5. mailarako ingurune egokitzapena

1. Laguntza gela
1
Arnasketa, zirkulazioa
eta iraizketa
Arnasketa
Arnasketa eta arnas-aparatua
Arnasketaren faseak
4
arnasbideak
birikak diafragma
ARNASKETAREN bidez
zelulak ondo funtzionatzeko,
OXIGENO lortzen dugu.
zelulek sortutako hondarra,
KARBONO DIOXIDOA
kanporatzen dugu.
ARNAS- APARATUA
atal hauek osatzen dute
AIREA
HARTZEA
AIREA
KANPORATZEA
1
2 Birikak zabaldu
egiten dira.
Airea sartzen da.
2 Diafragma
uzkurtu egiten da.
OXIGENOA albeolotik odolera pasatzen da. Odolak
gorputzeko zelula guztietara garraiatzen du oxigenoa.
Airea albeoloetara iristen da.
3
Odolak daraman hondakina,
KARBONO DIOXIDOA, odoletik
albeolora pasatzen da.
Diafragma erlaxatu
egiten da.
1
Birikak txikitu 2
egiten dira.
Karbono 3
dioxidoa
kanporatzen
da.

2. Laguntza gela
2
Zirkulazio-aparatua eta odola
Zirkulazio-aparatua
 odol-hodiak
 bihotza
Organo gihartsua da. Hutsa da.
ZIRKULAZIO- APARATUAREN bidez
ODOLAK gorputzean zehar garraiatzen ditu elikagaiak, oxigenoa eta hondakinak.
ZIRKULAZIO- APARATUA
atal hauek osatzen dute
bihotza
odol
hodiakk
arteriak
kapilarrak
bihotzetik organoetara
daramate odola.
organoetatik bihotzera
daramate odola.
Zainak eta arteriak
lotzen dituzte.
Gorputzeko
zelula guztietara
iristen dira.
zainak
eskuineko
AURIKULA
ezkerreko
AURIKULA
eskuineko
BENTRIKULUA
ezkerreko
BENTRIKULUA

3. Laguntza gela
3
Odola
PLASMA
•Elikagaiak eta hondakinak garraiatzen ditu.
GLOBULU GORRIAK
•kolore gorria ematen diote odolari.
GLOBULU ZURIAK
•Infekzioetatik babesten gaituzte.
PLAKETAK
•Zauriak ixten dituzte.
Odolaren OSAGAIAK
Odolaren FUNTZIOAK
Elikagaiak eta oxigenoa garraiatzea.
Hondakinak garraiatzea
Infekzioetatik defendatzea.
globulu zuriak
globulu
gorriak
plaketak
odol hodia

4. Laguntza gela
4
Odol-zirkulazioa
Nola bultzatzen da odola
Bihotzak odola bultzatzen du etengabe zirkulazio-aparatuaren zehar.
Bihotzak mugimendu erritmikoa egiten du, taupada izenekoa.
Odolaren ibilbidea: bi zirkuituak
Odola aurikuluetan
sartzen da.
Balbula ireki eta
bentrikuluetara
pasatzen da odola.
BIHOTZA ZABALDU egiten da
1
2
BIHOTZA UZKURTU egiten da
Odola bentrikuluetatik
ateratzen da.
BIRIKEN zirkuitua
Zirkuitu OROKORRA
karbono dioxido asko duen odola
oxigeno asko duen odola

5. Laguntza gela
5
Iraizketa
Iraitz aparatua eta iraiztea
Iraizketaren faseak
Iraiztea azalean
Izerdiaren bidez ere
hondakinak kanporatzen
ditugu.
Milioika izerdi-guruin ditugu
gorputzean izerdia sortzeko.
IRAITZ- aparatuaren
bidez
hondakinak kanpora
botatzen ditugu.
IRAITZ- APARATUA
atal hauek osatzen dute
giltzurrunak
ureterrak
gernu-maskuria
uretra
Odol garbia gorputzera
doa.
1
2
3
4
Giltzurrunek odola iragazten dute
hondakinak kentzeko.
Hondakinak urarekin nahasten
dira gernua osatuz.
Gernua ureterretatik
ateratzen da.
Gernua maskurian pilatzen da.
Maskuria beterik dagoenean
txizagurea izaten dugu eta
uretratik kanporatzen dugu.
poroa
izerdi
guruina
kapilarrak
Izerdi-guruinak
odola arazten du.
Hondakinak urarekin nahasten
dira izerdia osatuz.
Izerdia poroetatik kanporatzen dugu.
Odol garbia kapilarretatik
zirkulazioan sartzen da.