Duiding bij vrijlating imam Venlose Al Houda-moskee in Saudi-Arabië

1. © Copyright 2016 Dagblad De Limburger / Limburgs Dagblad.
Het auteursrecht, ook ten aanzien van artikel 15 AW, wordt
uitdrukkelijk voorbehouden. Woensdag, 06 april 2016
Nog veel vragen rond de imam
AL HOUDA-MOSKEE Imam Lamtouni is na een half jaar gevangenschap in Saudi-Arabië terug bij zijn ouders in Marokko
De imam van Venlo was
een half jaar ‘zoek’ in Saudi-
Arabië. Nu zit zit hij in Ma-
rokko. Alleen hij weet de
antwoorden op de vele vra-
gen die nog leven.
door Johan vd Beek en Claire v Dyck
HH
et nieuws dat Hicham
Lamtouni, de imam van
de Marokkaanse mos-
kee in Venlo die een
half jaar vast zat in Saudi-Arabië, is
opgedoken in Tanger (Marokko) en
bij zijn familie zit, komt op een cu-
rieus moment.
Minister Bert Koenders van Buiten-
landse Zaken heeft kort geleden Ka-
mervragen van SP-Tweede Kamer-
lid Harry van Bommel over de
imam beantwoord.
Van Bommel vroeg Koenders in fe-
bruari van dit jaar of die op de
hoogte was van publicaties in de
Limburgse kranten waarin melding
werd gemaakt van het feit dat in
een aantal moskeeën in Midden-
en Noord-Limburg begin dit jaar
de boodschap was verspreid dat de
imam leefde en gezond was. Boven-
dien, zo was de mededeling, zou-
den er geen verdenkingen tegen
Lamtouni zijn.
Dat was opmerkelijk nieuws, geba-
seerd op mededelingen die de Ma-
rokkaanse ambassade zou hebben
gedaan richting de familie van de
imam. Koenders liet weten niet be-
kend te zijn met die info. Hij be-
greep de zorgen van de familie en
de naasten, maar het was aan Ma-
rokko om navraag te doen.
Het was het zoveelste mysterieuze
hoofdstuk uit een onwaarschijnlij-
ke thriller die begon toen Lamtou-
ni op 16 september 2015 op de
luchthaven van Jeddah uit de rij
werd gehaald door iemand van de
luchthavenpolitie. Het ene mo-
ment stond hij nog te wachten,
daarna was hij verdwenen.
Lamtouni was in het koninkrijk op
pelgrimstocht (hadj) naar Mekka
met een Venlose groep pelgrims.
Nadat hij op de luchthaven werd
meegenomen naar een kantoor,
ogenschijnlijk vanwege een routine-
controle van zijn paspoort, werd
niets meer van hem vernomen. De
groep gelovigen uit Venlo wachtte
enige uren op hem buiten de lucht-
haven. Er werd ook gebeld met de
gsm van de imam, maar die nam
niet op. De groep maakte de hadj af
en keerde terug naar Venlo.
Daarna trad een oorverdovende stil-
te in. De Nederlandse overheid had
formeel geen bemoeienis met de
verdwijning omdat de imam enkel
de Marokkaanse nationaliteit had.
Pogingen vanuit Venlo om moslim-
politici in Den Haag te mobiliseren
leverden ook niets op.
Velen in Nederland, moslim of
niet-moslim, hebben zich in de af-
gelopen maanden op het formele
standpunt gesteld dat het om ‘een
Marokkaanse kwestie’ ging. Dat het
in het geval van Lamtouni ook om
iemand ging die woonde en werkte
in Nederland en hier een vrouw en
kinderen had en een rol speelde in
de Venlose gemeenschap was ken-
nelijk geen argument om in actie te
komen. Er was, zeer vaak, sprake
van huiver. Waarom?
De Marokkaanse ambassade zat
wel op de zaak, maar wilde daar-
over niet communiceren met de
media en verwees naar de familie.
