Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

3. development of_embryo_and_fetus

2,930 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

3. development of_embryo_and_fetus

  1. 1. Үр хөврөл буюу ургийн хөгжил Sign & Symptoms of pregnancy Жирэмсний шинж тэмдэг
  2. 2. Үр хөврөлийн үе 1. үр хөврөлийн үе нь үр тогтсоноос эхлээд 8 долоо хоног үргэлжилдэг бөгөөд үүнээс цааш ураг болно. 2. үр хөврөл нь асар хурдан томордог бай эхний 8 долоо хоногт арьснаас бусад бүх эрхтэн тогтолцоо бүрэлдэн тогтдог. 3. Үр тогтсоноос ойролцоогоор 21 өдрийн дараа бяцхан зүрх цохилж эхэлдэг.
  3. 3. Үр хөврөлийн үе 4. Мембран буюу бүрхэвч хальс нь үр хөврөлийг дэмжих буюу хамгаалах үүрэгтэй- харин дараа нь ургийг хамгаална. • Гадна мембраныг цэлмэнт бүрхэвч гэх ба трофобластаас үүсдэг. • Дотор талын мембраныг ургийн шингэний бүрхэвч гэнэ.
  4. 4. Let’s look at the membranes more closely! Chorion Цэлмэнт бүрхэвч Amnion- Ургийн шингэний бүрхэвч
  5. 5. Үр хөврөлийн үе • Үр хөврөл нь хоѐр давхар бүрхүүлийн дотор байх шингэнд хөвж байдаг. • Энэхүү шингэнийг ургийн шингэн гэнэ. • Ургийн шингэн үр хөврөлийг бэртэл гэмтлээс хамгаалж, биеийн температурыг нь хянах төдийгүй үр хөврөл эргэн тойрондоо сэлэх боломжийг олгодог. • Ургийн шингэн нь өчүүхэн жижиг толботой, тунгалаг, бараг өнгөгүй / бага зэрэг шар/ байдаг.
  6. 6. Fetus in Amniotic fluid
  7. 7. Үр хөврөлийн үе • Шар уургийн уут үр хөврөлийг чийглэдэг төдийгүй ихэс үүстэл үүдэл эс болон хоол хүнсээр үр хөврөлийг тэжээдэг. • Ихэс нь хүүхэд гарсаны дараа гарах бие махбодийн эрхтэн юм. • Ихэсийн үүрэг нь хамгаалах ба хүүхдэд хэрэгцээтэй бүхий л зүйлийг өгдөг.
  8. 8. Placental Development Ихэсийн үүсэл • Ихэс 3 долоо хоногтойгоос үүсэж эхлэх ба 12 дахь долоо хоногт бүрэн бий болно. • Ихэс трофобластийн байсан умайн угт үүснэ.
  9. 9. Ихэсийн хөгжил Ихэс нь цэлмэнт бүрхэвчээс үүсэх ба бие мах бодийн нэгэн хэсэг буюу эрхтэн юм
  10. 10. Placenta:The Wonderful Organ! Ихэс бол гайхамшигтэй эрхтэн юм
  11. 11. Ихэсний эхийн тал нь олон тооны цэлмэнгүүдээс тогтоно. Цэлмэнгүүдийг тойрсон эхийн цус цэлмэнгүүдийн доторхи үрийн цус хоѐрыг зааглаж байгаа эдийг ихэсийн хориг гэнэ. Энэ хоригийг нэвчиж эх үрийн хооронд бодисын солилцоо явагдана.
  12. 12. Эхэсийн хөгжил • Үр хөврөл хөгжлийнхөө хувьд 12 долоо хоногт гүйцдэг боловч хэмжээ нь томорсоор байдаг. • Ихэсийн ялгаруулах дааварууд нь жирэмсний үед маш чухал ач холбогдолтой. • Ихэс нь 38-42 долоо хоног оршин байдаг.
  13. 13. Placental Hormones Ихэсийн гормонууд • Human chorionic gonadotropin (hCG) • Human placental lactogen (hPL) • Estrogen • Progesterone Ихэс нь • Хорионы гонадотропин /ХГ/ • Ихсийн лактоген /ИЛ/ • Эстроген • Прогестерон зэрэг даавруудыг ялгаруулж, ургийн хөгжлийг зохицуулах ажиллагаанд оролцоно.
