Ποιος ήταν ο
Οδυσσέας
Ελύτης;
Ποιητήςμεγάλος, ανάμεσα στους μεγαλύτερους
που έβγαλε ετούτος ο τόπος, ο τόπος των
ποιητών. Ο ποιητής που Ύμνησε το Αιγαίο και
το φως της Ελλάδας, που τα ποιήματά του
έβγαζαν αισιοδοξία σε αντίθεση με τη Σεφέρη,
που ύμνησε την ομορφιά των νησιών , του
γαλάζιου, τις λευκές πεζούλες και τις γλάστες
των περβαζιών, τα μπλε παραθυρόφυλλα, το
κύμα και το άφρισμά του.
Πολέμησε ως ανθυπολοχαγός στην Αλβανία και
το αληθινό του όνομα ήταν Οδυσσέας
Αλεπουδέλης.Παρόλο που σπούδασε χημικός , τον
κέρδισε η ποίηση
Ο Οδυσσέας Ελύτης τιμήθηκε με το βραβείο
Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979 και είναι ο δεύτερος
ποιητής που τιμήθηκε με αυτό το βραβείο. Ο
πρώτος ήταν ο Σεφέρης. Πολλά ποιήματά του
μελοποιήθηκαν, ενώ συλλογές του έχουν
μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες
γλώσσες.
5.
ΤΟ
ΤΡΕΛΟΒΑΠΟΡΟ
Βαπόρι στολισμένο βγαίνειστα βουνά
κι αρχίζει τις μανούβρες “βίρα-μάινα”
την άγκυρα φουντάρει στις κουκουναριές
φορτώνει φρέσκο αέρα κι απ’ τις δυο μεριές
Είναι από μαύρη πέτρα κι είναι απ’ όνειρο
κι έχει λοστρόμο αθώο ναύτη πονηρό
από τα βάθη φτάνει στους παλιούς καιρούς
βάσανα ξεφορτώνει κι αναστεναγμούς
Έλα Χριστέ και Κύριε λέω κι απορώ
τέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο
χρόνους μας ταξιδεύει δε βουλιάξαμε
χίλιους καπεταναίους τους αλλάξαμε
Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε
κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα.
6.
Ο ΓΛΑΡΟΣ
Στο κύμαπάει να κοιμηθεί
δεν έχει τι να φοβηθεί
Μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει
γλάρος είναι και πηγαίνει
Από πόλεμο δεν ξέρει
ούτε τι θα πει μαχαίρι
Ο Θεός του ‘δωσε φύκια
και χρωματιστά χαλίκια
Αχ αλί κι αλίμονό μας
μες στον κόσμο το δικό μας
Δε μυρίζουνε τα φύκια
δε γυαλίζουν τα χαλίκια
Χίλιοι-δυο παραφυλάνε
σε κοιτάν και δε μιλάνε
Είσαι σήμερα μονάρχης
κι ώσαμ’ αύριο δεν υπάρχεις.
**
7.
Ο ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
Ο Αύγουστοςελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.
Αύγουστε μήνα και Θεέ
σε σένανε ορκιζόμαστε
πάλι του χρόνου να μας βρεις
στο βράχο να φιλιόμαστε.
Ο Αύγουστος ελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.
Απ’ την Παρθένο στο Σκορπιό
χρυσή κλωστή να ράψουμε
κι έναν θαλασσινό σταυρό
στη χάρη σου ν’ ανάψουμε.
8.
Το θαλασσινό
τριφύλλι
Μια φοράστα χίλια χρόνια
του πελάγου τα τελώνια
μες στα σκοτεινά τα φύκια
μες τα πράσινα χαλίκια.
Το φυτεύουνε και βγαίνει
πριν ο ήλιος ανατείλει
το μαγεύουνε και βγαίνει
το θαλασσινό τριφύλλι.
Το θαλασσινό τριφύλλι ποιος
θα βρει να μου το στείλει.
Ποιος θα βρει να μου το στείλει
το θαλασσινό τριφύλλι.
Μια φορά στα χίλια χρόνια
κελαηδούν αλλιώς τ’ αηδόνια.
Δε γελάνε μήτε κλαίνε,
μόνο λένε μόνο λένε.
Μια φορά στα χίλια χρόνια
γίνεται η αγάπη αιώνια.
Να ‘χεις τύχη να ‘χεις τύχη
κι η χρονιά να σου πετύχει.
Το θαλασσινό τριφύλλι ποιος
θα βρει να μου το στείλει.
Ποιος θα βρει να μου το στείλει
το θαλασσινό τριφύλλι.
9.
ΤΑ ΤΖΙΤΖΙΚΙΑΗ Παναγιάτα πέλαγα
κρατούσε στην ποδιά της.
Την Σίκινο, την Αμοργο
και τ’ άλλα τα παιδιά της.
Ε σεις τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή.
Ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει;
Κι όλ’ αποκρίνονται μαζί:
Ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει
ο βασιλιάς ο ήλιος ζει.
Απο την άκρη του καιρού
και πίσω απ’ τους χειμώνες
άκουγα σφύριζε η μπουρού
κι έβγαιναν οι Γοργόνες.
Ε σεις τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή.
Ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει;
Κι όλ’ αποκρίνονται μαζί:
Ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει
ο βασιλιάς ο ήλιος ζει.
Κι εγώ μέσα στους αχινούς
στις γούβες στ’ αρμυρίκια
σαν τους παλιούς θαλασσινούς
ρωτούσα τα τζιτζίκια:
Ε σεις τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή.
Ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει;
Κι όλ’ αποκρίνονται μαζί.
Ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει και ζει
ο βασιλιάς ο ήλιος ζει.
10.
Η ΕΛΕΝΗ
Σήκωνε τοκλουβί μια δω μια κει
κι ο ήλιος πήγαινε απ’ την άλλη
Ν’ανάψει τ’ όμορφο κεφάλι
μια δω μια κει
ο ήλιος κάθε Κυριακή
Φώναζε στην αυλή και ψι και ψι
κι ο γάτος σήκωνε ποδάρι
Μέσα απ’ τα μάτια της να πάρει
και ψι και ψι
την αστραπή τους την χρυσή
Πήγαινε ν’ ανεβεί σκαλί σκαλί
την αγκαλιά ρούχα γεμάτη
Κι έλεγαν οι αγγέλοι νά’τη
σκαλί σκαλί
τη πιο μικρή μας αδερφή
Κάτασπρο γιασεμί και μι και μι
και μυστικέ μου αποσπερίτη
πάρτε με πάρτε με στην Κρήτη
και μη και μη
και μη ρωτάτε το γιατί
11.
Γειά σου κύριε
Μενεξέ
Δύοσυ και τρία γω
πράσινο πεντόβολο
μπαίνω μέσα στον μπαξέ
γεια σου κύριε μενεξέ.
Σιντριβάνι και νερό
και χαμένο μου όνειρο.
Τζίντζιρας τζιντζίρισε
το ροδάνι γύρισε.
Χοπ αν κάνω δεξιά
πέφτω πάνω στη ροδιά.
Χοπ αν κάνω αριστερά
πάνω στη βατομουριά.
Το ‘να χέρι μου κρατεί
μέλισσα θεόρατη
τ’ άλλο στον αέρα πιάνει
πεταλούδα που δαγκάνει.
12.
Ε, σεις στεριές
καιθάλασσες..
Ε σεις στεριές και θάλασσες
τ’ αμπέλια κι οι χρυσές ελιές
ακούτε τα χαμπέρια μου
μέσα στα μεσημέρια μου
“Σ’ όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!”
Από τη μέση του εγκρεμού
στη μέση του άλλου πελάγου
“Σ’ όλους τους τόπους κι αν γυρνώ
μόνον ετούτον αγαπώ!”
Με τα μικρά χαμίνια του
καβάλα στα δελφίνια του..
13.
Του μικρού
Βοριά
Του μικρούβοριά παράγγειλα, να ‘ναι
καλό παιδάκι
Μη μου χτυπάει πορτόφυλλα και το
παραθυράκι.
Γιατί στο σπίτι π’ αγρυπνώ, η αγάπη
μου πεθαίνει
και μες στα μάτια την κοιτώ, που μόλις
ανασαίνει.
Γεια σας περβόλια, γεια σας ρεματιές
Γεια σας φιλιά και γεια σας αγκαλιές
Γεια σας οι κάβοι κι οι ξανθοί γιαλοί
Γεια σας οι όρκοι οι παντοτινοί
Με πνίγει το παράπονο, γιατί στον
κόσμο αυτόνα
τα καλοκαίρια τα ‘χασα κι έπεσα στον
χειμώνα.
Σαν το καράβι π’ άνοιξε τ’ άρμενα κι
αλαργεύει
βλέπω να χάνονται οι στεριές κι ο κόσμος
λιγοστεύει
14.
ΗΛΙΕ ΜΟΥ ΚΑΙ
ΤΡΙΣΗΛΙΕΜΟΥ.
Βότσαλο μέσα στα νερά
του κοριτσιού η αποθυμιά
Κύκλοι και πώς ανοίγουνε
και με τα σένα σμίγουνε
ψηλά στη γλάστρα του
βουνού
χρυσό γεράνι τ’ ουρανού
Ήλιε μου και τρισήλιε μου
ένα σου λόγο στείλε μου.
15.
ΤΟ ΤΡΙΖΟΝΙ
Κοιμήθηκα κοιμήθηκα
στουγιασεμιού την ευωδιά
στην ερημιά του φεγγαριού
στο κυματάκι του γιαλού
Οι άνθρωποι μ’αρνήθηκαν
κανείς δε με σιμώνει
Μόνο μου κάνει συντροφιά
της νύχτας το τριζόνι
Έννοια σου λέει, έννοια σου
Κι εγώ είμαι εδώ σιμά σου
Για συντροφιά στην έγνοια σου
Και για παρηγοριά σου.
Τρι και τρι και τρι και τρι
Τι γλυκιά που είν’ η ζωή
Τι γλυκιά και τί πικρή
Τρι και τρι και τρι και τρι.
16.
«Και η Ποίησηπάντοτε είναι μία όπως ένας είναι ο
ουρανός. Το ζήτημα είναι από πού βλέπει κανείς τον
ουρανό.
Εγώ τον έχω δει από καταμεσίς της θάλασσας.»
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ..