1. Âπτα
HMEPEΣ
25 ΦEBPOYAPIOY 2001
TO XAΛI
THΣ ANATOΛHΣ

2. H KA£HMEPINH
E¶TA HMEPE™
KYPIAKH 25 ºEBPOYAPIOY 2001
2-32 A º I E P ø M A
Yφα νοντας την
TΟ XΑΛΙ
ΤΗς AΝΑΤΟΛΗΣ
Yφα νοντας την ιστορ α
του χαλιο
Tης E˘ÊÚÔÛ‡Ó˘ PÔ‡·
Tο χαλ της Aνατολ ς
Tης NÙfiÚ·˜ ¶¤Áη
Σχ δια-σ μβολα
Tου ™‡ÚÔ˘ ¶¤Áη
Tο βυζαντιν χαλ
Tης ¶·Ú‹˜ K·Ï·Ì·Ú¿
H ελληνικ ταπητουργ α
στη Mικρ Aσ α
Tης §‹‰·˜ IÛÙÈÎÔÔ‡ÏÔ˘
Στη Σπ ρτη της Mικρ ς Aσ ας
Tης OÏÁ·˜ ¢·ÎÔ˘Ú¿-BÔÁÈ·Ù˙fiÁÏÔ˘
H ταπητουργ α στην Eλλ δα:
πρ τες προσπ θειες
Tης §‹‰·˜ IÛÙÈÎÔÔ‡ÏÔ˘
Tο χαλ στη Θεσσαλον κη
του Mεσοπολ μου
Tης E˘ÊÚÔÛ‡Ó˘ PÔ‡·
H ταπητουργ α στην Aθ να
Tης OÏÁ·˜ ¢·ÎÔ˘Ú¿-BÔÁÈ·Ù˙fiÁÏÔ˘
Aρχα οι τ πητες
Tης IÚȉԘ T˙·¯›ÏË
EÍÒÊ˘ÏÏÔ:
YÊ¿ÓÙÚ· ¯·ÏÈÒÓ ·fi ÙÔ TÔ˘ÚÎÌÂ-
ÓÈÛÙ¿Ó ‰Ô˘Ï‡ÂÈ Û ÔÚÈ˙fiÓÙÈÔ ·Ú-
Á·ÏÂÈfi (ʈÙ.: Afi ÙÔ Ï‡Έ̷
«Turkmen folk art», ÂΉ. «TÔ˘Ú-
ÎÌÂÓÈÛÙ¿Ó», AÛ¯·Ì¿ÓÙ, 1990).
Yπε θυνη «Eπτ Hμερ ν»
E§EY£EPIA TPA´OY
2 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

3. στορ α του χαλιο
‰ÔÛË). T· ÁˆÌÂÙÚÈο ¯·ÏÈ¿, Ô˘ ¯·-
Tης E Àºƒ√™À¡∏˜ P √À¶∞
Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÓÔÌ¿‰Â˜, ˘Ê·›ÓÔ-
Iστορικο T χνης και Eφαρμοσμ νων ÓÙ·È Ì ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÎfiÌ‚Ô, ÂÓÒ Ù·
Tεχν ν, M.A. ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ¿, Ô˘ Ù·˘Ù›ÛÙËÎ·Ó ÌÂ
ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ˘Ê·›ÓÔÓÙ·È
΢ڛˆ˜ Ì ÙÔÓ ÂÚÛÈÎfi ÎfiÌ‚Ô.
H XPONO§O°IA Á¤ÓÓËÛ˘ Î·È Ô Ùfi-
Ô˜ ηٷÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ‰ÂÓ
¤¯Ô˘Ó ·ÎfiÌË ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÙ›
Â·ÎÚÈ‚Ò˜. TÔ ÚÒÙÔ ‰Â›ÁÌ· ¯·ÏÈÔ‡
Ì ¤ÏÔ˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÂÓÙÔÈÛÙ›, ÙÔ ¯·Ï›
NÔÌ¿‰Â˜ ηÈ
ÁˆÌÂÙÚÈο Û¯¤‰È·
¶¿˙ÈÚÈÎ, ‚Ú¤ıËΠÛÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÂÓfi˜ ™Î‡- TÔ ÚÒÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚‹Ì· ÛÙËÓ ÂͤÏÈ-
ıË ËÁÂÌfiÓ·, ÛÙ· fiÚË AÏÙ¿È· Ù˘ MÔÁ- ÍË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ Ë Î¿-
ÁÔÏ›·˜ Î·È ¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È ÛÙÔÓ 6Ô .X. ıÔ‰Ô˜ ‰È·ÊfiÚˆÓ ÌÔÁÁÔÏÈÎÒÓ Î·È ÙÔ˘Ú-
·È. Ö˜, ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÛÙÔȯ›- ÎÔٷٷÚÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ ÛÙËÓ KÂÓÙÚÈ΋
ˆÓ ÈÛÙÔÔÈÔ‡Ó fiÙÈ Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· AÛ›·, Ì ηÙ‡ı˘ÓÛË ÚÔ˜ Ù· ‰˘ÙÈο,
‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙ‹ ·fi Ù· ÚÔ˚ÛÙÔÚÈο ¯Úfi- ·fi ÙÔÓ 8Ô ·È. Î·È ÌÂÙ¿. ™ÙÔ˘˜ ÂfiÌÂ-
ÓÈ·. ÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ·˘Ù¤˜ Ê˘-
XÚÔÓÈÎfi ÔÚfiÛËÌÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‰‡Ô Ϥ˜, Ô˘ ¤ÊÂÚÓ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÂȉڿÛÂȘ
ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÈÙ‡ÍÂȘ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›- ·’ ÙËÓ Aˆ AÓ·ÙÔÏ‹ (K›Ó·), Û˘ÓÂÙ¤-
ÛÙËÎ·Ó ÛÙË MÂÛÔÔÙ·Ì›· ηٿ ÙË NÂ- ÏÂÛ·Ó Î·Ù¿ ÙȘ Û˘Ó¯›˜ ÌÂÙ·ÎÈÓ‹ÛÂȘ
ÔÏÈıÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô: Ë Î·Ï- ÙÔ˘˜ ÛÙË ‰È·ÛÔÚ¿ ηÈ
ÏȤÚÁÂÈ· Ù˘ Á˘ Î·È Ë ÛÙËÓ ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹ ·È-
Eπιμ λεια αφιερ ματος:
ÂÍË̤ڈÛË ÙˆÓ ˙ÒˆÓ - ÛıËÙÈÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ
Ô˘ ¤‰ˆÛ·Ó Ù· ··Ú·›- °πøΔ∞ ªÀƒΔ™πøΔ∏ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ
ÙËÙ· Ó‹Ì·Ù·- Á‡Úˆ ÛÙÔ ÏËı˘ÛÌÒÓ. TÔ ·ÔÙ¤-
9000 .X., Î·È Ë ÂÈ- ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó Ó· ‰ËÌÈ-
ÓfiËÛË ÙÔ˘ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡ ÛÙ· 7000 .X. Ô˘ÚÁËı› ÏËıÒÚ· Ó¤ˆÓ ۯ‰›ˆÓ,
EÚÁ·Ï›· Ô˘ ··ÈÙÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ¤Ó·˜ Û˘ÁÎÂÚ·ÛÌfi˜ ÁˆÌÂÙÚÈÎÒÓ Û¯Â-
‡Ê·ÓÛË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ÂÓÙÔ›ÛÙËÎ·Ó Û ‰›ˆÓ Ù˘ KÂÓÙÚÈ΋˜ AÛ›·˜ Î·È Ù˘ K›-
·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ó·Ûηʤ˜ ÛÙËÓ KÂ- Ó·˜, Ô˘ ¤ÎÙÔÙ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó Ù· ÓÔ-
ÓÙÚÈ΋ AÛ›· Î·È ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È ÂÚ› Ì·‰Èο ¯·ÏÈ¿.
ÙÔ 1500 .X. OÈ TÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔÈ, Ô˘ ‰È·Û¿ÚıËηÓ
™Ù·‰È·Î¿, ÛÙȘ ÚÒÙ˜ ·ÓıÚÒÈÓ˜ ÛÙËÓ KÂÓÙÚÈ΋ AÛ›·, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó
ÎÔÈӈӛ˜ ÂÍÂÏ›¯ıËÎ·Ó ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ù‡ÔÈ Í¯ˆÚÈÛÙ¿ ¯·ÏÈ¿, Ô˘ Ì¿Á„·Ó ÙÔÓ
ÛÙÚˆÛȉÈÒÓ: ·fi ÏÂÎÙfi ¯fiÚÙÔ, ·fi M¿ÚÎÔ ¶fiÏÔ Î·Ù¿ ÙËÓ Â›Û΄‹ ÙÔ˘
ÎÂÙÛ¤ (›ÏËÌ· ‹, ·ÏÏÈÒ˜, ÂÈÂṲ̂ÓÔ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ 13Ô ·È., fiˆ˜ Û‹ÌÂÚ·
‡Ê·ÛÌ·), ·fi Ó‹Ì· Ô˘ ˘Ê·›ÓÂÙ·È Ì ̷ÁÂ‡Ô˘Ó ÂÌ¿˜ ÔÈ MÔ˘¯¿Ú˜ ÙˆÓ
ÙÔ ÛÙËÌfiÓÈ, Ù· ÁÓˆÛÙ¿ ˆ˜ ÎÈÏ›ÌÈ· ‹ Ù¿- ·ÔÁfiÓˆÓ ÙÔ˘˜, ‰È·ÎÔÛÌË̤Ó˜ Ì ٷ
ËÙ˜, ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, Ù· ¯·ÏÈ¿ Ì ¤ÏÔ˜, ·Ú·‰ÔÛȷο ÁˆÌÂÙÚÈο Û¯¤‰È·, Ù·
·fi Ó‹Ì· Ô˘ ‰¤ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÛÙËÌfiÓÈ, Ì ÁÎÔ˘Ï.
ıËÏÈ¿ ‹ Ì ÎfiÌ‚Ô. OÈ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ, Ô˘ ÙÔÓ 11Ô ·È. Û˘Ó¤-
TË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ Ì ¤- ¯ÈÛ·Ó ÙËÓ Â¤ÎÙ·Û‹ ÙÔ˘˜ ÚÔ˜ Ù· ‰˘-
ÏÔ˜, ‰ÈÂΉÈÎÔ‡Ó ÔÏϤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ÙÈο, η٤ÎÙËÛ·Ó Â‰¿ÊË ÙÔ˘ B˘˙·ÓÙ›-
AÓ·ÙÔÏ‹˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë M¤ÛË Ô˘, ÙËÓ AÚÌÂÓ›·, ÙËÓ ¶ÂÚÛ›·, ÙË MÂ-
AÓ·ÙÔÏ‹, Ô K·‡Î·ÛÔ˜ Î·È Ë KÂÓÙÚÈ΋ ÛÔÔÙ·Ì›·, ÙË ™˘Ú›·, Î·È ›‰Ú˘Û·Ó ÙËÓ
AÛ›·. E›Ó·È ÎÔÈÓ‹ ÂÔ›ıËÛË fiÙÈ ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘˜, ¤‰ˆÛ·Ó Ù· ÚÒÙ·
¯·Ï› ·ÔÙ¤ÏÂÛ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÓÔ- ÙÔ‡ÚÎÈη ¯·ÏÈ¿.
Ì¿‰ˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÂ Û˘Ó¯‹ ÌÂ- T¤ÏÔ˜, ÔÈ M·ÌÂÏÔ‡ÎÔÈ, ·Ú¯Èο ‰Ô‡-
ٷΛÓËÛË ÛÙȘ ÂÎÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Î·È ÏÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙˆÓ
Ô˘, ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ „˘- AÁÈÔ˘‚ȉÒÓ Ù˘ AÈÁ‡ÙÔ˘ Ô˘ ηÙfiÚ-
¯Ú¤˜ ηÈÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜, ÚÔÛ¿ıË- ıˆÛ·Ó ÙÂÏÈο Ó· ·Ó¤‚Ô˘Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘-
Õ Παζ ρι στην Û·Ó Ó· ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ó ˘Ê·ÓÙ¿ Ì ۛ·, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 13Ô˘
π λη Mαρ της ¤ÏÔ˜ Ô˘ Ó· ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙȘ ÚԂȤ˜ Î·È ÙÔ˘ 16Ô˘ ·È., ÌÔÓ·‰Èο ÛÙÔ Â›‰Ô˜
Tουρκμεν ας. ÙˆÓ ˙ÒˆÓ. ÙÔ˘˜ ¯·ÏÈ¿ Ì ÔÏ˘Û‡ÓıÂÙ· Î·È ÌÈÎÚÔ-
Oι Tουρκμ νιοι ™ÙÔ˘˜ ÂfiÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜, ‰È¿ÊÔÚ˜ η̤̈ӷ ÁˆÌÂÙÚÈο Û¯‹Ì·Ù· Ô˘
ε ναι περ φα- Ê˘Ï¤˜ Î·È ÔÏÈÙÈÛÌÔ› Ô˘ ·Ó·Ù‡¯ıË- ı˘Ì›˙Ô˘Ó Î·ÏÂȉÔÛÎfiÈÔ.
νοι για τα φη- Î·Ó ÛÙËÓ AÓ·ÙÔÏ‹ Û˘ÓÂÈÛ¤ÊÂÚ·Ó T· ÁˆÌÂÙÚÈο ÌÔÙ›‚· ¯·Ú·ÎÙËÚ›-
μισμ να χαλι ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ Î·È Ù·˘Ù›ÛÙË- ˙Ô˘Ó Â›Û˘ Ù· ¯·ÏÈ¿ ÙˆÓ ÓÔÌ¿‰ˆÓ
τους. Δεν ε ναι Î·Ó ÌÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Ù¯ÓÈ΋ Î·È ·È- ÙÔ˘ K·˘Î¿ÛÔ˘ Î·È ÙÔ˘ AÓ·ÙÔÏÈÎÔ‡
τυχα ο τι στον ÛıËÙÈ΋. ™Â ÌÈ· ¢ڇÙÂÚË Ù·ÍÈÓfiÌËÛË, TÔ˘ÚÎÂÛÙ¿Ó, Ù· ÔÔ›· ¤ÁÈÓ·Ó ÁÓˆÛÙ¿
θυρε της Δη- Ô˘ Á›ÓÂÙ·È ¯¿ÚÈÓ Û˘ÓÙÔÌ›·˜, Ù· ¯·ÏÈ¿ ÛÙË ¢‡ÛË Î·Ù¿ ÙÔ 19Ô ·È. ™ÙËÓ ÂÚÈÔ-
μοκρατ ας τους Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÙ· ÁˆÌÂ- ¯‹ ÙÔ˘ K·˘Î¿ÛÔ˘ Û‹ÌÂÚ· ˘Ê·›ÓÔ˘Ó
απεικον ζεται ÙÚÈο (fiÔ˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Ó ÔÈ ÁˆÌÂÙÚÈ- ‰È¿ÊÔÚ˜ Ê˘Ï¤˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÈ
το γκιολ, το πα- ο Û¯ËÌ·ÙÔÔÈË̤Ó˜ ·Ó··Ú·ÛÙ¿- TÔ‡ÚÎÔÈ, ÔÈ A˙¤ÚÔÈ, ÔÈ ¶¤ÚÛ˜, ÔÈ KÔ‡Ú-
ραδοσιακ μο- ÛÂȘ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ Î·È Ù· Áˆ- ‰ÔÈ, ηıÒ˜ Î·È ÓÔÌ¿‰Â˜ ·fi ÙË ÁÂÈÙÔ-
τ βο των χαλι ν ÌÂÙÚÈο Û¯‹Ì·Ù·) Î·È ÛÙ· ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·- ÓÈ΋ KÂÓÙÚÈ΋ AÛ›·. ™ÙÔ AÓ·ÙÔÏÈÎfi
τους (φωτ.: N - ÛÙ¿ (fiÔ˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Ó Ù· ηÌ˘ÏÔÂÈ- TÔ˘ÚÎÂÛÙ¿Ó, ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ¤Ú·ÛÌ· ÌÂ-
κος Aναγνωστ - ‰‹ Û¯‹Ì·Ù· Î·È Ù· Ê˘ÙÈο Î·È ˙ˆÈο ٷ͇ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ Î·È ÙË ‰˘ÙÈ΋˜
πουλος). ÌÔÙ›‚· Û ۯÂÙÈο ·Ú·ÛÙ·ÙÈ΋ ·fi- AÛ›·˜, ·Ú·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·,
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 3

4. Õ Xαλ των Mα-
μελο κων της Aι-
γ πτου (16ος αι.)
(Oesterreichische
s Museum fuer
angewandte
Kunst, Bι ννη).
à Tο χαλ Π ζιρικ
(6ος αι. π.X.).
Bρ θηκε στον τ -
φο εν ς Σκ θη
ηγεμ να στα ρη
της ν τιας Mογγο-
λ ας και διασ θη-
κε, επειδ τα νερ
που π ρασαν στον
τ φο π γωσαν λ -
γω των χαμηλ ν
θερμοκρασι ν που
επικρατο ν στην
περιοχ (Mουσε ο
Eρμιτ ζ, Aγ α Πε-
τρο πολη).
à H Λα δη και ο μο-
ν κερος (1490-1500).
O πιο φημισμ νος ευ-
ρωπαϊκ ς τ πητας που
υφ νθηκε στο μετα χ-
μιο μεταξ της Γοτθι-
κ ς περι δου και της
Aναγ ννησης, με φ ντο
το χιλιολο λουδο μοτ -
βο, (Musee de Cluny,
Παρ σι).
ÂȉڿÛÂȘ ÙˆÓ MÔÁÁfiψÓ, ÙˆÓ KÈÓ¤- –AṲ́ÓÈÔÈ, E‚Ú·›ÔÈ, Mˆ·ÌÂı·ÓÔ›, BÔ˘-
˙ˆÓ Î·È ÙˆÓ TÔ‡ÚΈÓ. ‰ÈÛÙ¤˜– Û˘ÓÂÈÛ¤ÊÂÚ·Ó ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË
OÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜, ÙÔ ¯·Ï› Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. MÂٷ͇ ·˘ÙÒÓ, ȉÈ-
·ÔÙÂÏ› ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÓÔÌ¿‰Â˜ ηْ ÂÍÔ- ·›ÙÂÚË ı¤ÛË ¤¯ÂÈ Ë ÈÛÏ·ÌÈ΋ ıÚËÛΛ·
¯‹Ó ¯ÚËÛÙÈÎfi ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ: ηٿ ÙË Ô˘ ·fi ÙÔÓ 7Ô ·È. Î·È ÌÂÙ¿ ΢ÚÈ¿Ú¯Ë-
Û˘Ó¯‹ ÌÂٷΛÓËÛ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ë ÌÔÓ·- Û ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹. M ¯·ÏÈ¿ ÎÔÛÌÔ‡-
‰È΋ ۯ‰fiÓ ÔÈÎÔÛ΢‹ Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó ÓÙ·È ÂÎ ·Ú·‰fiÛˆ˜ Ù· Ù˙·ÌÈ¿, ÂÓÒ
Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó. EÈϤÔÓ, Ì ȉȷ›ÙÂ- ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ‰‡Ô Ù‡ÔÈ:
ÚÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ¯·ÏÈÒÓ ÛÙÔÏ›˙Ô˘Ó Ù· ¿ÏÔ- Ù· ÚÔÛ¢¯ËÙ¿ÚÈ· (ÌÈÎÚ¿ ¯·ÏÈ¿ Ì ٷ
Á¿ ÙÔ˘˜ Î·È Ì ·Ó¿ÏÔÁÔ˘˜ Û¿ÎÔ˘˜ ÌÂ- ÔÔ›· ÔÈ Mˆ·ÌÂı·ÓÔ› ηχÙÔ˘Ó ÙÔ
ٷʤÚÔ˘Ó Ù· ·Á·ı¿ ÙÔ˘˜. E›Û˘, ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Â¿Óˆ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÁÔÓ·Ù›˙Ô˘Ó
¯·Ï› ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ Î·È ·ÔÙÂÏ› Ï·˚΋, ÁÈ· Ó· ÚÔÛ¢¯ËıÔ‡Ó) Î·È Ù· ÌÂÙ˙·Ú-
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË: Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ϛΠ(·ÓÙ›ÛÙÔȯ· Ì ٷ Û¿‚·Ó·). EÈϤ-
Û¯¤‰È· Ô˘ Ì·ÁÂ‡Ô˘Ó ÂÌ¿˜ ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈ- ÔÓ, Ë ÈÛÏ·ÌÈ΋ ıÚËÛΛ· ÂËÚ¤·Û ηÈ
ÎÔ‡˜ Â›Ó·È Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ Û˘Ó·ÈÛıË- ÙËÓ ·ÈÛıËÙÈ΋ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ:
Ì·ÙÈÎÒÓ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÒÓ ·ÓËÛ˘¯ÈÒÓ ÌËÓ ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú·ÛÙ·ÙÈ΋
ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Ô˘ ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó Û ‰‡- ·fi‰ÔÛË Ù˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÌÔÚÊ‹˜ ηÈ
ÛÎÔϘ Û˘Óı‹Î˜, ÂȉÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ Ê˘ÙÈÎÒÓ ‹ ˙ˆÈÎÒÓ ÌÔÙ›‚ˆÓ, Û˘Ó¤-
Ï‹ÚË Û‚·ÛÌfi Î·È ‰¤Ô˜ ÁÈ· ÙÔ ÌÂÁ·- ‚·Ï ÛÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÁˆÌÂÙÚÈ΋˜
ÏÂ›Ô Ù˘ ʇÛ˘. TÔ Î¿ı ÌÔÙ›‚Ô Â›Ó·È ·ÈÛıËÙÈ΋˜ ÙˆÓ ÓÔÌ¿‰ˆÓ.
à Λουλουδιαστ ۇ̂ÔÏÔ-¤ÎÊÚ·ÛË ÌÈ·˜ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜
χαλ Aρντεμπ λ,
Περσ ας (16ος
¤ÓÓÔÈ·˜ Î·È ÛÙÔ Û‡ÓÔÏfi ÙÔ˘ ¤Ó· ¯·Ï› H ¯Ú˘Û‹ ÂÔ¯‹
ÌÔÚ› Ó· «‰È·‚·ÛÙ›».
αι.). Kυριαρ- K¿Ùˆ ·fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ fiϘ TÔ ÂfiÌÂÓÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚‹Ì· ÛÙËÓ Âͤ-
χο ν τα αρα- ÔÈ ıÚËÛΛ˜ Ô˘ ·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÏÈÍË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ‹Ù·Ó Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ù˘
βουργ ματα, (J. AÓ·ÙÔÏ‹, ηٷÓÔÒÓÙ·˜ ÙË ÛËÌ·Û›· ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ‹˜ ·ÈÛıËÙÈ΋˜ Î·È Ë ·Ó·-
Paul Getty Ô˘ ÙÔ ¯·Ï› ¤¯ÂÈ ÛÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ ·ÓıÚÒ- ‚¿ıÌÈÛË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ·fi ÙË ¯ÚËÛÙÈ΋,
Museum, Λος ˆÓ Ù˘, ÙÔ˘ ·¤‰ˆÛ·Ó ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi ·Ú·‰ÔÛȷ΋ Ù¤¯ÓË ÙˆÓ ÓÔÌ¿‰ˆÓ
Aντζελες). ÚfiÏÔ. ¶ÔÈΛϘ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜ - ÛÙËÓ ˘„ËÏ‹ Ù¤¯ÓË ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·Ùfi-
4 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

5. H Xαλ που αποδ δεται
στους Σελτζο κους 15ος
αι. (Islamisches
Museum, Staatliche
Museen, Bερολ νο).
ÚˆÓ. H ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ‹ ·ÈÛıËÙÈ΋ ‹Ù·Ó ˙ÔÓÙ·Ó, ÁÈ· ÙȘ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ·˘Ï‹˜, ¯·- Ú¿‰ÔÛ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˘ ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÊËÌÈṲ̂ÓË ÁÈ· Ù· ÌÂÙ·-
Â›‰Ú·ÛË ÙˆÓ MÔÁÁfiψÓ, ÂÓfi˜ Ï·Ô‡ ÏÈ¿ Ì ˘„ËϤ˜ ÚԉȷÁڷʤ˜. K·ıÒ˜ ÙˆÓ Ï·ÒÓ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ΢ÚÈ¿Ú¯Ë- ͈ٿ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈο ¯·ÏÈ¿, Û¯ËÌ·Ù›-
Ô˘ ¤¯ÂÈ Î·Ù·ÁÚ·Ê› ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ˆ˜ ÔÈ ™·Ê·‚›‰Â˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ ÌÔ˘- Û·Ó. ¢È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÙˆÓ ·˘- ÛıËΠ·fi ÙË ÌÂÙÂÁηٿÛÙ·ÛË ·ÚÌÂ-
Ë ÈÔ ‚¿Ú‚·ÚË Î·È ·ÈÌÔÛÙ·Á‹˜ ÂΉԯ‹ ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ·ÏÏ¿ Ûț٘, ‰ËÏ·‰‹ ·›ÚÂÛË ÏÈÎÒÓ Û˘ÓÙ¯ÓÈÒÓ Î·È ÙËÓ ˘„ËÏ‹ ÔÈ- ÓÈÎÔ‡ ÏËı˘ÛÌÔ‡.
Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜. MÂٷ͇ ÙÔ˘ 13Ô˘ Ô˘ ·Ó¯fiÙ·Ó ÙËÓ ·Ú·ÛÙ·ÙÈ΋ ·fi- fiÙËÙ· ÙˆÓ Î·Ù·Û΢ÒÓ, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏË- EÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ¶ÂÚÛ›· Î·È ÙËÓ TÔ˘Ú-
Î·È ÙÔ˘ 15Ô˘ ·È. ÔÈ MÔÁÁfiÏÔÈ Î˘ÚÈ¿Ú- ‰ÔÛË, ÎfiÛÌËÛ·Ó Ù· Ï·, ˘ÈÔı¤ÙËÛ·Ó ‰È¿ÊÔÚ· Λ·, Î·È Ë IÓ‰›· ¤¯ÂÈ Ó· Âȉ›ÍÂÈ ÛË-
¯ËÛ·Ó Û ÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ¤ÎÙ·ÛË Á˘, ¯·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜ Ì ÂÚ›ÙÂ- ·ÈÛıËÙÈο ÛÙÔȯ›·. M ̷ÓÙÈ΋ Û˘ÓÂÈÛÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘
·fi ÙÔÓ EÈÚËÓÈÎfi øηÓfi ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¯Ó·, ηÌ˘ÏÔÂȉ‹ ÙËÓ ˘Ô‰ÔÌ‹ ·˘Ù‹, Ë ¯·ÏÈÔ‡. OÙ·Ó Ë ÂÚÈÔ¯‹ ¤Ú·Û ÛÙËÓ
ηډȿ Ù˘ E˘ÚÒ˘, ÙËÓ O˘ÁÁ·Ú›·, Û¯‹Ì·Ù·, ΋Ô˘˜ Ì H Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· TÔ˘ÚΛ·, ̤¯ÚÈ Î·È ÙÔ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ MÔÁÁfiψÓ, ÌÂٷ͇ ÙÔ˘
Î·È ÛÙËÓ EÁÁ‡˜ AÓ·ÙÔÏ‹ ̤¯ÚÈ ÙËÓ A›-
Á˘ÙÔ. ™ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ ›‰Ú˘Û·Ó
˙Ò·, Â͈ÙÈο Ô˘ÏÈ¿
Î·È Ê˘Ù¿, ·ÎfiÌ· ηÈ
Û AÓ·ÙÔÏ‹ 19Ô ·È., ‹Ù·Ó Ë ‚·ÛÈ΋
¯ÒÚ· ÂÍ·ÁˆÁ‹˜ ÛÙË ¢‡-
16Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 19Ô˘ ·È., ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıË-
Î·Ó ÛÙËÓ IÓ‰›· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈΤ˜ ÂΉÔ-
ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÌÔÚÈο Î·È ÔÏÈÙÈÛÙÈο ÚÔÛˆÔÁڷʛ˜. Î·È ¢‡ÛË Ì¤¯ÚÈ ÛË ¯·ÏÈÒÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ Ù‡- ¯¤˜ ÙÔ˘ ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙÔ‡ ¯·ÏÈÔ‡.
ΤÓÙÚ· Ì ·Î·‰Ë̛˜ ηÏÒÓ Ù¯ÓÒÓ OÏ· ·Ô‰›‰ÔÓÙ·Ó Ì ˆÓ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜. ™ÙȘ
Î·È Û¯ÔϤ˜ ˘Ê·ÓÙÈ΋˜, ÛÙËÓ ·ÈÛıËÙÈ- ı·˘Ì·ÛÙ‹ ÈÛÙfiÙËÙ· ÙÔÓ 19Ô ·ÈÒÓ· ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 20Ô‡ ·È., ÚÔ˜ ™ÙËÓ E˘ÚÒË
΋ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó ÛÙÔÈ- ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ÏÂÙÔ‡ Ó‹- ÈηÓÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ¢˘ÙÈ-
¯Â›· Ù˘ Aˆ AÓ·ÙÔÏ‹˜: ·ÓıÈο ÌÔÙ›- Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔ- ÎÒÓ Î·Ù·Ó·ÏˆÙÒÓ, T· ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈη ¯·ÏÈ¿ ›¯·Ó ȉȷ›ÙÂÚË
‚· Î·È ÛÎËÓ¤˜ Ì ˙Ò· Ô˘ ‰È·‰Ú·Ì·Ù›- ÔÈÔ‡Û·Ó, Ù˘ Ù¯ÓÈ΋˜ ÙÔ˘ ÂÚÛÈÎÔ‡ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·Ú¿ÁÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌ· Î·È Ê‹ÌË ÛÙËÓ E˘ÚÒË. MÈ· ÚÒÙË Â›-
˙ÔÓÙ·È Û Â͈ÙÈÎÔ‡˜ ΋Ô˘˜. ÎfiÌ‚Ô˘ Î·È Ù˘ ˘„ËÏ‹˜ ˘ÎÓfiÙËÙ·˜ ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· Á·ÏÏÈÎÒÓ ¯·ÏÈÒÓ. ‰Ú·ÛË ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Î·Ù¿ ÙÔÓ 8Ô ·È.,
MÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ ÙˆÓ MÔÁÁfiψÓ, ÙˆÓ ÎfiÌ‚ˆÓ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ‡Ê·ÈÓ·Ó. T· OÏ· ·˘Ù¿ Ù· ¯ÚfiÓÈ·, ›Ûˆ ·fi ÙÔ˘˜ fiÙ·Ó ¤Ú·Û·Ó ÛÙËÓ IÛ·Ó›· Î·È ÛÙË
ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜ Û˘Ó¯›ÛÙËΠ·fi ÙȘ ‰È¿- Û¯¤‰È· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·˘ıfiÚÌËÙ˜ Î·È ÂÓ- MÔÁÁfiÏÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ¶¤ÚÛ˜ Î·È ÙÔ˘˜ NfiÙÈ· °·ÏÏ›· ÔÈ M·˘ÚÈÙ·ÓÔ›, ʤÚÓÔ-
ÊÔÚ˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔڛ˜ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›- ÛÙÈÎÙÒ‰ÂȘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›Â˜, ·ÏÏ¿ ¤ÚÁ· OıˆÌ·ÓÔ‡˜ ˘‹ÚÍ ¿ÓÙÔÙÂ Ë ‰˘Ó·ÌÈ- ÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÏÔ‡ÛÈ· Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋
ÛıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ηٿ ÙÔ˘˜ Âfi- ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓˆÓ Û¯Â‰È·ÛÙÒÓ, ÌÈ· ÂȉÈ- ΋ ·ÚÔ˘Û›· ÙˆÓ AÚÌÂÓ›ˆÓ. H ÁË ÙÔ˘˜ ·Ú¿‰ÔÛË. AÓ·ÙÔÏ›ÙÈη ¯·ÏÈ¿ Û˘Ó·-
ÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. MÈ· ·fi ÙȘ ÈÔ ÛËÌ·- ÎfiÙËÙ· Ô˘ ÂÌÊ·ÓÈ˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ¤Ú·Û ‰È·‰Ô¯Èο ·fi ÙÔÓ ¤Ó·Ó ηٷ- ÔÎfiÌÈÛ·Ó, ηٿ ¿Û· Èı·ÓfiÙËÙ·,
ÓÙÈΤ˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔڛ˜ ‹Ù·Ó Ë ¶ÂÚÛÈ- ÊÔÚ¿ ÁÈ· ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙˆÓ ·˘ÏÈÎÒÓ Û˘- ÎÙËÙ‹ ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔÓ. EÂȉ‹ ÔÈ AṲ́ÓÈÔÈ Î·È ÔÈ ™Ù·˘ÚÔÊfiÚÔÈ, ·fi ÙÔÓ 11Ô ·È.
΋, Ô˘ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 16Ô˘ ÓÙ¯ÓÈÒÓ. ‹Ù·Ó ÈηÓÔ› Ù¯ӛÙ˜ ÛÙËÓ ˘Ê·ÓÙÔ˘Ú- Î·È ÌÂÙ¿. K˘Ú›ˆ˜ fï˜ Ù· ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈη
Î·È ÙÔ˘ 17Ô˘ ·È., ηٿ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· OÈ OıˆÌ·ÓÔ›, Ô˘ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÌÂ- Á›· Î·È Û ¿ÏϘ Ù¤¯Ó˜, ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ¯·ÏÈ¿ ·¤ÎÙËÛ·Ó È‰È·›ÙÂÚË ·Í›· ˆ˜
Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ ™·Ê·‚ȉÒÓ. OÈ Ù¿ ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ ÙˆÓ MÔÁÁfiÏˆÓ ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡Û·Ó AṲ́ÓÈÔ˘˜ Ù¯ӛÙ˜ ÁÈ· ۇ̂ÔÏ· ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ı¤Û˘ Î·È ˆ˜ ‰È-
™·Ê·‚›‰Â˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ›‰Ú˘Û·Ó ÙȘ (1281), ‚Ú¤ıËÎ·Ó ÎÏËÚÔÓfiÌÔÈ fi¯È Ìfi- ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙˆÓ ·˘ÏÈÎÒÓ Û˘ÓÙ¯ÓÈÒÓ. ψ̷ÙÈο ‰ÒÚ· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ 15Ô ·È., η-
·˘ÏÈΤ˜ Û˘ÓÙ¯ӛ˜ fiÔ˘ ηٷÛ΢¿- ÓÔ Ù˘ ‰È΋˜ ÙÔ˘˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋˜ ·- H ÂÚÈÔ¯‹ KÔ˘Ì-K·Ô‡ Ù˘ KˆÓÛÙ·- Ù¿ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ AÓ·Á¤ÓÓËÛ˘, fiÙ·Ó
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 5

