ISANG PANANALIKSIK:
AKO SA MAKABAGONG PANAHON
Ipinasa kay:
ELSIE G. GERAGA
Departamento ng Edukasyon Pangwika
Kolehiyo ng Edukasyon
Central Mindanao University
Musuan, Maramag, Bukidnon
Bilang Bahagi ng Pangagailangan sa Asignaturang
Filipino 43
PANIMULANG LINGGUWISTIKA
Nina:
CAMUS, IRESH A.
IRAN, CLADELLE T.
FUSIN, ARDAN P.
Mayo, 2018
Introduksyon
• (Fromkin at Rodman,1993). Mula sa paggising
sa umaga patungong pagtulog sa gabi,
nagsasalita tayo dahil nakikipag-usap tayo.
May mga taong kinakausap sa hayop, May
mga taong kahit tulog ay nagsasalita.
kinakausap din natin ang atinga sarili sa ating
pag-iisa o kahit may kaharap na ibang tao.
• Ayon kay Baloydi Llodi (2011), “ ang Ako ay isa
sa mga panghalip na panao. Inihalili ito sa
ngalan ng tao lalo na sa paunang panauhan o
‘yung nagsasalita. Sa madaling sabi ang
pangunahing gamit ng salitang ako ay ang
pagtukoy sa sarili.
Introduksyon
• Dahil sa modernong panahon ngayon ay unit-unti
na ring nagbabago ang mga bagay sa ibabaw, ito’y
nagsimula sa texting na shortcut na imbes na
sasabihin sa kumpleto ang katagang madaling
maintindiihan ay nagiging mahirap na itong
intindihin at basahin. Halimbawa ay ang salitang
“Ako” na mas ginagamit na ng mga melinyal
ngayun bilang “Aketch/Akitch” at ibp.
• Ang mga melinyals o “Millennial Generation” ay
makabagong henerasyon ng mga taong
ipinanganak sa pagitan ng 1980 hanggang 2000.
Sabi ng iba, sila ang mga klase ng kabataan na
mahirap ispilengin. Sala sa init, sala sa lamig. Sila
yung tipo ng pag-iisip na kapag kinontra ay lalong
manggagalaiti at hindi ka susundin.
Introduksyon
• Ayon sa isinagawang Ekspermento ng GMA
news, kung saan sinubukan nilang alamin
mula sa mga kabataan ngayon at sa ilan sa
mga matatanda ang kahulugan ng mga
lumang salita kagaya ng alimpuyok,
pagpapayo at salakat, wala sa mga
modernong kabataan ang nakakuha ng
tamang sagot.
• Halimbawa nalang nito ay ang mga nobela ni
Dr. Jose Rizal kung saan mga lumang salita ang
mga ginamit dito. Isa rin sa mga
magpapatunay ng pag-usbong ng ating wika
ay ang paglaganap din ng mga iba’t-ibang
salitang nalilikha sa modernong panahon
kagaya ng “Jejemon”, “Gay language” at mga
salitang may halong Ingles.
Introduksyon
• Ang gay lingo sa Pilipinas ay maaring may
pagkakaiba sa iba pang mga lugar sa bansa.
Gayupaman, mayroong isang nangingibabaw na
uri nito na tintawag na Sowbiz slang.
Santos,(2008). Ito ang pinakapopular na gay lingo,
dahil sa imluwensya ng media, tulad ng
telebesyon,radio, at pahayagan, isang hayag na
patunay ng pag-apekto ng panahon ng
impormasyon sa gay lingo sa Pilipinas.
• Isa na dito ay ang mga “Millennial jejemon” o
mga salitang nagmula lamang sa mga “bike” at sa
mga taong tinatawag na “jejemon”. Sila ‘yong
mga taong may kanilang paraan ng pagsasalita
na kung saan ang mga simpleng salitang
“kamusta ka” kapag sa kanila ito’y nagiging
“k@mUst@ k@?”, sa madaling sabi ang Jejemon
ay hindi lamang patungkol sa kung papaano
ginagamit oh binibigkas ng isang tao ang isang
salita kundi kung paano niya din sinusulat.
LAYUNIN NG PAG-AARAL
• Pagkatapos ng pag-aaral na ito ang mga
sumusunod ay inaasahang matatamo ng pag-
aaral:
• Natukoy ang mga makabagong kagamitan ng
“ako” sa mga Melinyal ng Central Mindanao
University; Nakapagtala ng mga makabagong
kagamitan ng salitang “ako” ng mga melinyal
sa Central Mindanao University; at Nalaman
ang dahilan kung bakit ito nagbabago.
PAGLALAHAD NG SULIRANIN
• Ano ang makabagong kagamitan ng
salitang ako sa mga Melinyal ng
Central Mindanao University(CMU)?
• Saan ito kalimitang ginagamit ng mga
melenyal ng CMU?
• Ano-ano ang mga pangunahing
nakakaimpluwensiya sa mga
pagbabagong ito?
KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL
• Guro. Bilang isang guro, nararamdaman ng isang mananaliksik
ang mga suliraning dulot ng kawalan ng sapat na kaalaman ng
mga mag-aaral sa salitang melenyal. Ang malaking ambag ng
pag-aaral na ito ay makapagbigay ng kagamitang maaring
gamitin at makatulong sa kanilang pagtuturo upang
matugunan ang anomang panganagilangan ng isang mag-
aaral.
• Mag-aral. Malaki ang maitutulong nito sa pagpapalalim
ng mga mag-aaral hinggil sa mga salitang melenyal at
mapapatatag ang pundasyon ng kanilang pang-unawa rito. Sa
pamamagitan ng pag-aaral na ito ay mauunawaan nila ang
kahalagahan ng wika bilang isa ring sining. Nagsisilbing
hanguan ito ang mga impormasyon sa mga mag-aaral na
nagnanais magkakaroon ng kabatiran tungkol sa wika lalo na
kung may kaugnay sa kanilang aralin.
• Mananaliksik. Magsisilbing gabay at batayan ito ng mga
sususunod na mananaliksik sa paggawa ng kanilang pag-aaral.