  14. 14. Placental Hormones • Human chorionic gonadotropin (hCG) • Хорионы гонадотропин /ХГ/ гормон нь Шар биеийн үйл ажиллагааг зохицуулна. Ихсийг бүрэн хөгжтөл шар бие эстроген, прогестеронуудыг ялгаруулдаг Жирэмсний тестээр шээс болон цусанд агуулагдах ХГ-г илэрүүлдэг. ХГ нь үр тогтсоноос оройлцоог 7-10 хоногийн дараа илэрдэг.
  15. 15. Placental Hormones • Human placental lactogen (hPL) • Ихсийн лактоген /ИЛ/ Энэхүү гормоны тусламжтайгаар урагт хангалттай уураг, сахар ялгардаг ба ургийн хоол тэжээлийг хангах эхийн бодисын солилцоо сайжирдаг. Мөн инсулинд тэсвэртэй болгодог тул зарим тохиолдолд жирэмсний чихрийн шижинг үүсгэдэг.
  16. 16. Placental Hormones • Estrogen • Эстроген Эстроген нь умайн өсөлт, мөн умай болон ихэс хоорондын бодисын солилцоог дэмждэг. Мөн хөхний хөгжлийг дэмждэг. Эстроген жирэмсний төгсгөл үед ихээр ялгарч сав агшихад тусалдаг.
  17. 17. Placental Hormones • Progesterone • Прогестерон Прогестероныг жирэсний гормон гэх ба үр тогтоход чухал үүрэгтэй. Просгестерон нь умайн агшилтыг саармагжуулж өөрөө буюу аяндаа зулбах зулбалтаас хамгаалдаг. Эхийн бодисын солилцоог нэмэгдүүлдэг.
  18. 18. The Fetal Period Ургийн үе • 8 долоо хоногийн дараа үр хөврөл ураг болно. • Энэ үед ургийн гар, хөлийн хуруу хэлбэржсэн байх ба яг бяцхан хүн шиг байдаг. • Ургийн үед эрхтэн системүүд боловсрон ургана.
  19. 19. Ургийн үе • Ураг ихэст хүйгээр холбоотой байна. • Хүйн холбоо нь 2 артер, 1 венийн судастай. (хүйн 1% нь зөвхөн 1 артертай байх ба энэ нь зүрхний гажигтай холбоотой) • Холбогч эд шиг цэлцэнгүүд /Валтоны цэлцэн/ нь хүйнд даралт үүсэхээс хамгаалан хүйг ороож байдаг.
  20. 20. The umbilical cord: The lifeline of the baby Хүйн холбоо нь хүүхдийн амин холбоо юм.
  21. 21. The Fetal Period Ургийн үе 8 week old fetus 8 долоо хоногтой ураг Үр хөврөлийн үед бүх эрхтэн тогтолцоо хэлбэржиж, харин ургийн үеэс боловсрон томрох үе эхэлнэ.
  22. 22. Third Lunar Month Гурав дахь сар • 9-12 долоо хоногтой 1. 10 долоо хоногийн сүүл гэхэд ураг 6,1 см, жин нь 14 гр болдог. 2. Нүүр царайны хэлбэр сайн тогтсон байдаг 3. шүдний бундуу цухуйдаг 4. хөл гар нь урт, хуруунууд нь нарийхан байдаг 5. Ургийн хөдөлгөөн аажим байна. 6. Бэлэг эрхтэн нь маш сайн ялгаран хөгжсөн байна
  23. 23. Third Lunar Month Гурван сартай ураг
  24. 24. Fourth Lunar Months Дөрвөн сартай ураг • 13-16 долоо хоногтой • • • • • • 14 долоо хоногийн сүүл гэхэд ураг 12см-ийн өндөртэй, 110 гр жинтэй болдог. Зөөлхөн үстэй байна, ялангуяа толгойд Арьс их тунгалаг Хөхөх мэт үйлдэл хийж чадна Ургийн шингэнийг залгина. Идэвхтэй хөдөлгөөнтэй байна.
