SlideShare a Scribd company logo
Цочмог цус алдалт

Клиникийн проф. С.Сэргэлэнчимэг
Цочмог цус алдалт
Хүний биед эргэлдэх цусны
эзэлхүүний 30 - аас дээш
хувийг хоёр цагийн дотор
алдахыг цочмог цус алдалт
гэнэ
Хам шинж үүсгэх 3 хүчин зүйл:

1

2

3

• Эргэлдэх цусны эзлэхүүн багасах

• Цус бүлэгнэлтийн тогтолцоо идэвхжих

• Хүчилтөрөгчийн зөөвөрлөлт багасах
Цус алдалтын 4 зэрэг
Хөнгөн

Дунд

/10-20% буюу 0,5-1л/

/21-30% буюу 1-1,5л/

Цус алдалт
Хүнд

Маш хүнд

/31-40% буюу 1,5-2 л/

/40% буюу 2л-ээс дээш/
Тодруулга

“Хүний бие махбодь улаан эсийн

нийт хэмжээний 60-70%-ийн цочмог
алдагдлыг тэсвэрлэх чадвартай ч
сийвэнгийн хэмжээний 30% - ийг
алдахад амьд үлдэх боломжгүй
Цус алдалтын ерөнхий
шалтгаан






Артерийн даралт
ихсэх
Судасны ханын
өөрчлөлт
Цусны өвчнүүд
Халдварт өвчин
Халууцах

Атмосферийн
даралт буурах
 Судасны хавдар
 Хорт хавдрууд
 Гэмтэл
 Мэс заслын дараа

Илрэх ерөнхий шинж тэмдэг
Арьс

салстын өнгө цайна
Судасны цохилт олширно
Бие сульдаж тамирдан, хүйтэн хөлс
гарна
 Толгой эргэж, бөөлжис цутгана
Нүд бүрэлзэж, чих шуугина
Ухаан санаа дүйнгэтэж ухаан
алдана
Үзүүлэх тусламж
Тусламж үзүүлэгч шархтай харьцахын
өмнө гараа угаана, боломжтой бол нэг
удаагийн бээлий өмсөнө
I. Жижиг судаснаас цус гарах үед:
 Шархан дээр ариун бинт тавьж гадуур
нь бинтээр орооно
 Мөчийг дээш өргүүлнэ
 Шархны 2 ирмэгийг шахаж дээр нь
боолт тавиад, даралттай боолтыг
хийнэ

Цус гоожилтыг тогтоох
Цус алдалтыг тогтоох
Том судаснаас цус алдаж байвал:
Цус гарч байгаа хэсгийн дээд талд
байрлах том судасны цэгүүд дээр
хуруугаар ясанд нь шахаж дарна
 Шуу, сарвуу, шилбэ, тавхайнаас цус
алдах үед мөчийг үеээр нугалж боох
 Чангалуур боолт дээд мөчинд 1,5
цаг, доод мөчинд 2 цаг тавьж,
хугацаа дуусмагц 10 – 15 минут
тутамд суллана

Хамраас цус гоожих
Үүсэх шалтгаан:
 Гэмтэл
 Хамрын салстын шархлаа
 Хэт халууцах
 Цусны даралт ихсэх
Үзүүлэх анхны тусламж
Цус гарсан шалтгааныг тогтоо
 Өвчтөнийг тайвшруул
 Суулгаж урагш тонгойлгоно
 Хамрыг 10 минут чимхэж, амаар нь
амьсгалуулна. /ярих, залгих, ханиах,
нулимах үнэрлэх зэргийг хориглоно/
 Амны хөндийд орсон цусыг залгих гүй байхыг зөвлө
 Хамрыг цэвэр хөвөн бинтээр бөглө

Анхаарах зүйл
1.

2.

Хамраас цус гоожоод тогтсоны
дараа хэдэн цаг хүнд хүчир ажил
хийхгүй байх болон нусаа нийхгүй
байхыг зөвлө
30 минутаас дээш хугацаагаар цус
гоожсоор байвал эмнэлэгт яарал тай хүргэ
Эмийн эмчилгээ
1.
2.
3.
4.

