Download to read offline
Uploaded byMarilia
Τα ψηλά βουνά @ 45 8 4 2016
Ζαχαρίας Παπαντωνίου: Τα Ψηλά Βουνά από το 1918 ως το 2016
More Related Content
Similar to Τα ψηλά βουνά @ 45 8 4 2016
Τα ψηλά βουνά @ 45 8 4 2016
- 1. Τα ψηλά βουνά Απότο 1918 στο 2016 Τμήμα Σχολικών Δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου Υπ. Τμήματος: Γιώργος Π. Μαρκατάτος Μαριλία Κωστάκη Δασκάλα 45ο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου
- 2. Λίγα λόγια γιατο βιβλίο Μια ομάδα 26 παιδιών, τελειόφοιτων του ελληνικού σχολείου, αποφασίζει να περάσει δύο μήνες από τις καλοκαιρινές της διακοπές στο βουνό. Θα τα καταφέρουν; Θα μπορέσουν ν’ αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες διαβίωσης που παρουσιάζονται; Η περιπέτεια ξεκινά με τρεις φωτιές…
- 3. Παιδιά, Στις είκοσι εννιά,των Αγίων Αποστόλων, εσείς οι δύο, κατά το βράδυ, να κοιτάζετε στο βουνό, προς το μέρος μας, προς το Χλωρό. Αν δείτε τρεις φωτιές στην αράδα, να ξέρετε πως αυτό θα είναι μήνυμα δικό μου για σας· θα σημαίνει πως όλα έχουν ετοιμαστεί, κι η τροφή, κι οι καλύβες κι ό,τι άλλο χρειάζεται. Μόνο να ειδοποιήσετε γι’ αυτό τον Φάνη και τ’ άλλα παιδιά. Και να κάνετε ό,τι μπορείτε για να έρθετε. Μη χάνετε καιρό. Τι ωραία που είναι ‘δώ ψηλά! ΑΝΤΡΕΑΣ …κι ένα γράμμα
- 4. Πέρασαν δυο τρειςμέρες, ώσπου να ετοιμαστούν και, τέλος, ένα πρωί, το μεγάλο και ζωηρό καραβάνι ξεκίνησε. Πάνε στα ψηλά βουνά. Τι απλά παιδιά που έγιναν! Ανηφορίζουν με πειράγματα και τραγούδια… Σε μια ρώγα από σταφύλι έπεσαν οχτώ σπουργίτες και τρωγόπιναν οι φίλοι. Τσίρι τίρι, τσιριτρό, τσιριτρί τσιριτρό! Εχτυπούσανε τις μύτες και κουνούσαν τις ουρές κι είχαν γέλια και χαρές. Τσίρι τίρι, τσιριτρό, τσιριτρί τσιριτρό! Πώπω, πώπω, σε μια ρώγα φαγοπότι και φωνή! την αφήκαν αδειανή. Τσίρι τίρι, τσιριτρό, τσιριτρί τσιριτρό! Και μεθύσαν κι όλη μέρα πάνε δώθε, πάνε πέρα, τραγουδώντας στον αέρα. Τσίρι τίρι, τσιριτρό, τσιριτρί τσιριτρό!
- 5. Όταν έφτασαν στοΧλωρό, τους περίμεναν οχτώ καλύβες. Ένα μικρό χωριουδάκι. Πρώτη βραδιά στο δάσος
- 6. Η διαβίωση στοβουνό δεν είναι εύκολη υπόθεση. Τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με το περιβάλλον. Το θαύμασαν και το σεβάστηκαν. Όμως αντιμετώπισαν και δυσκολίες και κινδύνους.
- 7. Τα παιδιά γνώρισανκαι τους κατοίκους του Μικρού Χωριού. Από αυτούς έπαιρναν τρόφιμα και ό,τι άλλο χρειαζόταν η κοινότητά τους.
- 8. Τα παιδιά φτιάχνουνδρόμους
- 9. …Γνώρισαν τους βλάχουςκαι έγιναν φίλοι με τον γερο- Θανάση, έναν υπέροχο τσέλιγκα, και με τα εγγόνια του, την Αφρόδω και τον Λάμπρο, του οποίου τη ζωή άλλαξαν χωρίς να το περιμένουν, μαθαίνοντάς τον γράμματα! Ένα σχολείο εκεί που δεν το περίμενε κανένας
- 10. …Έμαθαν διάφορες ιστορίες για ανθρώπους,για θρύλους που επικρατούσαν στην περιοχή, για νεράιδες, αερικά και στοιχειά της φύσης. Κάποια παιδιά τρόμαξαν. Κάποια πάλι… όχι!
- 11. Τα παιδιά έμαθαν πωςτο δάσος κινδυνεύει. Από τον άνθρωπο. Αλλά και πώς ο άνθρωπος μπορεί να το σεβαστεί και να το προστατέψει. Έτσι, αποφάσισαν να γίνουν δασοφύλακες. Γιατί και τα παιδιά ΜΠΟΡΟΥΝ να βοηθήσουν.
- 12. Κι αφού έζησανενάμιση μήνα στο Χλωρό, αφού γνώρισαν καλύτερα τους εαυτούς τους και τη φύση, αποχαιρέτισαν τους φίλους τους και επέστρεψαν στην πόλη. Μόνο που στον γυρισμό μετριούνταν… 27 παιδιά!
- 13. Ο συγγραφέας: ΖαχαρίαςΠαπαντωνίου (1877 - 1940) Ο πρίγκιπας του νεοελληνικού λόγου Γεννιέται στην Ευρυτανία και σπουδάζει στην Αθήνα Ιατρική και Ζωγραφική. Παθιάζεται με τη Δημοσιογραφία. Επί 20 χρόνια διευθύνει την Εθνική Πινακοθήκη. Το 1923 λαμβάνει το Αριστείο των Γραμμάτων και Τεχνών. Το 1938 γίνεται μέλος της Ακαδημίας Αθηνών καταλαμβάνοντας την έδρα της Λογοτεχνίας.
- 14. Συνεργασία με τον ΕκπαιδευτικόΌμιλο Το βιβλίο γράφτηκε το 1918 με σκοπό να γίνει αναγνωστικό της Γ’ Δημοτικού. Ένα ολόκληρο διήγημα για τα παιδιά! Με πλοκή και συνέχεια κι όχι αποσπάσματα σκόρπια. Μιλά για τη φύση σε απλή γλώσσα! Πολύ πρωτότυπο για εκείνη την εποχή!
- 15. «Ο Παπαντωνίου μεαφήγηση απλή αλλά συναρπαστική μυεί τους μικρούς αναγνώστες στις αρχές του σύγχρονου ανθρώπου, της ανεξαρτησίας και του ελεύθερου πνεύματος, της γνώσης και της δημιουργικότητας, της πειθαρχίας, της υπευθυνότητας, της εργατικότητας, της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της προσφοράς και της αξιοκρατίας.» (Κουζέλη, Λ.) Οικολογική συνείδηση - Ενεργοί Πολίτες
- 16. «Τα ψηλά βουνά»ως αναγνωστικό
- 17. Ιστορικό πλαίσιο Μετά τουςβαλκανικούς πολέμους η χώρα έχει διπλασιαστεί εδαφικά και δημογραφικά. Μεγάλος πληθυσμός προέρχεται από άλλες εθνότητες και γλώσσες: Σλαβομακεδόνες, Βλάχους, Αρμένιους, Τούρκους... Η υπόθεση του βιβλίου καλύπτει την αναγκαιότητα να αποφευχθεί ο σωβινισμός.