Maaari itong maging hanguan ng mga kaugnay na pag-aaral
ng bawat isa ang wikang Filipino bilang isang wikang buhay na
dapat mapaunlad at mapahalagahan sa lahat ng aspeto o
larangan.
•
KAUGNAY NA PAG-AARAL AT
LITERATURA
• KAUGNAY NA PAG-AARAL
• Ayon naman sa Komisyon ng Wikang
Filipino (KWF), ang wikang Filipino ay palaging
tulad ng ibang wika sa pamamagitan ng
pagsalin ng mga salita galing sa mga katutubo
at dayuhang salita sa iba’t- ibang sitwasyon.
Ang pagbabagong nagaganap sa ay marahil
dulot ng pagbabagong ito ng mga suliranin sa
pagbaybay sa ortograpiya at gramatika. Sa
patuloy na panghihiram ng mga salita sa ibang
wika. nawawalan ng kakanyahan ang isang
wika dahil sa mga katangiang hinihilaw dito na
nagpapabago sa anyo at gamit ng salita.
Kaugnay na Literatura
• Ayon kay Edward Sapir, ang
wika ay isang likas at
makataong pamamaraan ng
paghahatid ng mga kaisipan,
damdamin at mithiin.
TEORITIKAL NA BATAYAN
• Ang mg mananliksik ay nagsaliksik at
pinag-aralan ang ibat- ibang uri ng
mga teorya sa pagsusuri at iba’t-
ibang pananaw ng mga manunulat
hinggil sa panunuring magagamit sa
pag-aaral na ito. Piniling gamitin ng
mga manaliksik bilang gabay sa pag-
aaral ang tatlong teorya. Ito ay ang
teoryang Semantik, teoryang
Sentaktik at teoryang Palabigksan at
Palatuldikan.
BALANGKAS KOSEPTUWAL
METODOLOHIYA
• Ang kabantang ito ay binubuo
ng paglakay sa pamamaraan
ng pananaliksik sa
pangangalap ng mga datos.
Tinalakay rin dito ang tungkol
sa lugar ng pananaliksik,
respondente, daloy ng pag-
aaral, pangangalap ng datos at
pag-aanalisa ng mga datos.
PAMAMARAAN NG PANANALIKSIK
• Disenyong kwalitatibo ang
ginamit sa pananaliksik na ito.
Sa disenyong kwalitatibo,
kombinasyon ng
pamamaraang palarawan o
deskriptibo upang maipakita
ang resulta ng mga sagot ng
mga estudyante kung paano
nila binibigkas, ginagamit at
kung ano sa kanilang dayalekto
ang salitang ako.
LUGAR NG PANANALIKSIK
MGA RESPONDINTE
• Ang mga mananaliksik ay pumili ng limang
melenyal na mag-aaral na gumagamit ng
bikemon (gay lingo) at melenyal jejemon. Sa
pamamagitan ng isahang pakikipanayam at
pag record ng aktual na pakikiugnayan ng mga
piling melenyal sa ng Central Mindanao
University, kung saan maraming mga
matatalinong mga estudyante ang nag-aaral.
INSTRUMENTO NG PANANALIKSIK
• Ang instrumentong ginamit sa pag-aaral sa
mga pagsusuri ng mga datos ay ang isahang
pakikipanayam, aktuwal na record ng mga
respondinte. Gamit ang selpon, bolpen, at
kwaderno upang itala ang mga impormasyong
nakalap.
PANGANGALAP NG DATOS
• Sa pangangalap ng mga datos ang mananaliksik ay nag
handa ng mga katanungan upang malaman ang
pagkakaibaiaba ng paggamit ng salitang ako sa Central
Mindanao University, sa pamamagitan ng pagpili ng
limang mag-aaral na may ibat-ibang dayalekto.
Pinasagutan naming una sa kanila kung ano sa kanilang
wika ang salitang ako. Upang malaman ng mga
mananaliksik kung ano ang tamang pag bayabay nito
gamit ang kanilang mga dayalekto. Sunod naman ay
pinag bigay sila ng tig lilimang (5) pangungusap na may
gamit na salitang ako sa kanilang deyalekto. Upang
malaman ng mga mananaliksik kung paano
nakakibaiba nag mga straktura ng pangungusap gamit
ang ibat-ibang deyalekto. At ang panghuling tanong na
pinasagotan ay kung paano nila binibigkasa ang
salitang “ako” gamit ang kanilang deyalekto. Sa
pamamagitan nito malalaman ng mga mananaliksik
kung malumi, malumay, maragsa at mabilis ang
pagbigkas ng salitang ako sa kanilang mga deyalekto.
PAG-AANALISA NG MGA DATOS
• Sa pag aanalisa ng mga datos, ang
mananaliksik aynagsagawa ng isahang
pakikipanayam at pag record sa aktwal na
pakikiugnayan sa milenyal ng Central
Mindanao University sa magiging resulta ng
pag aaral
PAGSUSURI NG MGA DATOS
• Ang pag-aaral na ito ay ginawa sa pamamagitan ng mga
teorya at kondeptong nagiging batayan at gabay sa
pag-aaral
• Ang mg mananliksik ay nagsaliksik at pinag-aralan
ang ibat- ibang uri ng mga teorya sa pagsusuri at iba’t-
ibang pananaw ng mga manunulat hinggil sa
panunuring magagamit sa pag-aaral na ito. Piniling
gamitin ng mga manaliksik bilang gabay sa pag-aaral
ang tatlong teorya. Ito ay ang teoryang Semantik,
teoryang Sentaktik at teoryang Palabigksan at
Palatuldikan.
• Lumabas sa pag-aaral na teoryang ito na ang
panghalip na panao ay nagbabago ang kahulugan
kapag ginamit sa pakikipagtalakayan alinsunod sa kung
anong wika kita ginagamit o gagamitin.
• Ginamit ang teoryang Semantik bilang gabay sa pag-
aaral sa pamamagitan ng pagsusuri at pag-aanalisa sa
mga pangungusap na ginagamitan ng panghalip na
“Ako”. Ang gamit ng teoryang ito ay lubos na nakatuon
sa kahulugan ng salitang sentro ng pag-aaral.