Викасол 1% - 2мл судсанд тарих,
эсвэл өдөрт 0,015 х 2 удаа уух
Аскорбины хүчил 5% - 5-10мл
судсанд тарих, эсвэл өдөрт 0,5 х 2
Кальци хлорид 10%-10мл судсанд
тарих, эсвэл өдөрт 15г х 3 удаа уух
ЕАК аминокапроны хүчил 5%-100мл
судсанд тарих, эсвэл 30мл-ээр
өдөрт 2 удаа уух ...

More Related Content

What's hot

төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэлтөрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургууль
 
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламжлекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
E-Gazarchin Online University
 
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламжОсол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламжE-Gazarchin Online University
 
түлэгдэлт
түлэгдэлттүлэгдэлт
түлэгдэлт
khashkhorol mashbat
 
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчинходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
ganhuyag khishigmaa
 
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдалус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
М. Лхагва-Өлзий
 
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламжтаталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
Deegii Deegii
 
гавал тархины гэмтэл
гавал тархины гэмтэлгавал тархины гэмтэл
гавал тархины гэмтэлДоржханд Б.
 
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1Халиун
 
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгойлекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
E-Gazarchin Online University
 
чихрийн шижин өвчин
чихрийн шижин өвчинчихрийн шижин өвчин
чихрийн шижин өвчин
Amje Zaya
 
нойр булчирхай
нойр булчирхайнойр булчирхай
нойр булчирхай
АШУҮИС
 
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчин
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчинходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчин
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчинGantuya Bold
 
шарх гэж юу вэ
шарх гэж юу вэшарх гэж юу вэ
шарх гэж юу вэSosoo Byambaa
 
цус алдалтыг тогтоох
цус алдалтыг тогтоохцус алдалтыг тогтоох
цус алдалтыг тогтоох
Bat-Erdene Uuganjavkhaa
 
Ekg
EkgEkg
Хөлдөлт (Frostible)
Хөлдөлт (Frostible)Хөлдөлт (Frostible)
Хөлдөлт (Frostible)
Moko Molomjamts
 
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламжлекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
E-Gazarchin Online University
 

What's hot (20)

төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэлтөрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
төрөлтийн 3- р үеийн физиологи, төрлөгийн гэмтэл
 
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламжлекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 9 цус алдалт, үзүүлэх анхны тусламж
 
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламжОсол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
 
түлэгдэлт
түлэгдэлттүлэгдэлт
түлэгдэлт
 
хөлдөлт
хөлдөлтхөлдөлт
хөлдөлт
 
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчинходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
ходоод,дээрх гэдэсний шархлаа өвчин
 
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдалус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
ус эрдэсийн-солилцоо-алдагдал
 
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламжтаталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж
 
гавал тархины гэмтэл
гавал тархины гэмтэлгавал тархины гэмтэл
гавал тархины гэмтэл
 
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1
цус алдалтийн үед үзүүлэ х анхны тусламж 1
 
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгойлекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
лекц 8 анхны тусламжийн цагаан толгой
 
чихрийн шижин өвчин
чихрийн шижин өвчинчихрийн шижин өвчин
чихрийн шижин өвчин
 
нойр булчирхай
нойр булчирхайнойр булчирхай
нойр булчирхай
 
Мухар олгойн цочмог үрэвсэл
Мухар олгойн цочмог үрэвсэлМухар олгойн цочмог үрэвсэл
Мухар олгойн цочмог үрэвсэл
 
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчин
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчинходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчин
ходоод улаан хоолойн сөөргөө өвчин
 
шарх гэж юу вэ
шарх гэж юу вэшарх гэж юу вэ
шарх гэж юу вэ
 
цус алдалтыг тогтоох
цус алдалтыг тогтоохцус алдалтыг тогтоох
цус алдалтыг тогтоох
 
Ekg
EkgEkg
Ekg
 
Хөлдөлт (Frostible)
Хөлдөлт (Frostible)Хөлдөлт (Frostible)
Хөлдөлт (Frostible)
 
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламжлекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
лекц 13 1 хөлдөлт, үзүүлэх анхны тусламж
 

Similar to лекц 4 цочимог цус алдал т

осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгааяосол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
Tuul Tula
 
