DEFINICIÓN
● Morfolóxica: palabra variable
LEX + MFXº + MFNº: murch-o-s murch-a-Ø
● Semántica: expresa calidades, estados,
características atribuídas a obxectos denotados
polo substantivo
– Explicativo / Epíteto: característica inherente xeo frío
– Especificativo: característica que o cualifica fronte ao
resto da clase café frío / morno
● Sintáctica: MOD da fr. subst. N da fr. adx.
café quente
FLEXIÓN DE XÉNERO E NÚMERO
A flexión en xénero e número do adxectivo vén
determinada polo substantivo ao que modifica.
café/s frío/s rúa/s fría/s
home/s ruín/s muller/es ruín/s
coche/s azul/azuis
neno/s intelixente/s
A maioría son VARIABLES no número, pero
tamén é frecuente que algúns sexan
INVARIABLES no xénero.
CASOS PARTICULARES NA FORMACIÓN DO Xº E
Nº NOS ADXECTIVOS
• XÉNERO. Se remata en –EU forman o feminino en –ÍA:
xudeu/xudía, sandeu/sandía
• NÚMERO. Ademais temos plurais irregulares como:-BEL/-
BEIS: posíbel/posíbeis;.amábel/amábeis
Lembremos que esta terminación convive com –BLE/BLES:
posible/posibles; amable/s
Ambas as dúas son normativas.
O XÉNERO. MORFEMAS
USO DALGÚNS ADXECTIVOS: Santo e grande e as súas
formas apocopadas (San e gran + CONSOANTE)
• Cando o nome propio ó que acompaña comeza por VOGAL
úsase a forma sen abreviar: Santo Antón, Santo André ou
con Santo Cristo.
• Cando o nome propio comeza por CONSOANTE emprégase
a forma apocopada: San Tomé, San Telmo
• En feminino non se apocopa nunca: Santa Clara, Santa Ana.
• Grande + substantivo en sing. que comeza por VOGAL:
grande éxito. A forma apocopada emprégase con
substantivos en sing. que comezan por CONS.: gran favor.
GRADACIÓN
GRAOS DOS ADXECTIVO
- Positivo: non engade valores de intensificación
- Comparativo: establece unha comparación de
intensidade
- Superioridade
- Igualdade
- Superioridade
- Superlativo: outórgalle a máxima calidade
COMPARATIVO SINTÉTICO
Formas herdadas das latinas
FORMAS POSITIVAS. COMPARATIVOS SINTÉTICOS
grande maior
pequeno menor
bo mellor
malo peor
alto superior
baixo inferior
COMPARATIVO ANALÍTICO
- Comparativo: establece unha
comparación de intensidade
- Superioridade: máis... ca/
que / do que
- Igualdade: tan... como /
coma
- Inferioridade: menos ...
ca / que / do que
As particulas “ca” e “coma”
son obrigatorias cando
despois delas hai un
pronome persoal:
É tan alta coma ti.
Cando o segundo
termo da
comparación é unha
oración, é obrigatorio
empregar “do que” e
“como”: ´É máis lista
do que ti cres”
A partícula “ca” podemos
contraela ou non co artigo
(Gústalle máis o can ca a / cá
cadela), mais nunca coa
preposición (Gústame máis a
min ca a ti)
USO DAS PARTÍCULAS COMPARATIVAS
CA
COMA son obrigatorias cando despois vai un pronome
persoal
QUE/DO QUE
COMO son obrigatorias cando despois vai un verbo
conxugado
No caso de non ir despois un verbo conxugado
sempre son máis recomendables as formas que
rematan en –A (ca, coma). Pero non obrigatorias,
daquela podemos usar unhas ou outras
indistintamente. CA/QUE; COMA/COMO
CONTRACCIÓNS DA CONXUNCIÓN CA CO
ARTIGO. E DA PREPOSICIÓN CON CO ARTIGO
PODE EMPREGARSE CONTRACTA OU NON
CA A, O, AS, OS/ CÁ, CÓ, CÁS,CÓS
É máis alta ca a túa irma/ É máis alta cá túa irmá.