Teoryang Semantik
GAY LINGO (BIKEMON GAMIT NG SALITA KAHULUGAN SA FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA
TEORYA
1.)Akitch
2.)Akitch
3.) akitch
4.)Aki’y
5.) Akitch
- nasan na you? nandito
na si akitch!
-Ang akitch ang fuda
saranghe sa
overwhelming world
-Hoi dzzai akitch yan
don’t touch!
-Oy’oy! aki’y na ay
patakag punit!
-Jumiliar kyukaw ayy.
jurag ang akitch sa
beauty care sa jumo
lytch!
-nasan kana nandito na ako!
-ako ang pinakamaganda sa
buong mundo
-Hoy inday akin yan wag
mong hawakan!
-oy’oy akin yan wag mung
pulutin
-Familiar ka talaga sa akin ay
yung ganda mo kasi medjo
kunti lang!
-Ang salitang “ Ako” sa Filipino kapag
ginamit sa gay lingo ay
nangangahulugan parin ng pagtukoy
sa sarili.
- Ang salitang “ Ako” sa Filipino
kapag ginamit sa bikemon o gay
lingo ay maaring maging iba ang
kahulugan
-Sa puntong ito ang kahulugan ng
salitang ako ay nag bago sapagkat
ang ang Akitch (ako) sa pangungusap
na ito ay hindi na ang pagtukoy sa
sarili ng unang panauhan kundi ito
ay tumutukoy na sa taong kausap
nito.
Teoryang Sentaktik
GAY LINGO(BIKEMON) FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA
TEROYANG SENTAKTIIK
nasan na you? here na si akitch! −nasan kana nandito na ako! Ang mga morpemang ginagamit sa
pagbuo ng mga pangungusap ay
magakaiba ngunit ito ay iisa
lamang ang kahulugan.
Ang akitch ang fuda saranghe sa
overwhelming world
-ako ang pinakamaganda sa buong
mundo
-Hoi dzzai akitch yan don’t touch! -Hoy inday akin yan wag mong
hawakan!
Kumpara sa mga morpemang
ginagamit sa Filipino ang mga
morpemang gingamit ng bikemon
ay mas komplikado sapagkat ito ay
walang maayos na sturctura ng
pangungusap at mahirap
maintidnihan
Oy’oy! aki’y na ay patakag punit! -oy’oy akin yan wag mung pulutin Ang mga morpemang ginamit ay
pinaghalong bikemon at at
Cebuano kung saan ang pundasyon
nito ay masasabing hindi
matatatag.
-Jumiliar kyukaw ayy. jurag ang
akitch sa beauty care sa jumo
lytch!
Familiar ka talaga sa akin ay yung
ganda mo kasi, medjo kunti lang!
Gingamitan ng morpemang
pinaghalo ang bikemon Cebuano at
Ingles
Teoryang Palabigkasan at
Palatuldikan
GAY LINGO(BIKEMON) FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA TEROYANG
PALATUDLIKAN AT PALABIGKASAN
nasan na you? here na si
akὶtch!
−nasan kana nandito na
ako!
Ang salitang akitch ay binibigkas ng mabilis
kung gagamitin sa pangungusap na ito.
Ang akἲtch ang fuda
saranghe sa
overwhelming world
-ako ang pinakamaganda
sa buong mundo
Ang salitang akitch sa pangungusap na ito
ay binibigkas ng maragsa.
-Hoi dzzai akitch yan
don’t touch!
-Hoy inday akin yan wag
mong hawakan!
Ang salitang akitch naman dito ay
binibigkas na malumi ayon sa pangungusap.
Oy’oy! akὶ’y na ay
patakag punit!
-oy’oy akin yan wag
mung pulutin
Ang salitang aki’y dito ay binibigkas ng
mabilis.
-Jumiliar kyukaw ayy.
jurag ang akitch sa
beauty care sa jumo
lytch!
Familiar ka talaga sa akin
ay yung ganda mo kasi,
medjo kunti lang!
Ang salitang akitch dito ay binibigkas ng
malumi.
KONKLUSYON
• Batay sa resulta ng pag-aaral nabuo ang
sumusunod na konklusyon:
• Napakalaking tulong ang ginawang pag-aaral
sapagkat nalaman dito ang nagging
preperensiya ng mga mag-aaral sa kung paano
at kung ano ang pagbigkas at pagbabaybay ng
salitang ako. Dahil sa mga preperensiyang ito
ay nalaman ng mga mananaliksik ang mga
bagong anyo at pag bigkas ng salitang ako.
Makakatulong din ito upang mabatid na
kailangan itong malaman ng mga kabataan
ngayon kung ano ang mga nagging kabaguhan
ng litang ako, sagayon ay hindi sila mahirapan
o mabagohan sa mga bagong anyo at
pagbigkas nito.
• Sa kabuuan, makabuluhan ang resulta ng
pag-aaral sapangkat magagamit itong
instrumento sa mga kabataan bagong salta sa
makabagong mga salita.
RECOMENDASYON
• Batay sa mga nakalap na impormasyon ng
mga mananaliksik ay ininirekomenda nila na:
• Gabayan maigi ng mga guro ang kanilang mga
estudyante tungkol sa mga pagbabago ng mga
salita.
• Turuan ang karamihan kung paano at kung
ano ang pinagbago ng mga salita sa
panibagong henerasyon.
• Maging mapagmasid sa mga pagbabagong
nangyayari sa ating paligin lalo na ang
pamamaraan ng makabagong mga salita.
Ako sa makabagong panahon

Ako sa makabagong panahon

  • 1.
    ISANG PANANALIKSIK: AKO SAMAKABAGONG PANAHON Ipinasa kay: ELSIE G. GERAGA Departamento ng Edukasyon Pangwika Kolehiyo ng Edukasyon Central Mindanao University Musuan, Maramag, Bukidnon Bilang Bahagi ng Pangagailangan sa Asignaturang Filipino 43 PANIMULANG LINGGUWISTIKA Nina: CAMUS, IRESH A. IRAN, CLADELLE T. FUSIN, ARDAN P. Mayo, 2018
  • 2.
