Εργασία στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄Γυμν., Γυμνάσιο Κολινδρού, 2022-23

1. ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ
ΒΙιβλιοπαρουσίαση
Στεργιούδη Ράνια
Σχολικό έτος 2022-2023
Τμήμα Γ2

2. Λίγα λόγια για τη συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου
Η Διδώ Σωτηρίου (1909-2004) ήταν
μυθιστοριογράφος και δημοσιογράφος.
Γεννήθηκε στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας,
κόρη του Ευάγγελου Παππά και της
Μαριάνθης Παπαδοπούλου. Το 1919
εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στη
Σμύρνη και μετά την καταστροφή του
1922 κατέφυγαν στην Ελλάδα. Η Διδώ
Σωτηρίου ανήκει στους έλληνες
πεζογράφους του μεσοπολέμου. Το έργο
της κινείται στο πλαίσιο του ρεαλισμού
με έντονη την παρουσία του
αυτοβιογραφικού στοιχείου και της
συναισθηματικής συμμετοχής του
συγγραφέως στις περιπέτειες των
ηρώων της.

3. Περίληψη του βιβλίου:
Στο έργο της η Διδώ Σωτηρίου μας δίνει τη ζωή ενός νεαρού, του Μανώλη
Αξιώτη, καθώς και ενός ολόκληρου λαού που «ξεριζώθηκε» από τον τόπο
του. Ο Μανώλης αρχικά ζει στο Κιρκιτζέ με την οικογένειά του. Ο Μανώλης
είναι εύστροφος νέος. Αυτό το εκμεταλλεύτηκε ο πατέρας του και τον
έστειλε να μάθει για το εμπόριο στη Σμύρνη. Στην αρχή είναι χαμηλών
τόνων, αλλά μετά ξεθαρρεύει. Βρίσκει δουλειά, αλλά επειδή είναι δίκαιος,
την παρατάει. Ο Μανώλης είναι άτομο που ψάχνει και δεν τα παρατάει
εύκολα, γι’ αυτό βρήκε πολλές δουλειές. Μετά οι Τούρκοι τον οδηγούν στα
Αμελέ Ταμπουρού. Από εκεί λιποτακτεί. Με αυτή την ενέργειά του φαίνεται
η γενναιότητα και πόσο ταλαιπωρημένος ήταν. Τελικά τον πιάνουν και πάλι
οι Τούρκοι. Όταν ξεφεύγει, ξεκινά κουρασμένος, αλλά λεύτερος από τους
Τούρκους, για τη Σάμο.

4. Τα πρόσωπα του βιβλίου:
• Δημητρός (ο πατέρας των παιδιών)
• Μανώλης (κεντρικός ήρωας και ένας από τα εφτά αδέλφια)
• Σοφία (η πρώτη απο τα εφτά αδέλφια)
• Γιώργης (ένας απο τα εφτά αδέλφια)
• Πανάγος (ένας απο τα εφτά αδέλφια)
• Κώστας (ένας απο τα εφτά αδέλφια)
• Μιχάλης (ένας απο τα εφτά αδέλφια)
• Σταμάτης (ένας από τα εφτά αδέλφια)

5. Τα πρόσωπα του βιβλίου :
• Κυρ Θόδωρος (είχε το μπακάλικο της γειτονιάς)
• Χαμπερογλου (γείτονας)
• Κυρ Μιχάλης Χατζησταυρής (έμπορας - λόγω της ανεντιμότητας του ο Μανώλης
παραιτήθηκε)
• Σεφκιέτ (φίλος του Μανώλη)
• Κατίνα (ήθελε να παντρευτεί τον Μανώλη)
• Ενταβιέ (Τουρκάλα που ερωτεύτηκε παράφορα τον Μανώλη)
• Νικήτας Δροσάκης (Γνωρίστηκε με τον Μανώλη στη διάρκεια του πολέμου κι έγιναν φίλοι)

6. Τα πρόσωπα του βιβλίου:
• Λευτέρης Κανάκης (καταγόταν από πλούσια οικογένεια, ήταν τίμιος και επέλεξε να
πολεμήσει, αν και μπορούσε να το αποφύγει)
• Χουσεΐν Αλής (διέθετε τεράστια περιουσία, την οποία δεν μπορούσε να διαχειριστεί ο
ίδιος)
• Ανέστης (υπεύθυνος για τη διοίκηση της περιουσίας του Χουσεΐν Αλή και ανέντιμος,
καθώς κατά έκλεβε τους εργάτες)
• Αρτεμίτσα (εργάτρια που ερωτεύθηκε τον αφέντη Χουσεΐν Αλή)
• Κοσμάς (κοινωνικός άνθρωπος αλλά αρκετά στεναχωρημένος, καθώς έφευγαν τα παιδιά
του στον πόλεμο)

7. Τα πρόσωπα του βιβλίου:
• Γιαννακός (πλούσιος άνθρωπος αρκετά συμφεροντολόγος και με μεγάλη ισχύ,
που φυγάδευσε κόσμο από την Σμύρνη προκριμένου να γλιτώσουν)
• Σεϊτάνογλου (πλούσιος έμπορας)
• Σουκρής (γιατρός και πολύ καλός άνθρωπος)
• Αλής Νταής (συμπονετικός άνθρωπος, που καταλαβαίνει τον Μανώλη)
• Παναγής Δερβενόγλου (έξυπνος, όμως δεν είχε αντοχές)