6. ·ÊÂÓfi˜ ÌÂÓ ·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó ÛÙËÓ E˘-
ÚÒË ÔÈ ·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜ Î·È ÔÈ ·ÛÙÔ›
–ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ Ù¿ÍÂȘ Ì ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÔÈ-
ÎÔÓÔÌÈ΋ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·– ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘
˘‹ÚÍ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Â·Ê‹ ÌÂٷ͇ Ù˘
AÓ·ÙÔÏ‹˜ Î·È Ù˘ ¢‡Û˘. X·Ú·ÎÙËÚÈ-
ÛÙÈÎfi Ù˘ ‰ËÌÔÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ
·ÔÙÂÏ› ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ›
E˘Úˆ·›ÔÈ Î·ÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜,
fiˆ˜ Ô Hans Holbein Î·È Ô Lorenzo
Lotto Û˘ÌÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó·Ó ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈη
¯·ÏÈ¿ ÛÙÔ˘˜ ›Ó·Î¤˜ ÙÔ˘˜. ™ÙË Û‡Á-
¯ÚÔÓË ÂÔ¯‹, ÔÏÏ¿ Û¿ÓÈ· ÎÔÌÌ¿ÙÈ·
Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÓÙÔÈÛÙ› ·Úfi-
ÛÌÂÓ· Û ȉȈÙÈΤ˜ Û˘ÏÏÔÁ¤˜ Ù˘ E˘-
ÚÒ˘, Û ÌÂÁ¿Ï· ÌÔ˘Û›·, Î·È Û ÂÎ-
ÎÏËۛ˜.
™ÙËÓ E˘ÚÒË, Ë Î¿Ï˘„Ë ÙÔ˘ ·ÙÒ-
Ì·ÙÔ˜ Ì ˘Ê·ÓÙfi ÛÙÚˆÛ›‰È ‹Ù·Ó ÁÓˆ-
ÛÙ‹ ·fi ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ÌÂ ÙÔÓ ÔÏÈ-
ÙÈÛÌfi ÙˆÓ EÏÏ‹ÓˆÓ Î·È Î·ÙfiÈÓ ÙˆÓ
PˆÌ·›ˆÓ. H Ù¤¯ÓË ·ÚÔ˘Û›·Û Ӥ· ¿Ó-
ıËÛË Ì ÙËÓ ¤Ï¢ÛË ÙˆÓ M·˘ÚÈÙ·ÓÒÓ.
K·Ù¿ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ MÂÛ·›ˆÓ· ·Ó·-
Ù‡¯ıËÎ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈο
ΤÓÙÚ· ÛÙË ºÏ¿Ó‰Ú·, ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›·
Î·È ÛÙËÓ EÏ‚ÂÙ›·. Afi ·˘Ù¿, ÛÙËÓ Â-
Ú›Ô‰Ô Ù˘ AÓ·Á¤ÓÓËÛ˘, ͯÒÚÈÛ·Ó Ù·
Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ BÚ˘ÍÂÏÏÒÓ. MÂÙ·-
͇ ÙÔ˘ 16Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 18Ô˘ ·È. ·Ó·Ù‡-
¯ıËÎ·Ó Ë AÁÁÏ›·, Ô˘ ›¯Â Ì·ÎÚ¿ ·-
Ú¿‰ÔÛË ÛÙÔ ÔÈÔÙÈÎfi Ì·ÏÏ›, Î·È Ë °·Ï-
Ï›·. TÂÏÈο, ÙË Ê‹ÌË Î¤Ú‰ÈÛÂ Ë °·ÏÏ›·,
Ì ٷ ÊËÌÈṲ̂ӷ ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÛÙȘ Â-
ÚÈÔ¯¤˜ Beauvais, Gobelins, Savonerie
Î·È Aubusson.
™ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ ηٷÛ΢¿˙Ô-
ÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ Ù¿ËÙ˜ Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ ¯·-
ÏÈ¿ Ì ¤ÏÔ˜. §fiÁˆ ÙÔ˘ ··ÈÙËÙÈÎÔ‡
ÎÔÈÓÔ‡ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ·¢ı‡ÓÔÓÙ·Ó, Ë Ù·-
ËÙÔ˘ÚÁ›· ·Ó·Ù‡¯ıËΠ΢ڛˆ˜ ˆ˜
H «Oι Πρ σβεις», του Xανς ˘„ËÏ‹ Ù¤¯ÓË. T· ˘Ê·ÓÙ¿ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ-
Xολμπ ιν του Nε τερου Ô‡ÓÙ·Ó ÌÂÓ ÁÈ· ÙË ıÂÚÌÔÌfiÓˆÛË ÙˆÓ
(1533). Oι εικονιζ μενοι συ- „˘¯ÚÒÓ ÙÔ›¯ˆÓ ÙˆÓ ‡ÚÁˆÓ Î·È ÙˆÓ
νοδε ονται απ δε γματα υλι- ÂÎÎÏËÛÈÒÓ, ·ÏÏ¿ Ô ‰È·ÎÔÛÌËÙÈÎfi˜ ηÈ
κο πολιτισμο , που συμβολ - Ô ÎÔÈÓˆÓÈÎfi˜ ÚfiÏÔ˜ ›¯Â ÚÔÙÂÚ·ÈfiÙË-
ζουν τον πνευματικ πολιτισμ Ù·. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÂÍÂ-
και συντελο ν στην κοινωνικ Ï›¯ıËÎÂ Û˘Ó·ÁˆÓÈ˙fiÌÂÓË ÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ-
τους καταξ ωση. Mεταξ αυ- ΋: ÔÈ Ù¿ËÙ˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÙÔ ‡ÊÔ˜
τ ν και να χαλ (National Ù˘ οı ÂÔ¯‹˜ -°ÔÙıÈÎfi, AÓ·ÁÂÓÓË-
Gallery, Λονδ νο). ÛÈ·Îfi, M·ÚfiÎ, PÔÎÔÎfi- Î·È ·Ó·ÏfiÁˆ˜
ÎÔÛÌÔ‡ÓÙ·Ó Ì ı¤Ì·Ù· ÈÛÙÔÚÈο, ıÚË-
Û΢ÙÈο, Ì˘ıÈο, Ì ÙÔ›·, ¿ÓıË Î·È
Â͈ÙÈο Ô˘ÏÈ¿ Î·È Ì ı˘ÚÂÔ‡˜, ÛÂ
Û¯¤‰È· ÙˆÓ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚˆÓ ˙ˆÁڿʈÓ
Ù˘ ÂÔ¯‹˜, ÙÔ˘ M·ÓÙ¤ÓÈ·, ÙÔ˘ P·Ê·-
¤ÏÔ, ÙÔ˘ PÔ‡ÌÂÓ˜, ÙÔ˘ §Â MÚ·Ó.
EÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ÚÔ·Ó·ÊÂÚı›Û˜ Â-
ÚÈÔ¯¤˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡-
Ô˘˜ ¯·ÏÈÒÓ Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ E˘ÚÒË
Î·È ÛÙ· B·ÏοÓÈ· ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ Î·È Ë
Ï·˚΋ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·. EȉÈο ÛÙȘ ÂÚÈÔ-
¯¤˜ fiÔ˘ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛÂ Ë OıˆÌ·ÓÈ΋ A˘-
ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È Î·È Â›‰Ú·-
ÛË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈ΢ ·ÈÛıËÙÈ΋˜.
BÈ‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·
Πέγκα Nτ ρα, «Tο χαλί της Aνατο-
λή» (Eπιμέλεια Eυφροσύνη Pούπα,
à Oθωμανικ χαλ τ - Θεσσαλονίκη: University Studio
που Xολμπ ιν (16ος Press, 2000.
αι.). Xαλι αυτο του Black David, ed. «The Macmillan
τ που παρατηρο νται Atlas of Rugs & Carpets», New York,
στα ργα σημαντικ ν Macmillan Publishing Company,
Eυρωπα ων ζωγρ - 1985.
φων και ως εκ το του Ozel Mehmet, ed. «Traditional
ε ναι πλ ον γνωστ με Turkish Arts», The Republic of
το νομα του καλλιτ - Turkey, Ministry of Culture,General
Directorate of Fine Arts, 1992.
χνη (Turk ve Islam
Eserlei Muzesi, Kων- Phillips Barty, «Tapestry», London,
σταντινο πολη). Phaidon Press Limited, 1994.
6 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

7. Tο χαλ
της Aνατολ ς
H Aργαλει ς ( ρ-
θιος κ θετος),
στημ νος ξω απ
αγροτικ σπ τι που
πολλ χ ρια υφα -
νουν μεγ λο χαλ . Tης N ΔŸƒ∞˜ ¶ Œ°∫∞ AÓ·ÙÔÏÈ΋˜ K›Ó·˜, Î·È ‚fiÚÂÈ· ·fi ÙËÓ TËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋˜
K·Û›· Î·È ÙË ™Ù¤· Ù˘ KÂÓÙÚÈ΋˜ ÛÙËÓ AÓ·ÙÔÏ‹ ¢ÓfiËÛ·Ó ÔÈ ÂȉÈΤ˜
Eπιχειρηματ α χαλι ν, συγγραφ α AÛ›·˜ ¤ˆ˜ ÙȘ ·ÎÙ¤˜ ÙÔ˘ IÓ‰ÈÎÔ‡ øη- ÚԉȷÁڷʤ˜ Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙË
ÓÔ‡. H ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÍÂΛÓËÛ ·fi Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘ Î·È ÙÔÓ ÙÚfiÔ
ÙËÓ Ú·ÎÙÈ΋ ·Ó¿ÁÎË ÁÈ· ˙ÂÛÙ·ÛÈ¿ Î·È ˙ˆ‹˜ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ. ™Ù· ·ÙÂÏ›ˆÙ·
T O XEIPO¶OIHTO ¯·Ï› Ù˘ AÓ·ÙÔ-
Ï‹˜ Â›Ó·È ¤Ó· ÔÏ˘ÔÏÈÙÈÛÌÈÎfi
¤ÚÁÔ Ù¤¯Ó˘ Ô˘ ÁÂÓÓ‹ıËΠ̤-
Û· ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Ú·‰ÔÛȷΤ˜ ÎÔÈ-
ӈӛ˜, ۯ‰fiÓ ÙËÓ ›‰È· ¯ÚÔÓÈ΋ ÛÙÈÁ-
Î¿Ï˘„Ë, ÂÓÒ ÚÔԉ¢ÙÈο Û˘Ó‰¤ıËÎÂ
Ì ÙȘ ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜ Î·È Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈΤ˜
·ÓËÛ˘¯›Â˜ ÙˆÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓ ÙÔ˘ ηÈ
¤ÊÙ·Û ӷ Á›ÓÂÈ ÂÎÏÂÙ˘Ṳ̂ÓË Ù¯ÓÔ-
ÙÚÔ›· Î·È ÙÚfiÔ˜ ¤ÎÊÚ·Û˘ ÙÔ˘
‚ÔÛÎÔÙfiÈ·, ÛÙ· ˘„›‰· Î·È ÛÙË ÛÙ¤-
· ˙Ô˘Ó ÔÈ ÓÔÌ·‰ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ Ô˘ ÂÎÙÚ¤-
ÊÔ˘Ó Ì ȉȷ›ÙÂÚË ÊÚÔÓÙ›‰· ı·˘Ì¿ÛȘ
Ú¿ÙÛ˜ ÚÔ‚¿ÙˆÓ, ·fi fiÔ˘ ·›ÚÓÔ˘Ó
ÙËÓ ÚÒÙË ‡ÏË, ÙÔ Ì·ÏÏ›. OÈ Ôχ „˘-
Ì‹, οÔÈ· ÂÔ¯‹ Ô˘ ·ÁÁ›˙ÂÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ·ÛÈ·ÙÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘. H ¢‡ÛË Ì ÙË ÛÂÈ- ¯Ú¤˜ ÎÏÈÌ·ÙÔÏÔÁÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ì ÙȘ
Ù˘ ÏÂÁfiÌÂÓ˘ ÚÔ˚ÛÙÔÚ›·˜. KÔÈÙ›‰· Ú¿ Ù˘ ÙÔ ı·‡Ì·ÛÂ, ÙÔ ·Á¿ËÛÂ, ÙÔ Û˘- ¯·ÌËϤ˜ ıÂÚÌÔÎڷۛ˜, ηıÒ˜ Î·È Ë
ÙÔ˘ Ë AÛ›·, Ë AÓ·ÙÔÏ‹ fiˆ˜ ÈÔ ·Ï¿ Ó¤ÏÂÍÂ Î·È ÙÔ ÌÂϤÙËÛÂ. T¤ÏÔ˜, ÙÔ Î·- ÌÔÚÊÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Û ÔÏϤ˜
ÙËÓ ·ÔηÏÔ‡ÌÂ, Ë ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ¤ÎÙ·ÛË ıȤڈÛ ˆ˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÚÔÛˆÈ΋˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, fiÔ˘ ÔÈ ˘„ËϤ˜ ÔÚÔÛÂÈÚ¤˜
Ô˘ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ‰˘ÙÈο ·fi ÙË MÂÛfi- ȉÈÔÎÙËÛ›·˜, ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ ¤ÌÓ¢- ηıÈÛÙÔ‡Ó ‰‡Û‚·ÙË ÙËÓ ÚÔÛ¤Ï·ÛË
ÁÂÈÔ £¿Ï·ÛÛ·, Ò˜ ÙȘ ·Ú˘Ê¤˜ Ù˘ Û˘ Î·È ·ÈÛıËÙÈ΋˜ ıÂÒÚËÛ˘. Î·È ÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ÙˆÓ Ï·ÒÓ, ηÏ-
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 7

8. ÏȤÚÁËÛ·Ó ÙË ‰ÂÍÈÔÙ¯ӛ· Î·È ÙËÓ Î·Ú- IÚ¿Ó ÎÚ·Ù¿ÂÈ ¿ÓÙ· Ù· Û΋ÙÚ· ÛÙÔÓ
ÙÂÚÈÎfiÙËÙ·, ȉȷ›ÙÂÚ· ÚÔÛfiÓÙ· ÁÈ· ¯ÒÚÔ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋˜, ÏfiÁˆ ÙÔ˘
ÙËÓ Â›ÔÓË ÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ ÎfiÌ‚Ô˘. ÂÎÏÂÎÙÔ‡ Ì·ÏÏÈÔ‡ ·fi Ù· Úfi‚·Ù·
Ö˜, Ë Ì˘ÛÙÈÎÈÛÙÈ΋ ÚԉȿıÂÛË Ô˘ ÂÎÙÚ¤ÊÂÈ ÛÙ· ˘„›‰¿ Ù˘, ηıÒ˜
ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ AÓ·ÙÔÏ›ÙË, ¯·Ú·ÎÙËÚÈ- Î·È Ù˘ ¿ÚÈÛÙ˘ ·Ú·‰ÔÛȷ΋˜ Ù¯ÓÈ-
ÛÙÈÎfi Ô˘ ÙÔ ÂÓ·Ôı¤ÙÂÈ Â¿Óˆ ÛÙÔ Î‹˜ ÙˆÓ IÚ·ÓÒÓ.
¤ÚÁÔ Ù¤¯Ó˘ ÙÔ˘, ÛÙÔ ¯·Ï›, Â›Ó·È ·ÎÚÈ- H ¯Ú˘Û‹ ÂÔ¯‹ ÙÔÔıÂÙÂ›Ù·È ÛÙÔÓ
‚Ò˜ fiÙÈ ÂÚÈÎÏ›ÂÈ ¤Ó· ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈÎÔ ¯·- 16Ô, 17Ô Î·È 18Ô ·È. Â› ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ™·-
Ï›, Ë Ì·ÁÈ΋ ÙÔ˘ ‰È¿ÛÙ·ÛË, ÁÓÒÚÈÛÌ· Ê·‚ȉÒÓ. OÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ÂΛӢ
Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ٷ ÔÈÎÈÏfiÌÔÚÊ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ›‰Ú˘Û·Ó ·˘ÏÈΤ˜ Û˘ÓÙÂ-
Û¯¤‰È· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ, ÌÈ· ·Ï‹, ·Ú¯Èο, ¯Ó›Â˜ Û ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ, fiÔ˘ ‡Ê·ÈÓ·Ó
Û˘Ì‚ÔÏÈ΋ ¤ÌÓ¢ÛË Ô˘ ¤ıÂÛ ÙȘ Ï·ÌÚ¿ ¯·ÏÈ¿, ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜
ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ÈÔ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ¤ˆ˜ Î·È Û‹ÌÂ-
ÂÍÂÏÈÁ̤Ó˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈΤ˜ Û˘Óı¤ÛÂȘ. Ú· Û ÌÔ˘ÛÂȷΤ˜ Û˘ÏÏÔÁ¤˜. TËÓ ÂÔ-
H ÌÔÚÊÔÏÔÁ›· ÂÓfi˜ ¯·ÏÈÔ‡ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ¯‹ ÂΛÓË, ÍÂΛÓËÛ·Ó Î·È Ù· ÏÔ˘ÏÔ˘-
ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, ‰ËÏ·‰‹ ·fi Ù· Û¯¤‰È· ‰È·ÛÙ¿ Û¯¤‰È· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ, Ù· ÔÔ›·
Î·È Ù· ¯ÚÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ ÌÔÚ› ¤Ó·˜ ÂȉÈ- ÂÌÓ‡ÛÙËÎ·Ó Î·È ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó Ù·-
Îfi˜ Ó· ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ ÙËÓ ÚÔ¤ÏÂ˘Û‹ ÙÔ˘, Ï·ÓÙÔ‡¯ÔÈ Î·ÏÏÈÙ¤¯Ó˜.
ηıÒ˜ οı Ϸfi˜, οıÂ Ê˘Ï‹, οı ÍÂ- H Û‡Á¯ÚÔÓË Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙÔ IÚ¿Ó
¯ˆÚÈÛÙfi˜ ¯ÒÚÔ˜ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ ÎÚ·Ù¿ÂÈ ˘Ê·›ÓÂÈ ¯·ÏÈ¿ Û ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· ÂÚÁ·-
Ù· ‰Èο ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÛÙÔȯ›· ÛÙ‹ÚÈ·, ÛÂ Û˘ÓÙ¯ӛ˜, Û ÔÈÎÔÙ¯ӛ˜
Ô˘ ÙÔÓ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Î·È Â›Ó·È ·fiÏ˘Ù· Î·È ÛÙȘ ÓÔÌ·‰ÈΤ˜ ÛÎËÓ¤˜. K·ıÒ˜ Ë
‰Â̤ӷ Ì ÙËÓ ÔÏÈÙÈ- IÛÏ·ÌÈ΋ ¢ËÌÔÎÚ·Ù›·
ÛÌÈ΋ ÙÔ˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿. ÙÔ˘ IÚ¿Ó Â›Ó·È Ë ¯ÒÚ·
T· ¯·ÏÈ¿ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÙÔ˘ ·˘ıÂÓÙÈÎÔ‡ ¯·ÏÈ-
ˆ˜ ÚÔ˜ ÙË ÌÔÚÊÔÏÔÁ›· ™ÙÔȯ›· Ô˘ Ô‡ ı· Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÂÈ
ÙÔ˘˜ Û ÙÚÂȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÌÈ· ÈÔ ÂÎÙÂٷ̤ÓË
ηÙËÁÔڛ˜ Ô˘ fiÏÔÈ ‰›ÓÔ˘Ó ÛÙÔ ¯·Ï› ·Ó·ÊÔÚ¿ ÛÙ· ›‰Ë
ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÙȘ ‰È·ÎÚ›-
ÓÔ˘Ó.
ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË ÙÔ˘:
™ÙËÓ T·˘Ú›‰· ˘Ê·›-
™Ù· ÁˆÌÂÙÚÈο ¯·- Ù·˘ÙfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ ÓÔÓÙ·È Ù· T·ÌÚ›˙,
ÏÈ¿, fiÔ˘ Ù· Û¯¤‰È· ·ÂÈ- ÁÓˆÛÙ¿ ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·-
ÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÁÚ·ÌÌÈο Î·È ÛÙ¿, ¯·ÏÈ¿ ˘„ËÏ‹˜
ÔÈ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ·ÊËÚË̤Ó˜. ÔÈfiÙËÙ·˜, ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋˜ Ù¯ÓÈ΋˜ ηÈ
™Ù· ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ¿ fiÔ˘ ΢ÚÈ·Ú- ˘„ËÏ‹˜ ÂÌÔÚÈ΋˜ ·Í›·˜.
¯Ô‡Ó ÔÈ Î·Ì‡Ï˜ ÁÚ·Ì̤˜ Î·È ÔÈ Ó·- XÂÚ›˙ – ¶·Ï·ÈfiÙÂÚ· ¿ÚÈÛÙË ·Ú·Áˆ-
ÙÔ˘Ú·ÏÈÛÙÈΤ˜ ·Ó··Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ. Á‹ ¯·ÏÈÒÓ Ì ÌÂÁ¿Ï· ÌÂÓÙ·ÁÈfiÓ, ȉȷ›-
™Ù· ÌÈÎÙ¿ ¯·ÏÈ¿ fiÔ˘ Û˘Ó˘¿Ú- ÙÂÚ· ·Á·ËÙ¿ ÛÙËÓ ·ÌÂÚÈηÓÈ΋ ·ÁÔ-
¯Ô˘Ó ÔÈ ‰‡Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ Ú¿. H Û‡Á¯ÚÔÓË ·Ú·ÁˆÁ‹ Â›Ó·È ÈÔ
Û ÌÈ· ·ÚÌÔÓÈ΋ Û˘Ó‡ÚÂÛË. ÂÌÔÚÈ΋.
TÚ›· Â›Ó·È Î·È Ù· ·ÚÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈ- AÚÓÙÂÌ›Ï, ™·Ú¿Ì, M¤ÛÎÈÓ, ·˘ıÂÓÙÈ-
ÛÙÈο ÛÙÔȯ›· Ô˘ ‰›‰Ô˘Ó ÛÙÔ ¯·Ï› ο ¯·ÏÈ¿ Ù˘ ¶ÂÚÛ›·˜ Û ÈÔ ¯·ÌËϤ˜
ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Ù·˘ÙfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, Ô˘ ›- ÔÈfiÙËÙ˜.
Ó·È Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓË Ì ÙÔÓ ÙfiÔ fiÔ˘ OÈ KÔ‡Ú‰ÔÈ ÓÔÌ¿‰Â˜ ‰Ô˘Ï‡ԢÓ,
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎÂ Î·È ·fi fiÔ˘ Ï·Ì‚¿- ·Ó·ÙÔÏÈο, Ù· ™ÂÓÓ¤, MÈÙ˙¿Ú, °Î·ÚÔ‡˙
ÓÂÈ ÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›· ÙÔ˘. Û ÁˆÌÂÙÚÈο Û¯¤‰È·, Ì ÂÍ·ÈÚÂÙÈο
H ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ‰È¿Ù·ÍË ÙˆÓ ÌÔ- Ì·ÏÏÈ¿.
Ù›‚ˆÓ Î·È Û¯Â‰›ˆÓ ÛÙÔ ÎÂÓÙÚÈÎfi ÙÌ‹- H Â·Ú¯›· X·Ì·ÓÙ¿Ó ˘Ê·›ÓÂÈ ÔÈÎÔ-
Ì· ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ Î·È Ë ÌÔÚÊÔÏÔÁÈ΋ ÙÔ˘˜ Ù¯ÓÈο ¯·ÏÈ¿ Ì ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ¯ÚÒ-
·fi‰ÔÛË (‰ËÏ·‰‹ ÁˆÌÂÙÚÈÎfi, ÏÔ˘- Ì·Ù· Î·È Û¯¤‰È· fiˆ˜ §ÈÏÈ¿Ó, XÔÛÂ˚Ó·-
ÏÔ˘‰È·ÛÙfi Î.Ï.). Ì¿ÓÙ, Z·ÓÙ˙¿Ó, KÔÏÈ¿È, M·Ï·ÁȤÚ, BȘ.
OÈ ÌÔÚÓÙÔ‡Ú˜ Î·È Ë Û‡ÓıÂÛ‹ OÈ M·¯ÙÈ¿ÚÈ Ù˘ Â·Ú¯›·˜ TÛ·¯¿Ú
ÙÔ˘˜. M·¯¿Ï ˘Ê·›ÓÔ˘Ó Â›Û˘ ÔÈÔÙÈο ¯·-
T· ¯ÚÒÌ·Ù· Î·È ÔÈ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ› ÏÈ¿, ͯˆÚÈÛÙ¿ ÌÔÚÊÔÏÔÁÈο, ηıÒ˜
ÙÔ˘˜. ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘˜ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È
™˘Ó‹ıˆ˜ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ·fi ÙÂÙÚ¿ÁˆÓ· ‹ ÚÔÌ‚ÔÂȉ‹ Û¯‹Ì·Ù·
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ fiÏË (.¯. K›Ú- Ô˘ ÂÚÈÎÏÂ›Ô˘Ó ÛÙ˘ÏÈ˙·ÚÈṲ̂ӷ ˙Ò·,
Ì·Ó) ‹ ·fi ÙËÓ Â·Ú¯›· (.¯. X¿Ì·- Ô˘ÏÈ¿, ‰¤ÓÙÚ·.
ÓÙ·Ó) ‹ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ fiÔ˘ ‰Ô˘Ï‡ÂÙ·È H ÓfiÙÈ· ¶ÂÚÛ›· ηÙÔÈÎÂ›Ù·È ·fi Ê˘-
(.¯. IÚ¿Ó). T· ÓÔÌ·‰Èο ¯·ÏÈ¿ ʤÚÔ˘Ó Ï¤˜, fiˆ˜ ÔÈ §Ô‡ÚÔÈ, ÔÈ ÈÔ ·ÏÈÔ› ÓÔ-
ÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›· Ù˘ Ê˘Ï‹˜ ·fi ÙËÓ Ì¿‰Â˜ ÙÔ˘ IÚ¿Ó. T· ¯·ÏÈ¿ Ô˘ ˘Ê·›-
ÔÔ›· ˘Ê·›ÓÔÓÙ·È (.¯. MÂÏÔ‡Ù˜ ‹ ÓÔ˘Ó Â›Ó·È Î·Ï¿ ÔÈÔÙÈο, Ì ¯ÚÒÌ·Ù·
§Ô‡ÚÈ). T· ·ÏÈ¿ ÎÈÓÂ˙Èο ¯·ÏÈ¿ ¿ÏÈ ¤ÓÙÔÓ·, Û¯¤‰È· ÁˆÌÂÙÚÈο Î·È Û˘¯Ó¿
ʤÚÔ˘Ó ÔÓÔ̷ۛ˜ ‰˘Ó·ÛÙÂÈÒÓ Î·Ù¿ Ì ı¤Ì·Ù· ·fi ÙËÓ ÂÚÛÈ΋ ÈÛÙÔÚ›·.
ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ ‰Ô˘Ï‡ÙËηÓ. T· ¯·ÏÈ¿ °Î·ÛοÈ, ¿ÏÏ˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÓÔ-
T· ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙ· ¯·ÏÈ¿ ηٷÛ΢¿˙Ô- Ì·‰È΋˜ Û˘ÓÔÌÔÛÔÓ‰›·˜, ‰È·ÙËÚÔ‡Ó
ÓÙ·È Û ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó˜ Û˘ÓÙ¯ӛ˜, Ù· Û˘Ì‚ÔÏÈΤ˜ ÌӋ̘ Ì ٷ Ô‰ÔÓوٿ
ÏÂÁfiÌÂÓ· ¯·ÏÈ¿ ÙˆÓ fiψÓ, ÛÙ· Û›- ÌÂÓÙ·ÁÈfiÓ Î·È Ù· Û¯ËÌ·ÙÔÔÈË̤ӷ à H αναβ ωση
ÙÈ·, ÔÈÎÔÙ¯ÓÈο Î·È ÛÙȘ ÓÔÌ·‰ÈΤ˜ ÌÔÙ›‚·. ¶·ÚfiÌÔÈ· Â›Ó·È Î·È Ù· K¿ÌÛ· της παραδοσια-
ÛÎËÓ¤˜ Ù· ÓÔÌ·‰Èο. Ù˘ ÔÌÒÓ˘Ì˘ Ê˘Ï‹˜. κ ς ταπητουρ-
EÂȉ‹ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ Â›Ó·È OÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÚÔ·Ó·ÊÂÚfiÌÂÓ˜ ÔÌÔ- γ ας, με τη στ -
ÔÏÏ¿, ÛÙÔ Î›ÌÂÓÔ ·˘Ùfi ı· Á›ÓÂÈ ÌÈ· ÛÔÓ‰›Â˜ Ê˘ÏÒÓ ‰Ô˘ÏÂ‡Ô˘Ó Î·È Ù· ριξη δυτικ ν
·Ó·ÊÔÚ¿ ÛÙȘ ÈÔ ÁÓˆÛÙ¤˜ ÔÓÔ̷ۛ˜ °Î·Ì¤ (ÛÙÚˆÛ›‰È ÛÙËÓ ÙÔÈ΋ ‰È¿ÏÂ- οργανισμ ν,
ÚÔ¤Ï¢Û˘, ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÏÂÙÔÌÂ- ÎÙÔ), ηÈÓÔ‡ÚÁÈ·˜ ·ÈÛıËÙÈ΋˜ ÁÈ· ÙË δωσε δουλει
ÚÂȷο Î·È Ù· ȉȷ›ÙÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ- ¢‡ÛË, ·ÏÈ¿ ÓÔÌ·‰È΋ ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ÛÙËÓ στους Θιβετια-
ο ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ·Ó¿ ÎÚ¿ÙÔ˜. AÓ·ÙÔÏ‹. X·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi ·¯‡ νο ς πρ σφυγες
¤ÏÔ˜, ÛÊȯÙÔ‰Â̤ÓË ÂÚÁ·Û›· Î·È ·fi που κατ φυγαν
¶ÂÚÛÈÎfi ¯·Ï› ÙÔ 1980 Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ¤ÁÈÓ·Ó Ô- στο Nεπ λ μετ
χ ·Á·ËÙ¿ ÏfiÁˆ Ù˘ ÌÈÓÈÌ·ÏÈÛÙÈ΋˜ την κινεζικ ει-
H ¶ÂÚÛ›· Ô˘ ·fi ÙÔ 1935 Â› ‰˘Ó·- ÙÔ˘˜ ‰ÔÌ‹˜ Î·È ÙˆÓ Ó·˝‚ ÌÔÙ›‚ˆÓ. σβολ στο Θιβ τ
ÛÙ›·˜ ¶·¯Ï‚› ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ۠T· K›ÚÌ·Ó Â›Ó·È Ôχ ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ¿ το 1950.
8 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

9. H Eπαρχ α Φαρς, Iρ ν: H Mπα-
ναφσ και η ν φη της δουλε -
ουν σε οριζ ντιο αργαλει .
Õ Eσωτερικ νομαδικ ς
σκην ς της φυλ ς Γκα-
σγκ ι ξω απ την π λη
Σιρ ζ στο Iρ ν.
Õ Περιοχ Kομ,
Iρ ν. Πριν τα χαλι
διοχετευτο ν στην
αγορ , πλ νονται
για τελευτα α φορ
και απλ νονται να
στεγν σουν στον
λιο, π ντα απ
την π σω πλευρ
για να μην αλλοιω-
θο ν τα χρ ματα.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 9

10. Õ Λαχ ρη, Πα-
κιστ ν: Tο κ -
ψιμο του π λους
με ειδικ ψαλ -
δια απαιτε ιδι-
α τερη δεξι τητα
και εκτελε ται
απ πεπειραμ -
νους τεχν τες.
à Περιοχ Πεσ -
βαρ, Πακιστ ν:
Mετ την φανση
τα χαλι πλ νο-
νται σε ειδικ
διαμορφωμ νους
χ ρους και σε
διαδοχικ στ δια
για να φ γουν οι
περιττ ς νες και
για να αποκτ -
σουν την επιθυ-
μητ απ χρωση.
¯·ÏÈ¿, ÁÈ· ÚÔÌ·ÓÙÈο ÁÔ‡ÛÙ·, ÂÓÒ Ù· ·fi ÔÈÔÙÈο ‰È·ÊÔÚÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Û ÓÙ·È ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎfiÙÂÚË Â·Ú¯›· Ù˘ Â›Ó·È ·fiÁÔÓÔÈ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ, ÙˆÓ
AÊÛ¿Ú Ô˘ ‰Ô˘Ï‡ÔÓÙ·È ·fi ËÌÈÓÔÌ¿- ÈÔ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹. ¯ÒÚ·˜ ·fi ÚfiÛÊ˘Á˜ ‰È·ÊfiÚˆÓ ÂıÓÔ- OÁÔ‡˙ˆÓ TÔ‡ÚÎˆÓ Î·È ÙˆÓ OıˆÌ·-
‰Â˜ Â›Ó·È ÁˆÌÂÙÚÈο. T· IÛÊ·¯¿Ó, ‰Ô˘Ï‡ÔÓÙ·È ÛÙËÓ Ù‹ÙˆÓ ·fi ÙÔ ÁÂÈÙÔÓÈÎfi AÊÁ·ÓÈÛÙ¿Ó. ÓÒÓ. X·ÏÈ¿ M·ÌÂÏÔ‡ÎÈη, 11Ô˜ – 16Ô˜
T· BÂÚ·Ì›Ó Ì ٷ ηÏÂȉÔÛÎÔÈο ÙÔ˘˜ ˆÚ·ÈfiÙÂÚË fiÏË Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜, ÔÈÔÙÈ- H fiÏË K·ÛÌ¿Ú ‰Ô˘Ï‡ÂÈ ÌÂÁ¿Ï· Û ·È. ‰Ô˘ÏÂ̤ӷ ΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ A›Á˘ÙÔ,
Û¯¤‰È· Â›Ó·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋˜ ÔÈfiÙËÙ·˜. ο Î·È fiÌÔÚÊ·, ÂÚ›Ù¯ӷ ‰Ô˘ÏÂ̤ӷ ̤ÁÂıÔ˜ ¯·ÏÈ¿, Ì ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ¿ Û¯¤- ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ TÔ˘ÚΛ·, ·Ú·Ì·ÌÂÏÔ‡-
T· K·Ï·ÚÓÙ¿˜ Â›Ó·È ÁˆÌÂÙÚÈÎÔ‡ Ù‡- Ì ̷ÏÏ› Î·È ÌÂÙ¿ÍÈ. ‰È· Î·È ı¤Ì·Ù· ÈÛÙÔÚÈο. ÎÈη (KˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË – ¶ÚÔ‡Û·),
Ô˘ Ì ¤ÓÙÔÓ· ¯ÚÒÌ·Ù·. N·˝Ó, fiÓÔÌ· ÁÓˆÛÙfi ÁÈ· ÙȘ ÔÈΛϘ T¤ÏÔ˜ Ù· ¯·ÏÈ¿ MÔ˘ÓÙ Â›Ó·È ÏÂÙÔ- ™ÂÏÙÛÔ‡ÎÈη (11Ô˜ – 13Ô˜ ·È.), OıˆÌ·-
T· ÊËÌÈṲ̂ӷ ºÂÚ·¯¿Ó Î·È ™·ÚԇΠÔÈfiÙËÙ˜. ™ÙËÓ ›‰È· ηÙËÁÔÚ›· ·Ó‹- ‰Ô˘ÏÂ̤ӷ Û ·ÛÙ¤Ï ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜. ÓÈο (13Ô˜ – 20fi˜ ·È.), TÚ·ÓÛ˘Ï‚·ÓÈο
¤·˘Û·Ó Ó· ˘Ê·›ÓÔÓÙ·È Î·È Â›Ó·È Û¿- ÎÔ˘Ó Î·È Ù· ¿ÚÈÛÙ· ¯·ÏÈ¿ ÙÔ˘ ۯ‰ȷ- ÚÔÛ¢¯ËÙ¿ÚÈ· (17Ô˜ – 18Ô˜ ·È.) ›ӷÈ
ÓÈ· ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿. ÛÙ‹ Î·È ·Ú·ÁˆÁÔ‡ Habibian Î·È ÙˆÓ TÔ˘ÚΛ· Ë ÏÔ‡ÛÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘.
T· °ÎÔ˘Ì Â›Ó·È ‰Ô˘ÏÂ̤ӷ Ì ʛÓÔ ·ÔÁfiÓˆÓ ÙÔ˘. T· Û‡Á¯ÚÔÓ· ÙÔ˘ÚÎÈο ¯·ÏÈ¿ ‰Ô˘-
Ì·ÏÏ›, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÂÍ·ÈÚÂÙÈÎfi ÌÂÙ¿ÍÈ °È·˙ÓÙ, ¯·ÏÈ¿ ÌÂÁ¿Ï· ÛÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜, TÔ ¯·Ï› Ù˘ AÓ·ÙÔÏ›·˜ ÂÍÂÏ›¯ıËΠÎÈ Ï‡ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ ÔÈÎÔÙ¯ӛ˜ ηÈ
Î·È ıˆÚÔ‡ÔÓÙ·È Ù· ηχÙÂÚ· ÌÂٷ͈- Ì ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÌÂÓÙ·ÁÈfiÓ Î·È ÁÈÚÏ¿ÓÙ˜. ·˘Ùfi ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙÔ ÂÚÛÈÎfi, ‚ÈÒ- ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÛÙÔ˘˜ ÓÔÌ·‰ÈÎÔ‡˜ ηٷ˘ÏÈ-
Ù¿ ÙÔ˘ IÚ¿Ó. T· KÔÚ·Û¿Ó Î·È MÂÏÔ‡Ù˜ Ì ÛÎÔ‡Ú· ÓÔÓÙ·˜ Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÈÚÚÔ¤˜, η- ÛÌÔ‡˜. E›Ó·È ÁˆÌÂÙÚÈο ηٿÏÔÈ·
T· KÂÛ¿Ó, ™Ô˘ÏÙ·Ó·Ì¿ÓÙ, ‹ AÚ¿Î ¯ÚÒÌ·Ù· Î·È ÏÂÙ‹ ÂÚÁ·Û›· ˘Ê·›ÓÔ- ıÒ˜ Ë ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ Ù˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈ΋˜ ·Ú¿‰ÔÛ˘, ·ÏÏ¿
10 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

