antón Villar Ponte, supón un duro golpe. PAIXÓN: Campaña pro-Estatuto

45. Referendum o 28 de xuño de 1936. Nos 15 días anteriores: carteis de Castelao, Luís Seoane, Camilo Díaz Baliño e Carlos Maside; traballo das Mocidades Galeguistas, Xuventudes Socialistas, Dereita Galeguista. Aprobado con máis do 99% dos votos emitidos. Quorum é sobrepasado en case 100.000 votos. PAIXÓN: Referendum do Estatuto

46. PAIXÓN: Plebiscito do Estatuto Mitin polo plebiscito do 36 en Lugo

47. Os adversarios buscaban a abstención Prensa: a prol (Pueblo Gallego, de Portela Valladares) neutral (La Voz de Galicia) en contra (Faro de Vigo, La Región, El Ideal Gallego) PAIXÓN: Adversarios ao Estatuto

48. O Estatuto atíñase á Constitución do 31: refunde as catro deputacións provinciais, recoñece a parroquia, presidente elixido por sufraxio universal, cooficialidade do galego, vixencia do Dereito Civil galego. Foi presentando en Cortes o 15 de xullo de 1936 por alcaldes, presidentes da Deputación e deputados (Bóveda non). En 1945 o Goberno Republicano no exilio mexicano aproba a “Comisión do Estatuto galego”. PAIXÓN: “Sorte” do Estatuto

49. PAIXÓN: Caricaturas de Maside

50. PAIXÓN: Caricaturas de varios autores Zeus Maside Maside

51. PAIXÓN: Retratos de varios autores Enrique Barreiro Castelao

52. PAIXÓN: Fotos e documentos varios Foto na prensa dos anos 30 Carné do Seminario de Estudos Galegos

53. O 13 de xullo de 1936 asasinan a Calvo Sotelo en Madrid. Iso preocupa moito a Alexandre Bóveda. O 18 de xullo os cuarteis galegos están controlados polos golpistas, e coordinados polo coronel Martín Alonso que decide sublevarse o 20. Bóveda acudiu ao Goberno Civil de Pontevedra o día 18, a axudar ao seu amigo Acosta Pan. Principal temor galeguista: Estatuto posposto. O Goberno de Casares Quiroga quere aparentar tranquilidade, non entrega armas aos voluntarios. MORTE: Golpe militar

54. O día 20 esténdese o alzamento por Galiza. O día 21 caen A Coruña e Ferrol , despois Santiago, Ourense, Vigo, Lavadores, Tui o día 26. A maior represión é en Ferrolterra, Baixo Miño e barrios obreiros das cidades. MORTE: Golpe militar na Galiza

55. En Pontevedra, os militares saen á rúa o día 19. Apodéranse do Concello e do Goberno Civil, apuntado con dous canóns. Entran dous oficiais e levan a Bóveda, ao gobernador e dous leais máis ao cuartel para un convite. En Pontevedra as mortes son provocadas pola “Guardia Cívica” de Víctor Lis O día 19 Bóveda foi para a casa do seu sogro, non a Poio. MORTE: Golpe militar en Pontevedra

56. O día 20 prenden a Bóveda, vai ao cárcere de Pontevedra, e déixanlle telefonear. Outros presos: Víctor Casas (director ANT), Xohán Rico (Capitán Garda Asalto), Lois Poza e Amancio Caamaño (médicos), X. Adrio Mañá (mestre). O 25 de xullo cantan o himno; o 26 pola noite a Garda Civil sácao en coche, dinlle que baixe, el négase, e eles tamén néganse a matalo, dicindo que deben ser os falanxistas. Lévano uns días a Pontecaldelas, máis días a Caldas e despois ao Instituto de Bacharelato de Pontevedra. Negouse a fugarse ou a pagar sobornos. MORTE: Bóveda é detido

57. Decrétase xuízo sumarísimo militar (13 de agosto) Acusación: responsabilidade no Estatuto e presenza no Goberno Civil Instrutor: X. Vila, inimigo de Bóveda e do galeguismo. Auditor: R. Rivero de Aguilar, fiscal da Audiencia da Coruña. Presidente: Coronel de artillería Durán Avogado de oficio: Capitán de infantería López de Roda MORTE: Xuízo sumarísimo

58. Testemuñas favorables: X. García Vidal, avogado da Deputación e antes profesor da USC, perdeu a praza de funcionario Algún galeguista foi desleal MORTE: Testemuñas varias

59. No mesmo sumario foi xulgado o socialista Amado Guiance. Testemuñas pola mañá, fiscal e defensor pola tarde. Dez minutos para falar, pero prohíbenlle falar en galego. Condeado a morte A Guiance, cadea perpetua. MORTE: Condeado a morte