- 18. Αντιδράσεις 1918: Χαρακτηρίζεται ωςαιρετικό κυρίως για όσα ΔΕΝ υπάρχουν στο αφήγημα. 1919: Σιωπηρές διορθώσεις. 1921: Επιτροπή διανοουμένων για την αξιολόγηση 13 αναγνωστικών της μεταρρυθμιστικής κυβέρνησης Βενιζέλου στον Ζαΐρη: «Να εκβληθώσι πάραυτα εκ των σχολείων και να καώσι τα υπάρχοντα αναγνωστικά βιβλία ως έργα ψεύδους και κακοβούλου προθέσεως».
- 19. Τα Ψηλά Βουνά.Παπαντωνίου, 1918
- 21.
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26.
- 27. Κεφάλαιο: 1. Οιτρεις φωτιές 1929 Κάθονταν κι οι τρεις αυτή την ώρα στο πεζούλι της εκκλησίας. Ήταν κουρασμένοι από το πολύ παιχνίδι. Είχαν διακοπές. 1918 Κάθονται κι οι τρεις αυτή την ώρα στο πεζούλι της εκκλησίας. Είναι κουρασμένοι από το πολύ παιχνίδι. Έχουν διακοπές.
- 28. Κεφάλαιο: 1. Οιτρεις φωτιές 1929 Τα παιδιά την κοίταζαν και ρωτούσαν το ένα το άλλο: ποιος τάχα την άναψε; 1918 Τα παιδιά την κοιτάζουν και ρωτούν το ένα το άλλο: ποιος τάχα την άναψε;
- 29. Κεφάλαιο: 1. Οιτρεις φωτιές 1929 Τρεις χρυσές φωτιές έλαμπαν αραδιασμένες στο βουνό, που δε φαίνεται πια παρά σαν θεόρατος γαλανός ίσκιος απάνω στον ουρανό. O Φάνης τις κοίταζε με θαυμασμό. 1918 Τρεις χρυσές φωτιές έλαμπαν αραδιασμένες στο βουνό, που δε φαίνεται πια παρά σαν θεόρατος γαλανός ίσκιος απάνω στον ουρανό. Η ευαίσθητη ψυχή του Φάνη έμεινε και στο θέαμα τούτο εκστατική.
- 30. Κεφάλαιο: 2. Τογράμμα του Αντρέα 1929 Τα παιδιά παρακάλεσαν τους γονείς τους να τους αφήσουν να πάνε. Εκείνοι έφεραν αντιρρήσεις στην αρχή. 1918 Τα παιδιά παρακάλεσαν τους γονείς τους να τους αφήσουν να πάνε. Εκείνοι αντιστάθηκαν στην αρχή.
- 31. Κεφάλαιο: 3. Τοξεκίνημα 1929 Μονάχα ο Φουντούλης δε μιλάει· έμεινε τελευταίος. Είναι παχύς και στρογγυλός ο καημένος ο μικρός Φουντούλης! Το μουλάρι του είναι πολύ οκνό· δεν καταλαβαίνει από φωνή κι από χτύπημα. Γιατί τον φόρτωσαν σ’ αυτό το ζώο; Για να μην κυλήσει; 1918 Μονάχα ο Φουντούλης δε μιλάει· έμεινε τελευταίος. Ο καημένος, ο παχύς, ο στρογγυλός, ο μικρός Φουντούλης! Το μουλάρι του είναι πολύ οκνό· δεν ακούει από φωνή κι από χτύπημα. Γιατί τον εφόρτωσαν σ’ αυτό το ζώο; Για να μην κυλήσει;
- 32. Κεφάλαιο: 4. Οιμικροί ταξιδιώτες ανεβαίνουν το βουνό 1929 Αυτός ο αέρας είχε περάσει από κάθε κορφή και κάθε λαγκαδιά. Τον εισέπνευσαν με βαθιά αναπνοή. 1918 Αυτός ο αέρας είχε περάσει από κάθε κορφή και κάθε λαγκαδιά. Τον πήραν με μια βαθιά αναπνοή.
- 33. Κεφάλαιο: 4. Οιμικροί ταξιδιώτες ανεβαίνουν το βουνό 1929 Οι βράχοι με τα χρόνια έμοιαζαν σχηματισμένοι σαν θεόρατα σπίτια, που δεν ξέρεις ποιος τα κατοικεί. 1918 Οι βράχοι σχημάτιζαν σα θεόρατα σπίτια, που δεν ξέρεις ποιος τα κατοικεί.
- 34. Κεφάλαιο: 5. Τοτραγούδι του μπαρμπα-Φώτη 1929 Δε γερνά το τραγούδι! Ο μπαρμπα-Φώτης γέρασε, μα η φωνή του έμεινε λυγερή όπως στα νιάτα του. 1918 Δε γερνά το τραγούδι! Ο μπαρμπα-Φώτης γέρασε, μα η φωνή του έμεινε λυγερή όπως στα νιάτα του. Αν δεν του ‘λειπε κείνο το μπροστινό δόντι!
- 35. Κεφάλαιο: 6. Ταπαιδιά κοιτάζουν το νερό της Ρούμελης 1929 Παραπέρα που χαμήλωσαν, άκουσαν τη βοή της και κατάλαβαν πως η Ρούμελη είναι πάντα κοντά. 1918 Παραπέρα που χαμήλωσαν, άκουσαν τη βοή της κι ένιωσαν πως η Ρούμελη είναι πάντα κοντά.
- 36. Κεφάλαιο: 7. Καταστροφήστα κουλούρια του Φουντούλη 1929 Έχωσε το χέρι μέσα στο σακούλι του και απάντησε κατιτί. Τέτοιο ευχάριστο άγγιγμα το είχε νιώσει μόνο μια φορά, τότε που έπιασε το μικρό αυγό πουλιού. 1918 Έχωσε το χέρι μέσα στο σακούλι του και απάντησε κατιτί. Τέτοιο ευχάριστο άγγιγμα το είχε νιώσει μόνο μια φορά, τότε που έπιασε αυγά φωλιάς.
- 37. Κεφάλαιο: 12. Ταπαιδιά σχηματίζουν κοινότητα 1929 —Είκοσι πέντε άνθρωποι για να ζήσουν στο βουνό, πρέπει όλα να τα κάνουν με τα χέρια τους. 1918 —Είκοσι έξι άνθρωποι για να ζήσουν στο βουνό, πρέπει όλα να τα κάνουν με τα χέρια τους.
- 38. Κεφάλαιο: 14.Ένα βλαχόπουλοπου δε λέει πολλά λόγια 1929 Αντί να πει όχι, το βλαχόπουλο πάτησε τη γλώσσα του μέσα από τα δόντια κι έκανε: «Ντς!» Δεν ήταν για πολλά λόγια. 1918 Το βλαχόπουλο πάτησε τη γλώσσα του μέσα από τα δόντια κι έκανε: «Τσ!» Δεν ήταν για πολλά λόγια. Πρώτα έλεγε καμιά λέξη, τώρα έφτασε στο «χα» στο «τσ». Θα πει πως η κουβέντα έπρεπε να σταματήσει εδώ. Γιατί παραπέρα δεν είναι πια παρά τα νοήματα.
