1.4 fryzjer

1
Kurs: Zasady pielęgnacji włosów
Źródło: http://pl.fotolia.com/id/36587560
KURS Zasady pielęgnacji włosów
MODUŁ Stanowisko pracy fryzjera

2
4 Stanowisko pracy fryzjera
4.1 Środowisko zawodowe fryzjera
4.1.1 Wymogi sanitarne
Miejsce świadczenia różnorodnych usług fryzjerskich do niedawna powszechnie
nazywano zakładem fryzjerskim. Dziś używa się przeważnie określenia salon fryzjerski.
Jest to miejsce (środowisko), w którym fryzjer świadczy zabiegi fryzjerskie.
Przestrzeganie zasad higieny jest podstawowym zadaniem dbałości fryzjera
o czystość w otoczeniu, w jakim wykonuje pracę. Przestrzegając zasad, można utrzymać
schludność w salonie i zapewnić ochronę przed przenoszeniem infekcji czy ograniczyć
ich powstawanie.
4.1.2 Ergonomia
Na warunki pracy mają wpływ:
 elementy rzeczowe – sprzęt fryzjerski stosowany podczas pracy,
wyposażenie czy warunki lokalowe;
 elementy chemiczne – substancje chemiczne używane w preparatach
fryzjerskich;
 elementy fizyczne – promieniowanie ultrafioletowe i jonizujące,
oświetlenie oraz hałas;
 elementy społeczne – warunki międzyludzkie panujące w pracy;
 elementy biologiczne – różne infekcje przenoszone w skupiskach ludzi.
Zapoznaj się z materiałem audiocast „Środowisko zawodowe fryzjera”.
4.1.3 Organizacja miejsca pracy
Recepcja
Jest to bardzo ważne miejsce w zakładzie. Powinno znajdować się blisko wejścia.
W tym miejscu następuje kontakt z klientem, można też w nim prowadzić sprzedaż
produktów kosmetycznych umieszczonych na specjalnych regałach. Powierzchnia mebli
powinna być łatwa w czyszczeniu.
Pomieszczenia gospodarcze, magazyn
Są to pomieszczenia, w których przechowuje się preparaty fryzjerskie, środki
i sprzęt do zachowania czystości w salonie. Do tych miejsc powinien być łatwy
i bezpieczny dostęp, powinna tam panować odpowiednia temperatura, należy też
zapewnić odpowiednie oświwetlenie. Ze względu na ograniczoną trwałość preparatów,
wszystkie powinny mieć etykiety informacyjne.

3
Umywalnia lub myjnia
Jest to miejsce, w którym myje się włosy. Umywalki mają zaokrąglone brzegi,
a ich optymalna wysokość to 1–1,20 m. Ściany w umywalni powinny być pokryte
materiałem łatwo zmywalnym oraz odpornym na działanie wilgoci i środków
dezynfekcyjnych.
Stanowisko fryzjerskie
Jest to miejsce pracy fryzjera. Składa się z konsoli z lustrem, fotela dla klienta,
stołka fryzjerskiego (hoker) i pomocnika wykonanego z odpowiedniego materiału
łatwego do czyszczenia i dezynfekcji. Powierzchnia stanowiska fryzjera to 2 m2
powierzchni podłogi. W przypadku stanowisk wolnostojących odległość między
stanowiskami wynosi co najmniej 0,75 m, a gdy konsola jest jednym długim blatem, to
odległość wynosi 1,5 m.
Instalacja elektryczna
Powinna być tak zaprojektowana, aby nie miała kontaktu z wodą i aby była
zabezpieczona przed spięciem elektrycznym. Należy przestrzegać ustalonych procedur
i bezwzględnie się do nich stosować. Żadne urządzenia elektryczne nie mogą znajdować
się blisko wody – odległość minimalna wynosi 60 cm. Każdy obwód powinien być
zaopatrzony w bezpiecznik, aby w chwili awarii można było odciąć dopływ prądu
i zapobiec powstaniu pożaru.
Instalacja wodno-kanalizacyjna
Jest odpowiedzialna za przepływ wody w zakładzie fryzjerskim, musi być
zabezpieczona odpowiednimi zaworami odcinającymi dopływ wody w razie awarii.
Kanalizacja powinna być przyłączona do instalacji wodociągowej oraz kanalizacyjnej
albo własnego ujęcia wody. W zakładzie powinna być bieżąca ciepła i zimna woda lub
urządzenia służące do jej podgrzewania. Ścieki ze wszystkich urządzeń są
odprowadzane do instalacji kanalizacyjnej.
Instalacja wentylacyjna i klimatyzacja
Jest odpowiedzialna za regulację wilgotności oraz oczyszczanie powietrza
z niezdrowych substancji lotnych unoszących się podczas zabiegów fryzjerskich.
Odpowiednia cyrkulacja powietrza w salonie jest niezbędna do prawidłowego
funkcjonowania organizmu fryzjera – jest on narażony na wdychanie oparów ze
środków chemicznych.
Instalacja przeciwpożarowa
Zakłada się, że w salonie koniecznie musi być gaśnica przeciwpożarowa i czujniki
termiczne reagujące na podwyższoną temperaturę, np. spowodowaną pożarem.
Oświetlenie
Powinno być tak umieszczone, aby nie oślepiało i nie odbijało się w lustrze.
Dobrze, gdy jest dostępne światło dzienne. Jeśli jednak nie ma go, to należy unikać
montowania świetlówek, które męczą oczy i mogą powodować błędną ocenę kolorów.