    Introduksyon • (Fromkin atRodman,1993). Mula sa paggising sa umaga patungong pagtulog sa gabi, nagsasalita tayo dahil nakikipag-usap tayo. May mga taong kinakausap sa hayop, May mga taong kahit tulog ay nagsasalita. kinakausap din natin ang atinga sarili sa ating pag-iisa o kahit may kaharap na ibang tao. • Ayon kay Baloydi Llodi (2011), “ ang Ako ay isa sa mga panghalip na panao. Inihalili ito sa ngalan ng tao lalo na sa paunang panauhan o ‘yung nagsasalita. Sa madaling sabi ang pangunahing gamit ng salitang ako ay ang pagtukoy sa sarili.
  • 3.
    Introduksyon • Dahil samodernong panahon ngayon ay unit-unti na ring nagbabago ang mga bagay sa ibabaw, ito’y nagsimula sa texting na shortcut na imbes na sasabihin sa kumpleto ang katagang madaling maintindiihan ay nagiging mahirap na itong intindihin at basahin. Halimbawa ay ang salitang “Ako” na mas ginagamit na ng mga melinyal ngayun bilang “Aketch/Akitch” at ibp. • Ang mga melinyals o “Millennial Generation” ay makabagong henerasyon ng mga taong ipinanganak sa pagitan ng 1980 hanggang 2000. Sabi ng iba, sila ang mga klase ng kabataan na mahirap ispilengin. Sala sa init, sala sa lamig. Sila yung tipo ng pag-iisip na kapag kinontra ay lalong manggagalaiti at hindi ka susundin.
  • 4.
    Introduksyon • Ayon saisinagawang Ekspermento ng GMA news, kung saan sinubukan nilang alamin mula sa mga kabataan ngayon at sa ilan sa mga matatanda ang kahulugan ng mga lumang salita kagaya ng alimpuyok, pagpapayo at salakat, wala sa mga modernong kabataan ang nakakuha ng tamang sagot. • Halimbawa nalang nito ay ang mga nobela ni Dr. Jose Rizal kung saan mga lumang salita ang mga ginamit dito. Isa rin sa mga magpapatunay ng pag-usbong ng ating wika ay ang paglaganap din ng mga iba’t-ibang salitang nalilikha sa modernong panahon kagaya ng “Jejemon”, “Gay language” at mga salitang may halong Ingles.
  • 5.
    Introduksyon • Ang gaylingo sa Pilipinas ay maaring may pagkakaiba sa iba pang mga lugar sa bansa. Gayupaman, mayroong isang nangingibabaw na uri nito na tintawag na Sowbiz slang. Santos,(2008). Ito ang pinakapopular na gay lingo, dahil sa imluwensya ng media, tulad ng telebesyon,radio, at pahayagan, isang hayag na patunay ng pag-apekto ng panahon ng impormasyon sa gay lingo sa Pilipinas. • Isa na dito ay ang mga “Millennial jejemon” o mga salitang nagmula lamang sa mga “bike” at sa mga taong tinatawag na “jejemon”. Sila ‘yong mga taong may kanilang paraan ng pagsasalita na kung saan ang mga simpleng salitang “kamusta ka” kapag sa kanila ito’y nagiging “k@mUst@ k@?”, sa madaling sabi ang Jejemon ay hindi lamang patungkol sa kung papaano ginagamit oh binibigkas ng isang tao ang isang salita kundi kung paano niya din sinusulat.
  • 6.
    LAYUNIN NG PAG-AARAL •Pagkatapos ng pag-aaral na ito ang mga sumusunod ay inaasahang matatamo ng pag- aaral: • Natukoy ang mga makabagong kagamitan ng “ako” sa mga Melinyal ng Central Mindanao University; Nakapagtala ng mga makabagong kagamitan ng salitang “ako” ng mga melinyal sa Central Mindanao University; at Nalaman ang dahilan kung bakit ito nagbabago.
  • 7.
    PAGLALAHAD NG SULIRANIN •Ano ang makabagong kagamitan ng salitang ako sa mga Melinyal ng Central Mindanao University(CMU)? • Saan ito kalimitang ginagamit ng mga melenyal ng CMU? • Ano-ano ang mga pangunahing nakakaimpluwensiya sa mga pagbabagong ito?
  • 8.
    KAHALAGAHAN NG PAG-AARAL •Guro. Bilang isang guro, nararamdaman ng isang mananaliksik ang mga suliraning dulot ng kawalan ng sapat na kaalaman ng mga mag-aaral sa salitang melenyal. Ang malaking ambag ng pag-aaral na ito ay makapagbigay ng kagamitang maaring gamitin at makatulong sa kanilang pagtuturo upang matugunan ang anomang panganagilangan ng isang mag- aaral. • Mag-aral. Malaki ang maitutulong nito sa pagpapalalim ng mga mag-aaral hinggil sa mga salitang melenyal at mapapatatag ang pundasyon ng kanilang pang-unawa rito. Sa pamamagitan ng pag-aaral na ito ay mauunawaan nila ang kahalagahan ng wika bilang isa ring sining. Nagsisilbing hanguan ito ang mga impormasyon sa mga mag-aaral na nagnanais magkakaroon ng kabatiran tungkol sa wika lalo na kung may kaugnay sa kanilang aralin. • Mananaliksik. Magsisilbing gabay at batayan ito ng mga sususunod na mananaliksik sa paggawa ng kanilang pag-aaral. Maaari itong maging hanguan ng mga kaugnay na pag-aaral ng bawat isa ang wikang Filipino bilang isang wikang buhay na dapat mapaunlad at mapahalagahan sa lahat ng aspeto o larangan. •
  • 9.
    KAUGNAY NA PAG-AARALAT LITERATURA • KAUGNAY NA PAG-AARAL • Ayon naman sa Komisyon ng Wikang Filipino (KWF), ang wikang Filipino ay palaging tulad ng ibang wika sa pamamagitan ng pagsalin ng mga salita galing sa mga katutubo at dayuhang salita sa iba’t- ibang sitwasyon. Ang pagbabagong nagaganap sa ay marahil dulot ng pagbabagong ito ng mga suliranin sa pagbaybay sa ortograpiya at gramatika. Sa patuloy na panghihiram ng mga salita sa ibang wika. nawawalan ng kakanyahan ang isang wika dahil sa mga katangiang hinihilaw dito na nagpapabago sa anyo at gamit ng salita.