  25. 25. Fifth Lunar Months Таван сартай ураг • 17-20 долоо хоногтой • • • • • • 18 дахь долоо хоногийн сүүл гэхэд ураг 16 см-ын өндөртэй, 320 гр жинтэй байна. Өсөлт маш хурдацтай явагдах ба урт нь 2 дахин нэмэгддэг Эх хүүхдийнхээ хөдөлгөөнийг мэдэрнэ. Бор өөх арьсан дор төлжинө Гар хөлийн хумс гүйцэт ургана Булчингийн хөгжил сайн байна.
  26. 26. Fifth Lunar Months Таван сартай жирэмсэн
  27. 27. Sixth Lunar Months Зургаан сартай ураг • 21-24 долоо хоногтой • • • • • 22 дахь долоо хоногийн сүүл гэхэд ургийн өндөр 21 см, жин нь 630 гр Ураг аливаа чимээг сонсож чадна. Үс нь урт ургана. Нүд бүтцийнхээ хувьд бүрэн хөгжиж, удалгүй нээнэ. Бие бүхэлдээ верникс хэмээх бяслаг шиг өөхөн хамгаалагч эдээр бүрхэгдэнэ.
  28. 28. Seventh Lunar Months Долоон сартай ураг • 25-28 долооо хоногтой • • • • 26 дахь долоо хоногийн сүүл гэхэд ургийн өндөр 25 см, жин 1000 гр болно. Орчин үед төрж байгаа хүүхдүүдэд асаргаа сувилагаа сайн байгаа тул амьд үлдэх чадварт нь зам нэгэн өөрчлөлтүүд гарсан. Уураг тархи нь хурдан хөгжиж байна. Уушиг болон цусны эргэлт нь маш сайн хөгжсөн
  29. 29. Seventh Lunar Months Долоон сартай жирэмсэн
  30. 30. Eighth Lunar Months Найман сартай жирэмсэн • 29-32 долоо ногтой • • • • 30 дахь долоо хоногийн сүүл гэхэд ургийн өндөр 28 см, жин 1700 гр. Булчин болон өөх нь маш хурдан хөгждөг тул биеийн жин нь маш хурдан өсдөг. Яс нь гүйцэд хөгжсөн байх ч зөөлхөн, уян хатан байдаг. Төмөр, кальци болон фосфорыг биедээ хадгалаж эхэлдэг
  31. 31. Ninth Lunar Months Есөн сартай ураг • 33-36 долоо хоногтой • • • 34 дэхь долоо хоногийн сүүл гэхэд ургийн өндөр 32 см, жин нь 2500 гр Энэ үед ураг бондгор болдог. Энэ үед төрсөн хүүхдүүд ихэвчлэн зүгээр байх ч заримдаа амьсгалах, хооллох, дулаан зохицуулга зэрэгт нь эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ шаардлагатай байдаг
  32. 32. Ninth Lunar Months Есөн сартай
  33. 33. Tenth Lunar Months арав дахь сар • 37-40 долоо хоногтой • • • 38 дахь долоо хоногийн сүүл гэхэд ургийн өндөр 36, өндөр нь 3400 гр байна. Ургийн “сар гүйцэлт буюу бүтэн тээгдэх хугацаа” нь 37 долоо хоног гэж үздэг ч эрүүл мэндэд тустай ямар нэгэн шалтгаан байхгүй бол 38 долоо хоног хүртэл албадан төрүүлэлт хийж болохгүй. Зарим хүүхдүүд 42 долоо хоногтой төрөх нь бий. Ихэсийн наслалтаас хамаараад 42 долоо хоногоос өмнө төрүүлэх шаардлагатай болж болно.
  34. 34. Fetal Circulation Ургийн цусны эргэлт 1. Ураг хүчилтөрөгч авахын тулд агаар амьсгаладаггүй. Ургийн уушиг нь амионы шингэнээр дүүрдэг. 2. ХҮчилтөрөгч урагт эхээс ихэсээр дамжин хүйд ирдэг.