É menos espelido ca o teu curmán/ có teu curmán.
NUNCA SE PRODUCE UNHA CONTRACCIÓN con OUTRA FORMA CONTRACTA
CA Ó/AO, CA Á, CA ÓS/AOS, CA ÁS
Chegou máis rápido á Coruña ca ó Grove.
Quere máis ós amigos ca ós pais.
CONTRACCIÓN OBRIGATORIA: CON + A, O, AS, OS
CO, COA, COS, COAS
Vou co teu amigo ó cine/ Fíxeno coa man
GRADACIÓN. SUPERLATIVO
O SUPERLATIVO ABSOLUTO expresa a calidade en grao máis alto, sen
establecer ningunha comparación.
FORMACIÓN DO SUPERLATIVO ABSOLUTO:
Adverbio MOI: Está moi contento.
Sufixo –ÍSIMO/A: Contentísimo; listísima.
Prefixos SUPER-, EXTRA-, HIPER-: Está supercontento; extralimpo.
Sufixos –ÓN, -IÑO, -ECHO: Está gordiño; gordecho.
Acompañado do adverbio ABONDO: Está limpo abondo.
Repetición do adxectivo: A rapaza é guapa guapa.
Anteposición do adverbio BEN: O neno é ben alto.
SUPERLATIVO RELATIVO
No SUPERLATIVO RELATIVO. Establécese a
máxima calidade respecto a un conxunto:
É A MÁIS/MENOS coñecida DO grupo
É o MENOR entre TODOS.
SUPERLATIVO SINTÉTICO
FORMAS POSITIVAS. COMPARATIVOS SINTÉTICOS. SUPERLATIVAS
SINTÉTICAS
grande maior MÁXIMO
pequeno menor MÍNIMO
bo mellor ÓPTIMO
malo peor PÉSIMO
alto superior
SUPREMO
baixo inferior ÍNFIMO

Adxectivo cualificativo

  • 2.
    DEFINICIÓN ● Morfolóxica: palabravariable LEX + MFXº + MFNº: murch-o-s murch-a-Ø ● Semántica: expresa calidades, estados, características atribuídas a obxectos denotados polo substantivo – Explicativo / Epíteto: característica inherente xeo frío – Especificativo: característica que o cualifica fronte ao resto da clase café frío / morno ● Sintáctica: MOD da fr. subst. N da fr. adx. café quente
  • 3.
    FLEXIÓN DE XÉNEROE NÚMERO A flexión en xénero e número do adxectivo vén determinada polo substantivo ao que modifica. café/s frío/s rúa/s fría/s home/s ruín/s muller/es ruín/s coche/s azul/azuis neno/s intelixente/s A maioría son VARIABLES no número, pero tamén é frecuente que algúns sexan INVARIABLES no xénero.
  • 4.
    CASOS PARTICULARES NAFORMACIÓN DO Xº E Nº NOS ADXECTIVOS • XÉNERO. Se remata en –EU forman o feminino en –ÍA: xudeu/xudía, sandeu/sandía • NÚMERO. Ademais temos plurais irregulares como:-BEL/- BEIS: posíbel/posíbeis;.amábel/amábeis Lembremos que esta terminación convive com –BLE/BLES: posible/posibles; amable/s Ambas as dúas son normativas.
  • 5.
    O XÉNERO. MORFEMAS USODALGÚNS ADXECTIVOS: Santo e grande e as súas formas apocopadas (San e gran + CONSOANTE) • Cando o nome propio ó que acompaña comeza por VOGAL úsase a forma sen abreviar: Santo Antón, Santo André ou con Santo Cristo. • Cando o nome propio comeza por CONSOANTE emprégase a forma apocopada: San Tomé, San Telmo • En feminino non se apocopa nunca: Santa Clara, Santa Ana. • Grande + substantivo en sing. que comeza por VOGAL: grande éxito. A forma apocopada emprégase con substantivos en sing. que comezan por CONS.: gran favor.