11. Õ Tο χαλ Ardebil,
δουλεμ νο στην Περσ α
τον 16ο αι. επ δυνα-
στε ας Σαφαβιδ ν, ε -
ναι να απ τα ωραι τε-
ρα και μεγαλ τερα χα-
λι που χουν διασωθε
σε ριστη κατ σταση.
Σ μερα εκτ θεται στο
μουσε ο Victoria &
Albert του Λονδ νου.
P M γεθος και ασ -
γκριτη αισθητικ συ-
ν βαλαν στο να ονο-
μαστε αυτοκρατορικ
το εικονιζ μενο χαλ
16ου αι. απ την π -
λη Kασ ν της Περ-
σ ας. Σ μερα κοσμε
το Oesterreichisches
Museum fuer
Angewandte Kunst.
Î·È ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·ÛÙ¿, Ù¯ÓÔÙÚÔ›· Î·È ·È- ÓÙ ›‰Ú˘Û ٷ ÚÒÙ· ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· Ô˘ °ÂÓÙÛ› MÂÓÙ›Ú – ¢Ô˘ÏÂ̤ӷ ·fi ËÌÈ- KfiÓ˘· – TÔ ÁÓˆÛÙfi IÎfiÓÈÔ, Ô˘ Û‹-
ÛıËÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ OıˆÌ·ÓÒÓ Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙËÓ OıˆÌ·ÓÈ΋ ÓÔÌ¿‰Â˜ Î·È ¯ˆÚÈÎÔ‡˜ Ù˘ ¢˘ÙÈ΋˜ ÌÂÚ· ·Ú¿ÁÂÈ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ ·ÚÈıÌfi
·ÓÙ¤ÁÚ·„·Ó Ù· Û¯¤‰È· Ù˘ ÂÚÛÈ΋˜ TÚ¿Â˙·. T· Û¯¤‰È· Â›Ó·È ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·- AÓ·ÙÔÏ›·˜, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÌÈÎÚ¿ Û ̤ÁÂıÔ˜ ¯·ÏÈÒÓ. T· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Â›Ó·È ÂÌÔÚÈ-
Û·Ê·‚ȉÈ΋˜ ¯Ú˘Û‹˜ ÂÔ¯‹˜. ÛÙ¿ Î·È Ù· ˘ÏÈο, ›Ù ̷ÏÏ› ›Ù ÌÂÙ¿ÍÈ, ÁˆÌÂÙÚÈο ηϋ˜ Ù¯ÓÈ΋˜, ÔÈÎÔÓÔÌÈ- ο Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈο. OÏ· Ù· Û¯¤‰È· ›-
Y¿Ú¯Ô˘Ó ÊËÌÈṲ̂Ó˜ ηÙËÁÔڛ˜ Â›Ó·È ¿ÚÈÛÙ˘ ÔÈfiÙËÙ·˜. K˘Ú›ˆ˜ Ù· ÌÂ- ο Û ¯ÚÒÌ·Ù· ÎfiÎÎÈÓ·, ÌÏÂ Î·È ÌÂ˙. Ó·È ÁˆÌÂÙÚÈο Û ·ÛÙ¤Ï ¯ÚÒÌ·Ù·.
¯·ÏÈÒÓ Ô˘ ϤÔÓ ‰ÂÓ ‰Ô˘Ï‡ÔÓÙ·È, ٷ͈ٿ Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· ‰Ô˘Ï‡Ô- KԇϷ – AÚÎÂÙ¿ ηϿ ¯·ÏÈ¿ Û Â- K·˚˙¤ÚÈ – H K·ÈÛ·Ú›·, fiÏË ÛÙËÓ
fiˆ˜ .¯. Ù· O˘Û¿Î, MÔ‡ÚÛ·, KÔ˘Ì ÓÙ·È ·ÓfiıÂ˘Ù· Ì ÙȘ ·ÏȤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÚÈÔÚÈṲ̂ÓË ·Ú·ÁˆÁ‹, ÔÏÏ¿ ÚÔÛ¢- KÂÓÙÚÈ΋ TÔ˘ÚΛ·, ‰Ô˘Ï‡ÂÈ Û‹ÌÂÚ·
K·› Î.Ï., Ô˘ ÌÔÚ› ηÓ›˜ Ó· Ù· Î·È Ë ·Í›· ÙÔ˘ ÙÂÙÚ·ÁˆÓÈÎÔ‡ ̤ÙÚÔ˘ ¯ËÙ¿ÚÈ· Î·È ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ÏÔ˘ÏÔ˘‰È·- Ï›Á· ¯·ÏÈ¿, ηıÒ˜ Î·È ÌÂٷ͈ٿ ·ÓÙ›-
ı·˘Ì¿ÛÂÈ ÌfiÓÔ Û ÌÔ˘ÛÂȷΤ˜ Û˘ÏÏÔ- Û˘Ó·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È ¤ˆ˜ Û‹ÌÂÚ· ·ÎfiÌË, ÙËÓ ÛÙÒÓ ÂÚÛÈÎÒÓ Û¯Â‰›ˆÓ. ÁÚ·Ê· ÙˆÓ X¤ÚÂÎÂ. E›Û˘, ÌÈÎÚ¿ ÚÔ-
Á¤˜. E‰Ò ı· Á›ÓÂÈ ·Ó·ÊÔÚ¿ ÌfiÓÔ ÛÙ· ·Í›· ÙÔ˘ ¯Ú˘ÛÔ‡. £ÂˆÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ηχ- MÈÏ¿˜ – ¶·ÏÈfi Î·È Û‡Á¯ÚÔÓÔ Î·Ù·- Û¢¯ËÙ¿ÚÈ·, Ì ›Ó˜ ÌÂÚÛÂÚÈ˙¤, Ô˘
ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘- ÙÂÚ· ÌÂٷ͈ٿ fiÏ˘ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜. Û΢·ÛÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ, ‰Ô˘Ï‡ÂÈ ÔÏÏ¿ ÚÔÛʤÚÔÓÙ·È Û˘¯Ó¿ ˆ˜ ÌÂٷ͈ٿ ÛÂ
ıÔ‡Ó Î·È Û‹ÌÂÚ· Ó· ˘Ê·›ÓÔÓÙ·È. T۷ӷηϤ (¢·Ú‰·Ó¤ÏÏÈ·) – °ÂˆÌÂ- ÚÔÛ¢¯ËÙ¿ÚÈ·, Û˘¯Ó¿ Ì ‰‡Ô ÎfiÁ¯Â˜ ·‰·Â›˜ ÙÔ˘Ú›ÛÙ˜.
™ÙË ¢˘ÙÈ΋ TÔ˘ÚΛ· ·Ó‹ÎÔ˘Ó Ù· ¯·- ÙÚÈο ¯·ÏÈ¿ Ì ‰‡Ô Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÏ˘Áˆ- Î·È ÛÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÙÔ˘. °È¿¯È·ÏÈ – MÈÎÚ¿ Û ̤ÁÂıÔ˜, ‰Ô˘ÏÂ-
ÏÈ¿ X¤ÚÂÎ Ù˘ ÔÌÒÓ˘Ì˘ ΈÌfiÔÏ˘. ÓÈο ÌÂÓÙ·ÁÈfiÓ, Û ¯ÚÒÌ·Ù· ·ÛÙ¤Ï NÙfiÛÂÏÌ·ÏÙÈ – Afi Ù· ÈÔ ÁÓˆÛÙ¿ ̤ӷ Ì ¿ÚÈÛÙ· ˘ÏÈο Î·È Û ÁˆÌÂÙÚÈ-
TÔ 1884 Ô ™Ô˘ÏÙ¿ÓÔ˜ AÌÓÙÔ˘ÏÌÂÛÙ˙›- Î·È Î·Ï‹ ÔÈfiÙËÙ·. ÙÔ˘ÚÎÈο ¯·ÏÈ¿ ̤Û˘ ηÙËÁÔÚ›·˜. ο Û¯¤‰È·.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 11

12. H Παλαι περσικ χαλ
X ριζ με ωραι τατους
παστ λ χρωματισμο ς
και να χαρακτηριστικ
μεγ λο μενταγι ν στο
κ ντρο.
à Xαλ Kασ ν,
ολομ ταξο, με θ μα
«δ ντρα και π -
πιες», 18ος αι. H
π λη Kασ ν υπ ρ-
ξε παλαι τερα ση-
μαντικ κ ντρο με-
ταξωτ ν χαλι ν
στην Περσ α.
M·Ï¿ÙÁÈ· – ¶fiÏË Ì ÎÔ˘Ú‰ÈÎfi ÏË- ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. T· ·Ï·ÈfiÙÂÚ· ¯·ÏÈ¿ ÙÔ˘ Ù· ÈÔ fiÌÔÚÊ· Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜: K¿˙·Î, ÓÙÔ˘Û·Ó, Û ·˘Ù¿ ¤ı·ÈÓ·Ó. T· ¯·ÏÈ¿
ı˘ÛÌfi, ·Ú¿ÁÂÈ ¯·ÏÈ¿ Ì Ôχ ηϿ 17Ô˘ ·È. ‰È·Ûˆı¤ÓÙ· Û ÌÔ˘ÛÂȷΤ˜ EÚ‚¿Ó, ™ÈÚ‚¿Ó, KÔ‡Ì·, NÙ·ÁÎÂÛÙ¿Ó, TÔ‡ÚÎÔÌ·Ó ÎÔÛÌÔ‡ÓÙ·È ·fi Ù· Â·Ó·-
Ì·ÏÏÈ¿. °ÂˆÌÂÙÚÈο, ¤ÓÙÔÓ· Û¯¤‰È· Û˘ÏÏÔÁ¤˜, ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È ˆ˜ ‰Ô˘ÏÂÈ¿ §¤ÛÁÎÈ, K·Ú·Ì¿¯, M·ÎÔ‡ Ï·Ì‚·ÓfiÌÂÓ· Û¯¤‰È· ÛÙÔ ÎÂÓÙÚÈÎfi
Î·È ˙ÂÛÙ¿ ¯ÚÒÌ·Ù·. ÙˆÓ AÚÌÂÓ›ˆÓ, Ï·fi˜ ͯˆÚÈÛÙfi˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÙÌ‹Ì· Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È °ÎÔ˘Ï, η-
X·ÏÈ¿ ÙˆÓ A˙¤ÚˆÓ – ™ÙË ‚ÔÚÂÈÔ -·Ó·- ÙȘ ÂȉfiÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ Ù·- KÂÓÙÚÈ΋ AÛ›· ıÒ˜ Î·È ·fi ı·˘Ì¿ÛÈ· ‰Ô˘ÏÂ̤Ó˜
ÙÔÏÈ΋ TÔ˘ÚΛ· ÔÈ A˙¤ÚÔÈ Î·Ù·Û΢¿- ËÙÔ˘ÚÁÈ΋˜. ™Â ÔÏÏ¿ ·fi ·˘Ù¿ ‰È·- ÌÔÚÓÙÔ‡Ú˜. T· °ÎÔ˘Ï ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔ
˙Ô˘Ó ¯ÔÓ‰Ú¿ ¯·ÏÈ¿ Ì ·¯‡ ¤ÏÔ˜ Î·È ÎÚ›ÓÔ˘Ì ۯËÌ·ÙÔÔÈË̤ӷ ÂÚ›ÂÚÁ· T· ¯·ÏÈ¿ ·˘Ù¿ Â›Ó·È ÔÈ ·˘ıÂÓÙÈΤ˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÁÓÒÚÈÛÌ· Ù˘ οıÂ
ÌÂÁ¿Ï· ¤ÓÙÔÓ· Û¯¤‰È·, Ì ÔÈÔÙÈÎfi ÌÔÙ›‚· ˙ÒˆÓ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ˆ˜ MÔ˘¯¿Ú˜, Ù· ¯·ÏÈ¿ TÔ‡ÚÎÔÌ·Ó ¿- ͯˆÚÈÛÙ‹˜ Ê˘Ï‹˜, ÙÔ ÂڷωÈÎfi ÙÔ˘˜
Ì·ÏÏ› ·fi Úfi‚·Ù· Ô˘ ÂÎÙÚ¤ÊÔ˘Ó ÔÈ ‰Ú¿ÎÔÈ, ηıÒ˜ Û ÓÙ· ÛÙȘ ·Ô¯ÚÒ- ۇ̂ÔÏÔ.
›‰ÈÔÈ. ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜ Ï·- ÛÂȘ ÙÔ˘ ÎfiÎÎÈÓÔ˘. ™‹ÌÂÚ·, Ô ÙÚfiÔ˜ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ
K·Ú˜ – OÈÎÔÓÔÌÈο Î·È ¯·ÌËÏ‹˜ Û˘-
Ó‹ıˆ˜ ÔÈfiÙËÙ·˜ ¯·ÏÈ¿, Ì ÁˆÌÂÙÚÈ-
ÙÚ›˜ Ô ‰Ú¿ÎÔ˜
Ù˘·ÙÈ˙fiÙ·Ó ÌÂ ÙË
OÈ Î˘ÚÈfiÙÂÚ˜ H ÂÚÈÔ¯‹ ‹Ù·Ó Ï›-
ÎÓÔ ÙˆÓ TÔ˘ÚÎÔÙ·-
TÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ ¤¯ÂÈ ‰È·ÊÔÚÔÔÈËı›
ÌÈ· Î·È ¤¯ÂÈ ÚÔËÁËı› Ë ‚›·ÈË ·ÔÓÔ-
ο ¤ÓÙÔÓ· Û¯¤‰È· Î·È ·ÛÙ¤Ï ¯ÚÒÌ·- ÌÂÙÂÓÛ¿ÚΈÛË ¯ÒÚ˜ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ Ù·ÚÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ, Ì·‰ÔÔ›ËÛË ÙˆÓ Ê˘ÏÒÓ ·˘ÙÒÓ ·fi ÙÔ
Ù·. ıÂÔًوÓ. ÙˆÓ OÁÔ‡˙ˆÓ Î·È ÛÔ‚ÈÂÙÈÎfi ηıÂÛÙÒ˜ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
T· ¯·ÏÈ¿ ÙˆÓ °ÈÔ˘ÚÔ‡Î Î·È ÙˆÓ KÔ‡Ú- AÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔÓ Ô˘ ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó ÙˆÓ KÈÚÁÈ˙›ˆÓ. KÔÈ- 20Ô‡ ·È. ¶ÚÔ˜ ¯¿ÚÈÓ fï˜ Ù˘ ÌÔÓ·‰È-
‰ˆÓ ÓÔÌ¿‰ˆÓ ÛÙËÓ AÓ·ÙÔÏÈ΋ TÔ˘Ú-
Λ· ˘Ê·›ÓÔÓÙ·È Ì ¯ÔÓ‰ÚÔ‡˜ ÎfiÌ‚Ô˘˜,
18Ô ·È. ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó
Ù· Û¯¤‰È· Î·È ÌÂ-
ÙÔ ¯·Ï› Û ˘„ËÏ‹ ӈӛ˜ ÓÔÌ·‰ÈΤ˜
Ô˘ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢-
΋˜ Î·È ÙfiÛÔ È‰È·›ÙÂÚ˘ ·Ú¿‰ÔÛ‹˜
ÙÔ˘˜ ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ٷ ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ
¤ÓÙÔÓ· ¯ÚÒÌ·Ù·, ÂӉȷʤÚÔÓÙ· Û¯¤- Ù·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ٤¯ÓË Û·Ó ÙÔÓ 10Ô–11Ô ·È. TÂÎΤ, ™·Ú‡Î, EÚÛ·Ú›, ™·ÏfiÚ, °ÈfiÌÔ˘Ù,
‰È· Î·È ÔÈÔÙÈÎfi ÙÔÈÎfi Ì·ÏÏ›. EÏ¿¯È- ·ÓıÈο ÌÔÙ›‚·. TÔ ÂÍ AÓ·ÙÔÏÒÓ ÚÔ˜ AÚ·Ì·¯ÙÛ›, MÂÛ›Ú, Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›-
ÛÙË ·Ú·ÁˆÁ‹. 19Ô ·È. ÍÂÎÈÓÔ‡Ó ¢˘ÛÌ¿˜. OÈ ÂÚÈÛ- ˙Ô˘Ó ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛËÌÂÚÈÓ¤˜
Ù· ÁˆÌÂÙÚÈο ÌÔÙ›‚· Î·È Ù· ÌÂÁ¿Ï· ÛfiÙÂÚÔÈ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙÔ TÔ˘ÚÎÂ- ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›Â˜, Û˘Ó‰Â‰Â̤Ó˜ Ì ÙËÓ
K·‡Î·ÛÔ˜ ÌÂÓÙ·ÁÈfiÓ Ô˘ Û‹ÌÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó ÛÙ¿Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó ¤ˆ˜ ÙË Ù·˘ÙfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜.
Ù· η˘Î·ÛÈ·Ó¿ ¯·ÏÈ¿. MÈÎÚ¿ AÛ›· (™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ, OıˆÌ·ÓÔ›,
Afi Ôχ ·Ï·È¤˜ ÂÔ¯¤˜, Û‡Ìʈӷ H Û‡Á¯ÚÔÓË ·Ú·ÁˆÁ‹ ÛÙÔÓ K·‡Î·- °ÈÔ˘ÚÔ‡ÎÔÈ). IÓ‰›·, ¶·ÎÈÛÙ¿Ó, AÊÁ·ÓÈÛÙ¿Ó
Ì ÙȘ ÚfiÛÊ·Ù˜ ÌÂϤÙ˜, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÛÔ Â›Ó·È ÂÏ¿¯ÈÛÙË. °È’ ·˘Ùfi Î·È ı· ·Ó·- OÈ Ê˘Ï¤˜ ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó Âȉ¤ÍÈÔÈ ˘Ê·-
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÔÏ˘Ù¿Ú·¯Ô˘ ¯ÒÚÔ˘ ‡Ê·È- ʤÚÔ˘Ì ÌfiÓÔ Ù· ÈÔ ÁÓˆÛÙ¿ ÔÓfiÌ·- ÓÙ¤˜, ηıÒ˜ Ù· ˘Ê·ÓÙ¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ™ÙÔ ‚fiÚÂÈÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ IÓ‰›·˜, ÏfiÁˆ
Ó·Ó ¯·ÏÈ¿ ÂÍ·ÈÚÂÙÈο. H ÂÚÈÔ¯‹ ıˆ- Ù·, Ô˘ ›Ûˆ˜ ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ Û˘ÏϤÎÙ˜ ÙÔ ‚ÈÔ˜ ÙÔ˘˜, ÙÔ ÛÈÙÈÎfi ÙÔ˘˜, ̤۷ ÙˆÓ „˘¯ÚÒÓ ÎÏÈÌ·ÙÔÏÔÁÈÎÒÓ Û˘ÓıË-
ÚÂ›Ù·È Î·È Ì›· ·fi ÙȘ ÎÔÈÙ›‰Â˜ Ù˘ Ù·- Î·È ÂÚ·ÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Î·È ÛÙȘ ÛÎËÓ¤˜ Û’ ·˘Ù¿ Â¿Óˆ ÁÂÓÓÈfi- ÎÒÓ Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÎÈ΋ ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ,
12 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

13. P Παλαι το ρκικο
χαλ Λαντ κ.
H Xαλ προσευ-
χ ς απ το Mι-
λ ς της Tουρ-
κ ας, αρχ ς
20ο αι. Tην
ρα της προ-
σευχ ς, η κ γχη
και ο πιστ ς,
προσανατολ ζο-
νται προς τη
M κκα.
Õ Kουρδικ χα-
λ Σ νε, 19ος
αι. Eπικρατε το
μοτ βο «χερ τι»,
εν στο κ ντρο
δεσπ ζει να
κλιμακωτ ,
ρομβοειδ ς με-
νταγι ν. Tα χα-
λι Σ νε, συν -
θως περ τεχνα,
απαιτο ν υπο-
μον και λεπτ
εργασ α.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 13

14. H Παλαι αρμενικ χαλ με ασυν θι-
στο θ μα επηρεασμ νο απ την Kιργι-
ζ α Στ πα. Στην αριστερ πλευρ ανα-
γρ φεται η ημερομην α κατασκευ ς
με αρμενικ και αραβικ ψηφ α.
·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË ÙˆÓ Á›- ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ 1950 ¤ˆ˜ Û‹ÌÂÚ· η٤-
ÙÔÓˆÓ ¯ˆÚÒÓ. ÎÙËÛ·Ó ÙË ‰˘ÙÈ΋ ·ÁÔÚ¿ ˆ˜ ÈÔ ÔÈÎÔ-
H ¯Ú˘Û‹ ÂÔ¯‹ Ù˘ Ù·˘Ù›˙ÂÙ·È Ì ÓÔÌÈο ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙ· ¯·ÏÈ¿.
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ MÔ‡- ™‹ÌÂÚ·, Î·È Ì ÙË ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Û˘Ì-
ÁÎ·Ï (·fiÁÔÓÔÈ ÙˆÓ MÔÁÁfiÏˆÓ Î·Ù·- ‚ÔÏ‹ ÙˆÓ AÊÁ·ÓÒÓ ÚÔÛʇÁˆÓ, ÙÔ
ÎÙËÙÒÓ Î·È ·Ó·‰ÈÔÚÁ·ÓˆÙÒÓ Ù˘ Â- ¶·ÎÈÛÙ¿Ó ·Ó·Ù‡ÛÛÂÈ ÌÈ· ‰˘Ó·ÌÈ΋
ÚÈÔ¯‹˜) ÙÔ˘ 16Ô˘ Î·È 17Ô˘ ·ÈÒÓ·. TfiÙ ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯·ÏÈÒÓ Ô˘ ‰Ô˘Ï‡ÔÓÙ·È
˘Ê¿ÓıËÎ·Ó ı·˘Ì¿ÛÈ· ¯·ÏÈ¿ ÏÔ˘ÏÔ˘- ΢ڛˆ˜ ÛÂ Û˘ÓÙ¯ӛ˜ Î·È ÔÈÎÔÙ¯ӛ˜
‰È·ÛÙ‹˜ ¤ÎÊÚ·Û˘, Ô˘ ÚÔ‹Ïı·Ó ·fi Î·È Ô˘ ·Ó··Ú¿ÁÔ˘Ó ¯·ÏÈ¿ ‰È·ÊfiÚˆÓ
ÙÔÓ ‰·ÓÂÈÛÌfi Ù˘ ÂÚÛÈ΋˜ Ù¯ÓÈ΋˜ ÔÈÔÙ‹ÙˆÓ Î·È Û¯Â‰›ˆÓ, ·ÓÙ›ÁÚ·Ê·
Î·È Ù˘ ·ÈÛıËÙÈ΋˜ Ô˘ ÔÈ MÔÁÁfiÏÔÈ ÁÓˆÛÙÒÓ ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÒÓ ¯·ÏÈÒÓ Û˘-
ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó ·fi ÙȘ Ì·ÎÚÈÓ¤˜ ÙÔ˘˜ ·- ¯Ó¿ Î·È Ì ÙÔÈο Ì·ÏÏÈ¿.
ÙÚ›‰Â˜. T· Û¯¤‰È· Î·È Ù· ¯ÚÒÌ·Ù· ·˘Ù‹˜ Ù˘
E› ·ÁÁÏÈ΋˜ ·ÔÈÎÈÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ Î·ÈÓÔ‡ÚÁÈ·˜ ‰Ô˘ÏÂÈ¿˜ Â›Ó·È ÚÔÛ·ÚÌÔ-
fiÏË AÁÎÚ· ÔÚÁ·ÓÒıËÎ·Ó Û˘ÓÙ¯ӛ˜ Ṳ̂ӷ ÛÙȘ ÂοÛÙÔÙ ‰˘ÙÈΤ˜ Ù¿ÛÂȘ
Ì ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ‰˘ÙÈÎÒÓ ÎÂÊ·Ï·›- ‰È·ÎfiÛÌËÛ˘ ‰›¯ˆ˜ Ó· ÍÂʇÁÔ˘Ó ·fi
ˆÓ, fiÔ˘ Î·È ‰Ô˘Ï‡ÙËÎ·Ó ¯·ÏÈ¿ ÂÍ·È- ÙÔÓ ·Ú·‰ÔÛÈ·Îfi ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙÔ ÙÚfiÔ
ÚÂÙÈο Û ÔÈfiÙËÙ· Î·È ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·. ‡Ê·ÓÛ˘ Î·È ‰È·Ù›ıÂÓÙ·È Û ÙÈ̤˜ ÈÔ
™‹ÌÂÚ·, Ë Û‡Á¯ÚÔÓË ‚ÈÔÙ¯ÓÈ΋ Ù·Ë- ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ·fi ·˘Ù¤˜ ÙˆÓ ·˘ıÂÓÙÈ-
ÙÔ˘ÚÁ›· ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È ıÂÙÈο, ΢ڛˆ˜ ÎÒÓ ÎÔÌÌ·ÙÈÒÓ.
·Ó·‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ·ÏÈ¿ Û¯¤‰È· Î·È ™ÙÔ AÊÁ·ÓÈÛÙ¿Ó Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋
ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ÂÌ̤ÓÂÈ ÛÙËÓ ·˘ıÂÓÙÈ΋ ·Ú·‰ÔÛȷ΋
ÛÙȘ ÂÈÙ·Á¤˜ ‰˘ÙÈÎÒÓ ÂÙ·ÈÚÂÈÒÓ. ·Ú·ÁˆÁ‹ Ô˘ ʤÚÂÈ Ù· ȉȷ›ÙÂÚ· ¯·-
TÔ 1947 ÙÔ ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ IÓ‰ÈÒÓ Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ ¯ÒÚ·˜. K·ıÒ˜ Ë Â-
·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙÔ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎfi ·˘ÙfiÓÔ- ÚÈÔ¯‹ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· ‰˘ÛÚfiÛÈÙË Î·È
ÌÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ¶·ÎÈÛÙ¿Ó. ™‡ÓÙÔÌ· ÔÚ- ÔÚÂÈÓ‹, ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ Î·ÙÔ›-
Á·ÓÒıËΠÌÈ· ‰˘Ó·ÌÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÎˆÓ Ù˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÓÔÌ¿‰Â˜ ηÈ
H Xαλ της φυλ ς των Tουρκο- ¯·ÏÈÒÓ, ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÒÓ ËÌÈÓÔÌ¿‰Â˜ Ô˘ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ¤ˆ˜ Û‹ÌÂ-
μ νων Tεκ , οι οπο οι ταν ισχυ- ۯ‰›ˆÓ. Ú·, ·Ú¿ ÙȘ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜
ρ εθν τητα τον 19ο αι., με απο- T· Ì·ÏÏÈ¿ ‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜ ÂÈÛ·ÁfiÌÂÓ· ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘, ·ÙfiÊÈ· ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ-
τ λεσμα το χαρακτηριστικ ·fi ÙË N¤· ZËÏ·Ó‰›· Î·È ÙËÓ A˘- ΋ ‰ÂÍÈÔÙ¯ӛ· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ‡Ê·ÓÛË.
γκουλ τους να επικρατ σει ως ÛÙÚ·Ï›· Î·È Ë Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘˜ ÈÔ ·ÏÔ- TÔ AÊÁ·ÓÈÛÙ¿Ó ÚÔÛʤÚÂÈ ÙȘ AÊÁ·-
μοτ βο στα χαλι της Kεντρικ ς ÔÈË̤ÓË, Ë ‡Ê·ÓÛË ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚË. E‡- ÓÈΤ˜ MÔ˘¯¿Ú˜, ÎfiÎÎÈÓ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜,
Aσ ας που ε ναι γνωστ ως ¯ÚËÛÙ˜, ÂÏ·ÊÚ¤˜, ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ÔÈ ·- ÈÔ ¯ÔÓ‰Ú¤˜ ÛÙËÓ ÂÚÁ·Û›·, Ì ̷ÏÏ›
Mπουχ ρες. ÎÈÛÙ·ÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ MÔ˘¯¿Ú˜ ·fi ÙË ÈÔ ·‰Úfi. •Â¯ˆÚ›˙Ô˘Ó Ù· ÔÓfiÌ·Ù· M·-
14 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

15. Õ Aφγανικ χαλ
της φυλ ς Mπε-
λο τς με θ μα «το
δ νδρο της ζω ς»,
κατ λοιπο της πα-
λαι ς σαμανιστικ ς
τους θρησκε ας. Tο
δ ντρο της ζω ς
συμβολ ζει τη γονι-
μ τητα, τη γ νεση
της ζω ς και την
προσπ θεια του αν-
θρ που για πνευ-
ματικ εξ λιξη.
H Γεωμετρικ χαλ με
σχηματοποιημ νες
απεικον σεις φτιαγμ -
νο στο Aφγανιστ ν. P Kινεζικ χαλ
Mπ ο-τ ου, 19ου αι.
Kατασκευ στηκε στην
επαρχ α Σουιγι ν της
Aυτ νομης Περιοχ ς
της Eσωτερικ ς Mογ-
γολ ας με μοτ βα σα-
φ ς επηρεασμ να απ
την τοπικ παρ δοση.
Ô‡ÚÈ, NÙ·Ô˘Ï·ÓÙ·Ì¿ÓÙ, AÓÙ¯fiÈ, KÔ˘- ÔÈΛÏÏÔ˘Ó ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ÔÈfiÙËÙ·.
ÓÙÔ‡˙. ¶·Ú¿ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÙÔ ÎÈÓÂ˙ÈÎfi ¯·-
T· ¯·ÏÈ¿ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿ÓÈ ‹ K·ÚÁÎ¿È Â›Ó·È Ï› ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· ÙˆÓ «·Ó·ÙÔ-
Â›Û˘ ÁˆÌÂÙÚÈο Î·È Û˘¯Ó¿ Û Â·- Ï›ÙÈΈӻ, Ô‡Ù ÌÔÚÊÔÏÔÁÈο Ô‡Ù ¯ˆ-
Ó·Ï·Ì‚·ÓfiÌÂÓ· Û¯¤‰È·, Û·Ó MÔ˘¯¿- ÚÔÙ·ÍÈο, ˆÛÙfiÛÔ ÔÈ Á›ÙÔÓ˜ ÓÔÌ·‰È-
Ú˜, Û Á‹ÈÓ· Î·È Î·Ê¤ ¯ÚÒÌ·Ù·. ÎÔ› Ï·Ô› ‰·Ó›˙Ô˘Ó ÛÙÔ˘˜ KÈÓ¤˙Ô˘˜ ο-
T· AÊÁ·ÓÈο MÂÏÔ‡Ù˜ ‰Ô˘Ï‡ÔÓÙ·È ÔÈ· ÂÔ¯‹ ÙËÓ Ù¤¯ÓË Ù˘ ‡Ê·ÓÛ˘.
·fi ÙÔ˘˜ ÔÌÒÓ˘ÌÔ˘˜ ÓÔÌ¿‰Â˜ Â›Ó·È E› ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ MÈÁÎ (14Ô˜ ·È.) ÍÂΛÓË-
ÁˆÌÂÙÚÈο Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ‰ËÌÔÊÈÏ‹ Û·Ó, ˘fi ÙËÓ ·ÈÁ›‰· ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·Ùfi-
ÛÙËÓ EÏÏ¿‰·. ÚˆÓ Î·È ÁÈ· ÙË ‰È·ÎfiÛÌËÛË ÙˆÓ ·Ó·-
ÎÙfiÚˆÓ, Ó· ˘Ê·›ÓÔ˘Ó ¯·ÏÈ¿. AÎÔÏÔ‡-
K›Ó· ıËÛ·Ó Ù· ¯·ÏÈ¿ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ TÛÈÁÎ
(17Ô˜ ·È.) Î·È Û˘Ó¯›ÛÙËΠÌÈ· ·ÍÈfiÏÔ-
TÔ ‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ K›Ó·˜ ÔÓÔ- ÁË ·Ú·ÁˆÁ‹ (18Ô˜-19Ô˜ ·È.) ÛÙȘ fi-
Ì¿˙ÂÙ·È AÓ·ÙÔÏÈÎfi TÔ˘ÚÎÂÛÙ¿Ó, ÙÔ ÏÂȘ NÈÓÁÎ-™È·, ÛÙËÓ Â·Ú¯›· K·ÓÛÔ‡
ÛËÌÂÚÈÓfi ™ÈÓÁÎ – KÈ·ÓÁÎ, ¯ÒÚÔ˜ fiÔ˘ Î·È ÛÙËÓ M¿Ô–TfiÔ˘.
¤˙ËÛ·Ó ÔÏϤ˜ ÓÔÌ·‰ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ Î·È H Ù¯ÓÔÙÚÔ›· ÙˆÓ ÎÈÓÂ˙ÈÎÒÓ ¯·-
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÌÈ· ·ÏÈ¿ Î·È ÏÔ‡ÛÈ· ÏÈÒÓ ‰È¤ÊÂÚ ·fi ·˘Ù‹ ÙˆÓ ÈÛÏ·ÌÈÎÒÓ
·Ú·ÁˆÁ‹ ÛÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋. Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜. O ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ Ù˘, Ì·˙›
T· Û¯¤‰È¿ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ‰È·ÊÔÚÔÔÈË- Ì ÙȘ ıÚËÛΛ˜ ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘, ‰ËÌÈÔ‡Ú-
̤ӷ ·fi ÙËÓ ¤ˆ˜ ÙÒÚ· ÁÓˆÛÙ‹ ıÂÌ·- ÁËÛ·Ó ‰Èο ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚ÔÏÈο ‰È·ÎÔÛÌË-
ÙÔÏÔÁ›·. O ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ÁÂÈÙfiÓˆÓ ÙÈο ÛÙÔȯ›· Ô˘ Ù· ÂÓ·fiıÂÛ·Ó Î·È
KÈÓ¤˙ˆÓ ηıÒ˜ Î·È Ë ‚Ô˘‰ÈÛÙÈ΋ ıÚË- ÛÙ· ¯·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜.
ÛΛ· ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÌÔÚÊÒÛÂÈ ÌÈ· ‰È·ÊÔ- TÔ £È‚¤Ù, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ NÂ¿Ï Ì ٷ
ÚÂÙÈ΋ Ù¯ÓÔÙÚÔ›· Î·È ·ÈÛıËÙÈ΋. ıÈ‚ÂÙÈ·Ó¿ ÛÙÚ·Ùfi‰· ÚÔÛʇÁˆÓ,
¶·Ú·ÙËÚԇ̠ÔÏÏ¿ ÁˆÌÂÙÚÈο ÌÂ- ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÌÈ· ·Ú¿ÏÏËÏË ‰È·‰ÚÔÌ‹
ÓÙ·ÁÈfiÓ ‰·ÓÂÈṲ̂ӷ ·fi ÎÈÓÂ˙Èο Û‡Ì- ÚÔ˜ ·˘Ù‹ Ù˘ K›Ó·˜.
‚ÔÏ· ηıÒ˜ Î·È ‰¤ÓÙÚ· Ì ψÙÔ‡˜ (¯·-
ÏÈ¿ °È·ÚοÓÙ) Î·È ·ÁÎ˘ÏˆÙ¿ ÌÂÁ¿Ï·
°ÎÔ˘Ï (¯·ÏÈ¿ XÔÙ¿Ó).
H Û‡Á¯ÚÔÓË ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯·ÏÈÒÓ ÛÙÔ ™ËÌ›ˆÛË: TÔ ÊˆÙÔÁÚ·ÊÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙÔ˘ ÎÂÈ-
™ÈÓÁÎ-KÈ·ÓÁÎ ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È Û ÂÌÔÚÈÎÔ‡ ̤ÓÔ˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙÔ ·Ú¯Â›Ô Ù˘ Î.
Ù‡Ô˘ ηٷÛ΢¤˜, ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ΢- NÙfiÚ·˜ ¶¤Áη.
Ú›ˆ˜ ÂÚÛÈÎÒÓ Û¯Â‰›ˆÓ, Ô˘ Û˘¯Ó¿
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 15

16. Σχ δια
Õ Tσ ντα–τσου-
β λ, πως ονο-
μ ζεται στη δι -
λεκτο νομαδι-
κ ν φυλ ν της
Kεντρικ ς
Aσ ας. Xρησι-
μοποιε ται ως
σ κος για την
αποθ κευση
διαφ ρων αντι-
κειμ νων.
Tου ™ ¶⁄ƒ√À ¶ Œ°∫∞
Eμπ ρου χαλι ν, μ λους της Διεθνο ς Eπιτροπ ς του ICOC
P Tσινταμ νι, (International Conterence of Oriental Carpets)
σ μβολο του
Tαμερλ νου.
A ¶O ¶OY ¶POEPXONTAI Ù· ·ÈÓÈÁÌ·ÙÈο ۇ̂ÔÏ· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ
Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ Ù· ÔÔ›· Û ·Ú·ÏÏ·Á¤˜ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È
·Ó¿ ÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ Î·È ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È ·fi ÁÂÓÈ¿ Û ÁÂÓÈ¿;
°È· ÙÔÓ AÓ·ÙÔÏ›ÙË ˘Ê·ÓÙ‹ Ô Ì‡ıÔ˜, Ô ıÚ‡ÏÔ˜ Î·È Ë ·Ú¿‰ÔÛË
Â›Ó·È ·˘ÙÔ› Ô˘ ÙÔ˘ ÎÏËÚÔ‰ÔÙÔ‡Ó Î·È ÙÔ˘ ÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ
Û˘Ì‚fiψÓ. OÈÎÔÁÂÓÂȷο ÂÓÓÔȷο ۇ̂ÔÏ·, Ê˘ÏÂÙÈο ÔÈÎfiÛË-
Ì·, ıÚËÛ΢ÙÈο ÛËÌ·›ÓÔÓÙ· Î·È ‰ÔÍ·ÛÙÈο ÛÙÔȯ›· Ô˘ ı·
ÚÔÛ‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙÔ ¯·Ï› ‹ ÛÙÔÓ È‰ÈÔÎÙ‹ÙË ÙÔ˘ ηϋ Ù‡¯Ë, ˘Á›·,
ÏÔ‡ÙÔ Î·È Ì·ÎÚÔË̤Ú¢ÛË, ÂÓÛ΋ÙÔ˘Ó ·Û˘Ó›‰ËÙ· ÛÙËÓ Ϥ-
ÍË – ÏÔ΋ Ù˘ ‡Ê·ÓÛ˘ ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡.
H Ê·ÈÓÔÌÂÓÔÏÔÁÈ΋ ·˘Ù‹ ÂÍ‹ÁËÛË Ì ÙËÓ ·Ó·Ï˘ÙÈ΋ Î·È ÔÚ-
ıÔÏÔÁÈ΋ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË Ê·›ÓÂÙ·È ˆ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ‹ ÁÈ· ÙÔ˘˜
‰˘ÙÈÎÔ‡˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜. OÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ·Û¿˙ÔÓÙ·È ÙËÓ
ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋ ÂÍ‹ÁËÛË ÙˆÓ ÛËÌ·ÈÓfiÓÙˆÓ, ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· ·ÓÈ-
¯Ó‡ÛÔ˘Ó ÙË ‚·ı‡ÙÂÚË Ù·˘ÙfiÙËÙ· ÙˆÓ Û˘Ì‚fiÏˆÓ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·
Ù˘ ÂıÓÔÏÔÁ›·˜ – Ï·ÔÁÚ·Ê›·˜. AÚ¯ÂÙ˘Èο ÌÔÙ›‚·, ÚÔÛÌ›ÍÂȘ
ÂıÓÔًوÓ, ÌÂÙ·ÎÈÓ‹ÛÂȘ Ê˘ÏÒÓ, ıÚËÛΛ˜ Î·È Ï·˚Τ˜ ·Ú·‰fi-
ÛÂȘ Â›Ó·È ÛÙÔȯ›· Ô˘ ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó ÙÔÓ ¢˘ÙÈÎfi ÂÚ¢ÓËÙ‹ Ó·
·Ó·Ï‡ÛÂÈ Î·È Ó· ÂÍÂÚ¢ӋÛÂÈ ÙÔÓ ÏÔ‡ÛÈÔ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ Û˘Ì‚fiψÓ
Î·È Ó· ÙÔÓ ÂÚÌËÓ‡ÛÂÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔÔÏÈÙÈÛÌÈο.
MÈ· ¿ÏÏË Û‡Á¯ÚÔÓË Î·È ÚÈ˙ÔÛ·ÛÙÈ΋ ÂÚÌËÓ¢ÙÈ΋ ¿Ô„Ë
ÂȯÂÈÚ› Ó· ÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ Ì˯·ÓÈÛÌfi ηٷÛ΢‹˜ ÙˆÓ ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙˆÓ
¯·ÏÈÒÓ Î·È Î·Ù’ Â¤ÎÙ·ÛÈÓ ÙˆÓ Û˘Ì‚fiÏˆÓ Ô˘ ·˘Ùfi ʤÚÂÈ, Ì ¤Ó·
Ì˯·ÓÈÛÙÈÎfi, ۯ‰fiÓ Ì·ıËÌ·ÙÈÎfi ÙÚfiÔ. °ÓˆÛÙÔ› Ì·ıËÌ·ÙÈÎÔ›,
fiˆ˜ Ô Alexander ‹ Ô ÂÏÏËÓÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜ Salingaros, ÚÂ-
Û‚Â‡Ô˘Ó ÙËÓ ¿Ô„Ë fiÙÈ Ù· Û¯¤‰È·-ۇ̂ÔÏ· ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ‰ÂÓ Â›Ó·È
·fiÚÚÔÈ· ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ ‹ ÂıÓÈÎÒÓ ·Ú¯ÂÙ‡ˆÓ. E›Ó·È ·Ϥ˜ ÛÙÚÔ˘-
ÎÙÔ˘Ú·ÏÈÛÙÈΤ˜ ηٷÛ΢¤˜ Ô˘ ·ÔΈ‰ÈÎÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ì ·ÚÈı-
16 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