  35. 35. Fetal Circulation Ургийн эргэлт 5. Ураг хүйн венээр ирэх цусаар дамжуулан эхээсээ хүчил төрөгч болон хоол тэжээлээ авах ба хүйн артераар хүчилтөрөгчгүй цус болон хаягдал бүтээгдэхүүнээ эхрүүгээ буцаадаг. Хүчилтөрөгч болон хоол хүнсний солилцоог явуулах нь ихэсийн үндсэн үүрэг юм.
  36. 36. Fetal Circulation Ургийн цусны эргэлт
  37. 37. Fetal circulation Ургийн цусны эргэлт 1. Placenta /ихэс liver, sinusoid, элэг/ элэгний синусаар Umblical vein hepatic veins / элэгний вен inferior vena cava /хүйн вен/ ductus venosus доод хөндийн вен венийн цорго 2. Inferior vena cava /доод хөндийн вен right atrium баруун тосгуур foramen ovale/ тосгуур хоорондын таславчийн цоорхой left atrium зүүн тосгуур left ventricle зүүн ховдол aorta гол судас 3. Suferior vena cava / дээд хөндийн вен right atrium /баруун тосгуур right ventricle / баруун ховдол pulmonary artery /уушигны артер small amount to non fuctional lung but most of it through ductus arteriosus атрерийн цоргоор ихэнх хэсэг дамждаг тул багахан хэсэг нь уушгинд хүрдэг aorta/аорта hypogastric artery хэвлийн доод хэсгийн артер umbrical artery/хүйн артер placenta / ихэс  mother’s vein эхийн вен
  38. 38. Estimated Date of Confinement Төрөх өдрийг тооцож олох Негелийн дүрэм: • Хамгийн сүүлийн сарын тэмдгийн өдөр ХССТӨ • Энэ өдөр дээрээ 7-г нэм, сараасаа 3 сарыг хасна эсвэл 9 сарыг нэмнэ • Жишээ нь : сүүлийн сарын тэмдгийн хамгийн эхний өдөр 2011 оны 9 сарын 25ны өдөр. Негелийн дүрмийн дагуу 9(month) -3=6, 25+7(day)=32, буюу төрөх өдөр нь 2012 оны 7 сарын 2.
  39. 39. Ихэнх эмэгтэйчүүд төрөх өдрөөсөө нэг долоо хоногийн өмнө эсвэл нэг долоо хоногийн хойно төрдөг ТӨ + - 2 долоо хоног = төрөлт 38-42 долоо хоног
  40. 40. Manifestation of pregnancy: Sign & Symptoms of pregnancy Жирэмсний шинж тэмдэг • Эмэгтэй хүн жирэмсэн болохоороо яадаг вэ? • Хугацаан дээр ихэвчлэн алддаг • Амьсгалын дутагдалд ордог • Бөөлжүүлдэг ба хооллох дуршилд нь өөрчлөлт ордог • Ойр ойрхон шээс нь хүрдэг
  41. 41. Sign & Symptoms of pregnancy Жирэмсний шинж тэмдэг • Жирэмсний эдгээр болон бусад шинж тэмдгүүд нь гурван бүлэгт хуваагдана. Заавал, магадгүй болон боломжит
  42. 42. Presumptive Signs and Symptoms Заавал илрэх шинж тэмдгүүд 1. Сарын тэмдэг зогсох: жирэмсэлсэн байж болох өдрөөс 10 дээш өдөр өнгөрсөн бол жирэмслэлтийг тогтоох боломжтой. 2. Хөхөнд гарах өөрчлөлт a) Хөх томорч, өвчин ордог / хөхний венүүд харагдахуйц өргөсдөг b) Хөхний толгой томорч нөсөөтдөг c) Зарим тохиолдолд жирэмсний 2-р хагаст хөхний уураг, шингэн сүү шиг шингэн гардаг d) Хөхний толгойг тойроод монтгомерийн булчирхай, болон төвгөрүүд ажиглагдана/ даарсан үед арсан арс барзайдаг шиг/