4
4.2 Sprzęt fryzjerski, odzież ochronna i materiały jednorazowe1
Aby fryzjer mógł dobrze wykonywać swój zawód i świadczyć usługi na dobrym
poziomie, wymagane są odpowiednie narzędzia, przybory, aparaty fryzjerskie oraz
odzież ochronna. Ze względu na kontakt ze skórą, narzędzia fryzjerskie czy przybory
powinny być wykonane z dobrych materiałów, odpornych na działanie preparatów do
dezynfekcji. Aparaty fryzjerskie powinny odpowiadać normom bezpieczeństwa
i powinny być sprawne.
Do sprzętu fryzjerskiego zalicza się narzędzia używane do wykonywania
określonych czynności. Należą do nich nożyczki, brzytwy, narzędzia brzytwopodobne
i grzebienie.
4.2.1 Nożyczki fryzjerskie
To podstawowe narzędzie fryzjera przeznaczone do strzyżenia włosów. Do ich
produkcji stosuje się wysokogatunkową, polerowaną stal szlachetną o najwyższej
twardości. Ergonomiczny i klasyczny kształt zapewnia swobodę ruchu.
Na rynku dostępne są różne rozmiary nożyczek od 4,5 cala do7 cali. Wybór
odpowiedniego rozmiaru zależy od dłoni i palców fryzjera – nożyczki trzeba dopasować.
Zbudowane są z ostrza, ramienia, uchwytów oraz złączki – nakrętki. Ostrza nożyczek
mogą mieć różną budowę: mikroząbkowanie albo ząbkowane, miękki szlif lub wklęsły
przekrój poprzeczny i specjalny profil, mogą być wyposażone w system
autooczyszczania. Ramię powinno być dobrane do wielkości i kształtu nożyczek –
zakończone uchwytem pierścieniowym umożliwia dobre utrzymanie nożyczek w czasie
strzyżenia. Do regulacji ewentualnych luzów czy docisku służy nakrętka (śruba łącząca).
1 Albinus I., Silke D., Nowe fryzjerstwo, REA, Warszawa 2012.

5
Źródło: http://www.swiatczarnegoteriera.republika.pl/a-pielegnacja_nozyczki.html
Rodzaje nożyczek ze względu na budowę ostrza:
 nożyczki fryzjerskie o pełnym ostrzu;
Rysunek 4.2. Nożyczki klasyczne
Źródło: http://www.hairextensioncanada.com/fotos/yasaka_s500_5.0.jpg
 degażówki jedno- i dwustronnie ząbkowane – redukują objętość włosów,
przerzedzając je na długości; mają różne rozstawy ząbków, od ich rozmieszczenia
zależy efekt strzyżenia: im gęściej rozmieszczone są zęby, tym dokładniejszy jest
efekt przerzedzenia; stosuje się je do włosów gęstych, grubych na długości pasma
od nasady po końce w technikach teksturowania i przy korygowaniu strzyżenia;
Rysunek 4.1. Budowa nożyczek

6
Rysunek 4.3. Degażówki jednostronne i dwustronne.
Źródło: http://www.fryzomania.pl/nozyczki-cerena-solingen-inox-degazowki-jednostronne-
rozmiar-6-0.html
 nożyczki efilacyjne (odmiana degażówek) – mają nierównomiernie
rozmieszczone ząbki na jednym ostrzu;
 nożyczki punktujące – mają równomiernie rozmieszczone ząbki z dużymi
odstępami, stosuje się je do zaznaczania efektów strukturalnych we fryzurze, np.:
końcówek włosów w celu złagodzenia linii grzywki;
 nożyczki z wygiętymi ostrzami – ich budowa jest taka sama jak nożyczek
tradycyjnych, jedynie końce ostrzy tnących są delikatnie wygięte; używa się ich
w strzyżeniu ślizgiem i w technikach zwiększających objętość, wygięte ostrze
powoduje, że kąt rozwarcia nożyczek jest zawsze taki sam.
4.2.2 Brzytwy i narzędzia brzytwopodobne
 brzytwa – jest narzędziem tnącym, składającym się z jednego ostrza; używa się
jej do podgalania porostu i w strzyżeniu włosów; dla bezpieczeństwa stosuje się
ząbkowaną nasadkę i wymienne ostrza;
Rysunek 4.4.Brzytwa
Źródło: http://brzytwy.com.pl/galeria/?brzytwa-fryzjerska-toni-guy-na-zyletke
 nóż chiński – technika strzyżenia nożem chińskim nieco przypomina strzyżenie
brzytwą; ostrze jest mniejsze, osłonięte, z nieruchomym ramieniem; stosuje się
go do cieniowania włosów, w strzyżeniu warstwowym i efilacji;

7
 pazury fryzjerskie – wyglądem przypominają pazury drapieżnika; usuwają
niewielkie ilości włosów, dając delikatne efekty strzyżenia, stosowane do
wykończenia strzyżenia;
 tempera – narzędzie służące do wystrzępiania włosów, rodzaj brzytwy.
Rysunek 4.5.Tempera
Źródło: http://uradka.pl/item/brzytwa-tempera.html
4.2.3 Grzebienie fryzjerskie
Są wykonywane z kauczuku, silikonów, tworzyw sztucznych lub włókna
węglowego. Grzebienie powinny być elastyczne i mieć gładką, wypolerowaną
powierzchnię.

8
Rodzaje grzebieni:
Tabela 4.1. Rodzaje grzebieni
Źródła: Sumirska Z. (red.), Nowoczesne fryzjerstwo, wyd. 2, SUZI, Warszawa 2010
 grzebień do rozczesywania włosów – powinien mieć stosunkowo szeroko
rozstawione zęby i dużą wytrzymałość;

9
 grzebień używany podczas strzyżenia – powinien pozwalać na wykonywanie
cieniowania, może być wyprodukowany z zębami grubości: 1/20 mm, 1/10 mm,
1/5 mm, 1 mm i 3 mm;
 szpikulec – z plastikowym czy metalowym trzonkiem – przeznaczony do
dzielenia włosów przy ondulacji i koloryzacji, używany do wyczesywania
i układania włosów;
 grzebień do wyczesywania fal – ma specyficznie wygięty kształt;
 grzebienie do tapirowania z widelcem.
Należy pamiętać, że po obsłużeniu każdego klienta grzebień musi być
zdezynfekowany.
4.2.4 Przybory fryzjerskie
Przybory są to wszystkie przedmioty, które wspomagają wykonywanie usług
fryzjerskich. Najczęściej stosowane są:
 szczotki do włosów – używane do suszenia, modelowania włosów oraz czesania
fryzur, mogą być wykonane z włosia naturalnego czy z tworzywa sztucznego,
mogą mieć okrągły, półokrągły lub płaski kształt;
 karkówka – szczotka do oczyszczania klienta po strzyżeniu;
 wałki do włosów – nadają włosom odpowiedni stopień skręcenia i puszystości;
 wałki do ondulacji wodnej – wałki siatkowe;
 wałki do ondulacji trwałej – z tworzyw sztucznych;
 wsuwki i szpilki;
 klipsy sekcyjne, klipsy do fal, wałków i pierścionków oraz klamry;
 czepki – ze szydełkami stosuje się do wykonywania pasemek; silikonowe,
plastikowe, nylonowe, termoizolacyjne oraz jednorazowe stosowane są przy
trwałej ondulacji;
 siatki do włosów – zabezpieczają włosy nawinięte na wałki albo ułożone w fale
czy pierścionki podczas suszenia;
 wypełniacze do koków – mogą być okrągłe lub podłużne, o różnych kolorach, są
przeznaczone do budowania objętości w upięciach i kokach;
 zestaw do farbowania i rozjaśniania;
 rozpylacze do wody – stosowane do dodatkowego nawilżenia włosów w czasie
wykonywania usługi;
 aparaty i komputery we fryzjerstwie – aparaty są to urządzenia, których
źródłem energii jest prąd elektryczny; można je podzielić na proste, które mają

10
tylko jedną funkcję działania (np. suszarki ręczne) oraz złożone, które sterowane
są komputerowo i mają wiele funkcji (np.: nawilżacze czy aparaty kompaktowe).
Aparaty stosuje się do2:
 strzyżenia – nożyczki termiczne, maszynki do strzyżenia;
 zabiegów chemicznych – promienniki do zabiegów trwałej ondulacji, farbowania,
rozjaśniania, suszenia i pielęgnacji włosów;
 suszenia i modelowania;
 pielęgnacji – wytwarzana para wodna i temperatura w aparacie zwiększa
chłonność włosów, co ułatwia osadzanie się substancji pielęgnacyjnych we
włosach;
 diagnozowania włosów – oceny stanu włosów i skóry głowy, np. mikrokamera,
która pozwala na określenie fazy wzrostu włosów, grubości i stopnia ich
uszkodzenia.
4.2.5 Bielizna fryzjerska i jednorazowa
Bielizna fryzjerska jest to odzież ochronna, robocza. Zaliczamy do niej: fartuchy,
podwłośniki, peleryny długie i krótkie – wielokrotnego lub jednorazowego użytku,
przeznaczone do ochrony odzieży klienta i fryzjera przed zniszczeniem.
Ze względów higienicznych dąży się do stosowania bielizny jednorazowego
użytku. Jest to najbezpieczniejszy sposób uniknięcia zakażeń w zakładach fryzjerskich.
Bielizna przeznaczona do obsługi klientów musi być świeża i czysta, przeznaczona tylko
dla jednego klienta, wykonana z materiałów odpornych na wysoką temperaturę i środki
dezynfekcyjne.
Szatnie dla pracowników powinny być wyposażone w odpowiednio oznakowane
szafki, w których przechowywana będzie oddzielnie odzież robocza i własna. Brudną
bieliznę oraz odzież roboczą składuje się w pomieszczeniu do tego przeznaczonym,
w odpowiednio oznakowanych pojemnikach. Pranie brudnej bielizny i odzieży roboczej
może odbywać się w przeznaczonym do tego pomieszczeniu, a w sytuacji jego braku –
poza zakładem.
4.3 Dezynfekcja i sterylizacja w salonie fryzjerskim
Zabiegi fryzjerskie są ściśle związane z dezynfekcją i sterylizacją, ponieważ są to
czynności zapewniające higienę. Dezynfekcja jest czynnością higieniczną
przeprowadzaną w salonie fryzjerskim, polegającą na odkażaniu narzędzi, przyborów
i powierzchni pracy; zabezpiecza przed ryzykiem zakażenia wirusami HBV, HCV czy HIV,
a także przed zakażeniem bakteriami, grzybami czy prątkami gruźlicy.
Do dezynfekcji używa się preparatów o szerokim zakresie działania na bakterie,
grzyby i wirusy. Wykonuje się ją po każdym zabiegu fryzjerskim przez zanurzenie,
2 Fiest B., Kulikowska-Jakubik T., Richter M., Fryzjerstwo. Podstawy, WSiP, Warszawa 2011.