- 39. Κεφάλαιο: 17. Οιεπιγραφές του Καλογιάννη 1929 Σ’ ένα άλλο πεύκο κρέμασε την επιγραφή: ΜΕΓΑ ΚΑΦΕΝΕΙΟΝ «Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ» 1918 Σ’ ένα άλλο πεύκο κρέμασε την επιγραφή: ΚΑΦΕΝΕΙΟΝ «Η ΕΥΘΥΜΙΑ»
- 40. Κεφάλαιο: 17. Οιεπιγραφές του Καλογιάννη 1929 Αυτή τοποθετήθηκε σε πολύ μακρινό πεύκο γιατί τα σφαγεία βρίσκονται πάντα έξω από την πόλη. Nα λοιπόν μια μικρή πολιτεία. Έχει σπίτια και ανθρώπους. Nα είχε και μια εκκλησία! Μα ούτε κι η εκκλησία θα τους λείψει. O κυρ Στέφανος τους είπε πως κάθε Κυριακή θα πηγαίνουν στο Μικρό Χωριό ν’ ακούν τη λειτουργία. 1918 Αυτή μπήκε σε πολύ μακρινό πεύκο γιατί τα σφαγεία βρίσκονται πάντα έξω από την πόλη. Nα λοιπόν μια μικρή πολιτεία. Τι της λείπει; Μόνο ένα δημαρχείο, ένας μεγάλος δρόμος, λίγοι χωροφύλακες και μια μουσική. Όσο για την τελευταία, τα τζιτζίκια εδώ είναι.
- 41. Κεφάλαιο: 18. Συγκοινωνίαμε κατοικημένους τόπους 1929 —Τραβώντας όλο ίσια θα βρείτε το δρόμο που πάει τον κατήφορο· λίγο πιο κάτω, που χωρίζει ο δρόμος, θα πάτε δεξιά. 1918 —Ύστερα θα βγείτε στην ξέρα και θα βρείτε το δρόμο που πάει τον κατήφορο· από κει παρακάτω, που χωρίζει ο δρόμος, θα πάτε δεξιά.
- 42. Κεφάλαιο: 25. Ηγριά Χάρμαινα 1929 —Ναίσκε, σ’ αυτήν τη φωτιά ο ξορκισμένος καίει τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια και τα χρυσά μαλλιά των νυφάδων που άρπαξε. Γιατί βγαίνει κι αρπάζει νυφάδες, καθώς περνάει ο γάμος. Φαίνονται δα στην ανηφοριά τα πετρωμένα τους συμπεθερικά. Μόνο ας πούμε το Κύρι’ ελέησον τρεις φορές: Κύρι’ ελέησον! Κύρι’ ελέησον! Κύρι’ ελέησον! 1918 —Ναίσκε, σ’ αυτήν τη φωτιά ο ξορκισμένος καίει τα δαχτυλίδια και τα σκουλαρίκια και τα χρυσά μαλλιά των νυφάδων που άρπαξε. Φαίνονται δα στην ανηφοριά τα πετρωμένα τους συμπεθερικά. Μόνο ας πούμε το Κύρι’ ελέησον τρεις φορές: Κύρι’ ελέησον! Κύρι’ ελέησον! Κύρι’ ελέησον!
- 43. Κεφάλαιο: 30. (Τίτλος) 1929 Στουςίσκιους των δέντρων. 1918 Στους ίσκιους των πεύκων.
- 44. Κεφάλαιο: 30. Στουςίσκιους των δέντρων 1929 Σήμερα είναι Κυριακή. Κάτι ξεχωριστό έχει τούτο το πρωί. Τα παιδιά, όταν γύρισαν από την εκκλησία, ήρθαν και ξαπλώθηκαν στους ίσκιους. 1918 Σήμερα είναι Κυριακή. Κάτι ξεχωριστό έχει τούτο το πρωί. Τα παιδιά είναι ξαπλωμένα στους ίσκιους· είναι σαν ξεχασμένα κάτω από τα δέντρα· ξεκουράζονται.
- 45. Κεφάλαιο: 34. Οάνθρωπος που τρώει το δάσος 1929 Οι Πουρναρίτες, έλεγε ο γερο-Θανάσης, είναι από το χωριό Πουρνάρι, που βρίσκεται χαμηλά, κάπου δυόμισι ώρες από το Χλωρό. 1918 Οι Πουρναρίτες, έλεγε ο κυρ Στέφανος, είναι από το χωριό Πουρνάρι, που βρίσκεται χαμηλά, κάπου δυόμισι ώρες από το Χλωρό.
- 46. Κεφάλαιο: 36. (Τίτλος) 1929 Ταπληγωμένα πεύκα. 1918 Το πληγωμένο πεύκο.
- 47. Κεφάλαιο: 37. Ταπαιδιά γίνονται δασοφύλακες 1929 —Και βάρδια θα φυλάξουμε, είπε ο Αντρέας. Μη μας βλέπεις μικρούς· είμαστε είκοσι πέντε. 1918 —Και βάρδια θα φυλάξουμε, είπε ο Αντρέας. Μη μας βλέπεις μικρούς· είμαστε είκοσι έξι.
- 48. Κεφάλαιο: 37. Ταπαιδιά γίνονται δασοφύλακες 1929 —Από αύριο θα φέρω το φυλάκιό μου εδώ πέρα, είπε ο δασοφύλακας 1918 —Από αύριο θα φέρω το φυλακείο μου εδώ πέρα, είπε ο δασοφύλακας
- 49. Κεφάλαιο: 38. Δασοφύλακες,γρηγορείτε! 1929 Εσύ κι οι σύντροφοίσου απόψε φυλάγετε το δάσος από τους εχθρούς του. 1918 Εσύ κι οι συμμαθητές σου απόψε φυλάγετε το δάσος από τους εχθρούς του.
- 50. Κεφάλαιο: 44. (Τίτλος) 1929 ΣτηΡούμελη. 1918 Το λουτρό.
- 51. Κεφάλαιο: 44. Τολουτρό 1929 Μα ενώ έμεναν στον ήλιο, σφούγγιζαν το δέρμα τους δυνατά με φύλλα από πλατάνι, από δρυ και από σκίνο. 1918 Μα ενώ έμεναν στον ήλιο, σφούγγιζαν το δέρμα τους δυνατά με φύλλα από πλατάνι, από βελανιδιά και από σκίνο.
- 52. Κεφάλαιο: 48. ΟΦάνης ολομόναχος 1929 Μα όλα τον άφησαν. “Θέε μου” έλεγε μέσα του ο Φάνης “φύλαξέ με”. Τα μαύρα φτερά που βλέπει από πάνω να πετούν ξέρει πως είναι νυχτερίδες. 1918 Μα όλα τον άφησαν. Τα μαύρα φτερά που βλέπει από πάνω να πετούν ξέρει πως είναι νυχτερίδες.
- 53. Κεφάλαιο: 51. Ταδώρα της ημέρας 1929 Τα βλέφαρά του είναι ζεστά και φουσκωμένα. Θέλει να κοιμηθεί πολύ. Με τα πολλά, ήρθε ο ύπνος. Αυτή τη φορά ήρθε πιο βαρύς. 1918 Τα βλέφαρά του είναι ζεστά και φουσκωμένα. Θέλει να κοιμηθεί πολύ. Τέλος, ήρθε ο ύπνος. Αυτή τη φορά ήρθε πιο βαρύς.