  43. 43. Presumptive Signs and Symptoms Заавал илрэх шинж тэмдэг 3. Хэвлийнд жирэмсний дараах зураас гара х /язралт/- зарим тохиолдолд хөх, хэвлийн гуяаа р харагддаг. Учир нь арьсны гүн холбогч эди йн суналт, тасралт, хатингаршилаас болдог. 4. Бөөлжих болон огиулах / өглөөний өвдөл т/ ихэвчлэн өглөөгүүр тохиолддог ч өдрийн а ль үед давтагдаж болно. Ихэвчлэн жирэмсний эхний үед арилдаг. 5. Хурдсах / хэвлийд ургийн хөдөлгөөн мэд рэгдэх/ - сүүлийн сарын тэмдгийн эхлэсэн ү еээс 16-20 дахь долоо хоногийн хооронд илэ
  44. 44. Presumptive Signs and Symptoms Заавал илэрдэг шинж тэмдэг 6. Шээс ойр ойрхон илэрдэг. a) Умай томорч давсаг дарагдсаны улмаас b) Умай томорч аарцаг яснаас гарахад шээс ойр ойрхон хүрэх нь багасдаг. c) Жирэмсний төгсгөл үед ургийн толгой аарцагруу түрэхэд дахин шээс ойр ойрхон хүрж эхэлдэг. 7. Ядаргаа- жирэмсний эхэн үед илэрдэг
  45. 45. Probable Signs and Symptoms Гарч болох шинж тэмдэг 1. Хэвлий томордог 1. Оройлцоогоор 12 долоо хоногтой жирэмсний үед умай хэвлийн хана орчим, үений ясны дээгүүр мэдрэгдэнэ 2, Умайн хэлбэр, хэмжээ, дараалалд өөрчлөлд гарна a) Умай томорох ч жирэмсний хана нь нимгэрдэг b) Хегарын шинж тэмдэг- умайн доод сегмент нь сарын тэмдгийн сүүлийн өдрөөс 6-8 долоо хоногт зөөлөрдөг
  46. 46. Probable Signs and Symptoms Гарч болох шинж тэмдгүүд 3. Умайн хүзүү өөрчлөгддөг a) Чадвикийн шинж тэмдэг. Умайн хүзүү болон үтрээний өнгө нь сааралтдаг b) Гооделсийн шинж тэмдэг: умайн хүзүү 4 долоо хоногтойгоос зөөлөрдөг. 4. Баркстон Хиксийн агшилт: умай үе үе агшдаг, өвдөлт байхгүй ч ээж мэдэрдэг ба 28 долоо хоногийн дараа давтамж нь ойртдог. Дасгал хийх, алхах үед байхгүй болдог. Хуурамч төрөлтийг бий болгодог
  47. 47. Probable Signs and Symptoms Гарч болох шинж тэмдэг 5. Ургийн толгой савны дотор бөндөгнөх: умайнд гэнэтийн тогжилт хийхэс ураг амионы шингэндээ ойр орчимдоо сэлдэг. 6. Хорионы гонадотропины хэмжээ өөрчлөгдөх: эхийн сийвэн болон шээсэн дэхь хорионы гонадотропины хэмжээ өөрчлөгддөг. – шээсний шинжилгээгээр илэрдэг 7. Үтрээний ялгадас : үтрээнээс ялгадас их гарна
  48. 48. Pregnancy test Жирэмсний тест Urine testing device Шээсний шинжилгээний төхөөрөмж Positive result shown Эерэг гарсан байна
  49. 49. Positive Signs and Symptoms Гарч болох шинж тэмдэг 1. Ургийн зүрхний цохилт: Ургийн чагнуураар 16-20 долоо хоногтой байхад нь сонсож болно. 2. Ургийн хөдөлгөөн: үзлэг хийж байгаа хүн 20 долоо хоногтойгоос мэдэрч болно. 3. Ургийн биеийн гадна шугамыг жирэмсний хоѐрдугаар хагаст эхийн хэвлийгээр дайруулан хийж болно. 4. Хэт авиан шинжилгээгээр 8 долоо хоногтойгоос харж болно.
  50. 50. Pregnancy ultrasound Жирэмсний хэт авиан шинжилгээ Fetus at 11 weeks /11 долоо хоногтой ураг

×