  • 10.
    Kaugnay na Literatura •Ayon kay Edward Sapir, ang wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mithiin.
  • 11.
    TEORITIKAL NA BATAYAN •Ang mg mananliksik ay nagsaliksik at pinag-aralan ang ibat- ibang uri ng mga teorya sa pagsusuri at iba’t- ibang pananaw ng mga manunulat hinggil sa panunuring magagamit sa pag-aaral na ito. Piniling gamitin ng mga manaliksik bilang gabay sa pag- aaral ang tatlong teorya. Ito ay ang teoryang Semantik, teoryang Sentaktik at teoryang Palabigksan at Palatuldikan.
  • 12.
  • 13.
    METODOLOHIYA • Ang kabantangito ay binubuo ng paglakay sa pamamaraan ng pananaliksik sa pangangalap ng mga datos. Tinalakay rin dito ang tungkol sa lugar ng pananaliksik, respondente, daloy ng pag- aaral, pangangalap ng datos at pag-aanalisa ng mga datos.
  • 14.
    PAMAMARAAN NG PANANALIKSIK •Disenyong kwalitatibo ang ginamit sa pananaliksik na ito. Sa disenyong kwalitatibo, kombinasyon ng pamamaraang palarawan o deskriptibo upang maipakita ang resulta ng mga sagot ng mga estudyante kung paano nila binibigkas, ginagamit at kung ano sa kanilang dayalekto ang salitang ako.
  • 15.
  • 16.
    MGA RESPONDINTE • Angmga mananaliksik ay pumili ng limang melenyal na mag-aaral na gumagamit ng bikemon (gay lingo) at melenyal jejemon. Sa pamamagitan ng isahang pakikipanayam at pag record ng aktual na pakikiugnayan ng mga piling melenyal sa ng Central Mindanao University, kung saan maraming mga matatalinong mga estudyante ang nag-aaral.
  • 17.
    INSTRUMENTO NG PANANALIKSIK •Ang instrumentong ginamit sa pag-aaral sa mga pagsusuri ng mga datos ay ang isahang pakikipanayam, aktuwal na record ng mga respondinte. Gamit ang selpon, bolpen, at kwaderno upang itala ang mga impormasyong nakalap.
  • 18.
    PANGANGALAP NG DATOS •Sa pangangalap ng mga datos ang mananaliksik ay nag handa ng mga katanungan upang malaman ang pagkakaibaiaba ng paggamit ng salitang ako sa Central Mindanao University, sa pamamagitan ng pagpili ng limang mag-aaral na may ibat-ibang dayalekto. Pinasagutan naming una sa kanila kung ano sa kanilang wika ang salitang ako. Upang malaman ng mga mananaliksik kung ano ang tamang pag bayabay nito gamit ang kanilang mga dayalekto. Sunod naman ay pinag bigay sila ng tig lilimang (5) pangungusap na may gamit na salitang ako sa kanilang deyalekto. Upang malaman ng mga mananaliksik kung paano nakakibaiba nag mga straktura ng pangungusap gamit ang ibat-ibang deyalekto. At ang panghuling tanong na pinasagotan ay kung paano nila binibigkasa ang salitang “ako” gamit ang kanilang deyalekto. Sa pamamagitan nito malalaman ng mga mananaliksik kung malumi, malumay, maragsa at mabilis ang pagbigkas ng salitang ako sa kanilang mga deyalekto.
  • 19.
    PAG-AANALISA NG MGADATOS • Sa pag aanalisa ng mga datos, ang mananaliksik aynagsagawa ng isahang pakikipanayam at pag record sa aktwal na pakikiugnayan sa milenyal ng Central Mindanao University sa magiging resulta ng pag aaral
  • 20.
    PAGSUSURI NG MGADATOS • Ang pag-aaral na ito ay ginawa sa pamamagitan ng mga teorya at kondeptong nagiging batayan at gabay sa pag-aaral • Ang mg mananliksik ay nagsaliksik at pinag-aralan ang ibat- ibang uri ng mga teorya sa pagsusuri at iba’t- ibang pananaw ng mga manunulat hinggil sa panunuring magagamit sa pag-aaral na ito. Piniling gamitin ng mga manaliksik bilang gabay sa pag-aaral ang tatlong teorya. Ito ay ang teoryang Semantik, teoryang Sentaktik at teoryang Palabigksan at Palatuldikan. • Lumabas sa pag-aaral na teoryang ito na ang panghalip na panao ay nagbabago ang kahulugan kapag ginamit sa pakikipagtalakayan alinsunod sa kung anong wika kita ginagamit o gagamitin. • Ginamit ang teoryang Semantik bilang gabay sa pag- aaral sa pamamagitan ng pagsusuri at pag-aanalisa sa mga pangungusap na ginagamitan ng panghalip na “Ako”. Ang gamit ng teoryang ito ay lubos na nakatuon sa kahulugan ng salitang sentro ng pag-aaral.
  • 21.
    Teoryang Semantik GAY LINGO(BIKEMON GAMIT NG SALITA KAHULUGAN SA FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA TEORYA 1.)Akitch 2.)Akitch 3.) akitch 4.)Aki’y 5.) Akitch - nasan na you? nandito na si akitch! -Ang akitch ang fuda saranghe sa overwhelming world -Hoi dzzai akitch yan don’t touch! -Oy’oy! aki’y na ay patakag punit! -Jumiliar kyukaw ayy. jurag ang akitch sa beauty care sa jumo lytch! -nasan kana nandito na ako! -ako ang pinakamaganda sa buong mundo -Hoy inday akin yan wag mong hawakan! -oy’oy akin yan wag mung pulutin -Familiar ka talaga sa akin ay yung ganda mo kasi medjo kunti lang! -Ang salitang “ Ako” sa Filipino kapag ginamit sa gay lingo ay nangangahulugan parin ng pagtukoy sa sarili. - Ang salitang “ Ako” sa Filipino kapag ginamit sa bikemon o gay lingo ay maaring maging iba ang kahulugan -Sa puntong ito ang kahulugan ng salitang ako ay nag bago sapagkat ang ang Akitch (ako) sa pangungusap na ito ay hindi na ang pagtukoy sa sarili ng unang panauhan kundi ito ay tumutukoy na sa taong kausap nito.