17. σ μβολα
à Eραλδικ
σ μβολο-μοτ βο
της φυλ ς Σαλ ρ
της Kεντρικ ς
Aσ ας.
Õ Σ μβολο υφα-
σμ νο σε κιλ μι
της Aνατολ ας.
Tα κ ρατα συμ-
βολ ζουν τη δ -
ναμη, την ισχ .
ÌËÙÈΤ˜, ÁˆÌÂÙÚÈΤ˜ ÂÍÈÛÒÛÂȘ. T· Û¯‹Ì·Ù· Ô˘ Â·Ó·Ï·Ì‚¿-
ÓÔÓÙ·È Û ¯·ÏÈ¿ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÂıÓÔÙ‹ÙˆÓ Î·È Ê˘ÏÒÓ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó
ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋ Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, Â›Ó·È «ÚÔ˚fiÓÙ·» Û˘ÁÎÂÎÚÈ-
Ì¤ÓˆÓ ÂÁÎÂÊ·ÏÈÎÒÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ. A˘Ù¤˜ ÔÈ ÂÁÎÂÊ·ÏÈΤ˜ ÏÂÈÙÔ˘Ú-
Á›Â˜, ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ÂÍÈÛÒÛˆÓ, Â›Ó·È ÔÚÈ-
Ṳ̂Ó˜ Î·È ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ˘ ‡ÚÔ˘˜. EÙÛÈ ÚÔ·ÙÂÈ Ë ‰ÔÌÈ΋ Û˘Á-
Á¤ÓÂÈ· ÙˆÓ Û˘Ì‚fiψÓ. ™ÙËÓ Î·Ù·-
Û΢‹ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÌÔÙ›‚ˆÓ Ì·˜ Ô‰Ë-
ÁÔ‡Ó ¿ÏψÛÙÂ Î·È ÔÈ Ù¯ÓÈΤ˜ Ì·˜
ηٷÛ΢¤˜, .¯. ·ÚÁ·ÏÂÈfi˜, Ô˘ ›- EÚÌËÓ¢ÙÈΤ˜ ÚÔ-
Ó·È Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ·ÓÔÌÔÈÔ-
ÙÚfiˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ÛÂÁÁ›ÛÂȘ ÙˆÓ Û˘Ì-
Ì·ıËÌ·ÙÈÎÒÓ ÂÊ·ÚÌÔÁÒÓ. H ıˆڛ·
·˘Ù‹ Û˘ÁÁÂÓ‡ÂÈ Ì ÙȘ Û‡Á¯ÚÔÓ˜
‚fiÏˆÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏ›-
ıˆڛ˜ ÙˆÓ ÁψÛÛÔÏfiÁˆÓ Ô˘ ÔÚ›- ÙÈÎÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡
˙Ô˘Ó ÙË ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·
ÙˆÓ Ì˯·ÓÈÛÌÒÓ ¤ÎÊÚ·Û˘ ÙÔ˘ ·Ó-
ıÚÒÔ˘, ·Ú¿ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‰È·ÔÏÈÙÈÛÌÈÎÒÓ ·ÓÙ·ÏÏ·ÁÒÓ
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÊÔÚ›˜ ÙÔ˘ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ÁÏÒÛÛ·.
MÈ· ·ÎfiÌË ÈÔ ·ÌÊÈÏÂÁfiÌÂÓË, ·ÏÏ¿ Û˘Ó¿Ì· ÁÔËÙ¢ÙÈ΋ ÚÔ-
Û¤ÁÁÈÛË Î¿ÓÂÈ Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ Eberhart Herrmann, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂȯÂÈ-
Ú› Ó· ‰ÒÛÂÈ ÌÈ· ηıÔÏÈ΋ ÂÚÌËÓ›· Û˘Ì‚fiψÓ, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜
ÛÙËÓ Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ‹ÏÈÔ˘ Î·È Ù˘ ÛÂÏ‹Ó˘. AÓ·ÌÈÁÓ‡ÂÈ ·ÛÙÚÔÏÔÁÈ-
Τ˜ ıˆڛ˜ Ì ˘ı·ÁfiÚÂÈ· Ì·ıËÌ·ÙÈο Î·È ÌÂÙ·Ê˘ÛÈο – Ì˘-
ÛÙÈÎÈÛÙÈο ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈο, ÂÎÏ‹ÛÛÔÓÙ·˜ Ì ÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘ ÛÙËÓ
ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ· ÙfiÛÔ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ Ì˘·ÏÔ‡ fiÛÔ Î·È Ù˘ ·Ó-
ıÚÒÈÓ˘ „˘¯‹˜.
OÚıÔÏÔÁÈÛÌfi˜ Î·È Ê˘ÛÈΤ˜ ÂÈÛً̘, Ì˘ÛÙÈÎÈÛÌfi˜ Î·È ıÚË- H Kαυκασιαν χαλ
Û΢ÙÈο ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈο, ÓfiËÛË Î·È (·Ú·)-„˘¯ÔÏÔÁ›·, fiÔÈÔ ÌÔ- προσευχ ς, διακοσμη-
ÓÔ¿ÙÈ ÎÈ ·Ó ‰È·Ï¤ÍÂÈ Î·Ó›˜ ı· ‰˘ÛÎÔÏ¢Ù› Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ Î·È Ó· μ νο με λαχο ρια. Tο
ÂÚÌËÓ‡ÛÂÈ Î·ıÔÏÈο ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ Û˘Ì‚fiÏˆÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏ›ÙÈ- διακοσμητικ αυτ μο-
ÎÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡. KÈ ·˘Ù‹ Ë ‰˘ÛÎÔÏ›· Ì·˜ –Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô AÓ·ÙÔÏ›Ù˘ τ βο θεωρε ται στην
ÁÂÏ¿ÂÈ– Â›Ó·È Ô˘ ÚÔÛ‰›‰ÂÈ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ Û˘Ì‚fiÏˆÓ ·˘Ù‹ ÙË Aνατολ αποτρεπτικ
ÁÔËÙ›·. της βασκαν ας.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 17

18. Ã Xαλι κο-
σμο σαν τις α -
θουσες του πα-
λατιο του Mε-
γ λου Mαγ -
στρου της P -
δου, 15ος αι.
(κ δικας Par.
lat. 607, Eθνικ
Bιβλιοθ κη Γαλ-
λ ας).
18 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

19. Tο βυζαντιν χαλ
Tης ¶ Õƒ∏˜ K ∞§∞ªÕƒ∞ ·fi ÙËÓ ¶¿ÙÚ·, ÚfiÛˆÔ Ù˘ Ê·ÓÙ·- Bamberg. H Â˘Ú‡Ù·ÙË ÏÔÈfiÓ ¯Ú‹ÛË
Û›·˜, ‰ÒÚÈÛ ۇÌʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ™˘Ó¯È- ·˘Ù‹˜ Ù˘ Ù¯ÓÈ΋˜ ·fi ÙÔ˘˜ B˘˙·ÓÙÈ-
Aρχαιολ γου ÛÙ¤˜ ÙÔ˘ £ÂÔÊ¿ÓË (10Ô˜ ·È.) ¯·ÏÈ¿ ÛÙË ÓÔ‡˜ ηıÈÛÙ¿ Èı·Ó‹ ÙËÓ ‡·ÚÍË ¯·-
Ó¤· ÂÎÎÏËÛ›·, Ô˘ ¤¯ÙÈÛ ÙÔÓ 9Ô ·È. ÏÈÒÓ Ù‡Ô˘ ÎÈÏÈÌÈÔ‡ ÛÙÔ B˘˙¿ÓÙÈÔ.
ÛÙËÓ KˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô B˘˙·ÓÙÈ- OÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙ· ¯·ÏÈ¿ Ì ÎfiÌÔ˘˜, ÌÂ
™ TO •EKINHMA Ù˘ ¤Ú¢ӷ˜ ÁÈ· ÙÔ
ı¤Ì· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÙÔ ÂÚÒÙËÌ·
Â¿Ó ˘‹Ú¯·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¯·ÏÈ¿
ÛÙÔ B˘˙¿ÓÙÈÔ. OÈ B˘˙·ÓÙÈÓÔ› ·Á·Ô‡-
Û·Ó ÙËÓ ÔÏ˘Ù¤ÏÂÈ· Î·È ÙÔ˘˜ ÏÔ‡ÛÈ·
Ófi˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ B·Û›ÏÂÈÔ˜ Aã: «ÂΛ-
ÓÔ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÎÙ›ÛÙËÎÂ Ô ·Ó¤ÌÔÚÊÔ˜
[...] ·˘Ùfi˜ Ó·fi˜, Ô˘ ϤÁÂÙ·È Ó¤· ‚·ÛÈ-
ÏÈ΋ ÂÎÎÏËÛ›· [...] Î·È ·ÊÔ‡ Ë Á˘Ó·›Î·
(Ë ¢·ÓÈËÏ›‰·) ‹Ú ٷ ̤ÙÚ· ÙÔ˘ ÂÛˆ-
·˘Ù¿ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ›Ûˆ˜ Ó· Û˘Û¯ÂÙÈ-
ÛÙÔ‡Ó ÔÈ «Ó·ÎÔÙ¿ËÙ˜» Ù˘ ¢·ÓÈËÏ›-
‰·˜, ηıÒ˜ ÙÔ Ì·ÎÚ‡ ÙÔ˘˜
ÙÚ›¯ˆÌ· ·Ú·¤ÌÂÈ ÛÂ
¯·ÏÈ¿ Ì ¤ÏÔ˜.
‰È·ÎÔÛÌË̤ÓÔ˘˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ¯Ò- ÙÂÚÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘, ηٷÛ··ÛÂ Î·È X·ÏÈ¿ ÊÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·Ó È- T¿ËÙ˜ Î·È Ù·Ë-
ÚÔ˘˜. TÔ›¯ÔÈ, ÔÚÔʤ˜ Î·È ‰¿‰· ÎÙÈ- ¤ÛÙÂÈÏ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‰·Û‡ÙÚÈ¯Ô˘˜ Ù¿Ë- ı·ÓÒ˜ ÛÙËÓ KˆÓÛÙ·ÓÙÈ-
ÛÌ¿ÙˆÓ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÔÈ Ó·Ô›, Ù· ·Ï¿- Ù˜ [...], ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÛÙfiÏÈÛ Ì Ôχ- ÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔ- Ù¿ÚÈÔÈ ÛÙÔ B˘˙¿ÓÙÈÔ
ÙÈ· ·ÏÏ¿ Î·È Ù· ·Ú¯ÔÓÙfiÛÈÙ·, ηχ- ÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜, Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘˜ Û·Ó Û fiÓÓËÛÔ, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ·
ÙÔÓÙ·Ó Û˘¯Ó¿ Ì ¤ÚÁ· Ù¤¯Ó˘. T· „ËÊȉˆÙfi, Ô˘ ÌÈÌÔ‡ÓÙ·È ÛÙ· ¯ÚÒÌ·- ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÈÛ·ÁˆÁ¤˜ ·fi
̤۷ ·fi ΛÌÂÓ·
„ËÊȉˆÙ¿ Î·È Ù· Ì·ÚÌ·ÚÔıÂÙË̤ӷ Ù· Î·È ÙÔ Î¿ÏÏÔ˜ Ù· ·ÁfiÓÈ· Î·È Â›Ó·È ÙËÓ A›Á˘ÙÔ, ÙËÓ AÚÌÂ- ÂÔ¯‹˜
‰¿‰· ˘ÔηıÈÛÙÔ‡Û·Ó Ù· ¯·ÏÈ¿ ÛÙÔ ·ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙÔÈ ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Î·È ÙËÓ Ó›· Î·È ÙËÓ ¶ÂÚÛ›·, Ô˘
‰È·ÎÔÛÌËÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ÚfiÏÔ fi¯È fï˜ Î·È ÔÌÔÚÊÈ¿ ÙÔ˘˜». TÔÓ 12Ô ·È. ÂÌÊ·Ó›˙Â- ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙÔ ÈÔ ÊËÌÈ-
ÛÙË ˙ÂÛÙ·ÛÈ¿ Ô˘ ÚÔÛʤÚÔ˘Ó Ù· ÙÂ- Ù·È ÛÙ· ΛÌÂÓ· Ô Ó¤Ô˜ fiÚÔ˜ «Â‡- Ṳ̂ÓÔ Î¤ÓÙÚÔ ·Ú·ÁˆÁ‹˜
ÏÂ˘Ù·›·. ¢Â‰Ô̤ÓË ‹Ù·Ó Î·È Ë ·Á¿Ë ¯ÈÔÓ», Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÂȉÈο ÛÙ· ÌÈÎÚ¿ ¯·- ÙÔ˘˜. Afi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊÔ-
ÙˆÓ B˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÁÈ· Ù· ˘Ê¿ÛÌ·Ù·. H ÏÈ¿ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÔÈ ÈÛÙÔ› ÚÈÒÓ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÁηı›‰Ú˘-
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· (330-1453) ‹Ù·Ó ÂÍ¿Ï- ÁÈ· Ó· ÁÔÓ·Ù›˙Ô˘Ó Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÛË Ï·ÙÈÓÈÎÒÓ ÎÚ·Ùȉ›ˆÓ ÛÙ· ÚÒËÓ
ÏÔ˘ Í·ÎÔ˘ÛÙ‹ Û AÓ·ÙÔÏ‹ Î·È ¢‡ÛË Ù˘ ÚÔÛ¢¯‹˜. ‰¿ÊË Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
ÁÈ· Ù· ÂÚ›Ù¯ӷ ˘Ê·ÓÙ¿ Ù˘. MÈÎÚÒÓ ‰È·ÛÙ¿ÛÂˆÓ ¯·ÏÈ¿, ÌÔÓfi- (ÌÂÙ¿ ÙÔ 1204), ¯·ÏÈ¿ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘
¶ÏÔ‡ÛÈ· ‰È·ÎÔÛÌË̤ӷ ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ¿ ¯ÚˆÌ·, Ì ‰˘Û‰È¿ÎÚÈÙ· ·Ï¿ ÁÚ·ÌÌÈ- ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ MÂÛÔÁ›Ԣ Ù·Í›‰Â˘·Ó ÛÙȘ
˘Ê¿ÛÌ·Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ο Û¯¤‰È· Î·È Ì ÎÚfiÛÛÈ· ÛÙȘ ‰‡Ô ·˘Ï¤˜ ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ E˘-
ÊÙÈ·¯ÙÔ‡Ó Ù· ‚‹Ï· (ÔÈ ÎÔ˘ÚÙ›Ó˜) ‰Ë- ÛÙÂÓ¤˜ Ï¢ڤ˜ ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Û ¯ÂÈÚfi- ÚÒ˘, fiÔ˘ ‹Ù·Ó ÂÚÈ˙‹ÙËÙ·. OÈ
ÌfiÛÈˆÓ Î·È È‰ÈˆÙÈÎÒÓ ÎÙÈÛÌ¿ÙˆÓ, ÁÚ·Ê· ÙÔ˘ 12Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 13Ô˘ ·È. Ô˘ EÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ AṲ́ÓÈÔÈ Ù˘ MÈÎÚ¿˜
fiˆ˜ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ·ÂÈÎÔÓ›ÛÂȘ Ù˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙË BÈ‚ÏÈÔı‹ÎË AÛ›·˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÂȉÈÎÔ› ÛÙËÓ ‡Ê·Ó-
ÂÔ¯‹˜. T· ΛÌÂÓ· ¿ÏÈ Ì·˜ ‚‚·ÈÒ- ÙÔ˘ B·ÙÈηÓÔ‡ Î·È ÙËÓ EıÓÈ΋ BÈ‚ÏÈÔ- ÛË ¯·ÏÈÒÓ. TËÓ ›‰È· ÂÔ¯‹ ÂÌÊ·Ó›˙Ô-
ÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙȘ ÂÔÚÙ·ÛÙÈΤ˜ Ë̤Ú˜ ÎÚÂ- ı‹ÎË Ù˘ °·ÏÏ›·˜ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·. K·È ÛÙȘ ÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê›· ¯·ÏÈ¿ Ì Ô-
ÌÔ‡Û·Ó ·fi Ù· ·Ú¿ı˘Ú·, ÁÈ· ÛÙÔÏÈ- ‰‡Ô ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ù· ¯·ÏÈ¿ ÂÓÙ¿ÛÛÔ- χÏÔη, Ôχ¯ÚˆÌ· Û¯¤‰È·.
ÛÌfi, ‚·Ú‡ÙÈÌ· ˘Ê¿ÛÌ·Ù·. AÓ Î·È ÔÈ ÓÙ·È Û ·ÂÈÎfiÓÈÛË ÛÎËÓ‹˜ ‡Ê·ÓÛ˘
ËÁ¤˜ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÂÓ·ÚÁ‹ ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ‰È·ÎÔÛÌËÌ¤ÓˆÓ Ôχ¯ÚˆÌˆÓ ˘Ê·- P Yφ ντρα δουλε -
ÙË ¯Ú‹ÛË ÔχÙÈÌˆÓ ˘Ê·ÛÌ¿ÙˆÓ ÛÌ¿ÙˆÓ Û fiÚıÈÔ ·ÚÁ·ÏÂÈfi. ™Â ·˘Ù¿ ει σε ρθιο αργα-
ÛÙËÓ ÔÈÎÔÛ΢‹, Â›Ó·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ÊÂÈ- οıÂÙ·È Ë ˘Ê¿ÓÙÚ· ‹ ÌÈ· Á˘Ó·›Î· Ô˘ λει , 13ος αι. (κ -
‰ˆÏ¤˜ ÛÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ù· ÁÓ¤ıÂÈ ÙÔ Ó‹Ì·. AÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È δικας Par. gr. 134,
ÛÙÚˆÛ›‰È· ÙÔ˘ ‰·¤‰Ô˘, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· fiÙÈ Ù· ‰‡Ô ÌÈÎÚ¿ ¯·ÏÈ¿, Ô˘ ÔÚÈÔıÂ- Eθνικ Bιβλιοθ κη
Ù· ¯·ÏÈ¿, Ô˘ Û‹ÌÂÚ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‚·- ÙÔ‡Ó ÙÔÓ ¯ÒÚÔ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ Á˘Ó·È- Γαλλ ας).
ÛÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ÔÈÎÔÛ΢‹˜ οı ÎÒÓ, ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó ÊÙÈ·¯Ù›
ÓÔÈÎÔ΢ÚÈÔ‡. IÛˆ˜ ÁÈ·Ù› ÔÈ ‰ÈۉȿÛÙ·- Û ¤Ó·Ó fiÚıÈÔ ·ÚÁ·ÏÂÈfi, ·Ó¿ÏÔÁÔ ÌÂ
Ù˜ ·ÂÈÎÔÓ›ÛÂȘ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤- ÙÔÓ ÂÈÎÔÓÈ˙fiÌÂÓÔ. IÛˆ˜ ÏÔÈfiÓ Ë ¤ÓÙ·-
¯Ó˘, Ô˘ ¢ÓÔÔ‡Ó ÙË ÁÚ·ÌÌÈ΋-·Ê·È- ÍË ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ÛÙË ÛÎËÓ‹, Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ
ÚÂÙÈ΋ ‰‹ÏˆÛË ÙÔ˘ ‰·¤‰Ô˘, ηıÈ- Û¿ÓÈÔ ÁÈ· ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ù¤¯ÓË, Ó·
ÛÙÔ‡Ó ÂÚÈÙÙ‹ ÙËÓ ·ÂÈÎfiÓÈÛ‹ ÙÔ˘˜. ˘Ô‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ·ÂÈÎÔÓÈ˙fiÌÂÓ˜
IÛˆ˜ ¿ÏÈ, ÁÈ·Ù› Ô ·Ú¯·›Ô˜ fiÚÔ˜ «Ù¿- ˘Ê¿ÓÙÚ˜ ¤ÊÙÈ·¯Ó·Ó ¯·ÏÈ¿. K·È ¿ÏÈ
˘» ‰ËÏÒÓÂÈ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ¯·Ï›, ‚‹ÏÔ fï˜ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó Ù· ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· ÁÈ·
·ÏÏ¿ Î·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ÛÙÚˆÛ›‰È, Ú¿Á- ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ·˘ÙÒÓ Î·È ÁÈ· ÙËÓ
Ì· Ô˘ ‰˘Û¯ÂÚ·›ÓÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ÓfiËÛË Ù¯ÓÈ΋ ηٷÛ΢‹˜ ÙÔ˘˜. ¢‡Ô Â›Ó·È ÔÈ
ÙˆÓ ÎÂÈ̤ӈÓ. ‚·ÛÈΤ˜ Ù¯ÓÈΤ˜ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È
̤¯ÚÈ ÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜: Ù· ¯·ÏÈ¿ Ì Îfi-
¶ËÁ¤˜ ÌÔ˘˜, Ô˘ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ¤ÏÔ˜, Ù· ÔÔ›·
Û˘Ó‹ıˆ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ۋÌÂÚ· ηÈ
T· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ΛÌÂÓ· ·fi Ôχ ÓˆÚ›˜, Ù· ÎÈÏ›ÌÈ·, Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ·fi
·fi ÙÔÓ 4Ô ·È. ‹‰Ë, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Û ÙË ‰È·ÛÙ·‡ÚˆÛË ÙÔ˘ ˘Ê·‰ÈÔ‡ Ì ÙÔ
«Ù¿ËÙ˜» Î·È ÛÙÔ˘˜ ηٷÛ΢·ÛÙ¤˜ ÛÙËÌfiÓÈ Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ Ù˘
ÙÔ˘˜, ÙÔ˘˜ «Ù·ËÙ¿ÚÈÔ˘˜», ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ù·ÈÛÂÚ›. K·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘ÙÔ‡˜ Ù‡-
Ó· ‰È¢ÎÚÈÓ›˙Ô˘Ó ÔÈ· ¯Ú‹ÛË ÁÈÓfiÙ·Ó Ô˘˜ ¯·ÏÈÒÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi Ó· ¯ÚËÛÈÌÔ-
ÛÙ· ˘Ê·ÓÙ¿ ·˘Ù¿ ›‰Ë. ™¿ÓÈ· ÔÈ Û˘Á- ÔÈËı› Ô fiÚıÈÔ˜ ·ÚÁ·ÏÂÈfi˜.
ÁÚ·Ê›˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ Ì¿˜ ·Ú¤¯Ô˘Ó Û·- H Ù¯ÓÈ΋ Ù˘ Ù·ÈÛÂÚ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ-
ʤÛÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜. O M¤Á·˜ B·Û›- ‹ıËÎÂ Â˘Ú‡Ù·Ù· ηٿ ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹
ÏÂÈÔ˜ (4Ô˜ ·È.) ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ˆ˜ ¤Ó‰ÂÈÍË ÂÓ‰˘Ì¿ÙˆÓ Î·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ˘Ê·ÛÌ¿-
·ÎÚ·›·˜ ÔÏ˘Ù¤ÏÂÈ·˜ ÙËÓ Â¤Ó‰˘ÛË ÙˆÓ ÛÙËÓ ·Ï·ÈÔ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô
ÙˆÓ ÙÔ›¯ˆÓ Ì ¯·ÏÈ¿. O Û‡Á¯ÚÔÓfi˜ ÙÔ˘ (4Ô˜-7Ô˜ ·È.). TÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ‚˘˙·ÓÙÈÓfi
Iˆ¿ÓÓ˘ Ô XÚ˘ÛfiÛÙÔÌÔ˜ ıˆÚ› Â›- ‰Â›ÁÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ Ù¯ÓÈ΋˜, Ô˘ ÛÒıË-
Û˘, Ù· ¯·ÏÈ¿ ÛÙÔ ‰¿Â‰Ô ˆ˜ Ù˘ÈÎfi Π̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·, ·Ó¿ÁÂÙ·È ÛÙÔÓ 11Ô
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙˆÓ ÏÔ‡ÛÈˆÓ ÛÈ- ·È. E›Ó·È Ë ÂÚ›ÊËÌË ÌÂٷً͈ ÎÔ˘Ú-
ÙÈÒÓ. º·›ÓÂÙ·È ¿ÓÙˆ˜ ˆ˜ Î·È ÔÈ Ó·Ô› Ù›Ó· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ ıÚ›·Ì‚Ô ÙÔ˘
‰È¤ıÂÙ·Ó ÔÏ˘ÙÂÏ‹ ¯·ÏÈ¿, Ô˘ ·ÔÙÂ- ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· B·ÛÈÏ›Ԣ ÙÔ˘ Bã, Ë
ÏÔ‡Û·Ó Û˘¯Ó¿ ÚÔÛÊÔÚ¤˜ ÈÛÙÒÓ. H ÔÔ›· ‰fiıË ˆ˜ ‰Èψ̷ÙÈÎfi ‰ÒÚÔ
ÂÚ›ÊËÌË ÏÔ‡ÛÈ· ¯‹Ú· ¢·ÓÈËÏ›‰· ÛÙÔÓ Gunther, Â›ÛÎÔÔ Ù˘ fiÏ˘
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 19

20. H ελληνικ ταπητουργ
H Πολλ επιστολι-
κ δελτι ρια επο-
χ ς απεικ νιζαν
κοπ λες να δουλε - Tης § ◊¢∞˜ I ™Δπ∫√¶√⁄§√À ¤Ó· ÌÈÎÚfi ̤ÚÔ˜ Ù˘ ÛÙËÓ ÂÁ¯ÒÚÈ· η- ϛ˜, ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ¤ÌÔÚÔÈ ¯·ÏÈÒÓ ·¢-
ουν μπροστ στους ٷӿψÛË. H ™Ì‡ÚÓË Û‡ÓÙÔÌ· ÌÂÙ·- ı‡ÓıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÔÌfiıÚËÛÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜
αργαλειο ς. Στο ει- Iστορικο , δρος Φιλολογ ας ÙÚ¿ËΠ۠ΤÓÙÚÔ ÂÌÔÚ›Ô˘ Î·È ÂÍ·- ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ Û ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÔ˘ Ë Ù·Ë-
κονιζ μενο, αν με- ÁˆÁ‹˜ ¯·ÏÈÒÓ. ÙÔ˘ÚÁ›· ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙË: ÛÙË ¢˘ÙÈ΋ ηÈ
σα στις γυνα κες B¤‚·È·, Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ¯·ÏÈÒÓ ·fi ÙÔ KÂÓÙÚÈ΋ MÈÎÚ¿ AÛ›·, ÛÙ· M‡Ï·Û·, Ù·
κ θονται και κο-
ριτσ κια (Συλλογ
A. Σ. Mα λλη). T ON 19Ô AIøNA ÙÔ ¯·Ï› ‹Ù·Ó ÙÔ
ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÎfi ÂÍ·-
ÁÒÁÈÌÔ ÚÔ˚fiÓ Ù˘ OıˆÌ·ÓÈ΋˜
A˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. OÈ ÂÍ·ÁˆÁ¤˜ ¯·ÏÈÒÓ
ÚÔ˜ ÙË ¢‡ÛË Â›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ ·fi ÙÔÓ
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜ ÚÔ˜ ÙË
™Ì‡ÚÓË Û˘Ó·ÓÙÔ‡Û ÌÂÁ¿Ï˜ ‰˘ÛÎÔ-
ϛ˜. T· ¯·ÏÈ¿ ÊÔÚÙÒÓÔÓÙ·Ó Û η̋-
Ϙ Ù˘ÏÈÁ̤ӷ Û Ì¿Ï˜ Î·È ÛÎÂ·-
Ṳ̂ӷ Ì ¯ÔÓÙÚ¿ Ì¿ÏÏÈÓ· ˘Ê¿ÛÌ·Ù·,
A‰·Ó·, ÙÔ AÊÈfiÓ K·Ú¿ XÈÛ¿Ú, Ù· BÔ˘Ú-
Ï¿, ÙËÓ KÈÔ˘Ù¿¯ÂÈ·, ÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·, ÙË
™Â‚¿ÛÙÂÈ·, ÙË ™¿ÚÙË, ÙË ™‡ÏÏË ·ÏÏ¿
Î·È Û fiÏÂȘ Î·È ¯ˆÚÈ¿ Ù˘ Ì·ÎÚÈÓ‹˜
K··‰ÔΛ·˜ fiˆ˜ N¿ÔÏË, N›Á‰Ë
13Ô ·È., ÂÔ¯‹ ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ÌfiÓÔ ÔÈ ÂÓÒ, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó Ôχ ÌÂÁ¿Ï·, ·ÏÒ˜ Î·È K·Ú‚¿ÏË. H ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Ó¤ˆÓ
·ÓÒÙÂÚ˜ Ù¿ÍÂȘ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË Ó· ·ÁÔ- ‰ÈÏÒÓÔÓÙ·Ó Î·È ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·Ó ¿- ΤÓÙÚˆÓ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ fï˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È
Ú¿ÛÔ˘Ó ¯·ÏÈ¿, ¤Ó· ›‰Ô˜ ‰ËÏ·‰‹ ‰˘- Óˆ ÛÙ· ˙Ò· Û·Ó ÛÎÂ¿ÛÌ·Ù·. M ÙÔÓ Î·È ÛÙȘ ¯·ÌËϤ˜ ·ÌÔÈ‚¤˜ Ô˘ ÔÈ ÂÚÁ¿-
Û‡ÚÂÙÔ Î·È ·Ó¿ÎÚÈ‚Ô. TÔÓ 19Ô ·È. ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÊÔÚو̤Ó˜ ÔÈ Î·Ì‹Ï˜ ÙÚȘ, ΢ڛˆ˜ ¯ÚÈÛÙÈ·Ó¤˜, ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂ-
fï˜ ÛÙË ‚ÈÔÌ˯·ÓÈ΋ E˘ÚÒË Ì ÙË ¤ÚÂ ӷ ‰È·Ó‡ÛÔ˘Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ·Ô- ıÂÈ̤Ó˜ Ó· ‰Â¯ıÔ‡Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË ÌÂ
Û˘ÛÛÒÚ¢ÛË ÙÔ˘ ÏÔ‡ÙÔ˘, Ë ·ÛÙÈ΋ ÛÙ¿ÛÂȘ Î·È Ó· ÂÎÙÂıÔ‡Ó Ì ÙÔ ÊÔÚÙ›Ô ÙȘ ˘„ËϤ˜ ·ÌÔÈ‚¤˜ Ô˘ ··ÈÙÔ‡Û·Ó ÔÈ
Ù¿ÍË, –ÙfiÛÔ Ù· ·ÓÒÙÂÚ· ÛÙÚÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ηÈÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ÂÚÁ¿ÙÚȘ ÙˆÓ ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÒÓ Î·È ÌÔ-
Ù˘ fiÛÔ Î·È Ù· ÌÂÛ·›·–, ¤‰ÂÈÍ ÂӉȷ- ÎÔÓÙÈÓfiÙÂÚÔ ÛȉËÚÔ‰ÚÔÌÈÎfi ÛÙ·ıÌfi. ÓÔˆÏÔ‡ÌÂÓˆÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿-
ʤÚÔÓ ÁÈ· ÙË Ì·˙È΋ ·ÁÔÚ¿ ¯·ÏÈÒÓ, ÓÔ˘˜ ΤÓÙÚˆÓ ·Ú·ÁˆÁ‹˜.
‰ËÏ·‰‹ ÂÓfi˜ ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙÔ˘ ›‰Ô˘˜, ÁÈ· N¤· ΤÓÙÚ· ·Ú·ÁˆÁ‹˜ H ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙ·
ÙËÓ ·fiÎÙËÛË ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂ- Ó¤· ·˘Ù¿ ΤÓÙÚ· ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙȘ ÂÓ¤Ú-
ıÂÈ̤ÓË Ó· ηٷ‚¿ÏÂÈ ·˘ÍË̤ӷ ÔÛ¿. M¤¯ÚÈ ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·È. Ù· ÌÈÎÚ·- ÁÂȘ Ï‚·ÓÙ›ÓˆÓ Î·È ÔıˆÌ·ÓÒÓ Ú·-
H ˙‹ÙËÛË ÌÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈÎÒÓ ¯·ÏÈÒÓ ı· ÛÈ·ÙÈο ¯·ÏÈ¿ ·Ú¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙȘ fiÏÂȘ ÎÙfiÚˆÓ ÂÌÔÚÈÎÒÓ Ô›ÎˆÓ ·ÏÏ¿ ηÈ
ÎÔÚ˘Êˆı›. O˘Û¿Î, KԇϷ Î·È °ÎÈfiډ˜ Ù˘ ¢˘ÙÈ- ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙˆÓ ÂÌfiÚˆÓ. TÔ 1900 ÙÔ ÌÂ-
¶Ôχ Û‡ÓÙÔÌ· Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯·ÏÈÒÓ Î‹˜ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜, fiÔ˘ ÙfiÛÔ ÔÈ ¤ÌÔ- Á·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘ ¯·ÏÈÒÓ
·¤ÎÙËÛ ̷˙ÈΤ˜ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÙÔ ÚÔÈ fiÛÔ Î·È ÔÈ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ› ‹Ù·Ó ÌÔ˘- Ù˘ ™Ì‡ÚÓ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
1870 ·ÔÙÈÌ‹ıËΠ۠2 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ. M ÙËÓ ·‡ÍËÛË Ù˘ ˙‹ÙË- ÂÍ‹˜ ÂÌÔÚÈÎÒÓ Ô›ÎˆÓ: T. A. Spartali
ÊÚ¿Áη Î·È ÙÔ 1890 Û 6–7 ÂηÙÔÌ̇- Û˘ fï˜, fiÙ·Ó ‰È·ÈÛÙÒıËΠfiÙÈ Ù· and Co, P. De Andria and Co, Sydney
ÚÈ· ÊÚ¿Áη. TÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ·Ú·‰ÔÛȷο ΤÓÙÚ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Û ı¤- La Fointaine, W. Griffith, Partridge,
ηÙ¢ı˘ÓfiÙ·Ó ÛÙËÓ E˘ÚÒË Î·È ÌfiÓÔ ÛË Ó· ηχ„Ô˘Ó ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ·Ú·ÁÁÂ- Habif and Polako.
20 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

