ข้อมูลเศรษฐกิจและสังคม บ้านบึงเหนือ หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านคา อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี

1. ข้อมูลเศรษฐกิจและสังคม
บ้านบึงเหนือ หมู่ที่ 6 ตาบลบ้านคา อาเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี
 สภาพทั่วไป
1.1 ความเป็นมา
บ้านบึงเหนือเป็นหมู่บ้านดั้งเดิมมีอายุของชุมชนประมาณ 100 ปี ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาว
กะเหรี่ยงอพยพมาจากบ้านหนองนกกระเรียน อาเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ต่อมาในปี 2522 หมู่บ้านใกล้เคียง
ได้แยกออกไปตั้งเป็นหมู่บ้านใหม่จึงได้กลายมาเป็นหมู่ที่ 6 บ้านบึงเหนือจนถึงปัจจุบัน
1.2 ลักษณะทางกายภาพ
หมู่บ้านบึงเหนือมีพื้นที่ทั้งหมด 2,300 ไร่ สภาพภูมิประเทศทั่วไปเป็นพื้นที่ดอนโดยเป็น
พื้นที่เพาะปลูกพืชไร่ เช่น สับปะรด มันสาปะหลัง และปลูกผัก จานวน 1,800 ไร่ ซึ่งมีอาณาเขต
ติดต่อกันดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ หมู่ที่ 2 บ้านหนองน้าขุ่น
ทิศใต้ ติดต่อกับ หมู่ที่ 7 บ้านบึงใต้
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตาบลหนองพันจันทร์
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ หมู่ที่ 14 บ้านหนองไผ่ป่า
แผนที่หมู่บ้านบึงเหนือ

2. 2
1.3 การปกครองและประชากร
จานวนครัวเรือนทั้งสิ้น 123 ครัวเรือน จานวนประชากรรวม 560 คน โดยแบ่งประชากร
ออกเป็น ชาย 272 คน และหญิง 234 คน เด็กเล็ก 24 คน เด็กวัยเรียน 40 คน
1.4 ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
(1) ทรัพยากรดินและการใช้ประโยชน์ที่ดิน
ดินมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์เหมาะสมในการเพาะปลูกพืชไร่ ประชาชนส่วนใหญ่มีการถือ
ครองที่ดินในรูปแบบโฉนดและ นส 3 ก.
(2) ทรัพยากรน้า /แหล่งน้า
มีสระน้าสาธารณะ 2 แห่งและลาห้วยท่าเคย แหล่งน้าที่มีอยู่ไม่เพียงพอกับความ
ต้องการใช้ประโยชน์ของประชาชน ทาให้ประชาชนจาเป็นต้องขุดบ่อน้าสาหรับใช้เพื่อการเกษตรในไร่นา
แต่ก็ยังไม่เพียงพอกับความต้องการ
(3) ทรัพยากรป่าไม้
มีป่าชุมชน 1 แห่ง จานวน 5 ไร่
1.5 การคมนาคม
บ้านบึงเหนือตั้งอยู่ห่างจากอาเภอบ้านคา 3 กิโลเมตร การเดินทางจากอาเภอมาถึงหมู่บ้าน
ใช้เส้นทางสายโป่งกระทิง-บ้านคา และมีรถตู้โดยสารประจาทางสายบ้านคา-อาเภอเมืองราชบุรี ผ่าน
หมู่บ้าน