  • 6.
    GRADACIÓN GRAOS DOS ADXECTIVO -Positivo: non engade valores de intensificación - Comparativo: establece unha comparación de intensidade - Superioridade - Igualdade - Superioridade - Superlativo: outórgalle a máxima calidade
  • 7.
    COMPARATIVO SINTÉTICO Formas herdadasdas latinas FORMAS POSITIVAS. COMPARATIVOS SINTÉTICOS grande maior pequeno menor bo mellor malo peor alto superior baixo inferior
  • 8.
    COMPARATIVO ANALÍTICO - Comparativo:establece unha comparación de intensidade - Superioridade: máis... ca/ que / do que - Igualdade: tan... como / coma - Inferioridade: menos ... ca / que / do que As particulas “ca” e “coma” son obrigatorias cando despois delas hai un pronome persoal: É tan alta coma ti. Cando o segundo termo da comparación é unha oración, é obrigatorio empregar “do que” e “como”: ´É máis lista do que ti cres” A partícula “ca” podemos contraela ou non co artigo (Gústalle máis o can ca a / cá cadela), mais nunca coa preposición (Gústame máis a min ca a ti)
  • 9.
    USO DAS PARTÍCULASCOMPARATIVAS CA COMA son obrigatorias cando despois vai un pronome persoal QUE/DO QUE COMO son obrigatorias cando despois vai un verbo conxugado No caso de non ir despois un verbo conxugado sempre son máis recomendables as formas que rematan en –A (ca, coma). Pero non obrigatorias, daquela podemos usar unhas ou outras indistintamente. CA/QUE; COMA/COMO
  • 10.
    CONTRACCIÓNS DA CONXUNCIÓNCA CO ARTIGO. E DA PREPOSICIÓN CON CO ARTIGO PODE EMPREGARSE CONTRACTA OU NON CA A, O, AS, OS/ CÁ, CÓ, CÁS,CÓS É máis alta ca a túa irma/ É máis alta cá túa irmá. É menos espelido ca o teu curmán/ có teu curmán. NUNCA SE PRODUCE UNHA CONTRACCIÓN con OUTRA FORMA CONTRACTA CA Ó/AO, CA Á, CA ÓS/AOS, CA ÁS Chegou máis rápido á Coruña ca ó Grove. Quere máis ós amigos ca ós pais. CONTRACCIÓN OBRIGATORIA: CON + A, O, AS, OS CO, COA, COS, COAS Vou co teu amigo ó cine/ Fíxeno coa man
  • 11.
    GRADACIÓN. SUPERLATIVO O SUPERLATIVOABSOLUTO expresa a calidade en grao máis alto, sen establecer ningunha comparación. FORMACIÓN DO SUPERLATIVO ABSOLUTO: Adverbio MOI: Está moi contento. Sufixo –ÍSIMO/A: Contentísimo; listísima. Prefixos SUPER-, EXTRA-, HIPER-: Está supercontento; extralimpo. Sufixos –ÓN, -IÑO, -ECHO: Está gordiño; gordecho. Acompañado do adverbio ABONDO: Está limpo abondo. Repetición do adxectivo: A rapaza é guapa guapa. Anteposición do adverbio BEN: O neno é ben alto.
  • 12.
    SUPERLATIVO RELATIVO No SUPERLATIVORELATIVO. Establécese a máxima calidade respecto a un conxunto: É A MÁIS/MENOS coñecida DO grupo É o MENOR entre TODOS.
  • 13.
    SUPERLATIVO SINTÉTICO FORMAS POSITIVAS.COMPARATIVOS SINTÉTICOS. SUPERLATIVAS SINTÉTICAS grande maior MÁXIMO pequeno menor MÍNIMO bo mellor ÓPTIMO malo peor PÉSIMO alto superior SUPREMO baixo inferior ÍNFIMO