  • 22.
    Teoryang Sentaktik GAY LINGO(BIKEMON)FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA TEROYANG SENTAKTIIK nasan na you? here na si akitch! −nasan kana nandito na ako! Ang mga morpemang ginagamit sa pagbuo ng mga pangungusap ay magakaiba ngunit ito ay iisa lamang ang kahulugan. Ang akitch ang fuda saranghe sa overwhelming world -ako ang pinakamaganda sa buong mundo -Hoi dzzai akitch yan don’t touch! -Hoy inday akin yan wag mong hawakan! Kumpara sa mga morpemang ginagamit sa Filipino ang mga morpemang gingamit ng bikemon ay mas komplikado sapagkat ito ay walang maayos na sturctura ng pangungusap at mahirap maintidnihan Oy’oy! aki’y na ay patakag punit! -oy’oy akin yan wag mung pulutin Ang mga morpemang ginamit ay pinaghalong bikemon at at Cebuano kung saan ang pundasyon nito ay masasabing hindi matatatag. -Jumiliar kyukaw ayy. jurag ang akitch sa beauty care sa jumo lytch! Familiar ka talaga sa akin ay yung ganda mo kasi, medjo kunti lang! Gingamitan ng morpemang pinaghalo ang bikemon Cebuano at Ingles
  • 23.
    Teoryang Palabigkasan at Palatuldikan GAYLINGO(BIKEMON) FILIPINO PAGPAPALIWANAG AYON SA TEROYANG PALATUDLIKAN AT PALABIGKASAN nasan na you? here na si akὶtch! −nasan kana nandito na ako! Ang salitang akitch ay binibigkas ng mabilis kung gagamitin sa pangungusap na ito. Ang akἲtch ang fuda saranghe sa overwhelming world -ako ang pinakamaganda sa buong mundo Ang salitang akitch sa pangungusap na ito ay binibigkas ng maragsa. -Hoi dzzai akitch yan don’t touch! -Hoy inday akin yan wag mong hawakan! Ang salitang akitch naman dito ay binibigkas na malumi ayon sa pangungusap. Oy’oy! akὶ’y na ay patakag punit! -oy’oy akin yan wag mung pulutin Ang salitang aki’y dito ay binibigkas ng mabilis. -Jumiliar kyukaw ayy. jurag ang akitch sa beauty care sa jumo lytch! Familiar ka talaga sa akin ay yung ganda mo kasi, medjo kunti lang! Ang salitang akitch dito ay binibigkas ng malumi.
  • 24.
    KONKLUSYON • Batay saresulta ng pag-aaral nabuo ang sumusunod na konklusyon: • Napakalaking tulong ang ginawang pag-aaral sapagkat nalaman dito ang nagging preperensiya ng mga mag-aaral sa kung paano at kung ano ang pagbigkas at pagbabaybay ng salitang ako. Dahil sa mga preperensiyang ito ay nalaman ng mga mananaliksik ang mga bagong anyo at pag bigkas ng salitang ako. Makakatulong din ito upang mabatid na kailangan itong malaman ng mga kabataan ngayon kung ano ang mga nagging kabaguhan ng litang ako, sagayon ay hindi sila mahirapan o mabagohan sa mga bagong anyo at pagbigkas nito. • Sa kabuuan, makabuluhan ang resulta ng pag-aaral sapangkat magagamit itong instrumento sa mga kabataan bagong salta sa makabagong mga salita.
  • 25.
    RECOMENDASYON • Batay samga nakalap na impormasyon ng mga mananaliksik ay ininirekomenda nila na: • Gabayan maigi ng mga guro ang kanilang mga estudyante tungkol sa mga pagbabago ng mga salita. • Turuan ang karamihan kung paano at kung ano ang pinagbago ng mga salita sa panibagong henerasyon. • Maging mapagmasid sa mga pagbabagong nangyayari sa ating paligin lalo na ang pamamaraan ng makabagong mga salita.

Editor's Notes

  • #3 Tunay ngang ang wika ay buhay. Ito ay patuloy na nagbagago at umuunlad sa paglipas ng panahon. Ito ay yumayaman at yumayabong dala ng iba’t-ibang salik na nakaaapekto rito. Ang pag-unlald ng teknolohiya ay isa sa pangunahing dahilan sa pagkakalikha o pagkabuo ng mga bagong salita na tinatanggap at tinutugaunan ng lipunan. Ang mga salitang ito ay nagkakaroon ng kanyang kahulugan at kahalagahan sa lipunang pinapamamagitan nito. Ang wikang buhay ay dinamiko, nahuhubog ito ng panahon upang makaagapay sa panganagilangan at makatugon sa kaunlaran. Higit na mabisa ang wika kung ito ay patuloy na umuunlad kasabay sa pagsulong sa kaunlaran ng bayan. Dito sa Pilipinas, ang Pilipinas ay ang bansang may pinakamaraming ginagamit na wika sa buong daigdig at ito ay binubuo ng mahigit kumulang 100 ang mga wikang gingamit natin ngayon kabilang ang wikang Filipino. Sa araw-araw na pakikipagtalastasan ng mga tao sa isa’t isa ay unti-unting nalilinang ang iba’t ibang kaalaman at ang mga makabagong gamit ng mga salita.