3. 3
1.6 สาธารณูปโภค
- ไฟฟ้า มีใช้ครบทุกหลังคาเรือน
- ประปา มีประปาหมู่บ้าน 1 แห่ง ผู้ใช้ 70 ครัวเรือน ที่เหลือมีบ่อบาดาลใช้ทุกครัวเรือน
- โทรศัพท์ ส่วนใหญ่ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ในการติดต่อสื่อสาร มีผู้ใช้โทรศัพท์บ้าน 10
ครัวเรือน โทรศัพท์สาธารณะมี 2 ตู้แต่ใช้การไม่ได้แล้ว สาหรับอินเตอร์เน็ตสามารถเชื่อมโยงได้แบบไร้
สาย
 สภาพเศรษฐกิจ
2.1 การประกอบอาชีพ
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมโดยเฉพาะการทาไร่และปลูกผัก ซึ่งพืชเศรษฐกิจ
ที่สาคัญของหมู่บ้าน ได้แก่ สับปะรดสัดส่วนประมาณร้อยละ 70 มันสาปะหลังสัดส่วนประมาณร้อยละ 25
และผักต่างๆสัดส่วนประมาณร้อยละ 5 รองลงมาคืออาชีพรับจ้างในชุมชน ค้าขาย และทางานบริษัทเอกชน
และมีอาชีพเสริมคือ ทอผ้าพื้นเมืองกะเหรี่ยง เลี้ยงสุกร เลี้ยงแพะ และผลิตพวงหรีด
2.2 รายได้
รายได้เฉลี่ยของประชากร 200,000 บาท/ครัวเรือน/ปี
 สภาพสังคม
3.1 การศึกษา
การศึกษาเฉลี่ยของคนในหมู่บ้านคือ จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โดยมีคนเรียนจบ
ระดับปริญญาตรีพอสมควรแต่ส่วนใหญ่ทางานนอกพื้นที่หมู่บ้าน และมีแนวโน้มคนรุ่นใหม่ที่จบการศึกษา
กลับมาทางานในหมู่บ้านของตนเอง
3.2 สถานที่สาคัญในหมู่บ้าน
มีศาลาเอนกประสงค์ 1 แห่ง
มีหอกระจายข่าว 1 แห่ง
มีศูนย์เรียนรู้ 1 แห่ง

4. 4
ที่อ่านหนังสือประจาหมู่บ้าน 1 แห่ง
วัด 3 แห่ง
(วัดบ้านบึง วัดโป่งเหาะและสานักสงฆ์)
ร้านค้า/ร้านอาหาร 2 แห่ง
3.3 สวัสดิการชุมชน
มีจานวนผู้สูงอายุ 64 คน และคนพิการ 4 คน ได้รับเบี้ยยังชีพครบทุกคน
3.4 ประเพณีวัฒนธรรม
ประชาชนที่อาศัยในหมู่บ้านบึงเหนือส่วนใหญ่เป็นชาวกะเหรี่ยงซึ่งยังคงรักษาประเพณี
วัฒนธรรมดั้งเดิมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของชาวกะเหรี่ยงไว้ ซึ่งประเพณีที่สาคัญ ได้แก่ ประเพณีกิน
ข้าวห่อหรืออั้งหมี่ถ่อง ซึ่งนิยมจัดขึ้นทุกขึ้น 15 ค่า เดือน 9 ของทุกปีหรือประมาณเดือนสิงหาคมถึง
กันยายน เกิดจากความเชื่อที่ว่าในช่วงเดือนล่าคอก บรรดาภูตผีจะออกหากินขวัญมนุษย์ ดังนั้นเพื่อ
รักษาขวัญของผู้คนในชุมชนจึงจัดพิธีผูกแขนเรียกขวัญและจะทาห่อข้าวต้มในพิธีและมีการละเล่น
พื้นบ้าน เช่น สะบ้า จึงเรียกว่าประเพณีกินข้าวห่อหรือบุญกินข้าวห่อ
ศูนย์เรียนรู้ ที่อ่านหนังสือประจาหมู่บ้าน วัดบ้านบึง
ที่พักแรมในช่วงประเพณีกินข้าวห่อ