11
spryskanie preparatem w aerozolu lub użycie chusteczek nasączonych preparatem
dezynfekcyjnym. Dezynfekcja jest obowiązkowa.
Rodzaje dezynfekcji: dezynfekcja termiczna, chemiczna i komorowa. We
fryzjerstwie największe zastosowane ma dezynfekcja chemiczna. Używa się środków
chemicznych w postaci proszku do przygotowania preparatów lub gotowych
preparatów w płynie lub aerozolu. Preparaty do dezynfekcji muszą być dopuszczone do
obrotu przez PZH i nadzór sanitarno-epidemiologiczny.
Pojemnikiem, w którym wykonuje się te czynności, jest wanienka dezynfekcyjna
z przygotowanym roztworem środka dezynfekującego, do którego wrzucane są
wszystkie narzędzia i przybory mające kontakt ze skórą lub włosami klienta. Czas
trwania i sposób wykonywania dezynfekcji zależy od rodzaju preparatu.
Kolejność czynności: właściwy zabieg dezynfekcji, opłukanie, osuszenie,
konserwacja. Do konserwacji przeznaczone są specjalne preparaty zawierające
substancje konserwujące. Sterylizacja w salonie polega na całkowitym wyjałowieniu
przyborów i narzędzi. Przeprowadza się ją w specjalnych urządzeniach, takich jak:
 sanityzator – sterylizacja promieniami ultrafioletowymi (UV);
 aparat kulkowy – do sterylizacji tylko metalowych narzędzi wysoką
temperaturą (240°C) – nie spełnia norm polskich, proponuję zapoznać się
z informacjami na stronie Ministerstwa Zdrowia;
 sterylizator – do sterylizowania wielu kompletów narzędzi odpornych na
działanie wysokiej temperatury.
Aseptyka i antyseptyka
Aseptyka jest to dążenie do jałowości pomieszczeń, narzędzi, materiałów
stosowanych do wykonywania usług i przedmiotów usytuowanych w miejscu pracy
fryzjera; to zapobieganie przedostaniu się drobnoustrojów chorobotwórczych do
środowiska pracy; do tych działań zalicza się też dokładne mycie i dezynfekowanie rąk
przed i po usłudze. W salonie fryzjerskim stosuje się procedury zawarte w przepisach
BHP.
Antyseptyka w salonie fryzjerskim nie jest związana z odkażaniem
przedmiotów; celem jest niszczenie drobnoustrojów na powierzchni skóry, błonach
śluzowych czy ranach. W przeciwieństwie do dezynfekcji, antyseptyka nie dotyczy
odkażania przedmiotów.
4.4 Literatura
4.4.1 Literatura obowiązkowa
 Albinus I., Silke D., Nowe fryzjerstwo, REA, Warszawa 2012;
 Fiest B., Kulikowska-Jakubik T., Richter M., Fryzjerstwo. Podstawy, WSiP,
Warszawa 2011;
 Sumirska Z. (red.), Nowoczesna stylizacja, wyd. 2, SUZI, Warszawa 2011;
 Sumirska Z. (red.), Nowoczesne fryzjerstwo – wyd. 2, SUZI, Warszawa 2010.