60. MORTE: Condea a morte Condea a morte de Bóveda

61. Os familiares intentan recurso na Coruña (Capitán Xeral, rechazo) e en Burgos (Xeral Cabanellas –zona norte dos sublevados-, imposible chegar) Bóveda os disuade e non asina o recurso Volve á prisión da Escola Normal, recibe á muller e aos nenos (dille a estes que vai facer unha longa viaxe) MORTE: Últimos días

62. A última noite le poemas de Rosalía. O 17 de agosto, ás 4 horas, vai para o cárcere de Pontevedra. Están alí dous padres franciscanos, Aquilino e Luís María, Xosé Sesto e Xosé Álvarez Limeses e os seus sobriños Xosé María e Xerardo Álvarez Gallego. O pai deles dous, Xerardo Álvarez Limeses, era o sogro de Bóveda. Confesou co P. Aquilino, oe misa na cela. Meditou. Escribiu cartas a Amalia, ao seu irmán Vicente e a Pedro Basanta (PG). MORTE: Última noite

63. + Confesor (P.L, P.A. ou D.L.) [Padre Luís, Padre Aquilino ou Don Lino] + Papel e pruma + Crucifixo + Oración en galego + Enterro humilde … . Deseño da lápida MORTE: Últimas vontades Últimas vontades de Bóveda

64. Pediu ao xuíz que o enterraran coa bandeira. Prohibiuno e só puido facerse por artimaña de Xosé Sesto cando estaba amortallado. Alba: unha camioneta da Garda de Asalto lévao á Caeira. Ve a súa casa. O piquete dirixido polo tenente Antonio Vázquez Quintián pégalle un tiro no corazón. Soterrado no panteón da familia Álvarez, en San Amaro (San Mauro). MORTE: Últimas vontades e asasinato

65. A Irmandade Galega en Bos Aires, en 1942, institúe o 17 de agosto como “Día da Galiza Mártir” Milleiros de condenados e paseados Jenaro Marinhas del Valle, estando no exército nacional en Asturias, escoitoulle a varios militares que alí estaban dicir: “Alejandro Bóveda, pena capital. Si, era buena persona, y muy trabajador, pero últimamente se había aliado con los comunistas”. MORTE: Día da Galiza Mártir

66. MORTE: Día da Galiza Mártir Castelao en Bos Aires falando o día que se instituíu o Día da Galiza Mártir Monumento a Bóveda na Caeira

67. MORTE: Monumentos conmemorativos Estatua na Praza Curros Enríquez (Pontevedra) Monumento diante da casa natal (Ourense)

68. EPÍLOGO: Castelao “ A miña saúde aínda quixo visitar devotamente os moitos cemiteiros de Galiza, onde durmen os derradeiros mártires da Liberdade, en número incontable. A miña imaxinación viu unha fogueira en cada cemiterio, como outros tantos clamores de xusticia. Pero no de Pontevedra viu unha labarada que chegaba até o ceo. Era o lume do esprito de Bóveda que non figura na Santa Compaña dos inmortaes, porque non perteñece á Historia senón á Tradición, en arume de lenda. Bóveda terá de ser nun mañá próximo ou lonxano a bandeira da nosa Redención”

69. EPÍLOGO: Basilio Álvarez “ Ao primeiro que fusilaron foi a Alexandre Bóveda. Eu non coñecín a un mozo máis austero na conducta, nen con máis finura no cerebro, nen máis profundo na ternura. Cando se lle ouvía, un se impresionaba forzosamente e non polas cousas que dicía, case sempre fondas, porque saían das súas propias nobles entrañas, como el non as dicía ninguén”

70. EPÍLOGO: Semente “ ...querían enterrar cadavres, pero enterraban semente” (Castelao)

71. FONTES E REFERENCIAS DESTA PRESENTACIÓN Vida, paixón e morte de Alexandre Bóveda; Xerardo Álvarez Gallego; A Nosa Terra 1996 Alexandre Bóveda; Francisco Carballo; A Nosa Terra 1999 Alexandre Bóveda: unha vida por Galiza; banda deseñada con guión de Raimundo Martínez Fraga e ilustracións de Alberto Vázquez; Agrupación Cultural Alexandre Bóveda 2007 Agrupación Cultural Alexandre Bóveda: acab.fiestras.com Galipedia, a wikipedia en galego: http://gl.wikipedia.org/wiki/Alexandre_B%C3%B3veda - Galicia espallada, Bóveda, o motor do galeguismo: http://www.galespa.com.ar/boveda_motor_galeguismo.htm

72. BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (I) “ El Primer Bóveda” de Rafael L. Torre. Editado pola Deputación de Ourense en 2003 (281 pax.) “ Coroa poética para un mártir (35 poemas á morte de Alexandre Bóveda) Edición de Xesús Alonso Montero para Edicións Xerais en 1996. (94 pax) “ Las polémicas de Bóveda en la gestación del Estatuto de Autonomía” de Baldomero Cores Trasmonte para Edicións do Castro en 1986 (220 pax) “ Alexandre Bóveda na Historia do nacionalismo galego” coordinado por Xosé Enrique Acuña para A Nosa Terra en 2003 (120 pax.) “ Alexandre Bóveda, motor do galeguismo” de Enrique Bande Rodríguez para Duen de Bux en 2003 (80 pax.) “ Alexandre Bóveda” de Francisco Carballo para A Nosa Terra en 1999 (56 pax.)

73. BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (II) “ Cartafol poético para Alexandre Bóveda”. Varios autores para A Nosa Terra en 2006 (58 pax.) “ Vida, paixón e morte de Alexandre Bóveda” de Xerardo Álvarez Gallego. Edicións Nós. Bos Aires 1972. reeditado por A Nosa Terra (280 pax.) “ Alexandro Bóveda” De José María Álvarez Blázquez para Ir Indo. 1992. (194 pax.) “ Alexandre Bóveda en A Nosa Terra” de Eduardo Gutiérrez para AC Alexandre Bóveda en 1988 (64 pax.) reeditado por Edicións Laiovento en 2003 (102 pax.) “ Alexandre Bóveda, unha crónica da Galiza Mártir” libro e DVD de Xan Leira para Acuarela Comunicación en 2004.

74. BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (III) “ Inmolados Gallegos. Alexandro Bóveda, Victor Casas, Telmo Bernárdez…” de Luís Lamela García para Edicións do Castro en 1993 (372 pax.) “ Alexandre Bóveda, unha vida por Galiza” (Banda deseñada) de Rai Fraga e Alberto Vázquez para AC Alexandre Bóveda en 2007 (24 pax.) “ Revista monográfica de cultura nº. 2. De Castelao a Bóveda ” por Xosé Mª. Monterroso Devesa para AC O Facho da Coruña (48 pax.) “ Alexandre Bóveda nos seus documentos” coordinado por Uxio-Breogán Diéguez Cequiel para Difusora en 2010 (132 pax.) “ Cantigas para catro mortes. Bóveda, Companys, Gernika, Lorca ) coordinado por Xosé Sesto para AGER e CIG no 2008 (188 pax.) “ Encrucillada. Revista galega de pensamento cristián. Nº154” Artigos sobre Bóveda de Torres Queiruga e Engracia Vidal. 2007

75. BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (IV) “ Bóveda contado á xente nova” Caderno xalgarete Nº1 da Asociación Xuvenil Amencer de Ourense (2008) (20 pax.) “ Alexandre Bóveda” de Jaime Marí Lloreda para Fundación Bóveda. Cadernillo de 16 pax. “ A Galiza de Bóveda. Actas do congreso 2003” coordinado por Uxio-Breogán Diéguez Cequiel para Difusora en 2009 (496 pax.) “ Alexandre Bóveda. En demanda de restauración”, de David Otero para Edicións Laiovento en 2008 (235 páx.) Castelao e Bóveda irmáns. A Nosa Terra, números 5-6-extra (maio 1986). (Re)Coñecermos Alexandre Bóveda. Terra e tempo, 22-23 (2003) Voz "Alexandre Bóveda Iglesias" no tomo 4 da Gran Enciclopedia Galega

76. BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (V) Capítulo titulado "O Estatuto, e cartas de Bóveda" no libro de Francisco Fernández del Riego "O río do tempo" editado por do Castro en 1990 (pp. 83-93) No "Libro dos amigos" de Otero Pedrayo editado por Ediciones Galicia en Buenos Aires en 1953 (coido que hai unha reedición actual, tal vez en Galaxia) hai un capítulo adicado a Alexandre Bóveda Justo Beramendi escribiu un artigo titulado "Boveda na Galicia do 2004. Nacionalismo e país" na revista Tempos Novos nº 79 de decembro de 2003 (pp. 90-93) Nos dous boletíns editados pola FAB (en 1993 e 1994) existen numerosas referencias a Alexandre, dende Manuel Beiras ou Guillermo Campos ata Avelino Pousa, Xaquina Trillo ou Amalia Álvarez Gallego.