5. 5
3.5 ข้อมูลผู้นาชุมชน
(1) ผู้มีความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น
1) ผู้มีความสามารถด้านทอผ้ามือกะเหรี่ยง
- นางหง กงจก
- นางสุด เพชรเม็ดเต่ง
- นางโฮ่ว จีนเทศ
2) ผู้มีความสามารถด้านจักสาน
- นายเช้า ทองกง
- นายทัย บุญเลิศ
3) ผู้มีความสามารถด้านนวดแผนโบราณ
- นางมาลี ปึกทรัพย์
- นางลาดวน ปึกทรัพย์
4) ผู้มีความสามารถด้านงานไม้
- นายอดุลย์ นิยา
- นายบุญลือ จิลากาหงษ์
5) ผู้มีความสามารถด้านการสืบทอดประเพณีวัฒนธรรมกะเหรี่ยง
- นายเช้า ทองกง
- นายบุญมี คั้งยัง
- นายสมยศ จีนเทศ
6) ผู้มีความสามารถด้านนวดแผนโบราณ
- นางสงวน ศรัทธาผล
- นางใบ จีนเทศ
7) ผู้มีความสามารถด้านการใช้ปุ๋ยชีวภาพ
- นายเคลิก เรียจี่
- นายสาเนา เทพสวัสดิ์
8) ผู้มีความสามารถด้านการปลูกผักปลอดสารพิษ
- นายสาเนา เทพสวัสดิ์
9) ผู้มีความสามารถด้านการสืบทอดประเพณีวัฒนธรรมกะเหรี่ยง
- นายเช้า ทองกง
- นายบุญมี คั้งยัง
- นายสมยศ จีนเทศ

6. 6
10) ผู้มีความสามารถด้านร่างทรง
- นางสงวน ศรัทธาผล
- นายครก คุลึง
11) ผู้มีความสามารถด้านการบริหารจัดการกลุ่ม
- นายรัญจวน คาพา
- นายประสงค์ เพชรเม็ดเต่ง
- นางอารีย์ กงจก
(2) ข้อมูลการเมือง/การบริหาร(ผู้นาชุมชน ผู้นาท้องถิ่น อาสาสมัคร)
ผู้ใหญ่บ้าน นายรัญจวน คาพา
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน นายสมพงศ์ สามงามยือ
ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน นายบุญลือ จิลากาหงส์
(3) ข้อมูลกลุ่ม/องค์กรชุมชน
- กลุ่มทอผ้าพื้นเมืองกะเหรี่ยง ประธานคือ นางหก กงจก สมาชิก 30 คน

7. 7
- กลุ่มสตรี ประธานคือ นางอารี กงจก สมาชิก 20 คน
- กลุ่มผู้ปลูกสับปะรด
- กลุ่มผู้ปลูกมันสาปะหลัง
- กลุ่มเลี้ยงหมู มี 4 กลุ่มๆ ละ15 คน
- กลุ่มผู้ปลูกผัก
 ผลการดาเนินงานด้านการพัฒนาที่สาคัญ
4.1 การดาเนินงานยุทธศาสตร์อยู่ดีมีสุข
- ปี 2548 จัดทาโครงการที่อ่านหนังสือพิมพ์ประปาหมู่บ้าน ได้รับงบประมาณ 70,000
บาท
4.2 SML
- ปี 2547 จัดทาโครงการต่อเติมศูนย์ทอผ้า ซื้อเต็นท์และเก้าอี้ ได้รับงบประมาณ
400,000 บาท
- ปี 2555 ได้รับงบประมาณทั้งสิ้นจานวน 400,000 บาท สาหรับเป็นค่าต่อเติมอาคาร
ศูนย์เรียนรู้ชุมชน 100,000 บาท ค่าต่อเติมศูนย์ทอผ้าจานวน 200,000 บาท และค่าติดตั้งไฟส่องสว่าง
สาธารณะในชุมชนจานวน 100,000 บาท

8. 8
4.3 ชุมชนพอเพียง
- ปี 2538 จัดทาโครงการข้าวสารหมู่บ้านอาสาป้องกันตนเอง จานวนเงิน 1 ล้านบาท
- ปี 2554 จัดทาโครงการเลี้ยงหมูจานวนเงิน 320,000 บาท
4.5 กองทุนหมู่บ้าน
- เงินทุนหมุนเวียน 1.6 ล้านบาท สมาชิก 120 คน มี นายสมคิด บุญทรง เป็นประธาน
4.6 อื่นๆ
- กองทุนออมทรัพย์มีเงินฝากสะสม 400,000 บาท สมาชิก 80 คน มีนายรัญจวน คาพา
ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้าน เป็นประธาน