тусламж
тусламжтусламж
тусламжBama740517
 
Zurhnii tuhai
Zurhnii tuhaiZurhnii tuhai
Zurhnii tuhaiuuree_247
 
ясны идээт үрэвсэл
ясны идээт үрэвсэлясны идээт үрэвсэл
ясны идээт үрэвсэл
С. Эрдэнэсүрэн
 
жирэмсний аюултай шинжүүд
жирэмсний аюултай шинжүүджирэмсний аюултай шинжүүд
жирэмсний аюултай шинжүүдSosoo Byambaa
 
Ami. ppt
Ami. pptAmi. ppt
Ami. ppt
urnukh
 
Elegnii tuhai pp
Elegnii tuhai ppElegnii tuhai pp
Elegnii tuhai ppmargad1
 
лекц 6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012
лекц   6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012лекц   6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012
лекц 6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012serkaubuns
 
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
Umguullin Mongol Umguulugch
 
амилуулах суурь-тусламж
амилуулах суурь-тусламжамилуулах суурь-тусламж
амилуулах суурь-тусламж
Bat-Otgon Nergui
 
гиповолемийн щок 1
гиповолемийн щок 1гиповолемийн щок 1
гиповолемийн щок 1
Sosoo Byambaa
 
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæÝìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæChimeg DB
 
Anhnii tuslamj-gariin-awlaga
Anhnii tuslamj-gariin-awlagaAnhnii tuslamj-gariin-awlaga
Anhnii tuslamj-gariin-awlaga
EnkhtuyaTsendsuren
 
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
EnkhtuyaTsendsuren
 
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptxАРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
Maaruu Angel
 
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламжОсол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Batnyam Maidarjav
 

Similar to лекц 4 цочимог цус алдал т (20)

осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгааяосол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
осол гэмтэлгүй эрүүл амьдарцгаая
 
тусламж
тусламжтусламж
тусламж
 
Zurhnii tuhai
Zurhnii tuhaiZurhnii tuhai
Zurhnii tuhai
 
ýíõýý
ýíõýýýíõýý
ýíõýý
 
ясны идээт үрэвсэл
ясны идээт үрэвсэлясны идээт үрэвсэл
ясны идээт үрэвсэл
 
жирэмсний аюултай шинжүүд
жирэмсний аюултай шинжүүджирэмсний аюултай шинжүүд
жирэмсний аюултай шинжүүд
 
Ami. ppt
Ami. pptAmi. ppt
Ami. ppt
 
Elegnii tuhai pp
Elegnii tuhai ppElegnii tuhai pp
Elegnii tuhai pp
 
Stroke 2013
Stroke 2013Stroke 2013
Stroke 2013
 
лекц 6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012
лекц   6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012лекц   6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012
лекц 6. осол гэмтэл, анхн ы тусламж урьдчилан сэрг ийлэлт 2012
 
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
Ажлын байранд яаралтай анхны тусламж үзүүлэх нь
 
амилуулах суурь-тусламж
амилуулах суурь-тусламжамилуулах суурь-тусламж
амилуулах суурь-тусламж
 
гиповолемийн щок 1
гиповолемийн щок 1гиповолемийн щок 1
гиповолемийн щок 1
 
First aid
First aidFirst aid
First aid
 
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæÝìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
 
Anhnii tuslamj-gariin-awlaga
Anhnii tuslamj-gariin-awlagaAnhnii tuslamj-gariin-awlaga
Anhnii tuslamj-gariin-awlaga
 
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
Анхны тусламжийн гарын авлага 2020
 
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptxАРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
АРТЕРИЙН ДАРАЛТ ИХДЭХ ӨВЧИН.pptx
 
Ami
AmiAmi
Ami
 
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламжОсол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
Осол гэмтлийн үед үзүүлэх анхны тусламж
 