- 54. Κεφάλαιο: 51. Ταδώρα της ημέρας 1929 Συλλογιζόταν: «Θα σηκωθώ, θα πάρω πάλι τον ίδιο δρόμο, θα πάω και θα κοιτάξω μόνο για τον έλατο. Αν μπορέσω να βρω τον έλατο, ξέρω αποκεί και πέρα να πάω για τις καλύβες. Θα τους βγω έξαφνα μπροστά». 1918 Συλλογιζόταν: «Θα σηκωθώ, θα πάρω πάλι τον ίδιο δρόμο, θα πάω, θα πάω και θα κοιτάξω μόνο για τον έλατο. Αν μπορέσω και βρω τον έλατο, ξέρω αποκεί και πέρα να πάω για τις καλύβες. Θα τους βγω έξαφνα μπροστά».
- 55. Κεφάλαιο: 56. ΟΦουντούλης άρρωστος 1929 Τη στιγμή που τα έλεγαν αυτά, φάνηκε ο κυρ Στέφανος. Έφερνε όπως πάντα το ταχυδρομείο των παιδιών, τα γράμματα που τους έστελναν οι δικοί τους. Μεγάλο θάρρος πήραν μόλις τον είδαν. 1918 Τη στιγμή που τα έλεγαν αυτά, φάνηκε ο κυρ Στέφανος. Μεγάλο θάρρος πήραν μόλις τον είδαν.
- 56. Κεφάλαιο: 57. ΟΚωστάκης μ’ ένα παπούτσι 1929 Σπουδαίο πράμα το παπούτσι... Τι αξίζει ο μπαλωματής! Να περνούσε τώρα ένας... Ή να ερχόταν εκείνος ο μπαλωματής του Μικρού Χωριού! Θα χτυπούσε πάλι με τις γροθιές του τον αέρα και θα το έραβε. 1918 Σπουδαίο πράμα το παπούτσι... Τι αξίζει ο μπαλωματής! Να περνούσε τώρα ένας... Ή να ερχόταν εκείνος ο μπαλωματής του Μικρού Χωριού, ο γέρος με τα τρία δόντια! Θα χτυπούσε πάλι με τις γροθιές του τον αέρα και θα το έραβε.
- 57. Κεφάλαιο: 57. ΟΚωστάκης μ’ ένα παπούτσι 1929 Το βράδυ το έφεραν διορθωμένο. 1918 Το βράδυ το έφεραν διορθωμένο. Μαζί με το παπούτσι έφεραν κι ένα νέο. Είπαν πως τα δόντια του μπαλωματή από τρία έγιναν δύο.
- 58. Κεφάλαιο 60: Οχείμαρρος 1929 Κι άμα λείψει αυτό, εμείς οι άνθρωποι θα πεθάνουμε από τη δίψα. Το γιατί θα σας το πω τώρα που θα σταθούμε σ’ αυτή τη βρυσούλα. 1918 Κι άμα λείψει αυτό, εμείς οι άνθρωποι θα πεθάνουμε από τη δίψα.
- 59. Κεφάλαιο: 65. Στονεροπρίονο 1929 Πόσα καλά θα δώσουν στους ανθρώπους αυτά τα ξύλα! Τα πάνε για να γίνουν σπίτια, καράβια, γεφύρια. Για να κάνουν αμάξια, έπιπλα, κουτιά, βαρέλια, κουπιά, καλάθια, βιβλία. 1918 Πόσα καλά θα δώσουν στους ανθρώπους αυτά τα ξύλα! Τα πάνε για να γίνουν σπίτια, καράβια, εκκλησίες, γεφύρια. Για να κάνουν αμάξια, έπιπλα, κουτιά, βαρέλια, κουπιά, καλάθια, βιβλία.
- 60. Κεφάλαιο: 71. Στομοναστήρι 1929 Οι κάμποι και οι λόφοι απλώνονται από κάτω και πιο πέρα λάμπει το ποτάμι της Ρούμελης σαν ασημένιο. Κάπου κάπου ένας καλόγερος σηκώνει αργά το δεξί χέρι και δείχνει πέρα. 1918 Οι κάμποι και οι λόφοι απλώνονται από κάτω και πιο πέρα λάμπει το ποτάμι της Ρούμελης σαν ασημένιο. Κάπου κάπου ένας καλόγερος σηκώνει αργά το χέρι και δείχνει πέρα.
- 61. Επανεκδόσεις: 1933 -1974 1933: Το βιβλίο επανεκδίδεται και εισάγεται στο Δημοτικό ως αναγνωστικό της Δ’ τάξης αυτή τη φορά. 1974: Μετά τη Χούντα “Τα Ψηλά Βουνά” επανήλθαν στην εκπαίδευση ως το καταλληλότερο αναγνωστικό για να διδαχθούν τα παιδιά της Γ’ τάξης. Εντυπωσιακή είναι η διαπίστωση πως από την προηγούμενη έκδοση δε σημειώνονται αλλαγές ως προς το περιεχόμενο και το ύφος του κειμένου.
- 62.
- 63. Από το χθεςστο σήμερα Η ηλεκτρονική μορφή του βιβλίου Πρόσφατα (Φεβρουάριος 2016) ψηφιοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) στο πλαίσιο δημιουργίας μιας μεγάλης ψηφιακής συλλογής σχολικών εγχειριδίων τα οποία αποτελούν σταθμούς της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Πνευματικά δικαιώματα και νέα ψηφιακή έκδοση
- 65.
- 67.