9. 9
 ศักยภาพ/ปัญหาของชุมชน
5.1 ศักยภาพของชุมชน
(1) ประชาชนในชุมชนมีความเข้มแข็งและมีความสามัคคี
(2) เป็นแหล่งผลิตพืชเศรษฐกิจ เช่น สับปะรด มันสาปะหลังและผักต่างๆ ที่สามารถ
เชื่อมโยงกับโรงานแปรรูปในพื้นที่ใกล้เคียงได้
(3) มีการอนุรักษ์และสืบสานประเพณีอันดีงามซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของคนไทยเชื้อสาย
กะเหรี่ยง และมีทรัพยากรแหล่งท่องเที่ยวในท้องถิ่นซึ่งสามารถพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยงเชิง
วัฒนธรรมกะเหรียงได้
5.2 ปัญหา/ความต้องการ
(1) พืชผลเกษตรของท้องถิ่นประสบปัญหาราคาตกต่าเมื่อเก็บเกี่ยวและออกสู่ตลาดพร้อม
กัน จึงอยากให้รัฐบาลมีการประกันราคาพืชผลทางการเกษตร
(2) ปัญหามลพิษทางอากาศ (กลิ่นเหม็น) ซึ่งมีตลอดปีและน้าเสียซึ่งมีในช่วงฝนตกหนัก
โดยแหล่งมลพิษมาจากโรงงานแปรรูปสับปะรดกระป๋องในบริเวณพื้นที่ใกล้เคียง
(3) ชุมชนขาดแคลนพื้นที่ทิ้งขยะ
 การกาหนด Position ของชุมชน
เป็นหมู่บ้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทยกะเหรี่ยงและเกษตรอินทรีย์
 ข้อคิดเห็น
7.1 บ้านบึงเหนือเป็นหมู่บ้านเกษตรที่ยังเน้นการผลิตแบบใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงจานวนมาก
ในกระบวนการเพาะปลูกทางการเกษตรทาให้มีต้นทุนการผลิตสูงและขายได้กาไรน้อยตลอดทั้งประสบ
ปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่าตามฤดูกาล ดังนั้นเพื่อให้เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคงและมีคุณภาพชีวิตที่ดี
ขึ้นจึงควรผสมผสานกระบวนการผลิตโดยการลดการใช้ปุ๋ ยเคมีและยาฆ่าแมลงแบบดั้งเดิมและเพิ่ม
สัดส่วนการใช้ปุ๋ ยอินทรีย์ที่เน้นการวมกลุ่มการผลิตใช้เองให้มากขึ้นเพื่อลดต้นทุนการผลิตในระยะยาว
และดูแลรักษาสุขภาพของเกษตรกรให้ปลอดจากสารพิษ การส่งเสริมการรวมกลุ่มผู้ผลิตเพื่อเจรจา
ต่อรองด้านราคาและปริมาณการผลิตกับโรงงานแปรรูปพืชผลเกษตรในพื้นที่ใกล้เคียงในรูปแบบ
การเกษตรแบบมีพันธสัญญา (Contract farming) ตลอดทั้งส่งเสริมการรวมกลุ่มเพื่อแปรรูปผลิตภัณฑ์
ชุมชนโดยใช้วัตถุดิบทางการเกษตรหลักที่มีอยู่จานวนมากในท้องถิ่นโดยดาเนินการคู่ขนานไปกับการทา
การตลาดของผลิตภัณฑ์ชุมชนในระดับท้องถิ่นและระดับภูมิภาค
7.2 บ้านบึงเหนือมีมรดกทางวัฒนธรรมของชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น
ศูนย์วัฒนธรรมกะเหรี่ยง ศูนย์ทอผ้ากะเหรียง วัดบ้านบึ่งและประเพณีกินข้าวห่อ ทาให้สามารถพัฒนา
บ้านบึงเหนือให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้ ซึ่งนอกจากส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรม

10. 10
ประเพณีของชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงให้คงอยู่แล้วยังสามารถพัฒนาให้เป็นแหล่งรายได้เสริมให้แก่
ประชาชนในท้องถิ่นได้อีกทางหนึ่ง