8. Τα πρόσωπα του βιβλίου:
• Φωφώ (φιλόξενη, καταδεκτική και βοηθούσε τους συνανθρώπους της)
• Αναστάσιος Μελίδης (γνωστός της περιοχής και αρκετά πλούσιος)
• Τίμιος (είχε μεγάλη δύναμη και επιρροή)
• Νονός (καλόκαρδος)

9. Η μητέρα της οικογένειας:
Μες στο πλαίσιο της οικογένειας και ζώντας μαζί με τον σύζυγό της, η μάνα
φαίνεται να παίζει το ρόλο της υπάκουης και υποταγμένης συζύγου. Χωρίς δική
της άποψη, ασχολείται μόνο με τις ανάγκες του σπιτιού και την ανατροφή των
παιδιών. Έχει ουδέτερο ρόλο στην οικογένεια, χωρίς να παίρνει σημαντικές
αποφάσεις. Μετά τον θάνατο του συζύγου της βρέθηκε αντιμέτωπη με
προβλήματα, τα οποία αντιμετώπισε με θάρρος, αποφασιστικότητα και
εξυπνάδα. Έγινε στήριγμα για τα παιδιά της και τα αγκάλιασε με τρυφερότητα
κάτω από τις φτερούγες της. Πρόκειται, λοιπόν, για μια γυναίκα τρυφερή και
θαρραλέα, στοργική, καθώς και τολμηρή, που ανέλαβε επάξια τη θέση του
πατέρα στην οικογένεια.

10. Ο πατέρας της οικογένειας:
Ο πατέρας, ως αρχηγός της οικογένειας, ήταν αυταρχικός και αυστηρός με τα
παιδιά του. Ήθελε να ακολουθούν τον δρόμο που τους είχε υποδείξει εκείνος,
χωρίς αρχικά να αναγνωρίζει τις ιδιαίτερες ανάγκες και επιθυμίες τους. Με λίγα
λόγια να γίνουν αγρότες σαν και αυτόν και να αποκτήσουν τη βασική
μόρφωση. Επίσης είχε σκληρή συμπεριφορά προς την γυναίκα του,
καταπιέζοντας την προσωπικότητά της. Ωστόσο, στην περίπτωση του γιου
του, του Μανόλη, αντιλήφθηκε την ευστροφία του και την έφεσή του στα
γράμματα, γι’ αυτό τον έστειλε στη Σμύρνη, να μάθει τα "μυστικά του
εμπορίου". Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι ο πατέρας είχε τις αντιλήψεις της
εποχής εκείνης.

11. Χαρακτηριστικό απόσπασμα και σχολιασμός :
• Το συγκεκριμένο απόσπασμα το
επέλεξα γιατί προσωπικά με ταξίδεψε
άκρως ρεαλιστικά σε εκείνα τα μέρη
και επίσης με έκανε να καταλάβω για
ακόμα μία φορά την λαμπρότητα και
την ανιδιοτέλεια που διέθεταν.

12. Χαρακτηριστικό απόσπασμα και σχολιασμός:
• Το συγκεκριμένο απόσπασμα μου
αρέσει γιατί φαίνεται ξεκάθαρα πως τα
παιδιά δεν είχανε φυλετικές διαφορές
ήτανε πολύ καλοί φίλοι και ο Μανώλης
νοιαζόταν ιδιαίτερα για τον Σεφκιέτ.

13. Χαρακτηριστικό απόσπασμα και σχολιασμός:
• Το συγκεκριμένο απόσπασμα μου
άρεσε ιδιαίτερα γιατί φαίνεται η αγάπη
της Ένταβιέ για τον Μανώλη στο
έπακρο. Η Ενταβιέ είναι διατεθειμένη
να κάνει τα πάντα προκειμένου να μην
τον χάσει και να τον προστατέψει
επίσης προκειμένου να είναι μαζί του
θυσιάζει τα πάντα.

14. Χαρακτηριστικό απόσπασμα και σχολιασμός:
• Στο συγκεκριμένο απόσπασμα
φαίνεται πόσο τεράστια ήταν η
χαρά των Ελλήνων μόλις
υποδέχτηκαν τον ελληνικό στρατό.

15. Χαρακτηριστικό απόσπασμα και σχολιασμός :
• Αυτό το απόσπασμα αποτυπώνει
καλύτερα από κάθε άλλο τα
συναισθήματά που ένιωσαν οι
άνθρωποι στην είδηση της
καταστροφής. Θεωρώ πως είναι το
πιο σημαντικό όπως επίσης κι ότι
καμιά λέξη και κανένα σχολιασμός
δεν μπορεί να αποτυπώσει τα
φρικτα εκείνα βιώματα

16. Η Σμύρνη πριν την καταστροφή:

20. Η Σμύρνη στη διάρκεια της
καταστροφής:

24. Η Σμύρνη σήμερα: