Download to read offline
Akutni pankreatitis
- 1.
- 2. Anatomija i fiziologija Pankreas ( gušterača ) je pomoćna žlijezda sistema za varenje. On je mek lobularan organ, težak 65-160g, dužine15-25cm, debljine1,5-3,5cm. Sastoji se od četiri dijela: glave ( caput pancreatis ), kukastog nastavka ( procesus uncinatus ), tijela ( corpus ) i repa ( cauda pancreatis) U pankreasni kanal uliva se glavni žučovod čineći Vaterovu ampulu. Pomoćni pankreasni kanal ulazi u duodenum kroz malu papilu Pankreas je žlijezda sa spoljašnjom ( egzokrinom ) i unutrašnjom endokrinom funkcijom Egzokrinu funkciju vrše acinusne ćelije Endokrine ćelije nalaze se u ostrvcima koje su rasute u parenimu pankreasa. Acinusne ćelije luče enzime neophodne za varenje ( tripsin, himotripsin, amilaza i lipaza). Endokrine ćelije luče više vrsta hormona : insulin, glukagon, vazoaktivni intestinalni polipeptid, pankreasni poliptid i samatostatin.
- 3. Akutni pankreatitispredstavlja akutni zapaljenski proces u pankreasu. Zapaljenski proces najčešće nastaje kao posljedica opstrukcije pankreasnog kanala. Postoje četiri oblika akutnog pankreatitisa, a to su :serozno edematozni tip, hemoragijski tip,steatonekrozni tip i nekroza pankreasa.
- 4. Veliki brojoboljenja ili stanja izazivaju akutni pankreatitis: alkohol, bolesti bilijarnog(žučnog)trakta,hiperparatieroidizam,hiperlipidemija, hiperkalcemija,traume,virusi, lijekovi, penetrantni peptički ulkus, paraziti i idiopatski pankreatitis Mehanizam nastanka izazvan žučnim kamencima,vezan je za opstrukciju žučno-pankreasnog kanala kamencima ili edemom Alkoholni pankreatitis-posljedica je toksičnog dejstva alkohola,edem Vaterove ampile I vraćanje žuči I aktivacija enzima u pankreasu Klinička slika - je vrlo promjenljiva, ide od blagog bola do vrlo teškog stanja šoka,počinje naglo -bol može biti jaka kao ubod nožem,javlja se u predjelu pojasa I širi u leđa(koljeno-lakatni položaj) -povraćanje hrane,crvenilo lica,meteorizam U teškom hemoragijsko-nekrotičnom javlja se klinička slika šoka akutna respiratorna insuficijencija, bubrežna insuficijencija
- 5. Dijagnoza laboratorijska dijagnozase postavlja na osnovu povišenih vrednosti amilaze u serumu i u urinu. Određivanje leukocita , hematokrita, kalcijuma, glikemije, ureje i acidobaznog statusa ima značaja u procjenjivanju težine bolesti uraditi nativni rendgenski pregled trbuha ultrazvuk može da ukaže na etiološki činilac (kamenac u žučnoj kesi )
- 6. Liječenje: parenteralna primjenaanalgetika i spazmolitika, pareteralna primena antagonista H2 receptora davanje infuzionih rastvora, davanje plazme ili svježe krvi parenteralna primjena antibiotika širokog spektra postavljanje nazogastrične sonde radi smanjenja stimulacije lučenja pankreasnog soka. U početnoj fazi pankreatitisa bitno je da bolesnik ništa ne uzima na usta već se mora hraniti parenteralno. Potom se postepeno prelazi na ishranu bez masti i mesa a poslije nedjelju dana prelazi se na normalnu ishranu.