12
4.4.2 Literatura uzupełniająca
 Bezpieczeństwo i zdrowie, a substancje chemiczne w pracy. Poradnik szkoleniowy,
Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera, Łódź 1994;
 Chemia preparatów fryzjerskich i ich działanie oraz bezpieczeństwo i higiena
pracy w zawodzie fryzjer, Z. Sumirska (red.), SUZI, Warszawa 2009;
 Chorek Z., Fryzjerstwo, WSiP, Warszawa 1999;
 Gacek W., Kompendium pierwszej pomocy, CIOP-PIB, Warszawa 2002;
 Hansen A., Bezpieczeństwo i higiena pracy, WSiP, Warszawa 1998;
 Mac S., Leowski J., Bezpieczeństwo i higiena pracy dla szkół zasadniczych, WSiP,
Warszawa 1999;
 Marek Z., Fryzjerstwo, WSiP, Warszawa 1999;
 Polladino L., Kurs fryzjerstwa podstawowy, ZYSK i S-ka, Poznań 2007;
 Rączkowski B., BHP w praktyce, ODDK, Gdańsk 2005;
 Roj-Chodacka A., Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. Poradnik i materiały dla
ucznia, KOWEZiU, Warszawa 2002;
 Sumirska Z., Wach-Mińkowska B., Fryzjerstwo męskie, SUZI, Warszawa 2006;
 Technologia fryzjerstwa. Stylizacja. Zeszyt ćwiczeń do nauki przedmiotów dla
szkół o profilu fryzjerskim, Z. Sumirska (red.), Wydawnictwo SUZI, Warszawa
2009;
 Pielęgnacja włosów. Zeszyty ćwiczeń. Technologie i techniki fryzjerskie, REA,
Warszawa 2000.
4.4.3 Netografia
 http://artfryz.com.pl/53-nozyczki-degazowki-tepery;
 http://brzytwy.com.pl/galeria/?brzytwa-fryzjerska-toni-guy-na-zyletke;
 http://portalwiedzy.onet.pl/111013,,,,recepcja,haslo.html;
 http://uradka.pl/item/brzytwa-tempera.html;
 http://www.fryzjerskie.com/2670,noz-chinski-brzytwa-do-ostrzy-feather.html;
 http://www.fryzomania.pl/nozyczki-cerena-solingen-inox-degazowki-
jednostronne-rozmiar-6-0.html;
 http://www.hairextensioncanada.com/fotos/yasaka_s500_5.0.jpg;
 http://www.swiatczarnegoteriera.republika.pl/a-pielegnacja_nozyczki.html.

13
4.5 Spis rysunków i tabel
Rysunek 4.1. Budowa nożyczek.................................................................................................................5
Rysunek 4.2. Nożyczki klasyczne ..............................................................................................................5
Rysunek 4.3. Degażówki jednostronne i dwustronne.......................................................................6
Rysunek 4.4.Brzytwa......................................................................................................................................6
Rysunek 4.5.Tempera ....................................................................................................................................7
Tabela 4.1. Rodzaje grzebieni.....................................................................................................................8
4.6 Spis treści
4 Stanowisko pracy fryzjera..................................................................................................................2
4.1 Środowisko zawodowe fryzjera.................................................................................................................2
4.1.1 Wymogi sanitarne.............................................................................................................................................................2
4.1.2 Ergonomia ............................................................................................................................................................................2
4.1.3 Organizacja miejsca pracy.............................................................................................................................................2
4.2 Sprzęt fryzjerski, odzież ochronna i materiały jednorazowe.........................................................4
4.2.1 Nożyczki fryzjerskie.........................................................................................................................................................4
4.2.2 Brzytwy i narzędzia brzytwopodobne.................................................................................................................6
4.2.3 Grzebienie fryzjerskie .....................................................................................................................................................7
4.2.4 Przybory fryzjerskie ........................................................................................................................................................9
4.2.5 Bielizna fryzjerska i jednorazowa...........................................................................................................................10
4.3 Dezynfekcja i sterylizacja w salonie fryzjerskim..............................................................................10
4.4 Literatura..........................................................................................................................................................11
4.4.1 Literatura obowiązkowa.............................................................................................................................................11
4.4.2 Literatura uzupełniająca.............................................................................................................................................12
4.4.3 Netografia..........................................................................................................................................................................12
4.5 Spis rysunków i tabel...................................................................................................................................13

1.4 fryzjer

More Related Content

What's hot

Similar to 1.4 fryzjer

More from Szymon Konkol - Publikacje Cyfrowe

1.4 fryzjer