De familie op haar beurt zweeg,
mogelijk uit vrees de Saudische au-
toriteiten voor het hoofd te stoten.
Maar zelfs gisteren, terwijl er reden
was voor vreugde, hield men zich
niet bereikbaar voor commentaar.
Die inertie is opmerkelijk. Binnen
de geloofsgemeenschap van Venlo
gingen de afgelopen maanden met
enige regelmaat stemmen op om in
actie te komen, maar familie en
moskeebestuur kozen doorgaans
voor een afwachtende houding.
Ook is, blijkt nu, enige tijd ge-
vreesd dat Lamtouni dood was.
Waarom de imam uit de rij is ge-
pikt in Jeddah en een half jaar vast
heeft gezeten, is nog niet duidelijk.
Wel zijn, in Venlo maar ook in va-
derland Marokko, vragen gerezen
over de positie die de imam innam.
Het Facebook-account van de
imam (in het Arabisch bijgehou-
den) is op verzoek van deze krant
geanalyseerd door twee deskundi-
gen met een Marokkaanse achter-
grond, kennis van de Koran en van
de actuele politieke situatie rond Is-
lamitische Staat (IS).
Het beeld dat hieruit naar voren
komt, is dat Lamtouni, die jaren-
lang in Syrië woonde en studeerde,
sympathie heeft voor de Moslim-
broederschap, die in Saudi-Arabië
op de lijst van terreurorganisaties
staat. Belangrijker nog is dat uit de
analyse van zijn account blijkt dat
de imam een op zijn gunstigst ge-
formuleerd dubbelzinnige houding
aanneemt als het gaat om IS en an-
dere groeperingen in het kalifaat zo-
als Jabhat al-Nusra. Dat mag in Ne-
derland. Maar wat een bron in Ma-
rokko verduidelijkt, is dat in Marok-
ko en in Saudi-Arabië standpunten
die als ambigue worden gezien, vol-
gens het principe ‘als je niet voor
ons bent, dan ben je tegen’ worden
geïnterpreteerd. Dan kom je, zoals
dat heet, ‘op de lijst’. Opvallend is
ook dat de imam op zijn account di-
verse videokanalen volgt van salafis-
tisch georiënteerde Egyptische orga-
nisaties. Volgens sommige gelovi-
gen in Venlo is Lamtouni, die be-
kendstaat als iemand die ‘strak in
de leer’ zit, niet duidelijk genoeg ge-
weest als het ging om het afwijzen
van radicalisering in zijn preken.
Anderen daarentegen wijzen erop
dat Lamtouni de Koran heel goed
naar de hedendaagse samenleving
wist te vertalen.
Of de vele vragen die resten na de
terugkeer van Hicham Lamtouni
naar Marokko ooit zullen worden
beantwoord, is niet duidelijk.
Zelfs de vraag of hij naar Neder-
land zal terugkeren is niet te beant-
woorden op dit moment.
Mogelijk is de verblijfsvergunning
van de imam verlopen. Maar ook
als dat niet zo is, zal iemand die
maanden lang vast werd gehouden
in een zeer orthodoxe en onder de
sharia geplaatste samenleving, zeer
interessant zijn voor veiligheids-
diensten in ons land. Al was het
maar om de vraag te beantwoor-
den of het hier om iemand gaat die
wellicht ‘op de radar’ had moeten
staan. Verder is het, hoe vreemd
dat ook klinkt, gebruikelijk dat
mensen die maanden of langer vast
hebben gezeten in Saudi-Arabië,
na vrijlating blijven zwijgen. Al
was het maar om te voorkomen
dat familieleden die nog op (de
voor elke gezonde moslim verplich-
te) hadj moeten, in de toekomst
hetzelfde lot zullen ondergaan.
Vragen over dubbelzinnige
houding van Venlose imam
Lamtouni ten aanzien van
islamitische ideologie.
ᮣ
Moslims lopen tijdens de hadj zeven keer rondom de Kaäba. foto AFP
Hicham Lamtouni. foto Facebook