- 68. Η μέθοδος Project:Η χρήση μιας δράσης με νόημα στην εκπαιδευτική διαδικασία (1918) Χαρακτηριστικό το παράδειγμα που αναφέρει με τον χαρταετό WILLIAM HEARD KILPATRICK (1871–1965) Τον Ιούλιο του 1918 στο περιοδικό Teachers College Record δημοσιεύεται το άρθρο
- 69. Maria Montessori (1870–1952) • Το 1907 έστησε το πρώτο της σχολείο στη Ρώμη και το ονόμασε «Το Σπίτι των Παιδιών» (Casa dei Bambini) • 1915 και μετά, οι ιδέες της Montessori εξαπλώνονται στην Ευρώπη αρχικά και στον υπόλοιπο κόσμο στη συνέχεια
- 70. John Dewey (1859– 1952) • Δημοκρατία και εκπαίδευση: Μια εισαγωγή στη φιλοσοφία της Εκπαίδευσης (1916) • Έμφαση στην εμπειρία και τα βιώματα • Γνώση πρακτικά ωφέλιμη για τη ζωή • Εκπαίδευση βασισμένη στα προσωπικά ενδιαφέροντα του ατόμου και τις ανάγκες της κοινωνικής ζωής (με σκοπό τη βελτίωσή της)
- 71. The School andSociety: Being Three Lectures (1899) • Πειραματικό του σχολείο με σύνθημα «Το σχολείο είναι ζωή» • Οργάνωση με τρεις μορφές εργασίας: βαφική, οικιακά και ξυλουργική • Σχολείο ως σχολική κοινότητα με άμεσες επαφές και συναλλαγές προς την πλατύτερη κοινωνία • «Κολύμπι» στα «πραγματικά νερά των τοπικών κοινωνικών συνθηκών» John Dewey (1859 – 1952)
- 72. Αλέξανδρος Δελμούζος (1880-1956) •Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Σχολείου Εργασίας εμπνέουν τον Αλέξανδρο Δελμούζο • Αναλαμβάνει το 1923 τη διεύθυνση του Μαράσλειου Διδασκαλείου • Επιχειρεί να εφαρμόσει στη διδακτική πράξη τις αρχές του Σχολείου Εργασίας και να οργανώσει την πρώτη Σχολική Κοινότητα στην Ελλάδα Σκληρός, Δελμούζος, Τριανταφυλλίδης, το 1907 στην Ιένα τηςΓερμανίας
- 73. Forest Schools Education Θεωρείταιότι ξεκίνησε ως ιδέα στην πόλη Laona του Wisconsin το 1927 Σήμερα υπάρχουν διάσπαρτα σε όλη την Ευρώπη και αυτά που διατείνονται ότι πετυχαίνουν είναι: • Ισότητα μεταξύ των μαθητών και ανθρώπινες αξίες • Ικανότητες στην εξερεύνηση και ανακάλυψη • Διαχείριση ρίσκου και προκλήσεων • Αυτονομία μάθησης και εξατομικευμένη ανάπτυξη • Βιώματα προσωπικών επιτυχιών • Ανάπτυξη θετικής σχέσης με τους συνανθρώπους και το περιβάλλον
Editor's Notes
- #3 Μια ομάδα 26 παιδιών, τελειόφοιτων του ελληνικού σχολείου, αποφασίζει να περάσει δύο μήνες από τις καλοκαιρινές της διακοπές στο βουνό. Οι καθημερινές ανάγκες και οι δυσκολίες διαβίωσης που παρουσιάζονται υποχρεώνουν τα παιδιά να λειτουργήσουν ομαδικά, να καλλιεργήσουν πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης, να αναπτύξουν την επινοητικότητα, τη δημιουργικότητά τους και να αυτενεργήσουν. Τα παιδιά εξοικειώνονται γρήγορα με το περιβάλλον, με τα ζώα και τα φυτά του βουνού, ενώ γνωρίζουν τους θρύλους και τις παραδόσεις της περιοχής, τα έθιμα και τον τρόπο ζωής των κατοίκων της. Η “κοινότητα” των παιδιών λειτουργεί με απόλυτο σεβασμό στη φύση και τον άνθρωπο και αλληλεπιδρά με τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Σχέσεις φιλίας αναπτύσσονται ανάμεσα στα παιδιά και τους βλάχους, ενώ, χωρίς να το επιδιώξουν, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ζωής ενός μικρού βλαχόπουλου. Κουκλοθέατρο: τρεις φωτιές
- #5 Τσιριτρό τραγούδι
- #6 Κουκλοθέατρο: Πρώτη βραδιά στο δάσος & Κουκλουθέατρο: Τα παιδιά συνεργάζονται
- #9 Κουκλοθέατρο: Τα παιδιά φτιάχνουν δρόμους
- #10 Κουκλοθέατρο: Ένα σχολείο εκεί που δεν το περίμενε κανένας
- #12 Κουκλοθέατρο: Τα παιδιά γίνονται δασοφύλακες
- #13 Κουκλοθέατρο: Ο γυρισμός
- #15 Ο Παπαντωνίου συνεργάζεται με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο του 1910 που δημιούργησαν οι πρωτοπόροι παιδαγωγοί Αλέξανδρος Δελμούζος, Δημήτριος Γληνός (κατά κόσμον Αντώνιος Γαβριήλ) και Μανόλης Τριανταφυλλίδης, στους οποίους στήριξε ο Βενιζέλος την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που πραγματοποίησε. Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος πρέσβευε τη νέα εκπαίδευση, την ενάντια στο σχολαστικισμό, με αποδέσμευσή της από το κλασικό παρελθόν, καθώς και την εξωστρέφεια στη μάθηση. Βασικό εργαλείο της διδασκαλίας των παιδιών ήταν η χρήση της δημοτικής γλώσσας και η παίδευση του μαθητή, ο οποίος εντρυφούσε στη γνώση και την αφομοίωνε κι όχι απλά την προσλάβανε. Η επαναστατική κυβέρνηση του Βενιζέλου εξέφρασε τότε στην πράξη τις νέες εκπαιδευτικές, αισθητικές και γλωσσικές αντιλήψεις της με την καθιέρωση της δημοτικής στις τέσσερις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Το βιβλίο επαινέθηκε απ' τον Παλαμά και τον Ξενόπουλο για την παιδαγωγική και λογοτεχνική του αξία, τη ζωντανή δημοτική γλώσσα και την τυπογραφική του καλαισθησία. Επρόκειτο για το αναγνωστικό - σύμβολο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης Βενιζέλου στο γλωσσικό, παιδαγωγικό και ιδεολογικό επίπεδο. Η πρώτη εκείνη έκδοση του 1918 φέρει την εικονογράφηση του Πέτρου Ρούμπου καθώς και σχέδια του ίδιου του συγγραφέα.
- #16 Το παιδοκεντρικό ύφος του συγγραφέα, η εικονοπλαστική του δεινότητα, η ευαισθησία του για ό,τι μας περιβάλλει και η πεποίθηση ότι “Έθνος είναι μια απόφαση συνύπαρξης γύρω από ένα κοινό σχέδιο για το μέλλον” (Γληνός, Δ.) καθιστούν το βιβλίο σύγχρονο και “χωρίς ίχνος διδακτισμού που δεν καταπίνεται” (Τριανταφυλλόπουλος, Ν. Δ.).
- #18 Το Αναγνωστικό αυτό μπήκε στις τάξεις, μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, όταν η χώρα είχε διπλασιαστεί εδαφικά και δημογραφικά, και αγκάλιαζε πλέον μεγάλους πληθυσμούς που προέρχονταν από άλλες εθνότητες και γλώσσες: Σλαβομακεδόνες, Βλάχους, Αρμένιους, Τούρκους κ.ά. Η αναγκαιότητα «να αποφευχθεί ο σωβινισμός» ήταν εγγεγραμμένη στην ίδια την υπόθεση του βιβλίου: Μια ομάδα 26 μαθητών φεύγουν από το άστυ και μένουν μόνοι για ένα μήνα στα βουνά της Ρούμελης, όπου έρχονται σε επαφή με τον ταξικό και τον εθνοτικό Άλλο, έτσι ώστε η διάδραση μεταξύ τους ανοίγει μια προοπτική ενσωμάτωσης. Αυτή η αρχική εκδοχή των Ψηλών βουνών ήταν και η ριζοσπαστικότερη, γι΄ αυτό και χτυπήθηκε από κωνσταντινικούς και βενιζελικούς, καθαρολόγους και δημοτικιστές, συντηρητικούς και ρομαντικούς. (βλπ Σχολικά βιβλία & λογοκρισία – Β” μέρος: Συζήτηση με τον ιστορικό της Εκπαίδευσης Χ. Αθανασιάδη) Απάντηση Γληνού: «Το έθνος είναι μια απόφαση συνύπαρξης γύρω από ένα κοινό σχέδιο για το μέλλον».
- #19 Συντηρητικές αντιδράσεις: Δε δένεται το πατριωτικό τρίπτυχο: πατρίδα-θρησκεία-οικογένεια, απουσιάζει η Ιστορία. Το διακύβευμα των επιθέσεων δεν είναι τόσο η δημοτική γλώσσα, όσο η εθνική και η κοινωνική ιδεολογία που εμπνέει το βιβλίο. Το τρίπτυχο πατρίδα - θρησκεία - οικογένεια θεωρείται ότι δεν προβάλλεται αρκετά.
