ПОЛ, РОД И МОЌ
Родови стереотипи
   Припишувањето
    карактеристични улоги
    на секој од половите,
    води кон очекувања за
    нивното однесување, но
    и кон претпоставки за
    тоа какви се нивните
    особини.
   Широко
    распространетите
    уверувања за тоа КАКВИ
    се мажите а какви
    жените, претставуваат
    РОДОВИ СТЕРЕОТИПИ.
н                                         агр
                   и ко                 доминантни                  ес
              н                                                       ив
          и ра от                                активни
                                                                        ни
        нт но с
      ие д пасивни
    Ор о                                                     самоуверени




                                             дир
                     срамежливи
                                                             груби
          манипулативни




                                                 ектн
                и
             алн слаби




                                                      и
      и   он                                              јаки
 емоц
                               т   ни
                       нд ирек
                 и                                              лни
                                                             она




                                                                      ри
            нежни                                        и
                                                     рац




                                                                    аб
                                                                 хр
                        субмисивни
                   и




мирољубиви                                                                     н
                ив




                                                                           и ко
               л




                                                 искрени              ан
            аш




                                                                     р
                 кооперативни                                      ти та
           пл




                                                                 н
                                        компетитивни          рие цел
                                                             О
Има ли зрно вистина во родовите стереотипи?

      Очекувањата за тоа какви се жените а
       какви мажите во голема мера се
       ИНТЕРНАЛИЗИРААТ, па стереотипните
       карактеристики стануваат дел од
       идентитетот

      Во патријархалната општествена
       матрица, родовата стереотипизација
       станува и основа за дискриминација врз
       основа на полот

      Разликите се толкуваат како вродени и
       како легитимна основа за различен
       третман на мажите и жените
   Нееднаквиот третман се институционализира (како
    социјална норма или како закон) и станува
    “нормален“ во секојдневните интеракции



            На сто вреќи ќе врзеш устите, ама на една жена не можеш
                                   Македонија

                    Кога ќе се роди девојче и стреите плачат
                              Албанија/Македонија

         На жените, тапаните, неписмените и животните им треба ќотек
                                    Индија

Синовите ги отвораат вратите од рајот. Ќерките ги отвораат вратите на проблемите
                                     Непал

     Кога ќе се роди девојче, тоа е како шест крадци да ти ја ограбиле куќата
                                      Полска

    Тепај ја жената секое утро; ако самиот не знаеш зошто, таа сигурно ќе знае
                                 Саудиска Арабија
ПОЛ, РОД И
    ПРИСТАПИ ДО РЕСУРСИ

    Жените и мажите, гледано глобално,
    немаат еднаков пристап до образование,
    здравствени и правни услуги, можности за
    вработување, за напредување и за
    заработување, или за учество во
    политичкиот живот.
   Заради ова, на жените може да се гледа
    како на социјално помалку моќна група
    (маргинализирана група).
   Оваа појава е наречена и родова
    стратификација
ПОЛ, РОД И МОЌ (вработување и плата)

   жените во просек заработуваат
    помалку од мажите
   речиси нема земја во која нема
    т.н. РОДОВ ЈАЗ, односно разлика
    во примањата меѓу мажите и
    жените
   и во развиените земји, меѓу оние
    со највисоки плати, одвај 10% се
    жени
   жените многу поретко ги има на
    раководни места од мажите



                            (ILO, 2009)
Во Македонија...

   жените се помалку економски активни од
    мажите
   стапката на вработеност, исто така, им е
    помала (во 2007 била 44,1: 28,4)
   многу поретко ги има во улога на работодавец
    (на пример, во 2007 година, само 24% од
    работодавците биле жени)
   половата дистрибуција во однос на различни
    сектори е видно родово стереотипна
    (феминизација на професиите)
ПОЛ, РОД И МОЌ (образование)

   Пристапот до образование се уште е предизвик
    за огромен број девојчиња од земјите во развој
   Во Македонија, пристапот до образование е
    проблематичен само за многу мала пропорција
    од девојчињата
   Високо образование завршуваат повеќе жени
    отколку мажи, но на пазарот на труд, не е
    отсликана оваа предност на жените
ПОЛ, РОД И МОЌ (учество во политиката)
   Жените се сè уште многу малку присутни
    во политиката и во сферата на
    одлучување
   Состојбата во светски рамки се
    подобрува - 17% во 2007 наспроти 9%
    во 1997 година
   Во Македонија, жените учествуваат во
    политиката со околу 30% (Парламент), а
    со значително помал процент во Владата
   Не се ни оддалеку пропорционално
    застапени на повисоките функции
    (министерски или градоначалнички
    места)
Исто како што се интернализираат стереотипите
 се интернализира и чувството на помала моќ


   жените како група, имаат
    помала самодоверба од
    мажите
   експерименталните
    истражувања покажуваат
    дека жените имаат
    тенденција да си
    припишуваат помалку
    заслуги од мажите
   студиите тврдат дека жените
    имаат очекувања дека ќе
    бидат третирани согласно со
    стереотипот
Родови аспекти на конфликтите/насилството



