Mga Layunin :
1. Natutukoy ang mga katuturan ng
karunungang bayan.
2. Naiuugnay ang mahalagang kaisipang
nakapaloob sa mga karunungang bayan sa mga
pangyayari sa tunay na buhay sa kasalukuyan.
3. Nakakasuri ng mga mahahalagang
pangyayari sa karunungang bayan.
Noong unang panahon, ang mga tao ay
mayroon ng panitikan na nagpapahayag
ng mga damdamin at karanasan
tungkol sa iba’t ibang bagay sa mundo
Karunungang bayan
Ang Karunungang bayan ay parte ng panitikan
kung saan nagbibigay daan ito para maipahayag
ang mga kaisipan na nakapapabilang sa bawat
kultura ng isang tribo.Bago paman ang Pilipinas
sinakop ng mga kastila, mayaman na tayo sa
karunungang bayan kaya dapat itong bigyan ng
halaga.
Bugtong
Isa sa mga larong ito ay ang
bugtong o kung tawagin sa
Ingles ay “riddles”. Ito ay
mga palaisipan na ang
mananalo o makakakuha ng
premyo ay ang makakahula
ng palaisipan.
Mga Halimbawa
Dalawang
batong
itim,malayo ang
nararating.
Kay lapit-lapit na sa
mata, di mo pa rin
makita.
Kung tawagin
nila`y "santo"
hindi naman
milagroso.
Salawikain
Ang salawikain o kasabihan, o
kilala rin sa Ingles na
Proverbs, ay ang simple,
konkreto, at tradisyunal na
kasabihan na nagpapahayag
ng katotohanan na base sa
sentido komun o karanasan.
Ito ay kadalasang dinadaan
sa talinhaga.
Mga Halimbawa
Ubos-ubos
biyaya, bukas
nakatunganga.
KAHULUGAN
Sinasabi dito na huwag masyadong
magastos at magwaldas ng pera sa
mga bagay na hindi kailangan at
bukas ay wala ng natira o ipon para
sa sarili.Mas maganda na sabihan ka
ng kuripot kesa naman pagdating ng
araw ay wala na sa iyong matira.
Pag di ukol ay
hindi bubukol.
KAHULUGAN
Ayon sa kahulugan nito kapag hindi nakalaan
sayo ang isang bagay o nakatakda ay hindi ito
mangyayari o magaganap. Parang sa pag-ibig
kung hindi talaga para sayo ang isang tao
huwag mo nang ipagpilitan,Manalig ka na
merong tao na talagang para sayo maghintay
ka lamang. Huwag mon ang ipagpilitan ang
sarili mo taong hindi naman talaga naka laan
para sa iyo.
Ang gawa sa
pagkabata,
Dala
hanggang
pagtanda.
KAHULUGAN
Ang paliwanag nito ay tungkol
sa isang ugali na kung saan
ang siyang kinasanayan mula
noon bata pa siya ay naging
gawi ng siya ay nagka-edad
na.
Kawikaan
Ito ay kauri ng salawikain.Ang
ay tahasan at payak ang
pagpapakahulugan.Hindi ito
gumamit ng mga
talinghaga.Ang kilos,ugali at
gawi ng isang tao ay
masasalamin sa mga kawikaan
o kasabihan.Nagtataglay din ito
ng aral sa buhay.
Mga Halimbawa
Siyang lumalakad na
kasama ng marunong ay
magiging marunong,
ngunit siyang nakikipag-
ugnayan sa mga hangal ay
mapapariwara.” –
Kawikaan 13:20
KAHULUGAN
Maging matalino kung
pipili ng kaibigan, dahil
malaki ang papel nito
sa magiging katauhan
mo pagdating ng
panahon.
– “Ang tunay na kaibigan ay
umiibig sa lahat ng
panahon, at isang kapatid
na ipinanganganak kapag
may kabagabagan” –
Kawikaan 17:17
–
Kahulugan
Isa itong paghimok na
sa simpleng pananalita
ay dapat na maging
isang tunay na kaibigan
ka para sa isang tao, lalo
nasa panahong kailangan
niya ng karamay.
“Ang pasimula ng
pagtatalo ay gaya
ng isang
nagpapakawala ng
tubig; kaya bago
sumiklab ang away,
umalis ka na” -
Kawikaan 17:14
KAHULUGAN
Isang matalinong hakbang na dapat gawin ng
isang tao ay ang umiwas sa gulo upang di
mapahamak. Dahil parang gusto itong
“pagpapakawala ng tubig” na ang layunin ay
mabasa lang ang gusto nitong basain. At kapag
nabasa ka na ay baka mahirap na itong
patuyuin, na sa diwa ay magiging matindi ang
pag-aaway kapag napukaw sa galit ang isa’t isa.
Sawikain
Ito ay mga matatalinghagang salita na
karaniwang ginagamit sa pang araw
araw na buhay. Ito ay karaniwan ding
tinatawag na idyoma. Ito ay
kadalasang salita o kalipunan ng mga
salita na hindi tuwirang inihahayag
ang kahulugan o komposisyunal. Ito
rin ay maaaring isang motto o
pagpapahayag ng damdamin.
Mga Halimbawa
Bukas ang Palad
= Matulungin Talagang bukas ang
palad ni Rodrigo
pagdating sa mga
kasama niyang
mangingisda.
Amoy Pinipig
= Mabango
Palaging amoy
pinipig ang guro nila
sa Filipino
Kabiyak ng Dibdib
= Asawa
Sa bayan
nagtratrabaho ang
kabiyak ng dibdib ni
Aling Myrna
Butas ang bulsa
= Walang pera
Maraming bayarin sa
bahay nila kaya butas
ang bulsa ni Kiko
ngayon
BULONG
Ang bulong ay isang salitang-kilos sa FIlipino at Tagalog, isang paraan
ng pagsasalita ng mahina at karaniwan sa pamamagitan ng hininga
lamang. Kadalasan ito ay ginagamit sa pagbabagi ng ideya ng palihim
upang magbigay proteksyon sa kumpidensyal na impormasyon, sa
kabilang banda, ito rin ay ginagamit ng mga tao sa paniniwara o
pagsabi ng masama sa kapwa.
Ang gamit ng bulong nang mga
matatanda
Pagbibigay galang ng
mga nakapaligid na
espirito.
Ginagamit sa
panggagamot.
– Ginagamit ng ibang tao
sa masama
pananggalang sa lahat
ng lihim na kaaway.
– Ginagamit pansumpa
ng mga masamang
hangin at mga espirito.
Mga Halimbawa
–Tabi tabi po.
-Makikiraan po.
–Mano po.
–Paabot po.
–Paalam.
–Pagpalain ka nawa.
–Pakabait ka.
–Ingat lagi.
–Kaawaan ka nawa.
–Ingat po sa biyahe.
AWITING BAYAN
Ito ay naglalarawan sa kalinangan ng
nakaraang panahon.Inaawit ito sa
karaniwang kilos ng pamumuhay ng
mga tao tulad ng pagtatanim,pag-
aani,pamamangka ,pagtatagumpay
,pakikidigma,pagkakasal at kahit sa
pagpapatulog ng bata.

1.karunungang bayan

  • 2.
    Mga Layunin : 1.Natutukoy ang mga katuturan ng karunungang bayan. 2. Naiuugnay ang mahalagang kaisipang nakapaloob sa mga karunungang bayan sa mga pangyayari sa tunay na buhay sa kasalukuyan. 3. Nakakasuri ng mga mahahalagang pangyayari sa karunungang bayan.
  • 3.
    Noong unang panahon,ang mga tao ay mayroon ng panitikan na nagpapahayag ng mga damdamin at karanasan tungkol sa iba’t ibang bagay sa mundo
  • 4.
    Karunungang bayan Ang Karunungangbayan ay parte ng panitikan kung saan nagbibigay daan ito para maipahayag ang mga kaisipan na nakapapabilang sa bawat kultura ng isang tribo.Bago paman ang Pilipinas sinakop ng mga kastila, mayaman na tayo sa karunungang bayan kaya dapat itong bigyan ng halaga.
  • 5.
    Bugtong Isa sa mgalarong ito ay ang bugtong o kung tawagin sa Ingles ay “riddles”. Ito ay mga palaisipan na ang mananalo o makakakuha ng premyo ay ang makakahula ng palaisipan.
  • 6.
  • 7.
    Kay lapit-lapit nasa mata, di mo pa rin makita.
  • 8.
  • 9.
    Salawikain Ang salawikain okasabihan, o kilala rin sa Ingles na Proverbs, ay ang simple, konkreto, at tradisyunal na kasabihan na nagpapahayag ng katotohanan na base sa sentido komun o karanasan. Ito ay kadalasang dinadaan sa talinhaga.
  • 10.
    Mga Halimbawa Ubos-ubos biyaya, bukas nakatunganga. KAHULUGAN Sinasabidito na huwag masyadong magastos at magwaldas ng pera sa mga bagay na hindi kailangan at bukas ay wala ng natira o ipon para sa sarili.Mas maganda na sabihan ka ng kuripot kesa naman pagdating ng araw ay wala na sa iyong matira.
  • 11.
    Pag di ukolay hindi bubukol. KAHULUGAN Ayon sa kahulugan nito kapag hindi nakalaan sayo ang isang bagay o nakatakda ay hindi ito mangyayari o magaganap. Parang sa pag-ibig kung hindi talaga para sayo ang isang tao huwag mo nang ipagpilitan,Manalig ka na merong tao na talagang para sayo maghintay ka lamang. Huwag mon ang ipagpilitan ang sarili mo taong hindi naman talaga naka laan para sa iyo.
  • 12.
    Ang gawa sa pagkabata, Dala hanggang pagtanda. KAHULUGAN Angpaliwanag nito ay tungkol sa isang ugali na kung saan ang siyang kinasanayan mula noon bata pa siya ay naging gawi ng siya ay nagka-edad na.
  • 13.
    Kawikaan Ito ay kauring salawikain.Ang ay tahasan at payak ang pagpapakahulugan.Hindi ito gumamit ng mga talinghaga.Ang kilos,ugali at gawi ng isang tao ay masasalamin sa mga kawikaan o kasabihan.Nagtataglay din ito ng aral sa buhay.
  • 14.
    Mga Halimbawa Siyang lumalakadna kasama ng marunong ay magiging marunong, ngunit siyang nakikipag- ugnayan sa mga hangal ay mapapariwara.” – Kawikaan 13:20 KAHULUGAN Maging matalino kung pipili ng kaibigan, dahil malaki ang papel nito sa magiging katauhan mo pagdating ng panahon.
  • 15.
    – “Ang tunayna kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at isang kapatid na ipinanganganak kapag may kabagabagan” – Kawikaan 17:17 – Kahulugan Isa itong paghimok na sa simpleng pananalita ay dapat na maging isang tunay na kaibigan ka para sa isang tao, lalo nasa panahong kailangan niya ng karamay.
  • 16.
    “Ang pasimula ng pagtataloay gaya ng isang nagpapakawala ng tubig; kaya bago sumiklab ang away, umalis ka na” - Kawikaan 17:14 KAHULUGAN Isang matalinong hakbang na dapat gawin ng isang tao ay ang umiwas sa gulo upang di mapahamak. Dahil parang gusto itong “pagpapakawala ng tubig” na ang layunin ay mabasa lang ang gusto nitong basain. At kapag nabasa ka na ay baka mahirap na itong patuyuin, na sa diwa ay magiging matindi ang pag-aaway kapag napukaw sa galit ang isa’t isa.
  • 17.
    Sawikain Ito ay mgamatatalinghagang salita na karaniwang ginagamit sa pang araw araw na buhay. Ito ay karaniwan ding tinatawag na idyoma. Ito ay kadalasang salita o kalipunan ng mga salita na hindi tuwirang inihahayag ang kahulugan o komposisyunal. Ito rin ay maaaring isang motto o pagpapahayag ng damdamin.
  • 18.
    Mga Halimbawa Bukas angPalad = Matulungin Talagang bukas ang palad ni Rodrigo pagdating sa mga kasama niyang mangingisda.
  • 19.
    Amoy Pinipig = Mabango Palagingamoy pinipig ang guro nila sa Filipino
  • 20.
    Kabiyak ng Dibdib =Asawa Sa bayan nagtratrabaho ang kabiyak ng dibdib ni Aling Myrna
  • 21.
    Butas ang bulsa =Walang pera Maraming bayarin sa bahay nila kaya butas ang bulsa ni Kiko ngayon
  • 22.
    BULONG Ang bulong ayisang salitang-kilos sa FIlipino at Tagalog, isang paraan ng pagsasalita ng mahina at karaniwan sa pamamagitan ng hininga lamang. Kadalasan ito ay ginagamit sa pagbabagi ng ideya ng palihim upang magbigay proteksyon sa kumpidensyal na impormasyon, sa kabilang banda, ito rin ay ginagamit ng mga tao sa paniniwara o pagsabi ng masama sa kapwa.
  • 23.
    Ang gamit ngbulong nang mga matatanda Pagbibigay galang ng mga nakapaligid na espirito. Ginagamit sa panggagamot. – Ginagamit ng ibang tao sa masama pananggalang sa lahat ng lihim na kaaway. – Ginagamit pansumpa ng mga masamang hangin at mga espirito.
  • 24.
    Mga Halimbawa –Tabi tabipo. -Makikiraan po. –Mano po. –Paabot po. –Paalam. –Pagpalain ka nawa. –Pakabait ka. –Ingat lagi. –Kaawaan ka nawa. –Ingat po sa biyahe.
  • 25.
    AWITING BAYAN Ito aynaglalarawan sa kalinangan ng nakaraang panahon.Inaawit ito sa karaniwang kilos ng pamumuhay ng mga tao tulad ng pagtatanim,pag- aani,pamamangka ,pagtatagumpay ,pakikidigma,pagkakasal at kahit sa pagpapatulog ng bata.