- #21 1929: Το βιβλίο επανεκδίδεται και εισάγεται ξανά στα δημοτικά σχολεία, ως αναγνωστικό της Γ’ τάξης για μια τριετία, υπό τον όρο να γίνουν οι τροποποιήσεις που προτείνει το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.
- #69 Η μέθοδος project είναι εκείνη η σκόπιμη δραστηριότητα που προωθεί την αποτελεσματική μάθηση ενώ – ταυτόχρονα – διαμορφώνει το είδος του ανθρώπινου χαρακτήρα ο οποίος μπορεί να αντιμετωπίσει ποικίλες αλλαγές. http://www.paremvasis.gr/old-site/2005/ek050805a.htm Στο άρθρο The Project Method εμπεριέχονται, επίσης, σημαντικές επισημάνσεις που αφορούν το παρελθόν και το μέλλον της μεθόδου. Σύμφωνα με εκείνες που αφορούν το παρελθόν α) δεν θεωρεί τον εαυτό του εφευρέτη του όρου ούτε αυτόν που ξεκίνησε την εκπαιδευτική σταδιοδρομία του και β) άλλοι χρησιμοποιούσαν τον όρο, είτε με ένα μηχανικό και μερικό τρόπο είτε σκοπεύοντας (με ένα γενικό τρόπο) να πετύχουν ό,τι ο ίδιος προσπαθεί τώρα να ορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια. Σύμφωνα με τον Knoll, η προέλευση της μεθόδου project πρέπει να αναζητηθεί στις Ευρωπαϊκές αρχιτεκτονικές σχολές κατά την περίοδο 1590 – 1765. Προσπαθώντας να αναβαθμίσουν την επαγγελματική τους εκπαίδευση, οι Ιταλοί αρχιτέκτονες ίδρυσαν την Academia di San Luca το 1577. Μετά την έναρξη λειτουργίας της σχολής (1593) οι σπουδαστές δεν παρακολουθούσαν μόνο διαλέξεις. Έπαιρναν μέρος σε ακαδημαϊκούς διαγωνισμούς οι οποίοι, σε αντιδιαστολή με τους πραγματικούς που αφορούσαν την ανάληψη μιας συγκεκριμένης κατασκευής, ήταν υποθετικοί. Όμως, περιλάμβαναν προδιαγραφές, προθεσμίες και επιτροπές κρίσης. Ονομάστηκαν progetti (projects). Ήταν η πρώτη φορά που ο όρος χρησιμοποιήθηκε σε εκπαιδευτικό πλαίσιο, χωρίς, όμως, να αποτελεί το κεντρικό χαρακτηριστικό του. Αργότερα, όταν ιδρύθηκε η Academie Royale d’ Architecture στη Γαλλία (1671), χρησιμοποιήθηκε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό. Οι σπουδαστές έπρεπε να ολοκληρώσουν αρκετά μηνιαία projects για να κερδίσουν αναγνώριση, να φτάσουν στην ανώτερη τάξη της Σχολής και να αποκτήσουν τον τίτλο του ακαδημαϊκού αρχιτέκτονα. Το project δεν είναι απλώς μια μέθοδος η οποία αναπτύσσει ικανότητες που θα χρησιμοποιηθούν στην εργασία. Εξυπηρετεί την ανάγκη για την αναμόρφωση της κοινωνίας στην κατεύθυνση να διευρυνθούν και να γίνουν ουσιαστικές οι δημοκρατικές λειτουργίες της. Στο σχήμα της εκπαίδευσης που προκύπτει, η μέθοδος αποκτά έναν καθοδηγητικό ρόλο – ίσως τον κυρίαρχο. Αντιστοιχεί στο «πώς» της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όμως, σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από το πώς διδάσκουμε αριθμητική ή κάποιο άλλο αντικείμενο. Μάλλον είναι το πώς σχετιζόμαστε με τα παιδιά, πώς βοηθούμε να οδηγηθεί το σύνολο της ζωής του μαθητή έτσι ώστε όλες οι πλευρές της ζωής να ενεργοποιούνται και να κατευθύνονται με μεγαλύτερη επάρκεια για να ενοποιούνται (εσωτερική ενοποίηση του εαυτού και εξωτερική ενοποίησή του με το περιβάλλον). Γεωγραφία και η Ιστορία δεν θα διδάσκονται πλέον χωριστά. Τα χωριστά μαθήματα είναι εκλεπτύνσεις - αφαιρέσεις των ενηλίκων και όχι ενότητες της ζωής. Η θέση την οποία ο ίδιος υποστηρίζει είναι ότι το πρόγραμμα πρέπει να θεμελιώνεται στην έννοια «ανασυγκρότηση της εμπειρίας» του Dewey. How then does the purposeful act utilize the laws of learning? A boy is intent upon making a kite that will fly. Hitherto he has not succeeded. His purpose is clear. This purpose is but the ‘set’ consciously and volitionally bent on its end. As set the purpose is the inner urge that carries the boy on in the face of hindrance and difficulty. It brings ‘readiness’ to pertinent inner resources of knowledge and thought. Eye and hand are made alert. The purpose acting as aim guides the boy’s thinking, directs his examination of plan and material, elicits from within appropriate suggestions, and tests these several suggestions by their pertinency to the end in view. The purpose in that it contemplates a specific end defines success: the kite must fly or he has failed. The progressive attaining of success with reference to subordinate aims brings satisfaction at the successive stages of completion. Satisfaction in detail and in respect of the whole by the automatic working of the second law of learning (Effect) fixes the several bonds which by their successive successes brought the finally successful kite. The purpose thus supplies the motive power, makes available inner resources, guides the process to its preconceived end, and by this satisfying success fixes in the boy’s mind and character the successful steps as part and parcel of one whole. The purposeful act does utilize the laws of learning.