                    Жртви во воен конфликт
                 (масовни силувања, лишувања)


           Сексауално насилство (поширока заедница)


                      Семејно насилство


                   Штетни културни практики


       Нееднаков пристап до ресурси/структурно насилство

02_пол-род-моќ

  • 1.
  • 2.
    Родови стереотипи  Припишувањето карактеристични улоги на секој од половите, води кон очекувања за нивното однесување, но и кон претпоставки за тоа какви се нивните особини.  Широко распространетите уверувања за тоа КАКВИ се мажите а какви жените, претставуваат РОДОВИ СТЕРЕОТИПИ.
  • 3.
    н агр и ко доминантни ес н ив и ра от активни ни нт но с ие д пасивни Ор о самоуверени дир срамежливи груби манипулативни ектн и алн слаби и и он јаки емоц т ни нд ирек и лни она ри нежни и рац аб хр субмисивни и мирољубиви н ив и ко л искрени ан аш р кооперативни ти та пл н компетитивни рие цел О
  • 4.
    Има ли зрновистина во родовите стереотипи?  Очекувањата за тоа какви се жените а какви мажите во голема мера се ИНТЕРНАЛИЗИРААТ, па стереотипните карактеристики стануваат дел од идентитетот  Во патријархалната општествена матрица, родовата стереотипизација станува и основа за дискриминација врз основа на полот  Разликите се толкуваат како вродени и како легитимна основа за различен третман на мажите и жените
  • 5.
    Нееднаквиот третман се институционализира (како социјална норма или како закон) и станува “нормален“ во секојдневните интеракции На сто вреќи ќе врзеш устите, ама на една жена не можеш Македонија Кога ќе се роди девојче и стреите плачат Албанија/Македонија На жените, тапаните, неписмените и животните им треба ќотек Индија Синовите ги отвораат вратите од рајот. Ќерките ги отвораат вратите на проблемите Непал Кога ќе се роди девојче, тоа е како шест крадци да ти ја ограбиле куќата Полска Тепај ја жената секое утро; ако самиот не знаеш зошто, таа сигурно ќе знае Саудиска Арабија
  • 6.
    ПОЛ, РОД И ПРИСТАПИ ДО РЕСУРСИ  Жените и мажите, гледано глобално, немаат еднаков пристап до образование, здравствени и правни услуги, можности за вработување, за напредување и за заработување, или за учество во политичкиот живот.  Заради ова, на жените може да се гледа како на социјално помалку моќна група (маргинализирана група).  Оваа појава е наречена и родова стратификација
  • 7.
    ПОЛ, РОД ИМОЌ (вработување и плата)  жените во просек заработуваат помалку од мажите  речиси нема земја во која нема т.н. РОДОВ ЈАЗ, односно разлика во примањата меѓу мажите и жените  и во развиените земји, меѓу оние со највисоки плати, одвај 10% се жени  жените многу поретко ги има на раководни места од мажите (ILO, 2009)
  • 8.
    Во Македонија...  жените се помалку економски активни од мажите  стапката на вработеност, исто така, им е помала (во 2007 била 44,1: 28,4)  многу поретко ги има во улога на работодавец (на пример, во 2007 година, само 24% од работодавците биле жени)  половата дистрибуција во однос на различни сектори е видно родово стереотипна (феминизација на професиите)
  • 9.
    ПОЛ, РОД ИМОЌ (образование)  Пристапот до образование се уште е предизвик за огромен број девојчиња од земјите во развој  Во Македонија, пристапот до образование е проблематичен само за многу мала пропорција од девојчињата  Високо образование завршуваат повеќе жени отколку мажи, но на пазарот на труд, не е отсликана оваа предност на жените
  • 10.
    ПОЛ, РОД ИМОЌ (учество во политиката)  Жените се сè уште многу малку присутни во политиката и во сферата на одлучување  Состојбата во светски рамки се подобрува - 17% во 2007 наспроти 9% во 1997 година  Во Македонија, жените учествуваат во политиката со околу 30% (Парламент), а со значително помал процент во Владата  Не се ни оддалеку пропорционално застапени на повисоките функции (министерски или градоначалнички места)
  • 11.
    Исто како штосе интернализираат стереотипите се интернализира и чувството на помала моќ  жените како група, имаат помала самодоверба од мажите  експерименталните истражувања покажуваат дека жените имаат тенденција да си припишуваат помалку заслуги од мажите  студиите тврдат дека жените имаат очекувања дека ќе бидат третирани согласно со стереотипот
  • 12.
    Родови аспекти наконфликтите/насилството Жртви во воен конфликт (масовни силувања, лишувања) Сексауално насилство (поширока заедница) Семејно насилство Штетни културни практики Нееднаков пристап до ресурси/структурно насилство