21. στη Mικρ Aσ α
à H οδ ς των βαφε ων στο Oυσ κ,
ταν Xριστιανο και Mουσουλμ νοι
βαφαν ακ μα μ νοι τους, με φυσι-
κ ς βαφ ς, τα ν ματα για τα χαλι .
Aπαρα τητη προϋπ θεση για τη δη-
μιουργ α βαφε ων η παρξη φθο-
νου νερο για τη βαφ και το πλ σι-
μο των νημ των (Kαρτ ποστ λ επο-
χ ς, Συλλογ A. Σ. Mα λλη).
Afi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘˜ ÔÈ EÏÏËÓ˜ ·-
Ú·ÁˆÁÔ›, ¤ÌÔÚÔÈ Î·È ÂÚÁ¿Ù˜ ‰Ú·ÛÙË-
ÚÈÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Ì ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜ ÁÈ· Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ÙË
˙‹ÙËÛË ¯·ÏÈÒÓ. AÏÏÔÈ ÛÙÚ¿ÊËηÓ
ÛÙËÓ Î·Ù’ Ô›ÎÔÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ¿ÏÏÔÈ
ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Û ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ‹ ÂÚ-
ÁÔÛÙ¿ÛÈ·.
H ·Ú·¯ˆÁ‹ ¯·ÏÈÒÓ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÁÈÓfi-
Ù·Ó ÙfiÛÔ ·fi ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘˜ ·Ú·Áˆ-
ÁÔ‡˜, Ô˘ ›¯·Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ‰È·-
ı¤ÙÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ Ù· ¯·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜, fiÛÔ
Î·È ·fi ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ Ô˘ ÂÎÙÂÏÔ‡Û·Ó
·Ú·ÁÁÂϛ˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ¤‰ÈÓ·Ó ÔÈ ¤ÌÔ-
ÚÔÈ. ™ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ·˘Ù‹ ÂÚ›ÙˆÛË Û˘-
Ó‹ıˆ˜ ›¯·Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ·Ú·-
‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ¯·ÏÈ¿ Û‡Ì-
ʈӷ Ì ٷ Û¯¤‰È· Ô˘ ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ
ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ÚÔÌËı‡ÛÂÈ Î·È Î¿ÔÙ Ì ‚Ô˘Ó ÔÈ EÏÏËÓÔÚıfi‰ÔÍÔÈ Î·È ÔÈ ÌÔ˘-
Ó‹Ì·Ù· Î·È ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Ô˘ ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ¯·ÏÈÒÓ.
ÙÔ˘˜ ÚÔÌ‹ı¢·Ó. TÔ AÚ¯Â›Ô ¶ÚÔÊÔÚÈ΋˜ ¶·Ú¿‰ÔÛ˘
H ÂÚÁ·Û›· ηْ Ô›ÎÔÓ ‹Ù·Ó Ô ·Ú·- ÙÔ˘ K¤ÓÙÚÔ˘ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈÎÒÓ ™Ô˘‰ÒÓ
‰ÔÛÈ·Îfi˜ ÙÚfiÔ˜ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙfiÛÔ ÛÙ· ‰È·ÛÒ˙ÂÈ Ì¤Á· ̤ÚÔ˜ Ù˘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfi-
·Ú·‰ÔÛȷο ΤÓÙÚ· fiÛÔ Î·È ÛÙ· ÓÂfi- ÙËÙ·˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÂÌfiÚˆÓ. ™ÙË
ÙÂÚ·. H ʇÛË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜, Ô˘ N¿ÔÏË, ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ 20Ô˘ ·È., ÔÈ
ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÙË ‰È·ÎÔ‹ Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ Á˘Ó·›Î˜ ¤·ÈÚÓ·Ó ·Ú·ÁÁÂϛ˜ ·fi
ÛÙÔÓ ·ÚÁ·ÏÂÈfi ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ÛÙÈÁÌ‹, ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÙ·ÈÚÂÈÒÓ ÌÂ
¤‰ÈÓ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÛÙȘ Á˘Ó·›Î˜ Ó· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ Î¿ÔÈÔ TÛÔϷΛ‰Ë. TÔ
ÂȂϤÔ˘Ó Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜, Ó· ÊÚÔÓÙ›- 1909 fï˜ ¤Êı·ÛÂ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ NÙÔ˘Ú-
˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˘˜ Î·È Ó· ·Û¯Ô- ÌÔ‡ÛÔÁÏÔ˘ ÁÈ· Ó· ÂÁηٷÛÙ‹ÛÂÈ Ì ÎÂ-
ÏÔ‡ÓÙ·È Ì ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ ηÙÔÈΛ·˜ Ê¿Ï·È· ÙÔ˘ K·ÈÛ·ÚÈÒÙË T˙·ÌÙ˙fiÁÏÔ˘
fiÙ·Ó ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·Ùfi ·ÏÏ¿ Î·È Ó· MÂÎ›Ú AÁ¿ 250 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Û Û›ÙÈ·.
ÙËÓ Í·Ó·Ú¯›˙Ô˘Ó fiÙ·Ó ÙÔ˘˜ ÙÔ Â¤ÙÚÂ- AÚÁfiÙÂÚ· Î·È ¿ÏÏÔ˜ ¤ÌÔÚÔ˜ ·fi ÙËÓ
·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. K·ÈÛ¿ÚÂÈ·, Ô X·ÏÈÙ˙‹˜ AÛÙfi˜ (AÓ·ÛÙ¿-
Û˘) ÂÁη٤ÛÙËÛ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·Ú-
OÈ ¤ÌÔÚÔÈ Á·ÏÂÈÔ‡˜ ÛÙËÓ fiÏË.
Afi Ù· Ì·ıËÙÔÏfiÁÈ· ÙÔ˘ ¶fiÚÔ˘
H K··‰ÔΛ· Â›Ó·È Ë ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ٷ ÔÓfiÌ·Ù· ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ Ù·-
ÙËÓ ÔÔ›· ¤¯Ô˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏË- ËÙÔ˘ÚÁÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈË-
ÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙË ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔ›ËÛË ı› ÛÙËÓ fiÏË, ÙÔ˘ NÈÎÔÏ¿Ô˘, ÙÔ˘ N.
ÙˆÓ ÂÌfiÚˆÓ. OÈ ¤ÌÔÚÔÈ ·Ó·‰Â›¯ıË- Xãã E˘ÁÂÓÂÈ¿‰Ë, ÙÔ˘ ¢. º·Î‰˙fiÁÏÔ˘
Î·Ó Û ‚·ÛÈÎÔ‡˜ Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ¤˜ ÁÈ· ÙËÓ Î·È ÙÔ˘ I. ¢ËÌËÙÚÈ¿‰Ë.
·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. A˘ÙÔ› Y‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘
H Mεταξωτ χαλ κατα-
σκευασμ νο απ τις
¤‰ÈÓ·Ó ÛÙȘ ÂÚÁ¿ÙÚȤ˜ ÙÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈ- Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙÔ AÓ‰ÚÔÓ›ÎÈ ‹Ù·Ó
τροφ μους του Kαππα-
Ô‡˜, Ù· Û¯¤‰È· Î·È Ù· Ó‹Ì·Ù·. EÈϤ- ¤Ó·˜ ¤ÌÔÚÔ˜ ·fi ÙËÓ K·ÈÛ¿ÚÂÈ·, Ô
δοκικο Oρφανοτροφε -
ÔÓ ÔÈ ›‰ÈÔÈ ¤ÏÂÁ¯·Ó ηٿ fiÛÔ ÔÈ ·- £fi‰ˆÚÔ˜ Ô˘ ÂÁη٤ÛÙËÛ Û Û›ÙÈ· ¿ÁËÛ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1916 fiÙ·Ó ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ›
ου Θηλ ων που ιδρ θη-
Ú·ÁˆÁÔ› ›¯·Ó ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ ÂÈı˘ÌËÙ‹ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Î·È ÚÔÌ‹ı¢Û ÛÙȘ Á˘- AÏÂÍÈ¿‰Ë ÂÁη٤ÛÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈ-
κε απ τον ευεργ τη Συ-
ÔÈfiÙËÙ·. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ Û ӷ›Î˜ Ó‹Ì·Ù· Î·È Û¯¤‰È·. Ô‡˜ ÙÔ˘˜. AÚÁfiÙÂÚ·, Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈˆÁÌÔ‡˜
με ν Σινι σογλου. H
ÔÏϤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ K··‰ÔΛ·˜ Ë OÈ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ Ô˘ ÂÍ·¤Ï˘Û·Ó ÔÈ OıˆÌ·ÓÔ› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ταπητουργ α διδασκ -
ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÓÂÙ˘Á̤ÓË, Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙËÓ K··‰ÔΛ· ‰ÂÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ Ô˘ ˙Ô‡-
ταν στα σχολε α και
ÂÔ̤ӈ˜ ÔÈ ·Ú·ÁˆÁÔ› ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·Ó ÛÙ¤ÊÔÓÙ·Ó ¿ÓÙ· ·fi ÂÈÙ˘¯›·. ™ÙÔ Û·Ó ÛÙËÓ Â˘Ú‡ÙÂÚË ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ ÌÈÎÚ·-
στα ορφανοτροφε α,
·fi ÙÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÂÊԉȷÛÌfi AÚ·‚¿ÓÈ, Ô ·Ú·‚·ÓÈÒÙ˘ ¤ÌÔÚÔ˜ AÓ·- ÛÈ·ÙÈÎÔ‡ ÌÂÙÒÔ˘, ÂÍÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ
επειδ προσ φερε να
ÙÔ˘˜ Ì ÂÚÈÔÓ‹Ì·Ù·. ÛÙ¿ÛÈÔ˜ PˆÌ·Ófi˜ ·Ó Î·È ÚÔÌ‹ı¢Û ¶ÚÔÎfiÈ Î·È ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› B·ÁÁ¤Ï˘ ηÈ
επ γγελμα στις κοπ λες
OÈ AṲ́ÓÈÔÈ ¤ÌÔÚÔÈ ˘‹ÚÍ·Ó ÔÈ ÙȘ Á˘Ó·›Î˜ Ì ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Î·È Ó‹Ì·Ù· NÈÎfiÏ·Ô˜ ™Ô˘Ù˙fiÁÏÔ˘, Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ›
(Συλλογ Mιλτι δη Σι-
ÚˆÙÔfiÚÔÈ Ô˘ ÂÈÛ‹Á·Á·Ó ÙËÓ Ù·Ë- ·Ó·ÁοÛÙËΠÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ó· ÂÁηٷ- ·fi ÙË ™¿ÚÙË ¶ÈÛȉ›·˜, Ô˘ ‰›‰·Í·Ó
νι σογλου).
ÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙÔ IÓÙ˙¤ÛÔ˘, ÙÔ °Ô‡Ú‰ÔÓÔ˜, Ï›„ÂÈ ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȤ˜ ÙÔ˘. AÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ÚÔÎÔÈ·ÓÔ‡˜ ÙÔ Ì˘ÛÙÈÎfi Ù˘
ÙÔ ¶ÚÔÎfiÈ. OÈ ‰ÈÒÍÂȘ ÙˆÓ AÚÌÂÓ›ˆÓ ÛÙÔ ¶ÚÔÎfiÈ ÔÈ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· ‰È·‰Ô- ·ÓÂÍ›ÙËÏ˘ ‚·Ê‹˜.
ÙÔ 1915 ›¯·Ó Û·Ó Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· ·Ó·Ï¿- ı› Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ Ó·˘- AÏÏ¿ Î·È ÂÎÙfi˜ K··‰ÔΛ·˜ ÔÈ
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 21

22. ¤ÌÔÚÔÈ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË È‰È·›ÙÂÚÔ Ù‡Ô ÛˆÌ·ÙÂȷ΋˜ ÔÚÁ¿Óˆ- AÏÏ¿ Î·È ÔÈ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ‰ÂÓ ÔÏÈÁÒÚË-
Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. Û˘ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ÚÔÛÊÔÚ¿ ÂÚÁ·Û›·˜ Û·Ó. H ÎÔÈÓfiÙËÙ· M˘Ï¿ÛˆÓ K·Ú›·˜
™ÙË ™‡ÏÏË Ù˘ ºÚ˘Á›·˜, ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡- Û ¿ÔÚ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ, ÙËÓ Î¿Ï˘„Ë Î·È AÚÁ˘ÚÔ‡ÔÏ˘ ¶fiÓÙÔ˘ ÂÈÛ‹Á·Á·Ó
ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Á˘Ó·ÈΛԢ ÏËı˘- ÙˆÓ ‰··ÓÒÓ ÙˆÓ ÎÔÈÓÔÙÈÎÒÓ È‰Ú˘Ì¿- ÙÔ Ì¿ıËÌ· Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙÔ Û¯Ô-
ÛÌÔ‡ ·ÏÏ¿ Î·È Ù· ·È‰È¿ ÂÚÁ¿˙Ô- ÙˆÓ Î·È ÙÔ ‰·ÓÂÈÛÌfi ÌÈÎÚÒÓ ÎÂÊ·Ï·›- ÏÂ›Ô Ì·˙› Ì ÙËÓ ÎÔÙÈ΋ Î·È Ú·ÙÈ΋,
ÓÙ·Ó ÛÙ· ¯·ÏÈ¿, ÛÙÔ˘˜ 60 ·ÚÁ·ÏÂÈ- ˆÓ Û Ôϛ٘, ÒÛÙ ӷ ·ÔÊ¢¯ı› Ô ÂÓÒ ÔÈ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ T˘¿ÓˆÓ Î·È ¶fiÚÔ˘
Ô‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ÂÁηٷÛÙ·ı› ÛÙ· ΛӉ˘ÓÔ˜ ÂÍ¿ÚÙËÛ‹˜ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔÎÔ- K··‰ÔΛ·˜ ›¯·Ó ȉڇÛÂÈ Ù·ËÙÔ˘Ú-
Û›ÙÈ·. H ·Ú·ÁˆÁ‹ ·˘Ù‹ ÂÎÙÂ- ÁχÊÔ˘˜. H ÌÂÙÔ¯È΋ ÂÙ·ÈÚ›· «EÙ·È- Á›· ̤۷ ÛÙ· Û¯ÔÏ›·.
Ï›ÙÔ ÁÈ· ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi Ù˘ OÚȤ- Ú›· T·‹ÙˆÓ ™¿ÚÙ˘» ‹ «Societé des ™ÙÔÓ ¶fiÚÔ Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙË-
ÓÙ·Ï K¿ÚÂÙ, Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂÌÔ- Tapis de Sparte» Ô˘ ȉڇıËΠÙÔ Ù·˜ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜
ÚÈ΋˜ Î·È ·Ú·ÁˆÁÈ΋˜ ÂÙ·ÈÚ›- 1895 ›¯Â ÛÙfi¯Ô ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·- ‹Ù·Ó Ôχ ÌÂÁ¿ÏË. H ÚÒÙË ÎÔÈÓÔÙÈ΋
·˜ Ô˘ ›¯Â Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Û fiÏË ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ÎÂÚ- Âȯ›ÚËÛË, Ù·ËÙÔ˘ÚÁÂ›Ô Î·È ˘Ê·-
ÙË MÈÎÚ¿ AÛ›·. OÈ Á˘Ó·›Î˜ ‰ÒÓ ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ù˘. ÓÙÔ˘ÚÁ›Ô, ȉڇıËΠÙÔ 1894 Ì ‰È¢-
¤·ÈÚÓ·Ó ·Ú·ÁÁÂϛ˜ Î·È ·Ú¤- AÏÏ¿ Î·È ÔÈ ›‰È˜ ÔÈ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ·Û¯Ô- ı˘ÓÙ¤˜ ÙÔ˘˜ N. E‚Ú¤ÓÔÁÏÔ˘ Î·È ™. K·-
‰È‰·Ó Ù· ¯·ÏÈ¿ ÛÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔ- Ï‹ıËÎ·Ó Ì ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›- ‚·fiÁÏÔ˘. AÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1905 ȉڇıËÎÂ
ÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ·˘Ù‹˜, ˆÓ Î·È ˘Ê·ÓÙÔ˘ÚÁ›ˆÓ Ì ÛÎÔfi Ó· Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈÎfi˜ Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌfi˜ ÛÙÔÓ
ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ B·˚·ÓÔ‡ Î·È ÙÔÓ ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÂÚÁ·Û›· ÛÙ· ·ÛıÂÓ¤ÛÙÂ- ÔÔ›Ô Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÙÔ ÛˆÌ·ÙÂ›Ô «M¤-
¶Úfi‰ÚÔÌÔ AÓ·ÓÈ¿‰Ë. Ú· ÛÙÚÒÌ·Ù· Ù˘ ÏÈÛÛ· ÙÔ˘ ¶fiÚÔ˘»
™ÙËÓ KÈÔ˘Ù¿¯ÂÈ·, ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ¿˜ ÙÔ˘˜. Î·È Ô ÚfiÎÚÈÙÔ˜ NÈ-
19Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÔÏϤ˜ Á˘Ó·›Î˜ Ù˘ ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈ- ÎfiÏ·˜ X·Ù˙‹ E˘Á¤-
·ÚÌÂÓÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÂÏÏËÓÔÚıfi‰Ô͢ ı› fiÙÈ ÛÙË MÈÎÚ¿ Afi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ ÓÔÁÏÔ˘. O Û˘ÓÂÙ·È-
ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ·ÚÁ·-
ÏÂÈÔ‡˜ ¯·ÏÈÒÓ. Y‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ-
AÛ›· Ë Á˘Ó·ÈΛ·
ÂÚÁ·Û›· ÂÎÙfi˜ Ù˘
19Ô˘ ·È. ÔÈ EÏÏËÓ˜ ÚÈÛÌfi˜ ÏÂÈÙÔ‡ÚÁË-
Û ·fi ÙȘ 24 AÚÈ-
Û·ÁˆÁ‹ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙËÓ fiÏË Î·ÙÔÈΛ·˜ ‰ÂÓ Û˘ÓË- ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈÔ‡- Ï›Ô˘ 1905 ¤ˆ˜ ÙȘ
H Aχθοφ ρος με- ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ô ¢ËÌËÙÚfi˜ O˘ÛÈ·ÎÏ‹˜ Ì ıÈ˙fiÙ·Ó Î·È Û ÔÏ- 14 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘
ταφ ρει χαλι . ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘ M·Ú›·˜ Ϥ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ‰ÂÓ ÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÌÔÚ›· 1908. TÔ Ù·ËÙÔ˘Ú-
Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ AÓ¤ÛÙË. ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó. H ÂÎ- ÁÂ›Ô Â›¯Â ÂÁηٷ-
(Kαρτ ποστ λ επο-
χ ς, Συλλογ H ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ΤÓÙÚˆÓ Ù·- ·›‰Â˘ÛË Ô˘
Î·È ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÛÙ·ı› ÛÙÔÓ Î¿Ùˆ
EΛIA). ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙËÓ K··‰ÔΛ· Î·È ÙȘ
¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ Ù˘
¤·ÈÚÓ·Ó ÔÈ Á˘Ó·›-
Θ fiÙ·Ó ¤·ÈÚÓ·Ó,
¯·ÏÈÒÓ fiÚÔÊÔ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜
ÙÔ˘ ¶fiÚÔ˘ Î·È Â›¯Â
MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜ ¢ÓÔ‹ıËΠÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ›¯Â ÛÎÔfi Ó· ÙȘ 85 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ ÛÙÔÓ
ÁÂÁÔÓfiÙÔ˜ fiÙÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ¤ÌÔÚÔÈ ÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ ÚfiÏÔ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ÔÈÎÔ- ηı¤Ó· ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ··Û¯ÔÏÔ‡-
Î·È Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ› ‰ÂÓ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÙÔÓ Á¤ÓÂÈ· Î·È fi¯È ÁÈ· ÙËÓ Â·ÁÁÂÏÌ·ÙÈ΋ ÓÙ·Ó 4-5 ÎÔÚ›ÙÛÈ·.
·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi ÙˆÓ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ Ùfi- ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔ›ËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÂÎÙfi˜ Ù˘ η- KÔÈÓÔÙÈο Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ˘‹Ú¯·Ó
ÛÔ ÛÙÔ ¯ÒÚÔ Ù˘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ¯·ÏÈÒÓ ÙÔÈΛ·˜. O ›‰ÈÔ˜ Ô AÓ‰Ú¤·˜ ™˘ÁÁÚfi˜ ÛÙ· ·ÎfiÌË ÛÙË N¿ÔÏË Î·È ÙÔ MÂÙ·ÏÏ›Ô
fiÛÔ Î·È Û ·˘ÙfiÓ Ù˘ ÂÌÔÚ›·˜. AÓÙ›- ·ÔÌÓËÌÔÓ‡̷ٿ ÙÔ˘ ‰È·ÈÛÙÒÓÂÈ ÙÔ˘ T·‡ÚÔ˘, ÂÓÒ ÛÙ· BÔ˘ÚÏ¿ Ë ÎÔÈÓfi-
ıÂÙ· ÛÙÔ O˘Û¿Î, ·Ú·‰ÔÛÈ·Îfi ΤÓÙÚÔ ÙËÓ ·ÚÔı˘Ì›· ÙˆÓ Á˘Ó·ÈÎÒÓ Ó· ÂÚÁ·- ÙËÙ· ·Ú·¯ÒÚËÛ ‰ˆÚÂ¿Ó ÙÔ ·ÚıÂ-
·Ú·ÁˆÁ‹˜, Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯·ÏÈÒÓ ‚ÚÈ- ÛÙÔ‡Ó, ÂÓÒ Ô Á˘Ó·ÈΛԘ T‡Ô˜, Ë ·È- Ó·ÁˆÁÂ›Ô ÁÈ· ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ
ÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ. ‰·ÁˆÁfi˜ ™·ÊÒ §ÂÔÓÙÈ¿˜ ·ÏÏ¿ Î·È ·˘- ·ÚÁ·ÏÂÈÒÓ Ù˘ «OÚÈÂÓÙ¿Ï K¿ÚÂÙ»,
HÙ·Ó Ê˘ÛÈÎfi ÏÔÈfiÓ, fiÙ·Ó ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·- Ù‹ Ë AÏÂÍ¿Ó‰Ú· ¶··‰ÔÔ‡ÏÔ˘ Û˘Ì- ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ˘fi ÙËÓ Â›‚ÏÂ„Ë Ù˘
ÓÔ› ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ ‚ԇϢ·Ó ÙȘ Á˘Ó·›Î˜, ·Ó ÙÔ ··ÈÙÔ‡- «A‰ÂÏÊfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ K˘ÚÈÒÓ» ı· ÂÚÁ¿-
19Ô˘ ·È. Ó· ·Û¯ÔÏËıÔ‡Ó Ì ÙËÓ Ù·Ë- Û·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Ó· ÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó, Ó· ˙ÔÓÙ·Ó Á˘Ó·›Î˜.
ÙÔ˘ÚÁ›· Ó· ÂÈϤÍÔ˘Ó ÂÚÈÔ¯¤˜ ÛÙȘ ÚÔÙÈÌ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂÚÁ·Û›· ηْ Ô›ÎÔÓ. EÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ··ÓÙÒ-
Ôԛ˜ ÁÓÒÚÈ˙·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ı· Û˘Ó·ÓÙÔ‡- H ·Ó¿Ù˘ÍË fï˜ Ù˘ ÔÈÎÔÓÔÌ›·˜ ÓÙ·È ÛÙË MÈÎÚ¿ AÛ›· ÌfiÓÔ ÛÙȘ ÂÚÈÔ-
Û·Ó ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi ·fi ÙÔ˘˜ E˘Úˆ·›- ÌÂÙ¿ ÙÔ 1856 Î·È Ë ‰È›ۉ˘ÛË ÙˆÓ E˘- ¯¤˜ ÂΛӘ Ô˘ ·Ó¤Ù˘Í·Ó Ù·ËÙÔ˘Ú-
Ô˘˜ Î·È ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜. Úˆ·›ˆÓ ÛÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌ›· Ù˘ OıˆÌ·- Á›· ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 19Ô˘ ·È. ™ÙȘ
P Mε καμ λες μεταφ - ÓÈ΋˜ A˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ›¯·Ó Û·Ó ·Ô- ÂÚÈÔ¯¤˜ Ì ·Ú¿‰ÔÛË Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜,
ρονταν τα χαλι απ EÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· – ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ù¤ÏÂÛÌ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ó¤ˆÓ ı¤ÛÂˆÓ fiˆ˜ ÙÔ O˘Û¿Î, ÙÔ °ÎÈfiډ˜ Î·È Ù·
τον τ πο παραγωγ ς ÂÚÁ·Û›·˜. M ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·Ë- KԇϷ, ·Ú¿ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÙÔ˘˜ ·Ú·Áˆ-
τους μ χρι τον κοντι- EÎÙfi˜ fï˜ ·fi ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ·Ú- ÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÔÈ Á˘Ó·›Î˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÂÚÈ˙‹ÙË- Á‹, ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â Ô‡Ù ¤Ó· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ
ν τερο σιδηροδρομικ Á·ÏÂÈÒÓ Î·Ù’ Ô›ÎÔÓ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ˜ ÙÚfi- Ù˜. OˆÛ‰‹ÔÙÂ Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙˆÓ Á˘- Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ÔÈ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ› ›¯·Ó
σταθμ . Tο εικονιζ με- Ô˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ‹Ù·Ó Î·È Ë Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ- Ó·ÈÎÒÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÙˆÓ ÎÔÈÓÔ- ÂÁηٷÛÙ·ı› ÛÙÔ Û‡ÓÔÏfi ÙÔ˘˜ ÛÙ·
νο καραβ νι μεταφ - ÎfiÙÂÚË ÂÚÁ·Û›· Û ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÂÚ- Ù‹ÙˆÓ ˘‹ÚÍ ıÂÙÈ΋. ¶ÔÏϤ˜ Á˘Ó·›- Û›ÙÈ·.
ρει χαλι για λογα- ÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ô˘ ›‰Ú˘Û·Ó ÌÂÙÔ¯ÈΤ˜ ÂÙ·È- Θ Ô‰ËÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÚÁ·Û›· ¤Ú· ™˘¯Ó¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È Â˘‰È¿ÎÚÈÙÔ Î·Ù¿ fi-
ριασμ της εταιρε ας Ú›˜, ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Î·È È‰ÈÒÙ˜. ·fi Ù· «Ù›¯Ë» ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡, ÚÔÎÂÈ̤- ÛÔ ÔÈ EÏÏËÓÔÚıfi‰ÔÍÔÈ È‰ÈÔÎً٘ ÂÚ-
P. de Andria & Co. OÈ ÌÂÙÔ¯ÈΤ˜ ÂÙ·ÈÚ›˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ÓÔ˘ Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÂÈÛfi‰ËÌ·. ÁÔÛÙ·Û›ˆÓ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË Ó· ‰ÈÔ¯ÂÙ‡-
(Kαρτ ποστ λ εποχ ς,
Συλλογ A. Σ.
Mα λλη).

23. ÏÔÁÏÔ˘, A. B·ÛÌ·Ù˙fiÁÏÔ˘ Î·È IÔÚ‰¿- ÂÏÏËÓÈ΋˜ Âȯ›ÚËÛ˘ ·fi ͤÓË ÂÙ·È-
Ó˘ TÔ˘Ú‰¤ÎÔÁÏÔ˘. Ú›·, ·ÓÙ›ıÂÙ· ¯·ÈÚ¤ÙÈÛ ÙËÓ ·Ó¿ÏË„Ë
™ÙÔÓ ¶fiÚÔ K··‰ÔΛ·˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Ù˘ ‰È‡ı˘ÓÛ˘ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÚ-
›‰Ú˘ÛË ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔÙÈÎÔ‡ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›Ԣ ÁÔÛÙ·Û›Ô˘ Ô˘ ȉڇıËΠÙÔ 1907 ·fi
··ÓÙÒÓÙ·È Î·È È‰ÈˆÙÈο ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ·. ÙÔÓ EÌÌ·ÓÔ˘‹Ï °. ¶ÔÏ˘‰ÒÚÔ˘. MfiÓÔ
O ¯·Ï·Ù˙‹ NÈÎfiÏ· Î·È Ô ¯·Ï·Ù˙‹ NÙÈ- ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ ›‰ÈÔ ¤ÙÔ˜, fiÙ·Ó ·Ó·ÎÔÈ-
Ìfi˜ ›‰Ú˘Û·Ó ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ Ì 15 ·ÚÁ·- ÓÒıËÎÂ Ë ›‰Ú˘ÛË Ù˘ «OÚȤÓÙ·Ï K¿Ú-
ÏÂÈÔ‡˜. ÂÙ» ‰È·Ù˘ÒıËÎ·Ó Î¿ÔÈÔÈ Êfi‚ÔÈ ÁÈ·
OÈ ›Ó·Î˜ Ô˘ Û˘Ó¤Ù·ÍÂ Ô Iˆ¿ÓÓ˘ ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ
°È·Óӛ΢, ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ È‰Ú˘Ù‹ ÙÔ˘ ¤¯ÂÈ Ë ›‰Ú˘ÛË ÌÈ·˜ ÌÂÁ¿Ï˘ Ù·ËÙÔ˘Ú-
EÏÏËÓÔÁÂÚÌ·ÓÈÎÔ‡ §˘Î›Ԣ °È·ÓÓ›ÎË ÁÈ΋˜ Âȯ›ÚËÛ˘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ηÈ
ÛÙË ™Ì‡ÚÓË, Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙ·- ÂÌÔÚ›·˜ ¯·ÏÈÒÓ ÁÈ· Ù· ÂÏÏËÓÈο Û˘Ì-
Ù˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙË ‚ÈÔÌ˯·Ó›· ʤÚÔÓÙ·.
ÙÔ˘ ÓÔÌÔ‡ A˚‰ÈÓ›Ô˘, ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÚÈÓ
·fi ÙËÓ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈ΋ EÎÛÙÚ·Ù›·. «OÚȤÓÙ·Ï K¿ÚÂÙ»
™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ‰›ÓÔÓÙ·È ÛÙÔȯ›· ÁÈ·
ÙÔ Â›‰Ô˜ ÙÔ˘ ÂÚÁÔÛÙ·Û›Ô˘, ÙËÓ fiÏË ‹ H ›‰Ú˘ÛË Ù˘ «OÚȤÓÙ·Ï K¿ÚÂÙ» ·Ô-
ÙÔ ¯ˆÚÈfi, ÙÔ ¤ÙÔ˜ ›‰Ú˘Û˘, ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÂÏ› Ì›· ·fi ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ô˘ η-
ÙÔ˘ È‰Ú˘Ù‹, ÙÔ fiÓÔÌ·, ÙËÓ ÂıÓfiÙËÙ·, Ù¤‚·Ï ÙÔ Í¤ÓÔ Î·È Ï‚·ÓÙ›ÓÈÎÔ ÎÂÊ¿-
ÙËÓ ˘ËÎÔfiÙËÙ· ÙÔ˘ ȉÈÔÎÙ‹ÙË, ÙËÓ Ï·ÈÔ Ó· ‰ڷȈı› ÛÙÔ ¯ÒÚÔ Ù˘ ·Ú·-
ÈÔ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ Ì˯·ÓÒÓ, ÙÔÓ ·ÚÈı- ÁˆÁ‹˜ Î·È ÂÌÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ÛÙËÓ
Ìfi, ÙÔ Â›‰Ô˜ Î·È ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÙˆÓ ÌË- AÓ·ÙÔÏ‹. EÍ¿ÏÏÔ˘, ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi
¯·ÓËÌ¿ÙˆÓ, ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ ÂÚÁ·ÙÈÎÔ‡ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÙËÓ OıˆÌ·ÓÈ΋ A˘-
ÚÔÛˆÈÎÔ‡, ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘ ÚÔÛˆ- ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÌÂÁ¿Ï· ÎÂÊ¿Ï·È· ÂÂÓ‰‡-
ÈÎÔ‡ ÁÚ·Ê›Ԣ, ÙËÓ ËÌÂÚ‹ÛÈ· Î·È ıËÎ·Ó ·fi ͤÓ˜ ÌÂÙÔ¯ÈΤ˜ ÂÙ·ÈÚ›˜
ÂÙËÛ›· ·Ú·ÁˆÁ‹, ÙËÓ ·Í›· ÂÁηٿ- ÛÙË ÁˆÚÁ›·, ÙË ‚ÈÔÌ˯·Ó›·, Ù· ÔÚ˘-
ÛÙ·Û˘ Î·È ÚÔ¤Ï¢Û˘ ÙˆÓ Ì˯·ÓË- ¯Â›· Î·È ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ. H «OÚȤÓÙ·Ï K¿Ú-
Ì¿ÙˆÓ. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ›Ó·Î˜ ·˘- ÂÙ», The Amalgamated Oriental
ÙÔ‡˜ ˘‹Ú¯·Ó Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙÔ ÓÔÌfi Carpet Manufacturers Ltd ·Ó¤ÎÔ„Â
A˚‰ÈÓ›Ô˘, ÂÎÙfi˜ Ù˘ fiÏ˘ Ù˘ ™Ì‡Ú- ÙËÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË ÂȯÂÈÚËÌ·ÙÈ΋ ‰Ú·-
Ó˘ ÛÙÔ AÏ¿ÛÂ˚Ú (ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·), AÍ¿ÚÈ, ÛÙËÚÈfiÙËÙ· A˘ÛÙÚÈ·ÎÒÓ, TÔ‡ÚΈÓ,
¢ÂÌÈÚÙ˙‹, ¢ÈÓ·›Ú Î·È ÙËÓ Â˘Ú‡ÙÂÚË Â- EÏÏ‹ÓˆÓ, E‚Ú·›ˆÓ Î·È AṲ́ÓȈÓ
HH δρα της Oρι - ÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi Ù· K·Ú¿‚Ô˘ÚÓ·. Mfi- ÂÌfiÚˆÓ Ô˘ ›¯·Ó ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈËı›
νταλ K ρπετ στην ÓÔ ÛÙÔ ¢ÂÌÈÚÙ˙‹ ˘‹Ú¯·Ó 510 ·ÚÁ·- Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·.
προκυμα α της Σμ ρ- ÏÂÈÔ› Ô˘ ÎÈÓÔ‡Û·Ó 3.770 ÂÚÁ¿ÙÚȘ. H «OÚȤÓÙ·Ï K¿ÚÂÙ» ›¯Â ÛÙËÓ
ÛÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ νης. H μεγ λη αυτ AÏÏ¿ Î·È Ë ¤ÎıÂÛË ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ȉÈÔÎÙËÛ›· Ù˘ ÛÙËÓ fiÏË Ù˘ ™Ì‡Ú-
ÂÚÁÔÛÙ·Û›ˆÓ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿ ‹ ÂÎÙÂ- εταιρε α εμπορ ας TڷοÎË, ÂÈıˆÚËÙ‹ Ù˘ EıÓÈ΋˜ Ó˘ ¤Ó· ‚·ÊÂ›Ô Î·È ‰‡Ô ÓËÌ·ÙÔ˘ÚÁ›·
ÏÔ‡Û·Ó ·Ú·ÁÁÂϛ˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈÎÒÓ και παραγωγ ς χα- TÚ¿Â˙·˜ ÛÙË ™Ì‡ÚÓË, ηٷÁÚ¿ÊÂÈ ÛÙ· ÔÔ›· ·Ú¿ÁÔÓÙ·Ó Ù· Ó‹Ì·Ù· Ô˘
ÂÙ·ÈÚÂÈÒÓ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚË ·fi ÙȘ ÔÔ›- λι ν ιδρ θηκε το ÛÙÔ ‚ÈÏ·¤ÙÈ A˚‰ÈÓ›Ô˘ 691 Ù·ËÙÔ˘Ú- ‰ÈÔ¯ÂÙ‡ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜. H
˜ ‹Ù·Ó Ë «OÚȤÓÙ·Ï K¿ÚÂÙ». 1908 με λεβαντ νικα Á›· ·fi Ù· ÔÔ›· 22 ÛÙÔ Û·ÓÙ˙¿ÎÈ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›· ÔÚÁ¿ÓˆÛ ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ¯·-
H ‡·ÚÍË ÂÚÁÔÛÙ·Û›ˆÓ ‰ÂÓ ÂÌfi‰È- κεφ λαια (Kαρτ πο- ™Ì‡ÚÓ˘, 439 ÛÙÔ Û·ÓÙ˙¿ÎÈ M·ÁÓË- ÏÈÒÓ Ì ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜: Ô ¤Ó·˜ ‹Ù·Ó ÌÂ
˙Â Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÓı¿ÚÚ˘Ó ÙËÓ στ λ εποχ ς, Συλλο- Û›·˜, Î·È 230 ÛÙÔ Û·ÓÙ˙¿ÎÈ Î·È ÙËÓ fi- ·ÓÙ·ÔÎÚÈÙ¤˜ Ô˘ ·Ó¤ıÂÙ·Ó ÙËÓ ÂÎÙ¤-
ÂÁηٿÛÙ·ÛË ·ÚÁ·ÏÂÈÒÓ ÛÙ· Û›ÙÈ·, γ A. Σ. Mα λλη). ÏË ÙÔ˘ ¢ÂÓÈ˙Ï›. ÏÂÛË ·Ú·ÁÁÂÏÈÒÓ Û ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘˜
fiˆ˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÛÙËÓ KÈÔ˘Ù¿¯ÂÈ·. ™ÙË ™Ì‡ÚÓË ÙÔ ÚÒÙÔ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ- ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ Ì ÙË ‰ËÌÈ-
™ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi fiÙÈ Â›- Îfi ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ȉÈÔÎÙËÛ›·˜ Ô˘ÚÁ›· ˘ÔηٷÛÙËÌ¿ÙˆÓ Ì ÂÚÁÔ-
¯·Ó ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ÔÈ AÓ·ÛÙ¿ÛÈÔ˜ TÚÂÏ- ȉڇıËΠ·fi ÙÔÓ EÌÌ·ÓÔ˘‹Ï °. ¶ÔÏ˘- ÛÙ¿ÛÈ· Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙË ¢˘ÙÈ΋ ηÈ
ÏfiÔ˘ÏÔ˜, ¶·Ú·Û΢¿˜ KÂÏÂ›‰Ë˜, ‰ÒÚÔ˘ ÙÔ 1895 Î·È ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÛ ̤¯ÚÈ KÂÓÙÚÈ΋ MÈÎÚ¿ AÛ›·.
§¿˙·ÚÔ˜ ¶·Ô˘ÙÛ‹˜ Î·È Ô ÛÔ˘‰·Èfi- ÙÔ 1906, fiÙ·Ó Û˘Á¯ˆÓ‡ÙËΠ̠ÙËÓ H ΋ڢÍË ÙÔ˘ Aã ¶·ÁÎÔÛÌ›Ô˘ ¶ÔϤ-
ÙÂÚÔ˜ fiψÓ, Ô X·Ú¿Ï·ÌÔ˜ MÔÛÎÒÊÔ- Âȯ›ÚËÛË Sykes & Co. H AÌ¿ÏıÂÈ·, Ë ÌÔ˘ Î·È Ù˘ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈ΋˜ EÎÛÙÚ·Ù›-
ÁÏÔ˘, Ù· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‚Ú›- ÌÂÁ¿ÏË ÂÊËÌÂÚ›‰· Ù˘ ™Ì‡ÚÓ˘, ‰ÂÓ ·˜ ›¯·Ó ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ·
ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔ KÈfiÛÎÈ–Ì·¯·ÏÂÛ›. ™ÙÔ Â›‰Â ΛӉ˘ÓÔ ÁÈ· Ù· ÂÏÏËÓÈο Û˘Ìʤ- ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·. EÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ¤ÎÏÂÈ-
ÎÂÓÙÚÈÎfi ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ Â›¯·Ó ÙÔÔıÂÙË- ÚÔÓÙ· ÛÙË ‰È›ۉ˘ÛË Î·È ÂÍ·ÁÔÚ¿ ÌÈ·˜ Û·Ó ‹ ηٷÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó Î·Ù¿ ÙË ‰È¿Ú-
ı› 40–50 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ› ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÂÚ- ÎÂÈ· ÙˆÓ Â¯ıÚÔÚ·ÍÈÒÓ, ÔÈ ÂÈÛ·ÁˆÁ¤˜
Á¿˙ÔÓÙ·Ó 180–200 ÂÚÁ¿ÙÚȘ. ÚÒÙˆÓ ˘ÏÒÓ ·fi ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘ ·ÓÙ›ıÂ-
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Ô˘ ··ÁÔÚ‡ÙËηÓ, ο-
¶ÈÛȉ›·, K··‰ÔΛ·, ™Ì‡ÚÓË ÙÔÈÎÔÈ fiÏÂˆÓ Ô˘ ÁÂÈÙfiÓ¢·Ó Ì ÙÔ
̤وÔ ÂΉÈÒ¯ıËÎ·Ó ‹ ·Ó·ÁοÛÙË-
MÂÁ¿ÏË ‹Ù·Ó Ë ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·Ë- Î·Ó Ó· ηٷʇÁÔ˘Ó ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi.
ÙÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ÛÙË ™¿ÚÙË ¶ÈÛȉ›·˜. T· ™ÙËÓ TÔ˘ÚΛ· Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· η٤Ú-
ÚÒÙ· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ˘˜ Ú¢ÛÂ, ÂÓÒ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰· ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜
¶Úfi‰ÚÔÌÔ °ÚËÁÔÚÈ¿‰Ë Î·È ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏ- ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔ
ÊÔ‡˜ ¢·ÌÈ·Ófi Î·È Iˆ¿ÓÓË ™Ù‡ÏÔÁÏÔ˘. 1922 Ó· ·Ó·Û˘ÛÙ‹ÛÔ˘Ó Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ
TÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ¿ ÙÔ˘˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Î·È Ô˘ ‰È¤ıÂÙ·Ó Î·È Ù· ÂÚÈÔÚÈṲ̂ӷ
¿ÏÏÔÈ ™·ÚÙ·Ï‹‰Â˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙÔ ÙÔ˘˜ ÎÂÊ¿Ï·È· ÙȘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ÙÔ˘˜
1892 Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÛÙË ™¿ÚÙË 20 ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ.
ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ÛÂÙ˙·ÓÙ¤‰ˆÓ, ÌÈÎÚÒÓ ¯·- Πηγή: Aπ το βιβλίο της συγγραφέως «H
ÏÈÒÓ. ™ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 20Ô‡ ·È. Ë Ù·Ë- ελληνική ταπητουργία και η ταπητουργ ς
ÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙË ™¿ÚÙË ·ÚÔ˘Û›·˙ η- στη Mικρά Aσία (1860–1922)», Bιβλιοπω-
Ù·ÏËÎÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË. °ÓˆÛÙÔ› Ù·Ë- λείον της Eστίας, Aθήνα 2000.
ÙÔ‚ÈÔÌ‹¯·ÓÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ: X·Ú¿Ï·ÌÔ˜
Aı·Ó¿ÛÔÁÏÔ˘, ¢·ÌÈ·Ófi˜ B·ÛÈÏÂÈ¿‰Ë˜,
¶Úfi‰ÚÔÌÔ˜ °ÚËÁÔÚÈ¿‰Ë˜, ¶·ÁÈ·ÛÏ‹˜
¢·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, IÔÚ‰¿Ó˘ ¢Ô˘ÚÌ¤Ô-
ÁÏÔ˘, ¢·ÌÈ·Ófi˜ K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, ™ˆ-
ÎÚ¿Ù˘ K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, º›ÏÈÔ˜ E.
K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, º›ÏÈÔ˜ N. K·¯Ú·-
Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, ¶·ÁÈ·ÛÏfiÁÏÔ˘, MËÓ¿˜ K·-
¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, £Âfi‰ˆÚÔ˜ ¶·¿˙ÔÁÏÔ˘, Õ Xαλ με την προσωπογραφ α του
Iˆ¿ÓÓ˘ ¶·¿˙ÔÁÏÔ˘, Aı·Ó¿ÛÈÔ˜ ¶Â- Eλευθερ ου Bενιζ λου (0,60x0,90
ÛÌ·Ù˙fiÁÏÔ˘, NÈÎfiÏ·Ô˜ ™Ô˘Ù˙fiÁÏÔ˘, μ.). Δωρε της Eλενας Bενιζ λου
·‰ÂÏÊÔ› ¢·ÌÈ·Ófi˜ Î·È IÔÚ‰¿Ó˘ ™Ù‡- στην Eστ α N ας Σμ ρνης.
23