  • #4 Sa pagbabago ng henerasyon, marami na rin ang nagbabago sa ating ekonomiya lalung-lalo na patungkol sa ating wika. Ang mga salitang nagbabago alinsabay sa pagbabago ng panahon ay maaring sa kadahilanang mabilis din ang pag-unlad ng mga pagbabagong henerasyon. Marami na ring nadulot na impluwensiya ang mga pagbabagong ito lalo na sa mga kabataan. Gayunpaman, hindi lahat ng tao ay mabilis na nakakasabay sa pagbabagong ito. Halimbawa nalang kung tayo’y nakikipag-usap sa mga matatanda gamit ang mga salitang ito maaring hindi nila ito lubos na naiintindihan sapagkat ang mga salitang ito ay lingid sa kanilang kaalaman. Masasabing mas magkakaroon ng pagkaiintidihan ang mga Pilipinong naaayon sa modernong panahon o mga Melinyal at kasabay na rin rito ang pag-unlad ng ating wika at mula rin dito maaaring maging instrumento pa rin ng komunikasyon ang paglaganap ng kaalaman sa wikang pang-modern. Ano nga ba ang mga Millennials at bakit sila binansagang o kinokonsiderang millennials? Sa kasalukuyang panahon kung saan laganap na ang teknolohiya kagaya ng sosyalmedya, pagtetext at iba pang gamit ang mag gadgets, di natin maipagkakailang karamihan sa ating mga Pinoy ay naiimpluwensyahan na mula rito. Tayo’y pilit ring umaangkop at nakikisabay sa mga pagababagong nagaganap sa ating kapaligiran lalo na pagdating sa wika.
  • #5 Nang dahil sa teknolohiya na nakapaligid sa ating kabataan ngayon , nalipat na ang kanilang atensyon sa mga bagay na dapat ay hindi mas inuuna o mahalaga. Nakalimutan na nila ang pangunahing kaalaman kagaya ng wastong paggamit ng mga salita at ang kahalagahan ng pagbibigay importansya at pangtangkilik sa ating sariling wika: Ang wikang Filipino. Dahil dito, iilan na lamang sa mga kahalagahan ng wika ang nananatili parin sa kasalukuyan. Halimbawa nito ay ang pagpapalaganap ng mga kaalaman. Ayon sa ulat na ito, masasbing mahirap para sa mga kabataan ngayon o sa mga melinyal ang nakuha ng tamang sagot o kahulugan ng salitang ito subalit may isang matanda ang nakakuha naman ng tamang sagot. Masasabi nating mahirap para sa mga kabataan ngayon ang pagpapalaganap ng kaalaman tungkol sa wika mula sa ating kasaysayan. Hindi lihim sa atin ang malalaking mga pagbabago sa wikang gingamit ng mga Pilipino sa ating panahon ngayon. Ang papel na ito ay tatalakay sa yumayabong na wika ng mga bading o mas kilala sa tawag na “Gay Lingo/bikemon” lahat ay nasa konteksto ng Pilipinas. Ang Chika dot com, sward language, gay language, swar speak, showbiz slang, at gay slang ang ilan sa mga varayti ng mga salita sa wikang Filipino. Ang gay lingo ay walang sinusunod na unibersal na tuntuning garmatika, sapagkat kusa itong nabubuo sa ating isipan.
  • #6 Bukod sa media, maging sa tradisyunal na libro ay may gumagamit rin ng gay lingo, o ‘di kaya’y ang pangunahing kospeto ay ukol sa mga bakla. Isa sa halimbawa nito ang salitang “Ako” na siya ring sentro ng pag-aaral na ito na sa modernong panahon ay nagkakaroon na ng iba’t-ibang kagamitan. Masasabi nating ang wika sa kasalukuyan ay hindi nakakatulong tungo sa maayos na kumunikasyon. Ano nga ba ang epekto ng mga “Millennial jejemon” sa panahon ngayun sa ating wika? sa ating kasalukuyang henerasyon, marami ng mga salita at iba pang kaalaman ang natutuklasan dahil sa pagkamalikhain ng isang tao. Dagdag pa rito ay ang mga salita ng mga bike na sya ring laganap sa mga mga melinyal ngayun o kung ang uri ng wikang mas tinatangkilik at sinusubaybayan ng mga melinyal ngayun. Iilan lamang ang mga halimbawang nabanggit sa mga salitang laganap ngayun na tinatawag nating “ Millennial jejemon” . Masasabig mas nagkakaroon ng pagkakintindihan ang mga Pilipinong naayon sa modernong panahon at kasabay rin dito ang pag-unlad ng ating wika at mula dito maaaring maging isang instrumento pa rin ng komunikasyon at nagpapalaganap ng kaalaman ang wikang pang moderno. At hindi rin naman natin masasabing hindi na alaga nanatili sa kasalukuyan ang mga kahalagahan ng wika dahil an mga ito’y patuloy pa rin na ipinagtuturo sa iba’t-ibang mga paaralan ng ating bansa sa asignaturang Filipino.
  • #8 Ang pangunahing layunin ng pag-aaral na ito ay ang masuri o malaman ang mga makabagong gamit ng salitang “ako” sa mga melinyal ng central Mindanao university. Upang matamo ang mga layuning ito ang mga sumusunod na katanungan ay pagsisikapang sagutin ng pag-aaral.
  • #9 Dahil sa napapanahong pag-aaral at sa inaaasahang dami ng bilang ng kapakinabangan ng pag-aaral ng mananaliksik, makapagbigay ito ng lubos na kahalagahan sa mga guro, mag-aaral at mga mananaliksik na nagnanais tumuklasat magbigay ng kanilang ambag sa paksa ng pag-aaral na ito.
  • #10 Mahalaga ang wika di lamang sa sarili kundi sa pakikipag-interaksyon na rin sa kapwa at sa lipunan. Ginagamit sa pagkuha ng inpormasyon, pagtatamo ng edukasyon, gayon din sa pagsisiwalat ng damdamin, saloobin at kaisipan. Sa wika napapabilis at napapagaan ang isang Gawain.
  • #11 Tunay ngang ang pagpapayaman ng wikang Filipino ay tungkilin ng lahat at hindi ng isa o isnag grupo lamang. Tungkulin ito ng bawat mamamayang Filipino, sa pamamagitan ng paggamit, paglinang at pagiging bukas ng mga isip sa mga pagbabagong nagaganap bunga ng patuloy na pag-ikot ng mundo at pagpapaunlad sa wika ay ang patuloy nitong paggamit at pagapahalaga.