лекц 4 цочимог цус алдал т

  • 1. Цочмог цус алдалт Клиникийн проф. С.Сэргэлэнчимэг
  • 2. Цочмог цус алдалт Хүний биед эргэлдэх цусны эзэлхүүний 30 - аас дээш хувийг хоёр цагийн дотор алдахыг цочмог цус алдалт гэнэ
  • 3. Хам шинж үүсгэх 3 хүчин зүйл: 1 2 3 • Эргэлдэх цусны эзлэхүүн багасах • Цус бүлэгнэлтийн тогтолцоо идэвхжих • Хүчилтөрөгчийн зөөвөрлөлт багасах
  • 4. Цус алдалтын 4 зэрэг Хөнгөн Дунд /10-20% буюу 0,5-1л/ /21-30% буюу 1-1,5л/ Цус алдалт Хүнд Маш хүнд /31-40% буюу 1,5-2 л/ /40% буюу 2л-ээс дээш/
  • 5. Тодруулга “Хүний бие махбодь улаан эсийн нийт хэмжээний 60-70%-ийн цочмог алдагдлыг тэсвэрлэх чадвартай ч сийвэнгийн хэмжээний 30% - ийг алдахад амьд үлдэх боломжгүй
  • 6. Цус алдалтын ерөнхий шалтгаан      Артерийн даралт ихсэх Судасны ханын өөрчлөлт Цусны өвчнүүд Халдварт өвчин Халууцах Атмосферийн даралт буурах  Судасны хавдар  Хорт хавдрууд  Гэмтэл  Мэс заслын дараа 
  • 7. Илрэх ерөнхий шинж тэмдэг Арьс салстын өнгө цайна Судасны цохилт олширно Бие сульдаж тамирдан, хүйтэн хөлс гарна  Толгой эргэж, бөөлжис цутгана Нүд бүрэлзэж, чих шуугина Ухаан санаа дүйнгэтэж ухаан алдана
  • 8. Үзүүлэх тусламж Тусламж үзүүлэгч шархтай харьцахын өмнө гараа угаана, боломжтой бол нэг удаагийн бээлий өмсөнө I. Жижиг судаснаас цус гарах үед:  Шархан дээр ариун бинт тавьж гадуур нь бинтээр орооно  Мөчийг дээш өргүүлнэ  Шархны 2 ирмэгийг шахаж дээр нь боолт тавиад, даралттай боолтыг хийнэ 
  • 11. Том судаснаас цус алдаж байвал: Цус гарч байгаа хэсгийн дээд талд байрлах том судасны цэгүүд дээр хуруугаар ясанд нь шахаж дарна  Шуу, сарвуу, шилбэ, тавхайнаас цус алдах үед мөчийг үеээр нугалж боох  Чангалуур боолт дээд мөчинд 1,5 цаг, доод мөчинд 2 цаг тавьж, хугацаа дуусмагц 10 – 15 минут тутамд суллана 
  • 12. Хамраас цус гоожих Үүсэх шалтгаан:  Гэмтэл  Хамрын салстын шархлаа  Хэт халууцах  Цусны даралт ихсэх
  • 13. Үзүүлэх анхны тусламж Цус гарсан шалтгааныг тогтоо  Өвчтөнийг тайвшруул  Суулгаж урагш тонгойлгоно  Хамрыг 10 минут чимхэж, амаар нь амьсгалуулна. /ярих, залгих, ханиах, нулимах үнэрлэх зэргийг хориглоно/  Амны хөндийд орсон цусыг залгих гүй байхыг зөвлө  Хамрыг цэвэр хөвөн бинтээр бөглө 
  • 14. Анхаарах зүйл 1. 2. Хамраас цус гоожоод тогтсоны дараа хэдэн цаг хүнд хүчир ажил хийхгүй байх болон нусаа нийхгүй байхыг зөвлө 30 минутаас дээш хугацаагаар цус гоожсоор байвал эмнэлэгт яарал тай хүргэ
  • 15. Эмийн эмчилгээ 1. 2. 3. 4. Викасол 1% - 2мл судсанд тарих, эсвэл өдөрт 0,015 х 2 удаа уух Аскорбины хүчил 5% - 5-10мл судсанд тарих, эсвэл өдөрт 0,5 х 2 Кальци хлорид 10%-10мл судсанд тарих, эсвэл өдөрт 15г х 3 удаа уух ЕАК аминокапроны хүчил 5%-100мл судсанд тарих, эсвэл 30мл-ээр өдөрт 2 удаа уух ...