Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Nederlab

494 views

Published on

Een laboratorium voor onderzoek naar de veranderingspatronen in de Nederlandse taal en cultuur

3,2 miljoen subsidie van NWO-groot, KNAW, CLARIN, CLARIAH


Prof. dr. Nicoline van der Sijs, projectleider Nederlab
Radboud universiteit Nijmegen / Meertens Instituut, Amsterdam

Published in: Data & Analytics
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Nederlab

  1. 1. Nederlab Een laboratorium voor onderzoek naar de veranderingspatronen in de Nederlandse taal en cultuur 3,2 miljoen subsidie van NWO-groot, KNAW, CLARIN, CLARIAH Prof. dr. Nicoline van der Sijs, projectleider Nederlab Radboud universiteit Nijmegen / Meertens Instituut, Amsterdam
  2. 2. Doel Inrichting van een gebruikersvriendelijke webinterface van waaruit geesteswetenschappers alle bestaande digitale historische teksten van wetenschappelijke bibliotheken vanuit één portaal kunnen doorzoeken en analyseren.
  3. 3. Onderzoek Taal, cultuur en letterkunde veranderen voortdurend Geesteswetenschappers willen traceren welke veranderingen er hebben plaatsgevonden, en of daarin patronen en wetmatigheden zijn te onderkennen.
  4. 4. Onderzoek Achterhalen welke interactie er bestaat tussen veranderingen in de maatschappij en die in de cultuur, letteren en taal.
  5. 5. Onderzoek Taalcontact is een drijvende kracht achter taalveranderingen De Nederlandse taal is beïnvloed door de talen van nieuwkomers, maar tot nu toe was systematisch onderzoek naar de gevolgen van taalcontact onmogelijk
  6. 6. Historische teksten belangrijkste onderzoeksobject historische geesteswetenschappen = de neerslag van de Nederlandse taal en cultuur
  7. 7. Het gedrukte erfgoed in het Nederlands, 1000-2000 (schatting) Van Middeleeuwen tot 1800: 200 000 000 pag. 19e eeuw 100 000 000 pag. 20e eeuw 200 000 000 pag. ------------------- + 500 000 000 pag.
  8. 8. Wat is gedigitaliseerd? (schatting) Van Middeleeuwen tot 1800: 200 000 000 pag. (10%) 19e eeuw 100 000 000 pag. (25%) 20e eeuw 200 000 000 pag. (15%) ------------------- + 500 000 000 pag. (15%)
  9. 9. Dus: hoewel relatief weinig digitaal: nieuwe onderzoeksmethode e-humanities of digitale geesteswetenschappen
  10. 10. Nederlab Backbone zijn de metadata: auteursgegevens en titelgegevens - Diachroon perspectief: teksten van 800 tot heden - Geografisch perspectief: teksten gelokaliseerd
  11. 11. Zoeken in data en metadata
  12. 12. Spellingvarianten regering 13
  13. 13. kwantitatieve vergelijkingen
  14. 14. Visualisering van resultaten
  15. 15. Subcorpora automatisch vergelijken Voor taalcontactonderzoek: de inhoud van kranten uit Nederland en Indië vergelijken
  16. 16. 1. Nieuwe woorden detecteren, die in Indië zijn ontstaan of daar een specifieke betekenis gekregen: breidel haatzaaien ontvang-avonden vervaldagen pandgoederen postsluiting(en) voorkinderen scheepsberichten sluitdagen spreekdagen vendulocaal vendutie(n)
  17. 17. 2. Grammaticale bijzonderheden automatisch detecteren: • vereenvoudigingen grammaticale regels: lidwoord de bij onzijdige zelfstandige naamwoorden: de gordijn, de karwei, vergelijk Marokkaans-Nederlands de mooie meisje • onregelmatige verleden tijd van sterke werkwoorden wordt regelmatig (zwak): blijkte, draagde, buigde, meette, helpte
  18. 18. Toekomst Door systematisch onderzoek naar taalcontact door de eeuwen heen achterhalen: - De gevolgen van taalcontact voor de Nederlandse taal - De wetmatigheden van taalcontact - De voorwaarden voor blijvende taalveranderingen
  19. 19. Toekomst Gegevens over taalveranderingen koppelen aan databases met gegevens over sociaal-economische status van (im)migranten en hun status Hypothese: taalverschijnselen van sprekers met hoge status worden eerder overgenomen (Franse leenwoorden, Surinaams-Nederlands onder jongeren)
  20. 20. Voorwaarde Gedigitaliseerde teksten in betrouwbare transcriptie (dus niet ongecorrigeerde ocr) Taak voor archivarissen: 1. selectie van relevante teksten en handschriften 2. waarborgen van kwaliteit van metadata en data
  21. 21. Nederlab Loop van 2014: lancering http://www.nederlab.nl/onderzoeksportaal/
  22. 22. st Nicoline van der Sijs post@nicolinevdsijs.nl

×