11 Animalien ugalketa

1. ANIMALIEN UGALKETA

2. GAMETOAK ERATZEA (220, 221, 222 eta 223. orr.)
• Gametoen egitura
– Espermatozoidea:
• Burua: akrosomak
obuluko mintzak disolbatzen
dituzten entzimak ditu.
• Bitarteko segmentua:
mitokondrio ugari daude,
mugitzeko behar duen
energia emateko.
• Buztana edo flageloa

3. – Obulua:
• Nukleoa: ertz batean.
• Biteloa: erreserbako
substantziak dira, horietatik
elikatuko da enbrioia
hasierako faseetan.
• Aletxo kortikalak:
Alde peluzidoan dauden
substantziak. Espermatozoide bat sartzean akrosomarekin
erreakzionatu eta obuluaren inguruan hesi bat osatzen
du. Horrela espermatozoide bat bakarrik sartu daiteke
obuluan.
• Koroa erradiata: obuluaren inguruko zelula geruza.
Helburua, obulua proteinaz hornitzea da.

4. GAMETOGENESIA: gametoak nola eratzen dira?
• ESPERMATOGENESIA: espermatozoideak sortzea
• OBOGENESIA: obuluak eratzea
Obogenesian gehiago
hazten da zelula
Obogenesian hiru obatida
degradatu egiten dira, bat
bakarrik bihurtzen da obulu
Obogenesian ez da
bereiztea gertatzen.
Espermatogenesian bai:
espermiogenesia izena du
Bietan berdina da

5. ESPERMIOGENESIA: espermatida espermatozoide bihurtzeko
prozesua
Aldaketa nagusiak:
•Zitoplasma desagertu egiten da
•Akrosoma sortzen da Golgiren aparatutik abiatuta
•Buztana edo flageloa agertzen da, mitokrondrioak bertan kokatuz

6. ERNALTZE MOTAK (224. or.)
• Kanpokoa: obulua eta espermatozoidea organismoaren
kanpoan alkartzen dira. Arrainek adibidez.
• Barrukoa: espermatozoidea eta obulua organismoaren
barruan elkartzen dira. Ugaztunek eta narrastiek adibidez.

7. ERNALTZEKO PROZESUA (225. or.)
• Ikusi bideoa:
http://www.dailymotion.com/video/xr1qh4_fecundacion
-humana-la-odisea-de-los-espermatozoides_school

8. ENBRIOIAREN GARAPENA (226, 227, 228 eta 229. orr.)
• Zigotoak segmentazioa jasaten du, hau da, hasieran zegoen
zelula ugaltzen joaten da enbrioia osatuz. Horrela, lehenengo
2 zelula sortzen dira, gero 4, 8…
• 16 zeluletara iristean morula deitzen zaio
• 16-32 zelula dituenean, zelulak gainazalera joaten dira,
blastula osatuz
Segmentazio holoblastikoa (isolezitoak)
Zigotoa

9. GASTRULAZIOA
•Blastula tolestu egiten da, gastrula izeneko egitura osatuz
•Gastrulan bi hosto eratzen dira hasieran: endodermoa eta
ektodermoa
•Animalia batzuetan, beste hosto bat sortzen da aurreko bien
artean: mesodermoa

10. ORGANOGENESIA: hosto bakoitzetik organo jakin batzuk
garatzen dira.