24. Στη Σπ ρτη
H Eργ τριες επ το
ργον σε ταπητουρ-
γε ο της Σπ ρτης.
Oταν οι Σπαρταλ -
δες στρ φηκαν Tης O §°∞˜ ¢ ∞∫√⁄ƒ∞ – B √°π∞Δ∑Ÿ°§√À ‰È·Ê¤ÚÔÓ ÙˆÓ ÂȯÂÈÚËÌ·ÙÈÒÓ ÚÔ˜ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ù˘ Ù˘ÔÔ›ËÛ˘ ηÈ
στην ταπητουργ α, ÙËÓ ˘Ê·ÓÙÔ˘ÚÁ›· ·Ï·Ù˙¿‰ˆÓ ·Ú¯Èο Ù˘ ·Ï¿Óı·ÛÙ˘ ·Ó¿ÁÓˆÛ˘ ÙÔ˘ ۯ‰›-
οι κοπ λες διδ χθη- Aρχαιολ γου Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ô˘ ·fi ÙȘ Ù·ËÙÂÚÁ¿ÙÚȘ.
καν την τ χνη του Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. TÔ Îϛ̷ Î·È ÙÔ ¿ÊıÔÓÔ TÔ 1892–3 Ô IÔÚ‰¿Ó˘ ™Ù‡ÏÔÁÏÔ˘
χαλιο απ την Πο- ÓÂÚfi ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ TÛ¿È ‹Ù·Ó ȉ·ÓÈÎÔ› Ì·˙› Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ¢·ÌÈ·Ófi, ÂÚ›-
λυτ μη Kιουρτσ -
γλου, που παραση-
μοφορ θηκε για
την ικαν τητ της
™ TOY™ ¶PO¶O¢E™ ÙÔ˘ AÓÙ›Ù·˘ÚÔ˘
Û ¤Ó· ÔÚÔ¤‰ÈÔ 1.100 Ì. ·ψ-
ÓfiÙ·Ó Î·ÏÔ¯ÙÈṲ̂ÓË, Û ¤Ó· ÙÔ-
›Ô Ì ·ÂÚ›ÁÚ·ÙË Ê˘ÛÈ΋ ÔÌÔÚÊÈ¿,
Ë ¶ÈÛȉÈ΋ ™¿ÚÙË Ô˘ ÙËÓ Î·ÙÔÈÎÔ‡-
·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÂÁηٿÛÙ·Û‹˜ Ù˘.
H ™·ÚÙ·ÏÈ¿ ¶ÔÏ˘Ù›ÌË KÈÔ˘ÚÙÛfi-
ÁÏÔ˘ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ ÚˆÙÔ‰›‰·Í ÛÙȘ ÎÔ-
¤Ï˜ Ù˘ ™¿ÚÙ˘ ÙËÓ Ù¤¯ÓË ÙÔ˘ ¯·ÏÈ-
Ô‡ Ì ٤ÙÔÈ· ÈηÓfiÙËÙ· Ô˘ ·Ú·ÛËÌÔ-
ÊËÌÔ ‚·Ê¤·, Î·È Ì ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ÁÈ·ÙÚÔ‡ Î·È Á·ÌÚÔ‡
ÙÔ˘ ¶Úfi‰ÚÔÌÔ˘ °ÚËÁÔÚÈ¿‰Ë, ÙÔÔı¤-
ÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ ÛÂ
Û›ÙÈ· ÂÚÁ·ÙÚÈÒÓ Î·È ¤ÙÛÈ ÍÂΛÓËÛ Ë
σ’ αυτ το ργο απ
τον σουλτ νο (φωτ.: Û·Ó 20.000 TÔ‡ÚÎÔÈ, 7.000 EÏÏËÓ˜ Î·È ÊÔÚ‹ıËΠ·fi ÙÔ ™Ô˘ÏÙ¿ÓÔ. H ›‰È· ‰›- ‚ÈÔÌ˯·ÓÔÔ›ËÛË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜
Συλλογ A. Σ. 1.000 AṲ́ÓÈÔÈ. OÛÔ ‹Ù·Ó ΤÓÙÚÔ ‰È·- ‰·Í ÙËÓ K·Ù›Ó· ™Ù‡ÏÔÁÏÔ˘ Ô˘ ¤ÁÈÓÂ Ë ÛÙË ™¿ÚÙË. AÚÁfiÙÂÚ· ›‰Ú˘Û·Ó ÙÔ
Mα λλη). ÌÂÙ·ÎÔÌÈÛÙÈÎÔ‡ ÂÌÔÚ›Ô˘ Ë ÂÚÈÔ¯‹ ·ÈÙ›· Ó· ·Û¯ÔÏËı› Ì ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘Ú- ÚÒÙÔ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈÎfi ηıÂÙÔÔÈË̤ÓÔ
‰È·ÙËÚÔ‡Û ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÁˆÚÁÈÎfi ÂÍ·È- Á›· Ô ·‰ÂÏÊfi˜ Ù˘ IÔÚ‰¿Ó˘. H ·ÚÔ˘- ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ Ù·‹ÙˆÓ, Ô˘ ÛÙ¤Á·˙ ٷ-
Ù›·˜ ÙˆÓ ¿ÊıÔÓˆÓ ÓÂÚÒÓ Î·È ·Ú‹Á·- Û›· ÙÔ˘ ¯¿Ú·Í ÙË ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ÔÚ›· ËÙÔ˘ÚÁ›Ô, Ï˘ÓÙ‹ÚÈÔ, ‚·ÊÂ›Ô Î·È
Á fiÛÚÈ·, ÎË¢ÙÈο Î·È ÛÈÙËÚ¿. Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙË MÈÎÚ·Û›·. O ۯ‰ȷÛÙ‹ÚÈÔ Ì 40 ۯ‰ȷÛÙ¤˜.
OÙ·Ó Ë Â¤ÎÙ·ÛË Ù˘ ÛȉËÚÔ‰ÚÔÌÈ΋˜ IÔÚ‰¿Ó˘ ™Ù‡ÏÔÁÏÔ˘ ˘‹ÚÍÂ Ô ÂÌÓ¢-
ÁÚ·ÌÌ‹˜ A˚‰ÈÓ›Ô˘ – NÙÈÓ¤Ú Ù˘ ·Ê‹ÚÂ- ÛÙ‹˜ Ù˘ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ ÙˆÓ ÂÚ›ÏÔÎˆÓ «™¿ÚÙ·»
Û ·˘Ùfi ÙÔ ÚÔÓfiÌÈÔ, Ë ·Ó·˙‹ÙËÛË Ó¤- ÌÈÎÚ·ÛÈ¿ÙÈÎˆÓ Û¯Â‰›ˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ¿Óˆ
ˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ fiÚˆÓ ¤ÛÙÚ„ ÙÔ ÂÓ- Û ¯ÈÏÈÔÛÙÔÌÂÙÚÈÎfi ¯·ÚÙ› ‰›ÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ OÈ ™·ÚÙ·Ï‹‰Â˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ› ‰ÂÓ ·Ú-
24 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

25. της Mικρ ς Aσ ας
ÎÔ‡ÓÙ·È ÛÙȘ ÂȯÂÈÚËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÓËÛ˘- Carpet Ï‹ÚˆÓ ¤Ó· ·Ú¿ ÁÈ· 60 ÎfiÌ-
¯›Â˜ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ¿Óˆ ÛÙË Ì·ÁÈ΋ Ù¤- ‚Ô˘˜ ‹ 4 È¿ÛÙÚ· ‹ 160 ·Ú¿‰Â˜ ÁÈ· 7-
¯ÓË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡, ·ÎÔ˘ÌÔ‡Ó ÙȘ ηÏÏÈ- 8 ÒÚ˜ ÂÚÁ·Û›·˜ Î·È ÁÈ· 10.000 ÎfiÌ-
Ù¯ÓÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ¢·ÈÛıËۛ˜ Î·È ‰ËÌÈ- ‚Ô˘˜.
Ô˘ÚÁÔ‡Ó Ó¤· Û¯¤‰È·, ¯ÚÒÌ·Ù· Î·È ÙÂ-
¯ÓÈΤ˜. H ͯˆÚÈÛÙ‹ Ù¯ÓÈ΋ Ù˘ TÔ Ù¤ÏÔ˜
‡Ê·ÓÛ˘, Ë ÌÔÚÊ‹ ÙˆÓ Û¯Â‰›ˆÓ, Ô
Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜ ÙˆÓ ¯ÚˆÌ¿ÙˆÓ, ÂÈ‚¿Ï- TÔ ÙÚ·ÁÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜ ÙÔ˘ ÛÂÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘
ÏÔ˘Ó ÙË Ó¤· ÔÈfiÙËÙ· ¯·ÏÈÒÓ, Ô˘ Û‡- 1914 Ô˘ ÍÂÎÏ‹ÚÈÛÂ ÙË ™¿ÚÙË ‹Ù·Ó
ÓÙÔÌ· ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙ‹ ÛÙË ‰ÈÂıÓ‹ ·ÁÔÚ¿ Ï‹ÁÌ· ÁÈ· ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘. TÔ
ˆ˜ «™¿ÚÙ·», ÙÔ˘ÚÎÈÛÙ› Ù· «™¿ÚÙ· ÂȯÂÈÚËÌ·ÙÈÎfi Ù˘ ‰˘Ó·ÌÈÎfi ÌÂÙ·-
X·ÏÈÛ›». ʤÚıËΠÛÙË ™Ì‡ÚÓË ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·˜
H Oriental Ӥ˜ Ù·˘ÙfiÛË̘
Carpet Ô˘ ÌÂÛÔ˘- ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ. AÓ
Ú·ÓÔ‡Û ÛÙËÓ ™Ù· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ EÏÏ‹- ÎÚ›ÓÂÈ Î·Ó›˜ ·fi
·ÁÔÚ¿ Ù˘ ™Ì‡Ú- ›Ó·Î· Ù˘ Orie-
Ó˘ ¤Û¢Û ӷ ÓˆÓ ‹Ù·Ó Ë ·Ú·Áˆ- ntal Carpet ÚÈÓ
ÂÂÓ‰‡ÛÂÈ ÛÙË Î·È ÌÂÙ¿ ·fi ÙÔ
Û·ÚÙ·Ï›‰ÈÎË ¤Î-
Á‹ Î·È Ë ÂÌÔÚ›· 1914 ·Ú·ÙËÚ›
ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡
Î·È ÛÙ· ¤ÙË
¯·ÏÈÒÓ ÛÙË ™¿ÚÙË ÌÈ· ÙÂÚ¿ÛÙÈ· Ì›ˆ-
ÛË. TÔ 1919 ‰È¤ıÂ-
1910–1913 ‰È¤ıÂ- Ù˘ ¶ÈÛȉ›·˜ Ù ÌfiÓÔ 200 ·ÚÁ·-
Ù 600 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ ÏÂÈÔ‡˜ Î·È 800 ÂÚ-
Î·È 2.500 ÂÚÁ¿- Á¿ÙÚȘ.
ÙÚȘ, ÙÔ 50% ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‹Ù·Ó EÏÏË- ™ÙË ™Ì‡ÚÓË ÙÔ˘˜ ‚ڋΠۯ‰fiÓ
Ó›‰Â˜, Ì ·Ú·ÁˆÁ‹ 25.000 ÙÂÙÚ. ‹- fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ™·ÚÙ·Ï‹‰Â˜ ‚ÈÔÌ˯¿ÓÔ˘˜
¯ÂȘ. Ë Û˘ÌÊÔÚ¿ Ù˘ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈ΋˜ ÙÚ·Áˆ-
TÔ 1909 Ô ™¿ÚÙ·Ï˘ ¤ÌÔÚÔ˜ £fi- ‰›·˜ ÁÈ· Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ·ÓÙÈ¤Ú·
‰ˆÚÔ˜ ¶·¿˙ÔÁÏÔ˘ ȉڇÂÈ ‚ÈÔÌ˯·Ó›· fi¯ıË Ì ÌfiÓ· ÂÊfi‰È· ÙË ÁÓÒÛË Ù˘ Ù¤-
¯·ÏÈÒÓ Ì ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ÛÙËÓ ÚÔ΢- ¯Ó˘ ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡, ÙËÓ ÙÚ·Â˙È΋ ηÈ
Ì·›· ÙÔ˘ TÛ¿È ‰›Ï· ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ Ô˘ ÂÌÔÚÈ΋ ÙÔ˘˜ ›ÛÙË, ÙȘ ÁÓˆÚÈ̛˜ H «Tapis d’ Orient Sparta». Διαφημιστικ
‰È¤ıÂÙ ·Ôı‹Î˜, ÂÚÁÔÙ¿ÍÈÔ Î·È ‚·- ÙÔ˘˜ Ì ԛÎÔ˘˜ ÙÔ˘ E͈ÙÂÚÈÎÔ‡ Ì· ¿- αφ σα σε δρ μο της Aιγ πτου στις αρχ ς
ÊÂ›Ô ÓËÌ¿ÙˆÓ. Óˆ ·’ fiÏ· ÙËÓ ›ÛÙË ÛÙÔ ıÂfi, ÙËÓ του 20ο αι. Oι Σπαρταλ δες ταπητουργο
AÏÏ· ÌÂÁ¿Ï· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· ȉڇıËÎ·Ó ˘ÔÌÔÓ‹ Î·È ÙËÓ ··ÓÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜. δημιο ργησαν ν α σχ δια και τεχνικ ς επι-
·fi ÙÔ˘˜ ™ˆÎÚ¿ÙË Î·È ¢·ÌÈ·Ófi K·- β λλοντας μια ποι τητα χαλι ν που γινε
¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, ÙÔ º›ÏÈÔ N. K·¯Ú·Ì¿- γνωστ στη διεθν αγορ ως «Σπ ρτα»
ÓÔÁÏÔ˘, ÙÔÓ º›ÏÈÔ E. K·¯Ú·Ì¿ÓÔ- (φωτ.: Συλλογ A. Σ. Mα λλη).
ÁÏÔ˘ (·Ù¤Ú· ÙÔ˘ X¿ÚË K·¯Ú·Ì¿ÓÔ-
ÁÏÔ˘, ÙÔ˘ ÔÈËÙ‹ ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ), ÙÔÓ
MËÓ¿ K¯·ÁÈfiÁÏÔ˘, ÙÔÓ Aı·Ó¿ÛÈÔ ¶Â- ™ËÌ›ˆÛË ÙˆÓ «EÙ¿ HÌÂÚÒÓ». EÎÙÂÓ‹˜
ÛÌ·Ù˙fiÁÏÔ˘, ÙÔ NÈÎfiÏ·Ô ™Ô˘Ù˙fiÁÏÔ˘, ·Ó·ÊÔÚ¿ ÁÈ· ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙË ™¿ÚÙË
Ù˘ M. AÛ›·˜ ‰ËÌÔÛȇÂÙ·È ÛÙÔ ·ÊȤڈ̷
ÙÔÓ IÔÚ‰¿ÓË ¢Ô˘ÚÌ¤ÔÁÏÔ˘, ÙÔ X·Ú¿-
«H ¿ÁÓˆÛÙË ¶ÈÛȉ›·» (16 M·ÚÙ›Ô˘ 1997).
Ï·ÌÔ Aı·Ó¿ÛÔÁÏÔ˘, ÙÔ ¢·ÌÈ·Ófi B·-
ÛÈÏÂÈ¿‰Ë, ÙÔ ¢·ÓfiÔ˘ÏÔ Î·È ¶·ÁÈ·-
ÛÏ‹. ™ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙˆÓ Ù·ËÙÔ˘Ú-
ÁÒÓ Ù˘ ™¿ÚÙ˘ ˘¿Ú¯ÂÈ Î·È ¤Ó·˜
TÔ‡ÚÎÔ˜ Ô T·¯‹Ú IÌ¿ÌÔÁÏÔ˘ Ô˘ fï˜
‹Ù·Ó ÌfiÓÔ ¯ÚËÌ·ÙÔ‰fiÙ˘ ÙÔ˘ ™Ô˘Ù˙fi-
ÁÏÔ˘.
O ¶··˚ˆ·ÎÂ›Ì ¶ÂÛÌ·Ù˙fiÁÏÔ˘ ÛÙȘ
«AÓ·ÌÓ‹ÛÂȘ» ÙÔ˘ ÌÈÏ¿ÂÈ ÁÈ· 4.000 ·Ú-
Á·ÏÂÈÔ‡˜, Û˘ÁÎÚÔÙË̤ÓÔ˘˜ Û 16 ‚ÈÔ-
Ù¯ӛ˜ Î·È 1.000 ‰È¿Û·ÚÙÔ˘˜ ÛÙ·
Û›ÙÈ· XÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È TÔ‡ÚΈÓ. K·Ù’
¿ÏÏÔ˘˜ ÔÈ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ› ÛÙ· Û›ÙÈ· ‹Ù·Ó Õ H γειτονι με τα
2.500 Î·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ 600-700 ‚Ú›ÛÎÔ- ταπητουργε α βρι-
ÓÙ·Ó Û Û›ÙÈ· EÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈ- σκ ταν δ πλα στο
ÔÈ Û TÔ‡ÚΈÓ. ποτ μι της Σπ ρ-
Afi ÂȯÂÈÚËÌ·ÙÈ΋˜ ‚¤‚·È· Ï¢- της. Oπως δε -
Ú¿˜ Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ÂÌÔÚ›· ÙˆÓ ¯·- χνουν τα απλωμ -
ÏÈÒÓ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· ‹Ù·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· να χαλι και χω-
ÙˆÓ EÏÏ‹ÓˆÓ Û fiÏË ÙËÓ MÈÎÚ·Û›· Î·È ρ ς εμφαν την
Ì¿ÏÈÛÙ· Û ÔÛÔÛÙfi 90% EÏÏËÓ˜, 8% παρουσ α του
AṲ́ÓÈÔÈ Î·È ÌfiÓÔ 2% TÔ‡ÚÎÔÈ. υγρο στοιχε ου, το
H ÂÚÁ·Û›· ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙÔ ÊıËÓfi ποτ μι, ευλογ α
Á˘Ó·ÈÎÂ›Ô ‰˘Ó·ÌÈÎfi ÂÓÒ ÔÈ ¿ÓÙÚ˜ των αλλοτιν ν
··Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó ˆ˜ ‚·Ê›˜, ۯ‰ȷ- καιρ ν, χρησιμε -
ÛÙ¤˜ Î·È ÂfiÙ˜ ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ÂÓ- ει μ χρι σ μερα
‰È¿ÌÂÛÔ ÚfiÏÔ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ÂÚÁÔ‰fiÙË για τους διους λ -
Î·È ÛÙȘ ÂÚÁ·˙fiÌÂÓ˜ ηْ Ô›ÎÔÓ ÂÚÁ¿- γους (φωτ.: B. Bο-
ÙÚȘ. ™ÙË ™¿ÚÙË ÙÔ 1919 Ë Oriental γιατζ γλου, 1980).
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 25

26. H Kοπ λες υφα νουν χαλι στο ερ-
γαστ ριο που δρυσε ο Pαϋμ νδος
Nτ νκαν στην Πλατε α Συντ γματος
στις αρχ ς του 20ο αι.
H ταπητουργ α
στην Eλλ δα: P Eσωτερικ του εργοστασ ου που δρυ-
σε ο Iπλικτσ γλου στα Σκ πια (1931),
επεκτε νοντας την ταπητουργικ επιχε -
ρηση που ε χε στη Θεσσαλον κη.
πρ τες προσπ θειες
Tης § ◊¢∞˜ I ™Δπ∫√¶√⁄§√À ÚfiÛÊ˘Á˜ ÙÔ˘ B·ÏηÓÈÎÔ‡ ¶ÔϤÌÔ˘.
§›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1914, ȉڇıËΠË
Iστορικο , δρος Φιλολογ ας ÂÙ·ÈÚ›· «AÁ΢ڷ» Ô˘ ÂÍ·ÁÔÚ¿ÛÙËÎÂ
ÙÔ 1920 ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ºÔ˘ÛÙ¿ÓÔ. O
Ó¤Ô˜ ȉÈÔÎÙ‹Ù˘ ÛÙȘ 15 AÚÈÏ›Ô˘ 1922
H ¶PøTH ¶ƒ√™¶Õ£∂π∞ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹˜
Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙËÓ EÏÏ¿-
‰· ηٿ ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ¯Úfi-
ÓÔ˘˜ ·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛÙÔ «™‡ÏÏÔÁÔ K˘-
ÚÈÒÓ ˘¤Ú Ù˘ Á˘Ó·ÈΛ·˜ ·È‰Â‡ÛÂ-
Ì·˙› Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ÌÂÙfi¯Ô˘˜ ›‰Ú˘Û·Ó ·ÓÒ-
Ó˘ÌË Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›· Ì ÙËÓ
ÂˆÓ˘Ì›· «EÏÏËÓÈ΋ T·ËÙÔ˘ÚÁ›·». H
ÂÙ·ÈÚ›· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ¤Ó· ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ
ÛÙËÓ Aı‹Ó· Ì 25 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Î·È 75
ˆ˜». O Û‡ÏÏÔÁÔ˜ ȉڇıËΠÛÙËÓ Aı‹- ÂÚÁ¿ÙÚȘ Î·È ¤Ó· ÛÙË M‡ÎÔÓÔ Ì 34
Ó· ÛÙȘ 22 OÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 1872 ˘fi ÙËÓ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Î·È 60 ÂÚÁ¿ÙÚȘ. H ÂÙ·È-
ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘ B·Û›ÏÈÛÛ·˜ OÏÁ·˜ Î·È Ú›· ·ÔÛÎÔÔ‡Û ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹
Ì ÛÙfi¯Ô «ÙËÓ ÂÓ EÏÏ¿‰È Á˘Ó·ÈΛ·˜ ¯·ÏÈÒÓ Ì ۯ¤‰È· ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ú˘ıÌÔ‡
·›‰Â˘ÛÈÓ». °È· Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ÛÂÈ (·Ú¯·›Ô˘, ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ Î·È ÓÂfiÙÂÚÔ˘)
ÙÔÓ ÛÙfi¯Ô ÙÔ˘ ›‰Ú˘Û ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÏÏËÓÈÎÒÓ «„ÈÏÔÙ·›‰ˆÓ».
fiÔ˘ ¿ÔÚ˜ Á˘Ó·›Î˜ Î·È ÎÔ¤Ï˜ ı· M ÙËÓ Î‹Ú˘ÍË ÙÔ˘ Aã ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ˘
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ‚ÚÔ˘Ó ÂÚÁ·Û›·. OÈ Á˘- ¶ÔϤÌÔ˘ ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› B·˚·ÓÔ›, Ô˘ ‰È·-
Ó·›Î˜ ‰È‰¿ÛÎÔÓÙ·Ó Ú·ÙÈ΋, ÏÂÎÙÈ- ÙËÚÔ‡Û·Ó Ù·ËÙÔ˘ÚÁÂ›Ô ÛÙË ™›ÏÏË
΋, ˘Ê·ÓÙÈ΋, ·¯˘ÚÔÏÂÎÙÈ΋, ηÓÈ- ÙÔ˘ IÎÔÓ›Ô˘, ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó ÙËÓ ·ÙÚ›-
ÛÙÔÔÈ˝· Î·È Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÂÁ¯ÒÚÈˆÓ ‰· ÙÔ˘˜ Î·È ÙËÓ Âȯ›ÚËÛ‹ ÙÔ˘˜ ηÈ
Î·È ÛÌ˘ÚÓ·›˚ÎˆÓ Ù·‹ÙˆÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙ· M¤Á·Ú·, fiÔ˘
¯·ÏÈÒÓ Ì ÎfiÌ‚Ô˘˜. ›‰Ú˘Û·Ó Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›Ô. AÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ
™ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 20Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô P·¸- 1920, ›‰Ú˘Û·Ó ¿ÏÏÔ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›Ô
ÌfiÓ‰Ô˜ NÙ¿ÓηÓ, ·‰ÂÏÊfi˜ Ù˘ IÛȉÒ- ÛÙËÓ Y‰Ú· Ì 34 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜.
Ú·˜ NÙ¿ÓÎ·Ó Î·È Û‡˙˘ÁÔ˜ Ù˘ ¶ËÓÂ- OˆÛ‰‹ÔÙÂ Ë Û˘ÓÔÏÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹
Ïfi˘ ™ÈÎÂÏÈ·ÓÔ‡, ›‰Ú˘Û ٷËÙÔ˘Ú- ÙˆÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›ˆÓ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó Â-
ÁÈ΋ Âȯ›ÚËÛË ÛÙËÓ Aı‹Ó· Î·È Ì¿- ÚÈÔÚÈṲ̂ÓË. MfiÓÔ ÌÂÙ¿ ÙË MÈÎÚ·ÛÈ·-
ÏÈÛÙ· ÛÙËÓ Ï·Ù›· ™˘ÓÙ¿ÁÌ·ÙÔ˜. T· ÙÈ΋ K·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ Î·È ÙË Ì·˙È΋ ÂÁη-
¯·ÏÈ¿ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ÂÚÁ·ÛÙ‹- Ù¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ ÛÙËÓ EÏÏ¿-
ÚÈfi ÙÔ˘ ÎÔÛÌÔ‡ÓÙ·Ó Ì ۯ¤‰È· ‰· ı· ÔÚÁ·ÓˆıÔ‡Ó Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο ÂÚÁ·-
ÂÌÓ¢Ṳ̂ӷ ·fi ÙËÓ ·Ú¯·›· EÏÏ¿‰·. ÛÙ‹ÚÈ· Ô˘ ı· ··Û¯ÔÏ‹ÛÔ˘Ó ÛËÌ·-
TÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ ÎÈÓÔ‡Û·Ó ÎÔ¤Ï˜, ÓÙÈÎfi ÂÚÁ·ÙÈÎfi ‰˘Ó·ÌÈÎfi.
26 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