- #70 Στο Σπίτι των Παιδιών το περιβάλλον είναι ειδικά διαμορφωμένο στα μέτρα του παιδιού. Όχι μόνο το μέγεθος αλλά και τα αντικείμενα είναι επιλεγμένα για να καλύπτουν τις εσωτερικές ανάγκες των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Κάθε παιδί έχει τη δυνατότητα να κινείται ελεύθερα μέσα στο χώρο και να επιλέγει την δραστηριότητα που προτιμά κάθε φορά. Ο ρόλος της παιδαγωγού είναι τότε να παρουσιάσει τη δραστηριότητα στο παιδί, να του δείξει πώς να χρησιμοποιεί το κάθε υλικό. Ο σεβασμός στην προσωπικότητα του παιδιού είναι η πρώτη αρχή της μεθόδου, και έπειτα η ελευθερία που θα βγει από την πειθαρχία. Άλλες αρχές της μοντεσσοριανής μεθόδου είναι: Η εσωτερική και εξωτερική τάξη στη συγκρότηση του ανθρώπου. Ο σεβασμός στο έμψυχο και άψυχο περιβάλλον. Η ατομική προσπάθεια αλλά και η καλή συνεργασία με τον κόσμο του περιβάλλοντος. Η μάθηση μέσω της έρευνας που θα δώσει τη χαρά για τη δουλειά και την ικανοποίηση για το αποτέλεσμα. Η παντοειδής άσκηση για την απόκτηση δυνατοτήτων. Ικανός άνθρωπος ίσον ευτυχής άνθρωπος. Σεβαστείτε το παιδί όταν ξεκουράζεται ή όταν παρακολουθεί άλλους να εργάζονται ή όταν συλλογίζεται τι έχει κάνει ή τι θα κάνει.Μην το κατευθύνετε και μην το αναγκάζετε σε άλλες μορφές δραστηριοτήτων. Ο ρόλος της παιδαγωγού σε ένα τέτοιο παιδοκεντρικό περιβάλλον είναι πολύ σημαντικός και δύσκολος. Αντίθετα με το δασκαλοκεντρικό κλασσικό σύστημα, η παιδαγωγός χρειάζεται να παρατηρεί και να γνωρίζει το κάθε παιδί ξεχωριστά, να προετοιμάζει το περιβάλλον και το υλικό και να υπάρχει στο χώρο ενεργά, χωρίς όμως να επεμβαίνει συνεχώς. Ευθύνη της είναι επίσης να τηρούνται οι κανόνες που έχουν τεθεί και να βοηθά τα παιδιά που δυσκολεύονται να τους τηρήσουν, χωρίς ποτέ να καταφεύγει σε τιμωρίες που ντροπιάζουν και μειώνουν. Σημαντική διαφορά με το κλασσικό σύστημα είναι επίσης η συνύπαρξη των ηλικιών στον ίδιο χώρο. Τα παιδιά δεν χωρίζονται σε τμήματα, αλλά νοιώθουν πως ανήκουν σε μια πολυμελή οικογένεια, όπου υπάρχουν μεγαλύτερα και μικρότερα παιδιά και οι ρόλοι συνεχώς αλλάζουν με φυσικότητα. Οι ομαδικές δραστηριότητες και το ομαδικό παιχνίδι αποτελούν μέρος της καθημερινότητας των παιδιών και τα βοηθούν να αναπτύξουν την κοινωνικότητά του και να μάθουν κανόνες και όρια, χωρίς όμως ποτέ να υπάρξει πίεση για συμμετοχή παρά τη θέληση κάποιου παιδιού. Το αποτέλεσμα της Μεθόδου Μοντεσσόρι λοιπόν είναι παιδιά που διαθέτουν αυτοπειθαρχία, αυτοσυγκέντρωση, προσαρμόζονται εύκολα, ξέρουν να συνεργάζονται, εκφράζονται με ειλικρίνεια και σεβασμό, παίρνουν πρωτοβουλίες και αποφάσεις, βρίσκουν χαρά στη δημιουργία και στη ζωή. Άλλωστε όπως έλεγε και η ίδια "ικανός άνθρωπος ίσον ευτυχής άνθρωπος. Η διαμόρφωση του χαρακτήρα δεν διδάσκεται. Προέρχεται από την εμπειρία και όχι την εξήγηση." Πηγή: http://www.mothersblog.gr/news/item/16995-maria-montessori-i-methodos-tis-pou-epirease-tin-paidagogiki#ixzz44wUriESU
- #71 Ένας από τους πιο κορυφαίους Αμερικάνους Φιλοσόφους και Παιδαγωγούς. Θεωρείται ο κυριότερος εκπρόσωπος του κινήματος του Πραγματισμού και του Σχολείου Εργασίας στην Αμερική πρόδρομος της μεθόδου Project άσκησε κριτική στο συντηρητικό εκπαιδευτικό σύστημα που ήταν αποκομμένο από τη ζωή και εισηγήθηκε τη ριζική αναμόρφωσή του. Η διαδικασία διαπαιδαγώγησης πρέπει να ξεκινά από τις εμπειρίες του παιδιού, να εδράζεται σ’ αυτές. Η ανάπτυξη και αύξηση της εμπειρίας αποτελεί το θεμελιώδη τρόπο ανάπτυξης της προσωπικότητας του παιδιού. Μια μέρα γύρισε όλα τα καταστήματα του Σικάγου για να βρει θρανία κατάλληλα για να «εργάζονται» τα παιδιά και όχι να «ακούν». Τελικά σχεδίασε μόνο του τα έπιπλα του σχολείου και οργάνωσε το πρόγραμμά του Ο Dewey άρχισε να αντιλαμβάνεται το άτομο ως έναν οργανισμό που βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Ο Dewey απέρριπτε την παραδοσιακή αντίληψη της λογικής ως οντότητας αποκομμένης από τη φύση. Θεωρεί ότι υπάρχει συνέχεια ανάμεσα στο νου και το σώμα, το άτομο και την κοινωνία. Απέρριπτε πολύ απλά τους παραδοσιακούς δυϊσμούς και η εκπαίδευση αναγκαστικά, δεδομένου του μάλλον κυκλικού πλαισίου της, αποτελεί γι' αυτόν μια διάσταση της ζωής. Οι μαθητές δε σταματούν να μαθαίνουν όταν τελειώσουν το σχολείο, αλλά εξακολουθούν να ‘μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν’ όταν έρχονται αντιμέτωποι με τη πραγματικότητα. Επομένως η πιο ιδανική μορφή μάθησης κατά τον J.Dewey είναι εκείνη που στηρίζεται στην ανάπτυξη του εμπειρισμού και συνδυάζει τη γνώση με τον πειραματισμό, την έρευνα, την πράξη, την ανακάλυψη και τη φαντασία. ένα δημοκρατικό σχολείο συγκροτεί μια δημοκρατική κοινωνία γι’ αυτό και προτείνει η εκπαίδευση να είναι ζωή και το σχολείο κοινωνία, δημιουργώντας μια άμεση σύνδεση και αλληλεπίδραση ανάμεσα τους. το «νέο» σχολείο που οραματιζόταν, θα ήταν μαθητοκεντρικό, θα λειτουργούσε δηλαδή με επίκεντρο το μαθητή και τα ενδιαφέροντα του, μέσα σε ένα κλίμα δημοκρατικό, όπου θα υπάρχει αφενός ελευθερογνωμία και αμφισβήτηση της γνώσης και αφετέρου αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικού. δημιούργησε το σχολείο ως ένα πλαίσιο όπου οι μαθητές είχαν την δυνατότητα να ερευνούν, να ψάχνουν, να δημιουργούν, να αυτενεργούν και να βρίσκουν μόνοι τους λύσεις. Το σχολείο έλαβε έτσι το χαρακτήρα ενός εργαστηρίου μέσα στο οποίο οι εκπαιδευόμενοι ανέπτυσσαν διαρκώς νέες ικανότητες χάρις στην τακτική της έρευνας δράσης. Προσπάθησε δηλαδή να προάγει την κοινωνικοποιημένη εκπαίδευση, εντάσσοντας στη μάθηση διάφορες μορφές ασχολίας (ξυλουργία, ραπτική, θέατρο, λογοτεχνία κ.α), φέρνοντας κατά συνέπεια το σχολείο πιο κοντά στη κοινωνική ζωή, διότι αυτό υπάρχει ως επί το πλείστον για να τη βελτιώνει. Επομένως το σχολείο όπως ισχυριζόταν γίνεται πραγματική ζωή και όχι προετοιμασία για τη ζωή. Image of John Dewey’s experiential classroom. Every school, as he wrote in “The School and Society”, must become “an embryonic community life, active with types of occupations that reflect the life of the larger society and permeated throughout with the spirit of art, history and science.” Elementary geography class. Laboratory School. Education through experience formed the foundation of the Laboratory School curriculum. Students learned practical skills from weaving to woodworking to sculpting. Science was mastered in the garden as well in the classroom, where sandboxes offered opportunities for individual experiments in landforms and erosion.