  • #12 Lumabas sa pag-aaral na teoryang ito na ang panghalip na panao ay nagbabago ang kahulugan kapag ginamit sa pakikipagtalakayan alinsunod sa kung anong wika kita ginagamit o gagamitin. Ginamit ang teoryang Semantik bilang gabay sa pag-aaral sa pamamagitan ng pagsusuri at pag-aanalisa sa mga pangungusap na ginagamitan ng panghalip na “Ako”. Ang gamit ng teoryang ito ay lubos na nakatuon sa kahulugan ng salitang sentro ng pag-aaral. Ayon sa pag−aaral sa mga halimbawang nakalap gamit ang teoryang sentaktik. Ang mga morpemang ginamit sa pagbuo ng mga pangungusap basis a kung anong lingguwahing ginamit ay masasabing hindi matatag sapagkat ang pagbuo sa mga pangungusap na ito ay binubuo ng iba’t−ibang linggwahi. Ginamit din ng mga manalaiksik ang pamamaraan ng teoryang Palabigkasan at Palatuldikan upang mas matukoy at masigurado ang wastong bigkas ng salitang “Ako” sa pagbuo ng mga pangungusap o parirala. Sa pamamagitan ng mga teoryang ito ay matutulongan ang mga mananaliksik upang mapabuti at may maging basihan sa kanilang mga pag-aaral.
  • #13 Makikita sa pigura 1 ang balangkas ng pag-aaral na siyang nagbibigay ng direksyon sa mananaliksik tungo sa ninanais niyang mabuong kagamitan sa pangangalap ng datos. Ang pag-aaral na ito ay ginawa sa pamamgitan ng mga teorya at konspetong nagiging batayan at gabay sa pag-aaral. Ang mga mananaliksik ay nagsaliksik at pinag-aralan ang iba’t-ibang pananaw ng mga manunulat hinggil sa panunuring pampanitikang magagamit sa pag-aaral na ito. Isa sa mga teoryang pinagtuunan ng pansin ng pag-aaral na ito ay ang teoryang semantik, sentaktik at teoryang palabigkasat at palatuldikan. Ginamit ang teoryang ito sa pagsusuri ng iba’t-ibang kahulugan ng salitang “Ako” na ginagamit ng mga melinyal sa Central Mindanao Univerisity sa kanilang pakikipagtalasan.  
  • #16 Ang pag-aaral na ito ay isinagawa sa Central Mindanao University, Musuan, Maramag, Bukidnon. Isa sa Pinakamalaking paaralan sa Mindanao at tanyag sa Pilipinas bilang Center of Excellence in Agriculture, Forestry and Center of development in Education and Environmental Science.
  • #19 Sa pamamagitang ng mga katanungang ginamit ng mga mananaliksik mas maiintindihan nila kung ano-ano ang gamit at kung papaano binibigkas at binabaybay ang salitang ‘ako’ sa Central Mindanao University. Sa pangangalap ng datos ay gumamit din ang mga mananaliksik ng mga kagamitan katulad ng bolpen, papel at selpon upang mas masiguro ang kanilang pagkalap ng mga impormasyon.
  • #22 Lumabas sa pagsusuri ng teoryang semantik na ang salitang “Ako” bilang isa sa mga panghalip na panao sa Filipino ay maaaring magkaroon ng iba’t-ibang kahulugan kapag gimanit ng Gay lingo na ngayon ay mas kilala sa tawag na Millennial Jekemon. Kagaya ng salitang ako ay maaaring magkaroon ng dalawa o higit pang kahulugan depende sa kung anong sitwasyon ito gagamitin, maaring ito ay pagutukoy sa sarili o pagpapahiwatig ng pagmamay-ari ng isang bagay, o pagtukoy sa taong kaharap. Ayon sa pagsusuring semantik ang unang halimbawa na inilahad ay nanatiling “Ako” parin ang gamit ng salitang ako gayun din ang kahulugan nito. At sa pangalawang halimbawa naman ay nagbabago na ang kahulugan ng salitang “Ako” kapag ginamit sa magkaibang sitwasyon maaring ito ay ang pagtukoy sa sarili, maari ring paglalahad o pagpapahiwatig ng pagmamay-ari ng isang bagay o kaya’y pagtukoy mismo sa isang tao. Lumbas sa pag-aanalisang ganap sa pag-aaral gamit ang teoryang semantik na ang gamit ng salitang “Ako” sa mga lingguwahing Ilonggo at Cebuano ay nagbabago depende sa kung anong sitwasyun ito gagamitin.
  • #23 Ginamit din ang teoryang Sentaktik bilang gabay sa pag-aanalisa at pagsusuri ng mga salitang bumubuo mismo ng mga pangungusap. Ang pagsasama-sama ng mga morpema upang makabuo ng isang pangungusap o parirala. Ayon sa pag−aaral sa mga halimbawang nakalap gamit ang teoryang sentaktik. Ang mga morpemang ginamit sa pagbuo ng mga pangungusap basis a kung anong lingguwahing ginamit ay masasabing hindi matatag sapagkat ang pagbuo sa mga pangungusap na ito ay binubuo ng iba’t−ibang linggwahi. Ginamit din ng mga manalaiksik ang pamamaraan ng teoryang Palabigkasan at Palatuldikan upang mas matukoy at masigurado ang wastong bigkas ng salitang “Ako” sa pagbuo ng mga pangungusap o parirala.
  • #24 Basi sa teoryang palabigkasan at palatuldikan. Ang “akitch” na ginagamit ng mga millennial ngayon sa Central Mindanao University ay binibigkas gamit ang tuldik na mabilis, maragsa at malumi. Sa madaling sabi madaling matukoy ang bigkas sa kagamitang akitch (ako) sa pamamagitan ng pagtukoy sa tuldik nito. Sa pamamagitan ng mga teoryang ito nakalap ng mga kaukulang datos ang mga mananaliksik sa mga melinyal na mag aaral ng Central Mindanao University sa pamamgitan ng pag record ng mga pormal at di pormal na pakikipagtalakayan nila sa isat-isa sa loob mismo ng paaralan. Sa dinami-rami ng mga pananaliksik na nakapaloob sa pag-aaral na ito ay hindi maikakailang kulang parin ang mga ito upang matugunan ang mga pangangailangan at kaalaman ng mga taong hindi pa puspusang nakakaunawa o nakaksabay sa mga makabagong salitang kalimitang ginagamit ngayun ng mga melinyal.