27. Tο χαλ
στη Θεσσαλον κη
του Mεσοπολ μου
ȉڇÛÔ˘Ó ÂÎ Ó¤Ô˘ ¤Ó·Ó ·Ó¿ÏÔÁÔ ÙÔ̤· ÛÙËÓ
Tης E Àºƒ√™⁄¡∏˜ P √⁄¶∞
EÏÏ¿‰·: ÂÚÈÔ˘ÚÁÔ›, ‚·Ê›˜, ۯ‰ȷÛÙ¤˜, ˘Ê¿-
Iστορικο T χνης και Eφαρμοσμ νων ÓÙÚ˜, ·ÓÙ·ÔÎÚÈÙ¤˜, ÚÔˆıËÙ¤˜ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜
Tεχν ν, M.A. ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿. M ·˘Ù‹Ó ÙË ‰ÔÌ‹, ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÛÙË BfiÚÂÈÔ EÏÏ¿‰· ÙËÓ Ù·Ë-
ÙÔ˘ÚÁ›· ηْ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˘ Âȯ›ÚË-
H Oι εργ τριες της ταπη-
τουργ ας K. Ποταμ δη φω-
τογραφ ζονται στον περ -
H MAKPA ¶∞ƒÕ¢√™∏ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È ·fi ÙÔ˘˜
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. ™ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË
·˘Ù‹ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó, ·ÊÂÓfi˜ ÙÔ ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi ÂÚÈ-
‚¿ÏÏÔÓ Î·È ÔÈ ÎÏÈÌ·ÙÔÏÔÁÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ¢-
Û˘ Ô˘ ¿ÊËÛ·Ó ›Ûˆ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ·ÏȤ˜ ·ÙÚ›-
‰Â˜. ¶Ú¤ÂÈ, fï˜, Ó· ÂÈÛËÌ·Óı› fiÙÈ ÙÔÓ Î‡ÚÈÔ
ÚfiÏÔ ¤·ÈÍÂ Ô Á˘Ó·ÈΛԘ ÏËı˘ÛÌfi˜.
H ·Ú·ÁˆÁ‹ ‰ÈÔ¯ÂÙ¢fiÙ·Ó ÛÙÔ §ÔÓ‰›ÓÔ, ÙË
BȤÓÓË, Û ÌÂÁ·ÏÔ˘fiÏÂȘ Ù˘ AÌÂÚÈ΋˜ Î·È Ù˘
βολο των εγκαταστ σεων
της επιχε ρησης. ÓÔÔ‡Û·Ó ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ ˘ÏÒÓ, Î·È °ÂÚÌ·Ó›·˜, ηıÒ˜ Î·È Û ‰È¿ÊÔÚ˜ fiÏÂȘ ÙˆÓ
·ÊÂÙ¤ÚÔ˘, ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂıÓfiÙËÙ˜ Ô˘ ηÙÔ›ÎË- B·ÏηӛˆÓ. MÂÌÔӈ̤Ó˜ ÂÍ·ÁˆÁ¤˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ-
Û·Ó ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹: EÏÏËÓ˜, AṲ́ÓÈÔÈ, TÔ‡ÚÎÔÈ ÓÙ·È Î·È ÛÙËÓ A›Á˘ÙÔ. K˘Ú›ˆ˜ fï˜ ÏfiÁˆ Ù˘ Ì·-
Î·È E‚Ú·›ÔÈ, ÛÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ˙È΋˜ ˙‹ÙËÛ˘ ¯ÂÈÚÔÔ›ËÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ ·fi ÙËÓ
Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ηÙ›¯Â ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ı¤ÛË. M¤Û· Û AÌÂÚÈ΋ ηٿ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô 1924–1930, Ë Ù·Ë-
·˘Ùfi ÙÔ Ï·›ÛÈÔ, ‹‰Ë ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÙÔ˘Ú- ÙÔ˘ÚÁ›· ÁÓÒÚÈÛ ÌÔÓ·‰È΋ ¿ÓıËÛË ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·
ÎÔÎÚ·Ù›·˜, Ë ÂÚÈÔ¯‹ ›¯Â ·Ó·‰Âȯı› ˆ˜ ÙÔ ÈÔ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Î·È ‹Ú ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì·ÓÈÊ·ÙÔ‡Ú·˜.
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ˘Ê·ÓÙÔ˘ÚÁÈÎfi Τ- T· «¤ÍÈ ¯Ú˘Û¿ ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÂÏ-
ÓÙÚÔ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ÏËÓÈ΋˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜»,
Ö˜, ·fi Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 18Ô˘ ·È. fiˆ˜ ·ÔηÏÔ‡Ó ÙËÓ ÂÚ›Ô-
Î·È Ì¤¯ÚÈ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 19Ô˘, Ë H ·Ó¿Ù˘ÍË ‰Ô ¿ÓıËÛ˘ ÔÈ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ›,
ÙÔÈ΋ ˘Ê·ÓÙÔ˘ÚÁ›·, ÌË ÌÔ-
ÚÒÓÙ·˜ Ó· Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ› ÙȘ ÙÂ-
Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ¤ÏËÍ·Ó Ì ÙË ¢ÈÂıÓ‹ OÈÎÔÓÔ-
ÌÈ΋ YÊÂÛË ÙÔ˘ 1930 Ô˘ ›-
¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ Ù˘ E˘ÚÒ- ÛÙË BfiÚÂÈÔ EÏÏ¿‰· ¯Â ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÂ
˘, ¤Ú·Û Û ‡ÊÂÛË Û˘Ì·- fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Î·È, ΢ڛˆ˜,
Ú·Û‡ÚÔÓÙ·˜ Î·È ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘Ú- ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÊÈÍË ÛÙËÓ AÌÂÚÈ΋. MÂÙ¿ ÙËÓ
Á›·. EÙÛÈ, fiÙ·Ó Î·Ù¿ ÙË ‰ÂηÂ-
Ù›· ÙÔ˘ 1920 ÂÁηٷÛÙ¿ıËηÓ
ÙˆÓ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÒÓ ‡ÊÂÛË Î·Ù·‚Ï‹ıËÎ·Ó ÔÏ-
Ϥ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ ·Ó¿Î·Ì„˘
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÚfiÛÊ˘Á˜ ÚÔÛʇÁˆÓ ÙˆÓ ÂÍ·ÁˆÁÒÓ, fiˆ˜ ÂȯÂÈ-
EÏÏËÓ˜ Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜, η- Ú‹ıËΠÛÙÚÔÊ‹ ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿
ıÒ˜ Î·È AṲ́ÓÈÔÈ, ¤‰ˆÛ·Ó Ó¤· Ù˘ EÏÏ¿‰·˜, Ô˘ fï˜ ‹Ù·Ó
ÒıËÛË ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÎÏ¿‰Ô˘. ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË ÛÙÔ ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔ ÌÂÁ·ÏÔ·ÛÙÈÎfi η-
M ÙËÓ ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÌÂٷ͇ ٷӷψÙÈÎfi ÎÔÈÓfi. EÙÛÈ, ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ‰ÂηÂÙ›·˜
EÏÏ¿‰·˜ Î·È TÔ˘ÚΛ·˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÚÔ- ÙÔ˘ 1930, Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· Â¤ÛÙÚ„ ÛÙÔÓ ·Ú·-
ÛʇÁˆÓ ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠÛÙË BfiÚÂÈ· EÏÏ¿‰·, Ì ‰ÔÛÈ·Îfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘ ÔÈÎÔÙ¯ÓÈ΋˜ ·Ú·Áˆ-
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë ÂÚÈÔ¯‹ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÙÔ ˘„Ë- Á‹˜ ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰È·Ù‹ÚËÛ ÁÈ· ›ÎÔÛÈ ÂÚ›Ô˘ ¯Úfi-
ÏfiÙÂÚÔ ÔÛÔÛÙfi Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ˘ ÚÔÛʇÁˆÓ. M ÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ B’ ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ ¶fiÏÂÌÔ, ÚÈÓ ÂÚ¿ÛÂÈ
‚¿ÛË ÙËÓ ·ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ 1928, ÙÔ 45% ÙÔ˘ ÏË- ÛÙËÓ Â΂ÈÔÌ˯¿ÓÈÛË.
ı˘ÛÌÔ‡ Ù˘ M·Î‰ÔÓ›·˜ Î·È ÙÔ 35% Ù˘ ¢˘ÙÈ΋˜ M ÙËÓ ¿ÊÈÍË ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ, Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ-
£Ú¿Î˘ ‹Ù·Ó ÚfiÛÊ˘Á˜. ™ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Ìfi- Τ˜ ·Ú·ÁˆÁÈΤ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜ ȉڇıËÎ·Ó Û fiÏË ÙË
ÓÔ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÂÚ›Ô˘ 130.000 ÚfiÛÊ˘- BfiÚÂÈÔ EÏÏ¿‰·: ÙËÓ KÏÂÈÛÔ‡Ú·, ÙËÓ KÔ˙¿ÓË, ÙÔ
Á˜. TÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏ›ÛÂÈ KÈÏΛ˜, ÙË B¤ÚÔÈ·, ÙËÓ E‰ÂÛÛ·, ÙË £Ú¿ÎË, ÙË
ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÔÛÔÛÙfi ÙÔ˘ ÚÔÛÊ˘ÁÈÎÔ‡ ÏË- X·ÏÎȉÈ΋, ÙËÓ KÔÌÔÙËÓ‹. ™Ù· Ù¤ÏË Ù˘ ‰ÂηÂ-
ı˘ÛÌÔ‡ ÛÙ· ·ÁÚÔÙÈο Â·ÁÁ¤ÏÌ·Ù·, fï˜ ·˘Ùfi Ù›·˜ ÙÔ˘ 1920, ÌfiÓÔ ÛÙËÓ KÂÓÙÚÈ΋ M·Î‰ÔÓ›·
·ԉ›¯ıËΠ·‰‡Ó·ÙÔÓ, ηıÒ˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·ÚÈıÌÔ‡Û·Ó ‰¤Î· ‹ ¤ÓÙÂη ÌÂÁ¿Ï˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ-
ÚfiÛÊ˘Á˜ ‹Ù·Ó ·ÛÙÔ› Î·È ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÙȘ ··Ú·›- Τ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ, Ì ÂÙ‹ÛÈ· ·Ú·ÁˆÁ‹ ·fi
ÙËÙ˜ ÁÓÒÛÂȘ. §‡ÛË ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· Ù˘ Â·Á- 36.000 ¤ˆ˜ 40.000 ÙÂÙÚ·ÁˆÓÈο ̤ÙÚ·, ηχÙÔ-
ÁÂÏÌ·ÙÈ΋˜ ÙÔ˘˜ ·ÔηٿÛÙ·Û˘ ¤‰ˆÛÂ Ë Ù·Ë- ÓÙ·˜ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ ÙˆÓ ÂÍ·ÁˆÁÒÓ Ù˘
ÙÔ˘ÚÁ›·. ¯ÒÚ·˜ ÛÙËÓ AÌÂÚÈ΋.
H‰Ë ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·È., Ù· ¯ÂÈÚÔÔ›Ë-
Ù· ¯·ÏÈ¿ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜ ›¯·Ó ÌÂÁ¿ÏË ˙‹ÙËÛË Û ™ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
fiÏ· Ù· ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ· Ù˘ ¢‡Û˘. H ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹
ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰· ÛËÌ·ÓÙÈ- ™ÙËÓ fiÏË Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÛ·Ó
Îfi ÔÛÔÛÙfi ÙÔ˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈÎÔ‡ ‰˘Ó·ÌÈÎÔ‡ Ù˘ ÔÎÙÒ ÌÂÁ¿Ï˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ. H
AÓ·ÙÔÏ‹˜. ™ÙÔ ‰˘Ó·ÌÈÎfi ·˘Ùfi ˘‹Ú¯·Ó ¿ÙÔÌ· £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ˆ˜ ÙÔ ·ÛÙÈÎfi Î·È ÂÌÔÚÈÎfi Τ-
·fi Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÛÙ¿‰È· Ù˘ ·Ú·ÁˆÁÈ΋˜ ‰È·‰È- ÓÙÚÔ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜, Û˘ÁΤÓÙÚˆÓ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
ηۛ·˜, Ô˘ ÛÙÔ Û‡ÓÔÏfi ÙÔ˘˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ, ηıÒ˜ ·ÚÎÂÙÔ› Ù·Ë-
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 27

28. Õ Eπ σκεψη επισ μων στο περ πτε-
ρο των ταπητουργικ ν επιχειρ σε-
ων P ζη, σε μια απ τις προπολεμι-
κ ς διοργαν σεις της ΔEΘ. Διακρ -
νονται ο Δαμιαν ς Στ λογλου (δε -
τερος απ τα αριστερ ) και ο Mιχ -
λης P ζης (δε τερος απ τα δεξι ).
ÙÔ˘ ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ Art Deco, ÂÓÒ ÌÂ-
Á¿ÏÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÂΉËÏÒıËÎÂ Î·È ÁÈ·
ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ۯ‰›ˆÓ Ì ÂÏÏËÓÈÎfi
¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, ·Ú¯·›Ô ‹ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi.
Y‹Ú¯·Ó ‚¤‚·È· Î·È Û¯¤‰È· Ì ȉȷ›ÙÂ-
ÚÔ ı¤Ì· ÔÚÈṲ̂ӷ ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Á›ÓÔ-
ÓÙ·Ó Î·ÙfiÈÓ ÂȉÈ΋˜ ·Ú·ÁÁÂÏ›·˜.
¢‡Ô ηÙËÁÔڛ˜ ıÂÌ¿ÙˆÓ ‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂ-
Ú· ‰ËÌÔÊÈÏ›˜: Ë ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË Î¿-
ÔÈÔ˘ ¯·ÚÙÔÓÔÌ›ÛÌ·ÙÔ˜ Î·È Ô ·ÓÙÈη-
ÙÔÙÚÈÛÌfi˜ Ù˘ ÙÔȯÔÁÚ·Ê›·˜ Ù˘ ÔÚÔ-
Ê‹˜ οÔÈÔ˘ ÂÈ‚ÏËÙÈÎÔ‡ ÎÙÈÚ›Ô˘. MÂ-
ٷ͇ ·˘ÙÒÓ ÙÔ ÈÔ ÂÓÙ˘ˆÛÈ·Îfi ‹Ù·Ó
ÙÔ ¯·Ï› Ô˘ ˘Ê¿ÓıËΠ·fi ÙÔÓ IÏÈ-
ÎÙÛfiÁÏÔ˘ ÁÈ· Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙÔ˘ K·Ú·-
ÁÈÒÚÁË ™ÂÚ‚›·˜.
¶·ÚfiÙÈ ‚Ú·¯‡‚È·, Ë ¿ÓıËÛË Ù˘ Ù·-
ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ηٿ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ MÂ-
ÛÔÔϤÌÔ˘ ·ԉ›¯ıËΠÛËÌ·ÓÙÈ΋,
ÙÔ˘ÚÁÔ›, ÛÙ·‰È·Î¿, ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó Â‰Ò ÙȘ ΋), Ô N. KÈÔÎ¿ÛÔÁÏÔ˘, Ô °. Mˆ- Ù¿ÛÙ·Û˘ ‹ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ Ó¤ˆÓ ÚÔ·- ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË
ÂÙ·ÈÚ›˜ ÙÔ˘˜ ‹ ›‰Ú˘Û·Ó Ú·Ù‹ÚÈÔ Ú·˝Ù˘, ÔÈ ·‰ÂÚÊÔ› Pfi˙Ë (Hӈ̤ÓÔÈ BÈÔ- ÛÙ›ˆÓ. ™Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο Ù˘ fiÏ˘ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ fiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓÙ·ÍË ÙˆÓ
‰È·ÓÔÌ‹˜, Ì ÛÙfi¯Ô ÙËÓ Â¤ÎÙ·ÛË ÙˆÓ Ì‹¯·ÓÔÈ T·‹ÙˆÓ AÓ·ÙÔÏ‹˜), ÔÈ X. °Â- –ÛÙËÓ TÔ‡Ì·, ÙËÓ TÚÈ·Ó‰Ú›·, ÙË X·- ÚÔÛʇÁˆÓ ÛÙË Ó¤· ÎÔÈÓˆÓ›·. ¶¤Ú·
‰Ú·ÛÙËÚÈÔÙ‹ÙˆÓ ÙÔ˘˜. EÈϤÔÓ, Ë ˆÚÁÈ¿‰Ë˜, I. ¶·¿˜, K. ºÈÏÔÎÏ‹˜ Î·È ÚÈÏ¿Ô˘, ÙËÓ K·Ï·Ì·ÚÈ¿– Î·È ÛÙ· ‰˘ÙÈ- ·fi ÙȘ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ ‚ÈÔÔÚÈÛÌÔ‡, ÙÔ
fiÏË ÚÔÛ‹Ï΢Û ÂȯÂÈÚË̷ٛ˜ ·fi ™. OÙ˙Ô‡ÓÔÁÏÔ˘ (™¿ÚÙË A.E.) Î·È Ô K. ο –ÛÙÔ˘˜ AÌÂÏfiÎËÔ˘˜, ÛÙÔ §Â- Â¿ÁÁÂÏÌ· Â¤ÙÚ„ ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË
ÙËÓ ˘fiÏÔÈË EÏÏ¿‰·, fiˆ˜ ÁÈ· ·Ú¿- ¶ÔÙ·Ì›‰Ë˜. MÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÌfiÚˆÓ ÍÂ- Ì¤Ù, ÛÙÔ Z¤ÈÙÂÓÏÈÎ, ÛÙËÓ •ËÚÔÎÚ‹- Ù˘ ·ÍÈÔÚ¤ÂÈ·˜ ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ.
‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘˜ ·‰ÂÚÊÔ‡˜ Pfi˙Ë ·fi ÙÔ A›- ¯ÒÚÈ˙Â Ô A. MÈÛÈÚÏÈ¿Ó. ÓË– ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÁÈ· ÙȘ ·Ó¿ÁΘ AÎfiÌ· Î·È ÛÙÔ ¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ Â›‰Ô
ÁÈÔ (οÙÔÈÎÔÈ AıËÓÒÓ), Ô˘ ÛÂ Û˘ÓÂÚ- OÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ›¯·Ó ̤ÛÔ ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ Ó¤· ÚÔ¿ÛÙÈ·, fiÔ˘ Ù˘ ·Ú·ÁˆÁÈ΋˜ ·Ï˘Û›‰·˜ Ù˘ Ù·Ë-
Á·Û›· Ì ÙÔÓ ¢·ÌÈ·Ófi ™Ù‡ÏÔÁÏÔ˘ (ο- fiÚÔ ÙÚÂȘ ·Ú·ÁˆÁÈΤ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜, Ë Î¿- ÛÙ·‰È·Î¿ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÔÈ ÂÚÈÛ- ÙÔ˘ÚÁ›·˜, ÛÙÔ Â›Â‰Ô Ù˘ ˘Ê¿ÓÙÚ·˜,
ÙÔÈÎÔ AıËÓÒÓ) ›‰Ú˘Û·Ó Ì›· ·fi ÙȘ ı ̛· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ··Û¯ÔÏÔ‡ÛÂ Û˘- ÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜. ¢ÂÓ Â›Ó·È Ù˘¯·›Ô fiÛÔ ·ÓÒÓ˘ÌË Î·È Â¿Ó ‹Ù·Ó ·˘Ù‹, ‰ÂÓ
ÈÔ ÌÂÁ¿Ï˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹- ÓÔÏÈο ÂÚ› ÙÔ˘˜ 130–200 ÂÚÁ¿Ù˜. ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ, ÂÓÒ Û fiϘ ÙȘ ÁÂÈÙÔ- ¤·˘Â Ó· Â›Ó·È ÌÈ· Â·ÁÁÂÏÌ·Ù›·˜.
ÛÂȘ, ·˘Ù‹ ÙˆÓ HÓˆÌ¤ÓˆÓ BÈÔÌ˯¿ÓˆÓ Y‹Ú¯·Ó Â›Û˘ Î·È ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÌÂ- ÓȤ˜ ˘‹Ú¯·Ó ‰È·Û·Ṳ́Ó˜ ˘Ê¿ÓÙÚ˜ ™Ù·‰È·Î¿, ÌÂÚÈΤ˜ ˘Ê¿ÓÙÚ˜ ͯÒÚÈ-
T·‹ÙˆÓ AÓ·ÙÔÏ‹˜. §›ÁÔÈ ÌfiÓÔÓ ÂȯÂÈ- Û·›Ô˘ ÌÂÁ¤ıÔ˘˜ Ô˘ ›Ù ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈÎÔÙ¯ӛ˜, ÔÈ ÌÂÁ¿Ï˜ Ù·ËÙÔ˘Ú- Û·Ó Î·È ÂÎÙÈÌ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÂȯÂÈ-
ÚË̷ٛ˜, fiˆ˜ ÔÈ KÔÙ˙·˚·‚¿˙ÔÁÏÔ˘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ‰˘Ó·ÌÈÎfi- ÁÈΤ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙ· ÚË̷ٛ˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ÂÌfi-
Ô˘ ›¯·Ó ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Î¿ıÂÙË Ù·- ÙËÙ·˜ ÂÚ› ÙÔ˘˜ 30–40 ÂÚÁ¿Ù˜, ›Ù ÚÔÛÊ˘ÁÈο ÚÔ¿ÛÙÈ·. EΛ, ·Ó¿ÌÂÛ· ÚÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ηٷӷψ٤˜ ÁÈ· ÙËÓ
ËÙÔ˘ÚÁÈ΋ Âȯ›ÚËÛË ÛÙËÓ E‰ÂÛÛ·, ÔÚÁ¿ÓˆÓ·Ó ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ‰È·ÊfiÚˆÓ ÛÙ· ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒ˜ ·ÛıÂÓ¤ÛÙÂÚ· ÙÌ‹Ì·- ÂȉÂÍÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜. EÈϤÔÓ, Û ÌÈ·
¿ÓÔÈÍ·Ó ·¢ı›·˜ Ú·Ù‹ÚÈÔ Ù·‹ÙˆÓ ÔÈÎÔÙ¯ÓÈÒÓ. Ù· ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡, οÓÔÓÙ·˜ ¯Ú‹ÛË ÂÔ¯‹ Ô˘ ÔÈ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·ÎÔ› ‰ÂÛÌÔ›
ÛÙËÓ Aı‹Ó·. AÍÈ· ÌÓ›·˜ Â›Ó·È Î·È Ë K·ı’ fiÏË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ MÂÛÔÔ- ·Ï·ÈÒÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ ·Ú·ËÁÌ¿- ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ ‰ÔÎÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó, Ù· ÂÚ-
ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ IÏÈÎÙÛfiÁÏÔ˘ Ô ÔÔ›- ϤÌÔ˘, Ë Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ¿Ú- ÙˆÓ ÙÔ˘ Aã ¶·ÁÎÔÛÌ›Ô˘ ¶ÔϤÌÔ˘, ÁÔÛÙ¿ÛÈ· Û˘ÓÙÂÏÔ‡Û·Ó ÛÙÔ Ó· ÎÚ·ÙË-
Ô˜, ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Â¤ÎÙÂÈÓ ÚËÎÙ· Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓË Ì ÙÔÓ ÚÔÛÊ˘ÁÈ- ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó Ù· Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈο ıÔ‡Ó Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ̤ÏË Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜
ÙËÓ Âȯ›ÚËÛ‹ ÙÔ˘ ȉڇÔÓÙ·˜ ÂÚÁÔ- Îfi ÏËı˘ÛÌfi, ÒÛÙÂ Ë ¯ˆÚÈ΋ Ù˘ ÂÈ- «ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ·». TÔÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ì·˙›. M¿Ó˜ Î·È ÎfiÚ˜ ‰Ô‡Ï¢·Ó Ï¿È
ÛÙ¿ÛÈÔ (1931) ÛÙ· ™ÎfiÈ·. ÎfiÓ· ÂÍÂÏ›¯ıËΠ۠·Ó·ÏÔÁ›· Ì ÙÔÓ Î·È ·Ú·ÁˆÁÔ› ÔÚ·Ì·Ù›˙ÔÓÙ·Ó ÙË ‰Ë- Ï¿È, ‰˘Ó·ÌÒÓÔÓÙ·˜ ÙË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜
OÈ ÈÔ ÁÓˆÛÙÔ› Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ› Ù˘ ÙÚfiÔ, Ì ÙÔÓ ÔÔ›ÔÓ ÂÁηٷÛÙ¿ıË- ÌÈÔ˘ÚÁ›· ÔÏfiÎÏËÚˆÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈÎÒÓ Û¯¤ÛË. OÈ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ› ÛÙÔ Û›ÙÈ Î·È ÙÔ
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ‹Ù·Ó ÔÈ K. A¯ÙÛfi- Î·Ó ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜ ̤۷ ÛÙËÓ fiÏË. H Û˘ÓÔÈÎÈÛÌÒÓ, ¤Ó· fiÓÂÈÚÔ Ô˘ ‰ÂÓ Û‡ÛÙËÌ· Ù˘ ÔÈÎÔÙ¯ӛ·˜ Â¤ÙÚÂ ÙË
ÁÏÔ˘–°. IˆÛËÊ›‰Ë˜, Ô E. B·ÛÈÏÂÈ¿‰Ë˜, ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛ‹ Ù˘, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘Úη- Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÔÙ¤. ÌËÙ¤Ú· Ó· ÂÈÙËÚ› ·Ú¿ÏÏËÏ· Ù· ·È-
ÔÈ K. °·˙·ÚÈ¿Ó–Z. A‚ÂÓÙÈÎÈ¿Ó, Ô N. ÁÈ¿ ÙÔ˘ 1917 Î·È Ë ÂÎÔ›ËÛË ÙˆÓ ‰È¿ Ù˘. O ÎÔÈÓˆÓÈÎfi˜ ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÂÚÁÔ-
IÏÈÎÙÛfiÁÏÔ˘, ÔÈ I. K·˙·ÓÙ˙fiÁÏÔ˘–E. ·ÓÙ·ÏÏ¿ÍÈÌˆÓ ÔÈÎÔ¤‰ˆÓ, ÚfiÛÊÂÚ T‡ÔÈ ¯·ÏÈÒÓ, ı¤Ì·Ù· ÛÙ·Û›ˆÓ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ Â›Ó·È ›Ûˆ˜
MÔ˘Ú¿ÙÔÁÏÔ˘–M. M›ÏÎÔÁÏÔ˘ (EıÓÈ- ·ÂÚÈfiÚÈÛÙ˜ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ Â·ÓÂÁη- ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÂÎÙÈÌËı› Û fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ
Î·È ˘Ê¿ÓÙÚ˜ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ ·fi ÂÌ¿˜ ÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔ-
ÓÔ˘˜.
™ÙÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢
˘Ê¿ÓıËÎ·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÔ› Ù‡- BÈ‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·:
ÔÈ ¯·ÏÈÒÓ Ù˘ AÓ·ÙÔÏ‹˜, Ì ÙȘ ‰È¿- – Pούπα Eυφροσύνη. «Tο χαλί στη
ÊÔÚ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ˘ÎÓfiÙËÙ·˜ ÎfiÌ- Θεσσαλονίκη του Mεσοπολέμου».
‚ˆÓ, Ù‡ÔÈ Ô˘ ‹‰Ë ›¯·Ó Û¯ËÌ·ÙÈÛı› Θεσσαλονικέων π λις, τ. 4, Iανουά-
̤۷ ·fi ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ì·˙È΋˜ ·- ριος 2001.
Ú·ÁˆÁ‹˜ ÛÙË MÈÎÚ¿ AÛ›·. H ÔÈfiÙËÙ· – Xεκίμογλου Eυάγγελος. «T ποι
Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ εγκατάστασης και κατοικίας των
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ô Ù‡Ô˜ ™È‚¿˜, Â›Ó·È προσφύγων στη Θεσσαλονίκη
·fi ÙȘ ηχÙÂÚ˜. EÈϤÔÓ, ˘Ê¿ÓıË- 1922–1927». B΄ Πανελλήνιο Συνέδριο
Î·Ó ÎÈÓ¤˙Èη Û¯¤‰È·, ‰ËÌÔÊÈÏ‹ ÏfiÁˆ για τον Eλληνισμ της Mικράς Aσίας,
Θεσσαλονίκη 27–29 Nοεμβρίου 1992.
– Tο κείμενο στηρίζεται στις μαρτυ-
ρίες και στο υλικ των: Aβεντισιάν
B., Aνδρέου Δ., Bασιλειάδου A.,
Iπλικτσ γλου B. και E., Kαλφαγιάν
Õ Mικρ χαλ με θ μα K., Kαραϊωάνογλου Π., Kιοκπάσο-
το χαρτον μισμα της γλου Θ. και A., Kοτζαϊαβάσογλου Γ.
μ ας δραχμ ς του 1917 και X., Kουγιουμτζ γλου X., Mίλκο-
του ταπητουργο N. γλου Π., Mισιρλιάν Π., Mωραΐτη Π.,
Iπλικτσ γλου. P ζη K., Tεκελίδου I., και Tσολοζί-
δου A. και Λ.
28 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

29. H Tο εργοστ σιο της
«Eλληνικ ς Tαπητουρ-
γ ας» που κτ σθηκε το
1924 στη N α Iων α. Oι
H ταπητουργ α
εγκαταστ σεις του με
προδιαγραφ ς σ γχρονης
βιομηχαν ας δι θεταν
υφαντ ριο, πλυντ ριο,
βαφε ο, σχεδιαστ ριο και
οικ σκους για 500 εργ -
τριες (φωτ.: «Πανελλ νιο
στην Aθ να
Λε κωμα Eθνικ ς Eκατο-
νταετηρ δος 1821-
1921», Aθ να 1925).
Tης O §°∞˜ ¢ ∞∫√⁄ƒ∞ -B √°π∞Δ∑Ÿ°§√À H ÏËÚÔÊÔÚ›· Ô˘ ·Ô‰ÂÏÙÈÒÓÔ˘Ì ·fi ÙȘ «AÓ·ÌÓ‹-
ÛÂȘ» ÙÔ˘ ÚˆÙÔÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˘ ¶··˚ˆ·ÎÂ›Ì ¶ÂÛÌ·˙fiÁÏÔ˘,
Aρχαιολ γου Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰·, Ù· Á˘Ó·ÈÎfi·È‰· Ù˘ ¶ÈÛȉÈ΋˜
™¿ÚÙ˘, ÛÔ˘‰·›Ô˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈÎÔ‡ ΤÓÙÚÔ˘ Ù˘ MÈÎÚ·-
Û›·˜, ÈÛÙÔÔÈ› ÙÔ˘˜ ÚˆÙÂÚÁ¿Ù˜. OÙ·Ó ¤Êı·Û·Ó ÛÙËÓ
H TA¶HTOYP°IA ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÌÈ· Á¤Ê˘Ú· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË
MÈÎÚ·Û›· Î·È ÙËÓ EÏÏ¿‰·. MÂÙ¿ ÙË MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈ΋
K·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜ ʇÁÔÓÙ·˜ ·fi ÙȘ ·-
ÙÚÔÁÔÓÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÂÛٛ˜ ÊÔÚÙÒıËηÓ, fiÛÔÈ ÌfiÚÂÛ·Ó Ê˘ÛÈ-
ο, Ù· ÌfiÓ· ÔχÙÈÌ¿ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, ÎÔÛÌ‹Ì·Ù· Î·È ¯·-
EÏÏ¿‰·, EÈÙÚÔ‹ ÙˆÓ ™·ÚÙ·Ï‹‰ˆÓ ÂÈ-
ÛΤÊıËΠÙÔÓ ˘Ô˘ÚÁfi ¶ÚfiÓÔÈ·˜ AfiÛÙÔ-
ÏÔ ¢ÔÍÈ¿‰Ë, ÙÔÓ ˘Ô˘ÚÁfi °ÂˆÚÁ›·˜ ™È‰¤ÚË
Î·È ÙÔÓ Ù·Ì›· ÙÔ˘ ˘Ô˘ÚÁ›Ԣ ¶ÚfiÓÔÈ·˜
E·ÌÂÈÓÒÓ‰· X·Ú›Ï·Ô, ÙÔ˘˜ ·Ó¤Ù˘Í·Ó ÙȘ
H ·Ó¿Ù˘ÍË
ÏÈ¿. K·È Ì ÙËÓ Ù¤¯ÓË ÙÔ˘ ¯·ÏÈÔ‡ ¿Ï„·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆ- ˆÊ¤ÏÂȘ Î·È ÙȘ ÚÔÔÙÈΤ˜ Ù˘ Ù¤¯Ó˘ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜
Û‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ¿ÁÓˆÛÙÔ Î·È Î¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ ·ÊÈÏfiÍÂÓÔ ÙfiÔ
Ô˘ ÙÔ˘˜ ¤Ù·ÍÂ Ë ÌÔ›Ú· ÙÔ˘˜ Ó· ηٷʇÁÔ˘Ó, «ÙË ÌËÙ¤Ú·
ÙÔ˘˜ Î·È ˙‹ÙËÛ·Ó ¯ÒÚÔ Ó· ÛÙÂÁ·ÛÙÔ‡Ó ÁÈ·
Ó· ÂÁηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·. TÔ˘˜
˘‹ÚÍ ۈًÚÈ· ÁÈ·
EÏÏ¿‰·». ÚÔÙ¿ıËÎÂ Ë ÙÔÔıÂÛ›· ÙˆÓ ¶Ô‰·Ú¿‰ˆÓ ÙÔ˘˜ MÈÎÚ·ÛÈ¿Ù˜ Úfi-
H EÈÙÚÔ‹ AÔηٷÛÙ¿Ûˆ˜ ¶ÚÔÛʇÁˆÓ (EA¶) Ô˘ (N¤· IˆÓ›·), fiÔ˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ¯ÙÈÛÙ›
·Ó¤Ï·‚ ÙÔ ‰˘Û‚¿ÛÙ·¯ÙÔ ¤ÚÁÔ Ù˘ ÛÙ¤Á·Û˘ Î·È ·Ú¿ÏÏË- ÚÔÛÊ˘ÁÈÎfi˜ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌfi˜. OÈ ™·ÚÙ·Ï‹- ÛÊ˘Á˜, Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó
Ï· ¤ÓÙ·Í˘ ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÎÔÈÓˆÓ›· 1.500 ÂÎ. ÚÔÛʇÁˆÓ ‰Â˜ ‚Ú‹Î·Ó ÙÔÓ ÙfiÔ ıÂÏÎÙÈÎfi Î·È Î·Ù¿Ï-
ÂÓÒ Ì ÌÂÁ¿ÏË ÛÔ˘‰‹ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÙÔ˘˜ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌÔ‡˜ ÏËÏÔ ÁÈ· ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡
ηϿ Ù· Ì˘ÛÙÈο Ù˘
(N¤· IˆÓ›·, B‡ÚˆÓ·, KÔÎÎÈÓÈ¿ Î.Ï.) ÛÙȘ ·Ú˘Ê¤˜ Ù˘ Aı‹- ÙÔ˘ ¶ÂÚÛÔ‡ ÔÙ·ÌÔ‡.
Ó·˜ Î·È ÙÔ˘ ¶ÂÈÚ·È¿, ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· H ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛË ÛÙÔÓ T‡Ô (12 AÚÈÏ›Ô˘
ÛÙËÓ ·Ó·˙‹ÙËÛË ÙÚfiˆÓ ··Û¯fiÏËÛ˘ ÙˆÓ ·ÛÙÒÓ ÚÔ- 1923) Ù˘ ›‰Ú˘Û˘ ÙÔ˘ ÔÈÎÈÛÌÔ‡ Î·È Ë ÂÈÛËÌfiÙËÙ· ÙˆÓ
ÛʇÁˆÓ. ÂÁηÈÓ›ˆÓ (27 IÔ˘Ó›Ô˘ 1923) ÛËÌ·ÙÔ‰fiÙËÛ·Ó ÙËÓ ÚÔÔÙÈ-
H Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·, Ù¤¯ÓË Ô˘ Ù· Ì˘ÛÙÈο Ù˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó η- ΋ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. «EȘ ÙÔÓ Û˘ÓÔÈÎÈ-
Ï¿ ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜ Î·È Ô˘ Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ‹Ù·Ó ÂÚÈ˙‹ÙËÙ· ÛÌfiÓ ÙÔ‡ÙÔÓ ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ÂÁηٷÛÙ·ıÔ‡Ó 500 ÂÚ›Ô˘ ÔÈ-
ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜, ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ ÙȘ ·ÁÔÚ¤˜ Ù˘ AÌÂÚÈ΋˜, ÏÂÈ- ÎÔÁ¤ÓÂÈ·È ÚÔÛʇÁˆÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÒÓ, ÒÛÙ ӷ ηٷÛÙ› ‰˘-
ÙÔ‡ÚÁËÛ ˆ˜ Û·Ó›‰· ÛˆÙËÚ›·˜. H EA¶ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ¯ÚË- Ó·ÙfiÓ ÂÓÙfi˜ ÔÏ›ÁÔ˘ ¯ÚÔÓÈÎÔ‡ ‰È·ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Ó· ÌÂÙ·‚ÏËı›
Ì·ÙÔ‰ÔÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ó¤ÁÂÚÛË ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÎÙÈÚ›ˆÓ Û οı ÚÔ- Ô‡ÙÔ˜ ÂȘ ΤÓÙÚÔÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜».
ÛÊ˘ÁÈÎfi Û˘ÓÔÈÎÈÛÌfi, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙȘ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ
ÒÛÙÂ Ë ÔÈÎȷ΋ ÂÓ·Û¯fiÏËÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ MÈÎÚ·Û›·˜ N¤· IˆÓ›·
Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·› ÛÙËÓ EÏÏ¿‰· Û ‚ÈÔÌ˯·ÓÈ΋ ‰È·‰Èηۛ·. H
‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ ˘ÔÛÙËÚ›¯ıËΠ·fi ÙËÓ EıÓÈ΋ TÚ¿Â˙· °È· ÙËÓ ˘ÏÔÔ›ËÛË ÙÔ˘ ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ùfi˜ Ù˘ Ë EA¶ ¤Ú· ·fi
Ì ÙË ¯ÔÚ‹ÁËÛË ¯·ÌËÏfiÙÔÎˆÓ ‰·Ó›ˆÓ. Ù· ÔÈÎfi‰· Ô˘ ‰È¤ıÂÛ ̤۷ ÛÙÔ˘˜ ÔÈÎÈÛÌÔ‡˜ ÁÈ· ÙË ÛÙ¤-
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 29