- #72 Ένας από τους πιο κορυφαίους Αμερικάνους Φιλοσόφους και Παιδαγωγούς. Θεωρείται ο κυριότερος εκπρόσωπος του κινήματος του Πραγματισμού και του Σχολείου Εργασίας στην Αμερική πρόδρομος της μεθόδου Project άσκησε κριτική στο συντηρητικό εκπαιδευτικό σύστημα που ήταν αποκομμένο από τη ζωή και εισηγήθηκε τη ριζική αναμόρφωσή του. Η διαδικασία διαπαιδαγώγησης πρέπει να ξεκινά από τις εμπειρίες του παιδιού, να εδράζεται σ’ αυτές. Η ανάπτυξη και αύξηση της εμπειρίας αποτελεί το θεμελιώδη τρόπο ανάπτυξης της προσωπικότητας του παιδιού. Μια μέρα γύρισε όλα τα καταστήματα του Σικάγου για να βρει θρανία κατάλληλα για να «εργάζονται» τα παιδιά και όχι να «ακούν». Τελικά σχεδίασε μόνο του τα έπιπλα του σχολείου και οργάνωσε το πρόγραμμά του Ο Dewey άρχισε να αντιλαμβάνεται το άτομο ως έναν οργανισμό που βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Ο Dewey απέρριπτε την παραδοσιακή αντίληψη της λογικής ως οντότητας αποκομμένης από τη φύση. Θεωρεί ότι υπάρχει συνέχεια ανάμεσα στο νου και το σώμα, το άτομο και την κοινωνία. Απέρριπτε πολύ απλά τους παραδοσιακούς δυϊσμούς και η εκπαίδευση αναγκαστικά, δεδομένου του μάλλον κυκλικού πλαισίου της, αποτελεί γι' αυτόν μια διάσταση της ζωής. Οι μαθητές δε σταματούν να μαθαίνουν όταν τελειώσουν το σχολείο, αλλά εξακολουθούν να ‘μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν’ όταν έρχονται αντιμέτωποι με τη πραγματικότητα. Επομένως η πιο ιδανική μορφή μάθησης κατά τον J.Dewey είναι εκείνη που στηρίζεται στην ανάπτυξη του εμπειρισμού και συνδυάζει τη γνώση με τον πειραματισμό, την έρευνα, την πράξη, την ανακάλυψη και τη φαντασία. ένα δημοκρατικό σχολείο συγκροτεί μια δημοκρατική κοινωνία γι’ αυτό και προτείνει η εκπαίδευση να είναι ζωή και το σχολείο κοινωνία, δημιουργώντας μια άμεση σύνδεση και αλληλεπίδραση ανάμεσα τους. το «νέο» σχολείο που οραματιζόταν, θα ήταν μαθητοκεντρικό, θα λειτουργούσε δηλαδή με επίκεντρο το μαθητή και τα ενδιαφέροντα του, μέσα σε ένα κλίμα δημοκρατικό, όπου θα υπάρχει αφενός ελευθερογνωμία και αμφισβήτηση της γνώσης και αφετέρου αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικού. δημιούργησε το σχολείο ως ένα πλαίσιο όπου οι μαθητές είχαν την δυνατότητα να ερευνούν, να ψάχνουν, να δημιουργούν, να αυτενεργούν και να βρίσκουν μόνοι τους λύσεις. Το σχολείο έλαβε έτσι το χαρακτήρα ενός εργαστηρίου μέσα στο οποίο οι εκπαιδευόμενοι ανέπτυσσαν διαρκώς νέες ικανότητες χάρις στην τακτική της έρευνας δράσης. Προσπάθησε δηλαδή να προάγει την κοινωνικοποιημένη εκπαίδευση, εντάσσοντας στη μάθηση διάφορες μορφές ασχολίας (ξυλουργία, ραπτική, θέατρο, λογοτεχνία κ.α), φέρνοντας κατά συνέπεια το σχολείο πιο κοντά στη κοινωνική ζωή, διότι αυτό υπάρχει ως επί το πλείστον για να τη βελτιώνει. Επομένως το σχολείο όπως ισχυριζόταν γίνεται πραγματική ζωή και όχι προετοιμασία για τη ζωή. Image of John Dewey’s experiential classroom. Every school, as he wrote in “The School and Society”, must become “an embryonic community life, active with types of occupations that reflect the life of the larger society and permeated throughout with the spirit of art, history and science.” Elementary geography class. Laboratory School. Education through experience formed the foundation of the Laboratory School curriculum. Students learned practical skills from weaving to woodworking to sculpting. Science was mastered in the garden as well in the classroom, where sandboxes offered opportunities for individual experiments in landforms and erosion.
- #73 Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Σχολείου Εργασίας, που ως μια διδακτική μέθοδος απορρίπτει την παθητική στάση των μαθητών, εξασφαλίζει την αυτενέργειά τους και τους οδηγεί αποτελεσματικότερα στην έννοια της αυτοαγωγής και της αυτοδιοίκησης, Το πρότυπο εκπαιδευτικό του όραμα, η κριτική του ενάντια στο δασκαλοκεντρισμό, οι απόψεις του για το «Νέο Σχολείο», αλλά και οι παιδαγωγικές του αρχές που θέτουν τον μαθητή στο κέντρο της εκπαιδευτικής δραστηριότητας κατέστησαν τον Αλέξανδρο Δελμούζο μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στον χώρο της νεοελληνικής εκπαίδευσης, με έργο στις παρακαταθήκες του διαχρονικό. Πρωταγωνιστής στα Αθεϊκά του Βόλου έγινε ο δάσκαλος που μίσησε η Εκκλησία αλλά και στα «Μαρασλειακά», εκείνος που στοχοποίησε η επίσημη Πολιτεία ως «εθνικά επιβλαβή». Ο Αλέξανδρος Δελμούζος, μαζί με τον Δημήτρη Γληνό και τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, επικεφαλής του Εκπαιδευτικού Ομίλου συνεργάστηκαν με τον Ελευθέριο Βενιζέλο για την εφαρμογή της φιλελεύθερης αστικής μεταρρύθμισης στην εκπαίδευση. Στην προσπάθεια τους για τη μεταρρύθμιση οι αντιδράσεις ήταν σφοδρές. Η νεοτερικότητα του Δελμούζου ερέθισε αμέσως τα συντηρητικά στοιχεία και την ηγεσία της Εκκλησίας του Βόλου. Στις 2 Μαρτίου 1911 ιερείς της πόλης του Βόλου αλλά και τοπικοί φορείς και προσωπικότητες οργανώνουν εκστρατεία κατά του σχολείου που «σκανδαλίζει» τα χρηστά ήθη τους. Οργανώνεται συλλαλητήριο. Το σχολείο κλείνει και ο Δελμούζος παραπέμπεται σε δίκη. Χαρακτηριστικό του κλίματος της εποχής είναι ότι εκείνες τις μέρες στη Βουλή λαμβάνει χώρα μία θυελλώδης αντιπαράθεση που καταλήγει στην υπερψήφιση του άρθρου του Συντάγματος που επέβαλε την καθαρεύουσα ως επίσημη γλώσσα του κράτους. http://tvxs.gr/news/san-simera/o-megalos-paidagogos-poy-misise-i-ekklisia-kai-i-politeia
- #74 a type of outdoor education in which children (or adults) visit forests/woodlands, learning personal, social and technical skills. It has been defined as "an inspirational process that offers children, young people and adults regular opportunities to achieve and develop confidence through hands-on learning in a woodland environment"