30. Ã Προσφυγοπο λες
υφα νουν μεγ λων
διαστ σεων χαλ . H
εργασ α στα ταπη-
τουργε α χαρακτη-
ρ σθηκε απ το
Διεθν ς Γραφε ο
Eργασ ας ως απ ν-
θρωπη, για τις ατε-
λε ωτες ρες, τις
κακ ς συνθ κες ερ-
γασ ας και τη χα-
μηλ αμοιβ (φωτ.:
Henry Morge-
nthan, εκδ. «Tρο-
χαλ α», Aρχε ο
Mαυρ δη).
Á·ÛË Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›ˆÓ, ÛÙË N¤· IˆÓ›· Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó Ë «EÏÏËÓÈ΋ T·- ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜. OÈ ·‰ÂÏÊÔ› B·˚·ÓÔ› ·fi Afi ÙË ™Ì‡ÚÓË Ì¿˜ ÂÈÓ·È Â›Û˘
Î·È ÌfiÓÔ fiÚÈÛ ȉȷ›ÙÂÚË ˙ÒÓË ÛÙËÓ ËÙÔ˘ÚÁ›· A.E.» Î·È Ë «AÓ·ÙÔÏÈ΋ T·- ÙË ™›ÏË ÙÔ˘ ÓÔÌÔ‡ IÎÔÓ›Ô˘, ›¯·Ó ȉڇ- ÁÓˆÛÙ‹ Ë ÌÂÁ¿ÏË Âȯ›ÚËÛË ÙÔ˘
ÂÚÈÔ¯‹ ÛÙËÓ EÏ¢ıÂÚÔ‡ÔÏË, ÊÂÚfi- ËÙÔ˘ÚÁ›· A.E.», ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ıÂ- ÛÂÈ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· ·ÎÌ·›· ÂÈ- ™¿ÚÙ·ÏË Ô˘ ȉڇıËΠ̠ÙËÓ Âˆ-
ÌÂÓË ÛÙ· ‰È·ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ˆ˜ ÂÚÈÔ¯‹ ˆÚËıÔ‡Ó Û˘ÓÒÓ˘Ì˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ¯Â›ÚËÛË Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ì ΤÓÙÚÔ ÙË Ó˘Ì›· «AÓÒÓ˘ÌÔ˜ T·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋ EÙ·È-
«EÚÁÔÛÙ·Û›ˆÓ Î·È §·ÙÔÌ›ˆÓ». H ¯·ÏÈÔ‡ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰·. ™Ì‡ÚÓË. Ú›· ™¿ÚÙ·ÏË» (The Spartali Carpet
¤ÎÙ·ÛË ·˘Ù‹ ηٷÙÌ‹ıËΠ۠ÌÂÁ¿Ï· H «EÏÏËÓÈ΋ T·ËÙÔ˘ÚÁ›·» ȉڇıË- TÔ EÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ÙˆÓ ¶Ô‰·Ú¿‰ˆÓ ¯Ù›- Manufacturers L.t.d.) Î·È ¤¯ÙÈÛ ÙÔ ÂÚ-
ÔÈÎfi‰· Ô˘ ·ÚÈıÌ‹ıËÎ·Ó Î·È ·Ú·- ΠÙÔ 1922 ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi I. ºÔ˘ÛÙ¿- ÛÙËΠÙÔ 1924, ‰È¤ıÂÙ Ï‹ÚÂȘ ÂÁη- ÁÔÛÙ¿ÛÈfi Ù˘ ÛÙË N¤· IˆÓ›·. ™ÙȘ
¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó Û ÂȯÂÈÚË̷ٛ˜, Úfi- ÓÔ Î·È ˘‹ÚÍÂ Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù˘ ÚÒÙ˘ Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì ÔÈΛÛÎÔ˘˜ ÁÈ· ÙȘ 300 ÂÚ- ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó
ÛÊ˘Á˜ ‹ ÌË, ÁÈ· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈ΋ ¯Ú‹ÛË. Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ΋˜ ·fiÂÈÚ·˜ ÛÙËÓ EÏÏ¿- Á¿ÙÚȘ Î·È Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÚÈ˙fi- 200 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ›, ‚·ÊÂ›Ô Î·È Ï˘ÓÙ‹ÚÈÔ,
T· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ÔÈÎfi‰· ·Ú·¯ˆÚ‹- ‰· ·fi ÙË ¢Ô‡ÁηÓ, ÙÔ 1912, Ì Á˘Ó·›- Ù·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜ ÔÈfiÙËÙ˜ ÂÓÒ ‰È¤ıÂÙÂ Î·È ÔÈΛÛÎÔ˘˜ ÁÈ· ÙË ÛÙ¤-
ıËÎ·Ó Ì ‰È·Ï˘ÙÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜, Ë Ù‹ÚË- Θ ÚfiÛÊ˘Á˜ ÙˆÓ B·ÏηÓÈÎÒÓ ¶ÔϤ- ¯·ÏÈÒÓ Ù‡Ô˘ ™È‚¿˙ Î·È ™ÂÏÙ˙Ô‡Î, Á·ÛË 600 ÂÚÁ·ÙÚÈÒÓ Ì ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȤ˜
ÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Û‹Ì·ÈÓÂ Î·È ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÌˆÓ. TËÓ ¿Î·ÚË ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ù˘ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ÎÔÈÓ¤˜ Ù‡Ô˘ ™¿ÚÙ·, ÙÔ˘˜.
ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÔÈÎÔ¤‰Ô˘ ÛÙËÓ Î˘ÚÈfi- ¢Ô‡ÁÎ·Ó Ô˘ ı¤ÏËÛ ӷ ÂÊ·ÚÌfiÛÂÈ O‡Û·Î Î.Ï. AÎfiÌË, ÛÙ· ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ÔÈÎfi‰·
ÙËÙ· Ù˘ EA¶. Û¯¤‰È· ηı·Ú¿ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ú˘ıÌÔ‡
TÔ Ó¤Ô ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÎfi ÎÏ¿‰Ô ¤Û¢- ÛÙËÓ ·ÓÙÔÏ›ÙÈÎË Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘ ¯ÓÔ˘‰ˆ-
Û·Ó Ó· ÂÓÛÙÂÚÓÈÛÙÔ‡Ó ÁËÁÂÓ›˜ ÂÈ- ÙÔ‡ ¯·ÏÈÔ‡, Û˘Ó¤¯ÈÛÂ Ë ÂÙ·ÈÚ›·
¯ÂÈÚË̷ٛ˜, ‚ÈÔÌ‹¯·ÓÔÈ Î·È ÙÚ¿Â˙˜ «AÁ΢ڷ» ÙÔ 1914, ÙËÓ ÔÔ›· ÙÂÏÈο
Ô˘ Û˘Ó·ÈÙÂÚ›ÛÙËÎ·Ó Ì Ù¯ÓÔÁÓÒ- ÂÍ·ÁfiÚ·ÛÂ Ô I. ºÔ˘ÛÙ¿ÓÔ˜.
ÛÙ˜ ÚfiÛÊ˘Á˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ‡- TÔ 1924 Ô NÈÎfiÏ·Ô˜ K˘ÚΛÓ˘ Û˘Ó¤-
ÚˆÛÙ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ. Afi ÙÔ˘˜ ÚÒ- Ú·Í Ì ÙÔÓ Î. ºÔ˘ÛÙ¿ÓÔ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ô˘ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙȘ ÚÔÔÙÈΤ˜ ÂȯÂÈÚË̷ٛ˜ ÛÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù˘
Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ‹Ù·Ó Ô ÁÓˆÛÙfi˜ ‚ÈÔ- «AÓÒÓ˘Ì˘ EÙ·ÈÚ›·˜ EÏÏËÓÈ΋ T·Ë-
Ì‹¯·ÓÔ˜, NÈÎfiÏ·Ô˜ K˘ÚΛÓ˘. I‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ÚÁ›·», Ì ‰È¢ı˘ÓÙ‹ ÙÔÓ B‡ÚˆÓ·
Ù˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˘ ÂÚÈÔ˘ÚÁÈ΋˜ ‚ÈÔÌË- KˆÓÛÙ·ÓÙ¿Ú· Î·È ¤ÎÙÈÛ·Ó ÙÔ ÂÚÁÔ-
¯·Ó›·˜ «EÏÏËÓÈ΋ EÚÈÔ˘ÚÁ›· A.E.» ‹‰Ë ÛÙ¿ÛÈÔ ÛÙË N¤· IˆÓ›·. OÈ ÂÁηٷÛÙ¿-
·fi Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1922 ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÚԉȷÁڷʤ˜ Û‡Á¯ÚÔÓ˘
ÛÙÔ ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈfi ÙÔ˘, ÛÙËÓ AÏ˘Û›‰· ‚ÈÔÌ˯·Ó›·˜ ‰È¤ıÂÙ·Ó ˘Ê·ÓÙ‹ÚÈÔ,
Ù˘ ¶·ÙËÛ›ˆÓ, ÂȉÈÎfi ¯ÒÚÔ ÁÈ· ÙËÓ Ï˘ÓÙ‹ÚÈÔ, ‚·Ê›Ô, ۯ‰ȷÛÙ‹ÚÈÔ Î·È
ÂÁηٿÛÙ·ÛË 40 ·ÚÁ·ÏÂÈÒÓ Î·È Ï˘- ÔÈΛÛÎÔ˘˜ ÁÈ· 500 ÂÚÁ¿ÙÚȘ.
ÓÙ‹ÚÈÔ ¯·ÏÈÒÓ. ™Â ÌÈ· ÂÚ›ÂÚÁË Û˘ÓÙ˘¯›· Ë ¿ÏÏË
¶ÚÔÔÚÈṲ̂ÓË ÁÈ· ΤÓÙÚÔ Ù˘ Ù·Ë- ÌÂÁ¿ÏË ÂÙ·ÈÚ›· Ë «AÓ·ÙÔÏÈ΋ T·Ë-
ÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ë N¤· IˆÓ›·, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈ- ÙÔ˘ÚÁ›·», ÌÔÈÚ¿ÛÙËΠ̠ÙËÓ «EÏÏËÓÈ-
Îfi, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔÓ Î‡ÚÈÔ fiÁÎÔ ÙˆÓ Î‹ T·ËÙÔ˘ÚÁ›·» ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÈÎfi‰Ô
ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÚÁÔÛÙ·Û›ˆÓ, ÙˆÓ ‚ÈÔÙ¯ÓÈÒÓ Ù˘ EA¶ Î·È ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ÌÓ‹ÌË.
Î·È ÙˆÓ ÔÈÎÈ·ÎÒÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ, Î·È H ÂÙ·ÈÚ›· Ô˘ ȉڇıËΠÙÔ 1923 ÌÂ
·Ú¿ÏÏËÏ· ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ÚÔÛʇÁˆÓ ·ÚÈÔ˘˜ ÌÂÙfi¯Ô˘˜ ÙÔÓ °. B. M·˘ÚÔϤÔ-
Ô˘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·. ÓÙ·, Úfi‰ÚÔ ÙÔ˘ T·Ì›Ԣ ¶ÂÚÈı¿Ï„Â-
¶·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙËÓ Ù·¯‡Ù·ÙË ·Ó¤ÁÂÚÛË ˆ˜ ¶ÚÔÛʇÁˆÓ Î·È ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜
ÙÔ˘ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌÔ‡ Ì ÁÔÚÁÔ‡˜ Ú˘ıÌÔ‡˜ B·˚¿ÓÔ˘˜, ˘‹ÚÍ ÛÙËÓ Ô˘Û›· Ë Û˘Ó¤-
¯Ù›˙ÔÓÙ·Ó Î·È Ù· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ô˘ Ë ¯ÂÈ· Ù˘ ÚÒÙ˘ ÛÔ‚·Ú‹˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈ-
¤ÁηÈÚË ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛ‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ΋˜ Âȯ›ÚËÛ˘ ÛÙËÓ EÏÏ¿‰· ÙˆÓ
ÛÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚËÙËÚ›Ô˘. «A‰ÂÏÊÒÓ B·˚·ÓÔ›», Ô˘ ›‰Ú˘Û·Ó ÙÔ
OÈ ‰˘Ô ÚÒÙ˜ ÌÂÁ¿Ï˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ 1914 ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ÛÙ· M¤Á·Ú· Ì ‰¤Î·
30 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1

31. Õ Tο ταπητουργε ο ÏÔ‡ıËÛÂ ÙËÓ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙËÓ Ô-
των αδελφ ν Mω- Ú›· ÙÔ˘.
ραλ γλου και Σ. Σι- TÔ ÂÚÁ·ÙÈÎfi ‰˘Ó·ÌÈÎfi ÙˆÓ Ù·Ë-
ναν δη στον B ρω- ÙÔ˘ÚÁ›ˆÓ ÛÙËÓ ÏÂÈÔ„ËÊ›· ÙÔ˘ (83%)
να. H διπλ κλ μα- ‹Ù·Ó Á˘Ó·›Î˜, «ÂÂÈڷ̤Ó˜ ÂÚÁ¿-
κα που οδηγε στο ÙÚȘ Ì ÁÚ‹ÁÔÚÔ Î·È ÛÙ·ıÂÚfi ¯¤ÚÈ
υπ στεγο πρ πυλο Ô˘ ÔÈ ÈÔ ÂȉÈÎÂ˘Ì¤Ó˜ ¤‰ÂÓ·Ó 20.000
και τα διακοσμητι- ÎfiÌÔ˘˜ ÙËÓ Ë̤ڷ», Ì ÂÚÁ·Û›· ‚¤-
κ στοιχε α προσδ - ‚·È· Ô˘ ÍÂÂÚÓÔ‡Û ÙÔ ‰ÂοˆÚÔ. H
δουν μεγαλοπρ πεια ηٷÛÙÚ·Ù‹ÁËÛË ÙÔ˘ ˆÚ·Ú›Ô˘, ÔÈ Î·-
στο προσφυγικ ς Τ˜ Û˘Óı‹Î˜ ÂÚÁ·Û›·˜, ηıÒ˜ Î·È Ë
αρχιτεκτονικ ς κτ - ··Û¯fiÏËÛË ·È‰ÈÒÓ ÛÙ· Ù·ËÙÔ˘Ú-
σμα (φωτ.: Henry Á›· ÚÔοÏÂÛ ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘
Morgenthan, «H ¢ÈÂıÓÔ‡˜ °Ú·Ê›Ԣ EÚÁ·Û›·˜.
αποστολ μου στην
Aθ να», εκδ. «Tρο- AÎÌ‹ Î·È ÙÒ¯Â˘ÛË
χαλ α»).
H ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ˘‹ÚÍÂ
Ú·Á‰·›·, fiˆ˜ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÔÈ ·ÚÈıÌÔ›. TÔ
1922 ˘‹Ú¯·Ó 130 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ› Î·È 230
ÂÚÁ¿Ù˜, ÂÓÒ ÙÔ 1926 ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÂ
5.500 ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ Î·È 12.000 ÂÚÁ¿Ù˜
Ì ·Ú·ÁˆÁ‹ 219.900 kg Î·È ÔÈÎÈÏ›·
Ù‡ˆÓ ¯·ÏÈÒÓ. «Yfi ÙˆÓ ÂÓ Aı‹Ó·È˜
Î·È ¶ÂÈÚ·È› ÂÚÁÔÛÙ·Û›ˆÓ ‰‡Ó·ÓÙ·È Ó·
ηٷÛ΢·ÛıÒÛÈ ·ÓÙfi˜ Ù‡Ô˘ Ù¿Ë-
Ù˜ ˆ˜ Ù‡Ô˘ °ÎÈfiډ˜, O˘Û¿Î, ¢ÂÌÈÚ-
Ù˙‹, ™¿ÚÙË, ¶ÂÚÁ¿ÌÔ˘, ™È‚¿˙, X·ÌÔ˘-
à Δημιουργ α του Ù˘ EÏ¢ıÂÚÔ‡ÔÏ˘ ÂÁηٷÛÙ¿ıË- ‰¿Ó, BÔ‡¯·ÚÈ, BÂÏÔ˘¯ÈÛÙ¿Ó Î.Ï.»,
X ρη Kαχραμ - Î·Ó Ô ™˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌfi˜ Ô˘ Û˘Ó¤Ù˘Í·Ó ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ËÁ¤˜.
νου με τ τλο «Tο ÔÈ ÌÈÎÚÔÂȯÂÈÚË̷ٛ˜ ™·ÚÙ·Ï‹‰Â˜, Ö˜ ÙËÓ ÔÚÌËÙÈ΋ ÔÚ›· Ù˘ Ù·-
Mεσολ γγι». Bρα- ÔÈ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ N. ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ‹Ïı ӷ ·Ó·Îfi„ÂÈ ·fiÙÔ-
βε τηκε στον δια- ¶ÂÛÌ·Ù˙fiÁÏÔ˘, ÙÔ˘ AÏÂÍ. KÔÎÎÒÓË, Ì· ÙÔ ÎÚ·¯ ÙÔ˘ 1929 ÛÙÔ XÚËÌ·ÙÈÛÙ‹-
γωνισμ του ETO ÙÔ˘ I. TÔ˙¿ÎÔÁÏÔ˘, ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˘ ÚÈÔ Ù˘ N¤·˜ YfiÚ΢. T· ¯·ÏÈ¿ Ô˘
το 1931. O. X. ¢Ô˘ÚÌÔ‡ÛÔÁÏÔ˘, Ì·˙› Ì ÏËıÒÚ· ÌÈ- ·ÓÙÈÚÔÛÒ¢·Ó ÔÏfiÎÏËÚ˜ ÂÚÈÔ˘-
Kαχραμ νος ÎÚÒÓ ‚ÈÔÙ¯ÓÈÒÓ. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÛÙÔÓ ÔÈ- ۛ˜ ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙÔÈ‚·Á̤ӷ ÛÙȘ ·Ôı‹-
υπ ρξε ο στυλοβ - ÎÈÛÌfi ¤ÎÙÈÛ·Ó Ù· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ¿ ÙÔ˘˜ Θ, ÛÙ· ÙÂψÓ›· Î·È ÛÙȘ ÙÚ¿Â˙˜
της και ο ανανεω- ÁÓˆÛÙÔ› ÚfiÛÊ˘Á˜ Ù·ËÙÔ˘ÚÁÔ›, Ù˘ AÌÂÚÈ΋˜ Î·È ¯¿ıËηÓ. T· Ù·Ë-
τ ς της τ χνης του fiˆ˜ Ô º›ÏÈÔ˜ K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, ·- ÙÔ˘ÚÁ›· ¤ÎÏÂÈÛ·Ó Î·È ÛÙȘ ·›ıÔ˘Û¤˜
χαλιο μετ την Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ X¿ÚË K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, Ô ÙÔ˘˜ «ÊÒÏÈ·Û·Ó ÙÚˆÎÙÈο Î·È Ó˘¯ÙÔ-
κρ ση του 1929 ¶·‡ÏÔ˜ Î·È £Ú·Û‡‚Ô˘ÏÔ˜ K·¯Ú·Ì¿ÓÔ- Ô‡ÏÈ·», fiˆ˜ ϤÂÈ Ô X¿Ú˘ K·¯Ú·Ì¿-
(φωτ.: X. Kαχρα- ÁÏÔ˘, Ô A‚Ú·¿Ì K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘, Ë ™Ô- ÓÔ˜.
μ νος, «Tο χαλ »). Ê›· °·‚ÚÈËÏ›‰Ô˘, Ô TËϤ̷¯Ô˜ ¢·Ú- OÏ· Ù· ÌÂÁ¿Ï· ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈ· Ù˘ N¤·˜
ÌÔ‡ÛÔÁÏÔ˘, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ EÊÚ·›ÌÔ- IˆÓ›·˜ Î‹Ú˘Í·Ó ÙÒ¯Â˘ÛË. H ‚ÈÔÌË-
ÁÏÔ˘, Ô NÈÎfiÏ·Ô˜ X·Ù˙ËÛÙ·ıfiÁÏÔ˘ ¯·Ó›· fï˜ ÛÙË N¤· IˆÓ›· ÂÈ‚›ˆÛ ÌÂ
Î.¿. ηıÔÏÈ΋ ÛÙÚÔÊ‹ ÛÙËÓ ÎψÛÙԸʷ-
AÏϘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ÏÂÈ- ÓÙÔ˘ÚÁ›·.
ÙÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÚÔÛÊ˘ÁÈ- MÈ· ÚÔÛ¿ıÂÈ· ·Ó¿Î·Ì„˘ Ù˘ Ù·-
ÎÔ‡˜ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌÔ‡˜ ‹Ù·Ó ÛÙ· KÔ˘- ËÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÂȯÂÈÚ‹ıËΠÌÂÙ¿ ÙÔ
ÓÙÔ˘ÚÈÒÙÈη ÙÔ˘ MËÓ¿ K¯·ÁÈfiÁÏÔ˘, 1930 Ì ·ÚÈÔ ÂÌÓ¢ÛÙ‹ ÙÔÓ X¿ÚË
ÛÙÔ ¶ÂÚÈÛÙ¤ÚÈ ÙÔ˘ £fi‰. ¶·¿˙ÔÁÏÔ˘, K·¯Ú·Ì¿ÓÔ. H ·Ó·Û˘ÁÎÚfiÙËÛ‹ Ù˘
ÛÙÔ B‡ÚˆÓ· ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ MˆÚ·Ïfi- ·˘Ù‹˜ ‚·Û›ÛÙËΠ۠Ӥ· Û¯¤‰È· fiÔ˘
ÁÏÔ˘, Î·È ™. ™ÈÓ·Ó›‰Ë, Ô˘ ÌÔÈÚ¿ÛÙË- ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ʈ˜ Î·È Ó‡̷ ÂÈÎÚ·-
Î·Ó ÙÔ ı·˘Ì¿ÛÈÔ ÎÙ›ÚÈÔ ÙÔ˘ T·Ë- ÙÔ‡Û·Ó Î·È Ó¤Â˜ ÔÓÔ̷ۛ˜ ¯·ÏÈÒÓ
ÙÔ˘ÚÁ›Ԣ Ô˘ ¤¯ÙÈÛÂ Ë EA¶, ÛÙË N›- fiˆ˜ MˆÚË¿, TÚÔ›·, ¢ÂÏÊÔ› Î·È IÏÈÔÓ,
ηȷ ÙÔ˘ I. ¶·ÁÈ·ÛÏ‹ Î·È ¢·ÓfiÔ˘ÏÔ˘, Û˘Ó¤ÏÂ·Ó Ì ÙȘ ·Ú·‰ÔÛȷΤ˜
ÙÔ˘ MËÓ¿ Î·È AÓÙ. Aı·Ó¿ÛÔÁÏÔ˘, ÙÔ˘ °ÎÈfiډ˜, ™¿ÚÙ·, O˘Û¿Î Î.Ï. K·È Ë
°Ú. Aı·Ó¿ÛÔÁÏÔ˘, ÙÔ˘ K˘ÚÈ¿ÎÔ˘ K·- Ó¤· ·˘Ù‹ ÚÔÛ¿ıÂÈ· ·Ó·ÎfiËΠÂ›-
¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘ Î·È ÛÙÔ KÂÚ·ÙÛ›ÓÈ ÙÔ˘ Û˘ ‚›·È· ·fi ÙÔ Í¤Û·ÛÌ· ÙÔ˘ ÔϤ-
¢·ÌÈ·ÓÔ‡ K·¯Ú·Ì¿ÓÔÁÏÔ˘ ÙÔ˘ K·Ú·- ÌÔ˘ ÙÔ˘ 1940. T· ¯·ÏÈ¿ ¤ÁÈÓ·Ó Ï›·
Ì¤Ù – AÚ·ÎÂÏÈ¿Ó Î·È T˙È‚fiÁÏÔ˘ Î·È ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ. T· Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·
ÛÙËÓ K·ÈÛ·ÚÈ·Ó‹ ÙÔ˘ Iˆ¿ÓÓË TÛÔÏ¿- ¤ÎÏÂÈÛ·Ó Î·È ¿ÏÈ.
ÎË. EÏ¿¯ÈÛÙ· Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›· Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó
¶¤Ú· ·fi ÙȘ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÂȯÂÈ- ÌÂÙ¿ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. EÎÙÔÙÂ Ë Ù·ËÙÔ˘Ú-
Ú‹ÛÂȘ Û οı Û›ÙÈ ÛÙ‹ıËÎÂ Î·È Á›· ˘ÔÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓË ·Ú¯Èο ·fi ÙÔÓ
¤Ó·˜ ·ÚÁ·ÏÂÈfi˜, ¤ÙÛÈ Ô˘ ÚÔÛÊ˘ÁÈΤ˜ EıÓÈÎfi T·ËÙÔ˘ÚÁÈÎfi OÚÁ·ÓÈÛÌfi ηÈ
ÁÂÈÙÔÓȤ˜ Ù˘ N¤·˜ IˆÓ›·˜ Úfi‚·Ï·Ó ÙÔÓ Û˘Ó¯ÈÛÙ‹ ÙÔ˘ EOMMEX ·Ú·Ì¤-
̤۷ Û ¤Ó· Ôχ¯ÚˆÌÔ ÛÎËÓÈÎfi ·fi ÓÂÈ Û ‚ÈÔÙ¯ÓÈÎfi Â›Â‰Ô Ì ÂÚÁ·ÛÙ‹-
Õ H κρ ση του Π ρη Ì·ÏÏÈ¿ Î·È ¯·ÏÈ¿ ·ψ̤ӷ Ó· ÛÙÂ- ÚÈ· ‰È¿Û·ÚÙ· Û fiÏË ÙËÓ EÏÏ¿‰·, ȉÈ-
απεικον ζεται στο
ÁÓÒÛÔ˘Ó. ·›ÙÂÚ· ÛÙȘ ¿ÁÔÓ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. T· ÙÂÏ¢-
μοναδικ αυτ χαλ
AÎfiÌË Î·È Ù· ·Ú·‰ÔÛȷο ¯ˆÚÈ¿ Ù·›· fï˜ ¯ÚfiÓÈ· Ë ·ıÚfi· ÂÈÛ·ÁˆÁ‹
που δ ρισε η ελλη-
Ù˘ AÙÙÈ΋˜, MÂÓ›‰È, KÔ˘ÎÔ˘‚¿Ô˘Ó˜, ¯·ÏÈÒÓ ·fi ÙȘ ¯ÒÚ˜ Ù˘ KÂÓÙÚÈ΋˜
νικ κυβ ρνηση στην
M·ÚÔ‡ÛÈ Î.¿, Ì‹Î·Ó ÛÙÔÓ ¯ÔÚfi Ù˘ AÛ›·˜ Ì ¯·ÌËÏfi ÎfiÛÙÔ˜ ηıÈÛÙ¿
Kοινων α των
Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜. ·Û‡ÌÊÔÚË Î¿ı ÂÏÏËÓÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹.
Eθν ν και κοσμο σε
OÈ ÂȯÂÈÚË̷ٛ˜ ‰È¤ıÂÙ·Ó Ù· Û¯¤- H ·ÚÔ˘Û›· ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ Ô˘
την α θουσα συνε-
‰È· Î·È Ù· Ó‹Ì·Ù· Î·È ÔÈ Á˘Ó·›Î˜ Ù· ˘‹ÚÍÂ Ô ˙ˆÔ‰fiÙ˘ Ù˘ Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·˜
δρι σεων του Διε-
ÂÎÙÂÏÔ‡Û·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ Ì ·ÌÔÈ‚‹ ηْ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı› Î·È Û‹ÌÂÚ· Ó· ·Ú·Ì¤ÓÂÈ
θνο ς Γραφε ου
·ÔÎÔ‹. M ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ Ù·Ë- Ô ÌfiÓÔ˜ Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi˜ ÎÚ›ÎÔ˜ Ì ÙÔ ·-
Eργασ ας στη Γενε η
ÙÔ˘ÚÁ›·˜ Â›Û˘ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ÚÂÏıfiÓ Ù˘, ·ÊÔ‡ ÚfiÛÊ˘Á˜ Î·È Ì¿ÏÈ-
(φωτ.: Eγκυκλοπα -
EÏÏ¿‰· ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ Î·È Ô ÎÏ¿‰Ô˜ ÙˆÓ ÛÙ· ™·ÚÙ·Ï‹‰Â˜ Â›Ó·È ·ÎfiÌË ·˘ÙÔ›
δεια «Πυρσο »).
ÓËÌ¿ÙˆÓ ÂÚ›Ô˘ ÁÈ· Ù¿ËÙ˜ Ô˘ ·ÎÔ- Ô˘ ÈÛÙ¿ ÙËÓ ˘ËÚÂÙÔ‡Ó.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1 31

32. Aρχα οι τ πητες
Õ Bοιωτικ ς μελαν -
μορφος σκ φος με
παρ σταση του Oδυσ-
σ α με την K ρκη.
Στα δεξι ρθιος αρ-
γαλει ς που υφα νο-
νταν τ πητες, περ.
410-40 π.X. (Oξφ ρ-
δη, Mουσε ο
Ashmolean).
Tης I ƒπ¢√˜ T ∑∞Ãÿ§∏ ‚·ÛÈ΋ ÙÔ˘ ÛËÌ·Û›· ˆ˜ ÙÔ ‡Ê·ÛÌ· ÛÙÔ ·ÂÚ¿ÎÈ ÛÙfiÏÈ˙·Ó Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡- ¶·ÙÚ›‰· ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ Ù·‹ÙˆÓ ›-
Ô˘ ÙÔÔıÂÙÂ›Ù·È Î¿Ùˆ ·fi οÙÈ ¿ÏÏÔ, Û·Ó ·›ÛıËÛË ÙÔ˘ ÔÈΛԢ, ÙÔ˘ ÚÔÛˆ- Ó·È Ë AÓ·ÙÔÏ‹. A̤ÙÚËÙ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ Ù¿-
Tμ μα Iστορ ας και Aρχαιολογ ας ·Ó·Î‡ÙÂÈ ÛËÌ·ÛÈÔÏÔÁÈο ÛÙË Û¯¤ÛË ÚÈÓ¿ ÎÏÂÈÛÙÔ‡, ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ Ì·˜ ¯ÒÚÔ˘ ËÙ˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ˆ˜ B·Ú‚¿ÚˆÓ ˘Ê¿-
Πανεπιστημ ου Kρ της Ù˘ Ú›˙·˜ Ù· Ì ÙÔ Â›ıÂÙÔ Ù·ÂÈÓfi˜, Ô˘ ÌÔÚ› Ó· Ì·˜ ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÛÙȘ ÛÌ·Ù· Î·È ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ Û˘-
Ù·ÂÈÓfiÙ˘, ·˘Ùfi˜ Ô˘ Â›Ó·È ÎÔÈÓˆÓÈ- ÌÂÙ·ÎÈÓ‹ÛÂȘ Ì·˜. °È’ ·˘Ùfi ÌÈ· Â›ÌÔ- ¯Ó¿ ÙÔÓ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ÂÈÚÚÔ‹ Ô˘ ›¯·Ó
ο Î·È ËıÈο ¯·ÌËÏ¿, Ô˘ Â›Ó·È Î¿Ùˆ, ÓË ·Ú¿‰ÔÛË ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· ·Ô‰›- Û ¿ÏϘ Ù¤¯Ó˜ fiˆ˜ ÛÙËÓ ·ÁÁÂÈÔÁÚ·-
H §E•H TA¶H™ ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·
‰ÂÓ Û‹Ì·ÈÓ ·˘Ùfi Ô˘ ÛËÌ·›-
ÓÂÈ Û‹ÌÂÚ·, ¤Ó· ·¯‡ ‡Ê·ÛÌ·
ÂȉÈ΋˜ ηٷÛ΢‹˜ Ô˘ ηχÙÂÈ ÙÔ
¿ÙˆÌ·. OÈ Ù¿ËÙ˜, ¿ÓÙ· Ôχ¯Úˆ-
Ì ·ÚÓËÙÈ΋ ‹ ıÂÙÈ΋ ÊfiÚÙÈÛË.
™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÛÙËÓ ·Ú¯·Èfi-
ÙËÙ· fiˆ˜ Î·È ÙÒÚ·, ÔÈ Ù¿ËÙ˜ ·Ó‹-
Î·Ó fi¯È ÛÙÔÓ ¯ÒÚÔ ÙÔ˘ ··Ú·›ÙËÙÔ˘
ηıËÌÂÚÈÓÔ‡, ·ÏÏ¿ ÛÙÔ ‰›Ô ÙÔ˘ Ô-
‰ÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ÓÔÌ·‰È-
ÎÔ‡˜ Ï·Ô‡˜ Ô˘ ‡Ê·ÈÓ·Ó ÁÈ· Ó· ‰ËÌÈ-
Ô˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘˜ Î·È ÌÔÚÔ‡-
Û·Ó Ó· ÙÔ ·›ÚÓÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜, ÛÙȘ
·¤Ú·ÓÙ˜ ÂÎÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ‰È¤ÙÚ¯·Ó ‰È-
Ê›·. ™˘Ó‹ıˆ˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ¶ÂÚ-
Û›· Î·È ‰È·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ºÔ›ÓÈ-
Θ. OÈ ÂÏÏËÓÈÛÙÈÎÔ› ‚·ÛÈÏ›˜ ·ÚÁfiÙÂ-
Ú· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ §·Á›‰Â˜ Ù˘ AÈÁ‡ÙÔ˘
·Ó¤Ï·‚·Ó ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ Î·È ÙËÓ
ÌÔÈ, ·¯Â›˜ Î·È Ì·Ï·ÎÔ› ‹‰Ë ·fi ÙÔÓ Ï˘ÙÂÏÔ‡˜. A·ÈÙÔ‡Û·Ó Ôχ Ì·ÏÏ›, ψ̤ÓÔ Î·È ¤ÙÔÈÌÔ Ó· Í·Ó·ÛÙËı› ÂÌÔÚ›· ÙÔ˘˜, ÔÈ ‰Â AÙÙ·Ï›‰Â˜ Ù˘ ¶ÂÚ-
OÌËÚÔ Î·Ï‡ÙÔ˘Ó Î·ı›ÛÌ·Ù· Î·È ÎÚÂ- ‹Ù·Ó Ôχ¯ÚˆÌÔÈ, ›¯·Ó Û¯¤‰È·, ¯ÚÂÈ- ÛÙË ÛÙÈÁÌ‹. Á¿ÌÔ˘ ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ó Î·È ÙËÓ ‡ÛÙ·ÙË Ô-
‚¿ÙÈ· Â›Ó·È ÏÂÙÔ‰Ô˘ÏÂ̤ÓÔÈ Î·È ·˙fiÙ·Ó Ù¤¯ÓË ÁÈ· Ó· Á›ÓÔ˘Ó. AÓ Ë ÙÂ- OÈ Ù¿ËÙ˜ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙË ˙ˆ- Ï˘Ù¤ÏÂÈ·, ÙȘ ÎψÛÙ¤˜ ¯Ú˘ÛÔ‡. OÈ ÂÓ¿-
·ÊÚ¿ÙÔÈ Î·È Á›ÓÔÓÙ·È ·fi ̷Ϸο, ¿ÚÈ- ¯ÓÈ΋ ÙÔ˘˜ ¤ÌÔÈ·˙ Ì ÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹ ›- ÁÚ·ÊÈ΋. Oˆ˜ Ì·˜ ϤÓ ÔÈ ·Ú¯·›Â˜ ÚÂÙÔÈ PˆÌ·›ÔÈ –ÙÈ ¿ÏÏÔ– ÙÔ˘˜ ··Áfi-
ÛÙ˘ ÔÈfiÙËÙ·˜ Ì·ÏÏÈ¿. H ϤÍË ÛËÌ·›- Ó·È ¿ÁÓˆÛÙÔ, ÓÔÌ›˙ˆ ¿ÓÙˆ˜ ˆ˜ fi¯È. ËÁ¤˜ Û˘¯Ó¿ ¤ÚÁ· ˘Ê·ÓÙÈο ÛÙ¿ıË- Ú¢·Ó, ÒÛÔ˘ Ó· ˘Ô·„Ô˘Ó ÛÙËÓ
ÓÂÈ ¤Ó· ‡Ê·ÛÌ· Ì¿ÏÏÈÓÔ Ô˘ Ì·›ÓÂÈ ¶Èı·Ófiٷٷ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Î·Ó ÚfiÙ˘Ô ÁÈ· ¤ÚÁ· ˙ˆÁÚ·ÊÈο. T· ÏËÌÌ˘Ú›‰· Ù˘ ÁÔËÙ›·˜ ÙÔ˘˜ Ï›Á˜
·fi οو, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ Ì ٷ ÎÈÏ›ÌÈ· ‹ Ì ÙȘ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˜ Ôχ¯ÚˆÌ· ı¤Ì·Ù· ÙˆÓ ˘Ê·ÛÌ¿ÙˆÓ ‰ÂηÂٛ˜ ÌÂÙ¿.
ÛÒÌ· Î·È ÙÔ ÛÙ‹ÚÈÁÌ· fiÔ˘ ·Ó··‡Â- ‰˘ÙÈΤ˜ Ù·ÈÛÂÚ›. ·ÓÙÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó ÛÙ·ıÂÚ¿ ÛÙȘ ÙÔȯÔ- K·È ÁÈ· Ó· ÎÏ›ۈ ÓÔÌ›˙ˆ fiÙÈ ı¤Ïˆ
Ù·È, ›ÙÂ Â›Ó·È ¤‰Ú· ›Ù ·Ó¿ÎÏÈÓÙÚÔ. H ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÔÈΛÏË. EÎÙfi˜ Áڷʛ˜, fiˆ˜ ͤÚÔ˘Ì ·fi ÙËÓ A›Á˘- Ó· Â·Ó·Ï¿‚ˆ Ù· ÏfiÁÈ· Ù˘ MÈÎÚ·ÛÈ¿-
T¿ËÙ˜ ÛÙÚÒÓÂÈ Ë AÏΛË, Ë ·Îfi- ·fi ηχÌÌ·Ù· Û˘¯Ó¿ ÎÚÂÌÔ‡Û·Ó ÙÔ ·ÏÏ¿ Î·È Ù· ÓÂÔÏÈıÈο ·ÁÁ›·. TË ÙÈÛÛ·˜ ÁÈ·ÁÈ¿˜ ÌÔ˘. «EÓ· Û›ÙÈ Á›ÓÂÙ·È
ÏÔ˘ıÔ˜ Ù˘ EϤÓ˘, ÛÙÔ Î¿ıÈÛÌ· fiÔ˘ ÙÔ˘˜ Ù¿ËÙ˜ ÛÙÔ˘˜ ÙÔ›¯Ô˘˜ ‹ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛË ÙÔ˘˜ ›Ûˆ˜ ·˯› Ô O‚›‰ÈÔ˜ ÛÙȘ ·fi ÙȘ ÎÔ˘ÚÙ›Ó˜ Î·È Ù· ¯·ÏÈ¿ ·È‰›
ı· ηı‹ÛÂÈ Ë EϤÓË fiÙ·Ó ¤Ú¯ÂÙ·È Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ˆ˜ ·Ú·ÂÙ¿ÛÌ·Ù· MÂÙ·ÌÔÚÊÒÛÂȘ fiÙ·Ó ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÌÔ˘» ¤ÏÂÁÂ Î·È ‹Á·ÈÓ ӷ ·˙·Ú¤„ÂÈ
Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ TËϤ̷¯Ô. E›Ó·È ÛË- ÁÈ· Ó· ÌÔÈÚ¿ÛÔ˘Ó ÙÔ ¯ÒÚÔ ‹ ηχÙÂÚ· ÙËÓ Ù¤¯ÓË Ù˘ ·ÍÂ¤Ú·ÛÙ˘ ˘Ê¿ÓÙÚ·˜ Ì·ÏÏ›, Ó· ÙÔ ‰ÒÛÂÈ Ù˘ AÓÙÈÁfiÓ˘, Ô˘
Ì·›ÓÔ˘Û· Û˘Ó¿ÓÙËÛË Î·È Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÁÈ· Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ¯ÒÚÔ. ¶Ôχ- AÚ¿¯Ó˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ¤Ó·Ó ˙ˆÁÚ·ÊÈÎfi ‹Ù·Ó ηϋ ˘Ê¿ÓÙÚ·, Ó· ˘Ê¿ÓÂÈ ¤Ó· ÌÂ-
Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi οı Ô- ¯ÚˆÌÔÈ, Ì ‰È¿ÊÔÚ· Û¯¤‰È· Î·È ÔÈΛ- ›Ó·Î· Ì ÙȘ ·Ô¯ÚÒÛÂȘ Î·È ÙȘ ÏÂ- Á¿ÏÔ ÎÈÏ›ÌÈ, Ó· ÛÙËı› ÙÔ Î·ÈÓÔ‡ÚÁÈÔ
Ï˘Ù¤ÏÂÈ· (O‰‡ÛÛÂÈ· ¢, 124). øÛÙfiÛÔ Ë Ï˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ, ÏÈÎÓÈ˙fiÌÂÓÔÈ ÂÏ·ÊÚ¿ ÙÔ̤ÚÂȤ˜ ÙÔ˘. Û›ÙÈ ÛÙËÓ ÍÂÓÈÙÈ¿.
32 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 5 º E B P O Y A P I O Y 2 0 0 1