Tài liệu trình bày khái niệm hàng hóa và hai thuộc tính cơ bản của nó, bao gồm giá trị sử dụng và giá trị, đồng thời phân tích mối quan hệ giữa chúng. Nó cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển biến. Cuối cùng, tài liệu nêu thực trạng của hàng hóa Việt Nam hiện nay, nhấn mạnh các vấn đề về năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

1. 1
Mục lục
A. Lời mở đầu.......................................................................................................................... 2
B. Nội dung.................................................................................................................................3
I. Khái niệm hàng hóa và hai thuộc tính cơ bản của nó........................................................... 3
1. Khái niệm hàng hóa ........................................................................................................... 3
2. Hai thuộc tính cơ bản của hàng hóa ........................................................................................ 3
a. Giá trị sử dụng................................................................................................................... 3
b. Giá trị............................................................................................................................... 4
c. Mối quan hệ giữa giá trị và gia trị sử dụng:.......................................................................... 5
II. Giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam...................................... 6
1. Đặc điểm hàng hóa Việt Nam hiện nay ............................................................................ 6
2. Thực trạng hàng hóa Việt Nam hiện nay ......................................................................... 8
3. Giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam................................ 12
a. Tăng sức cạnh tranh của hàng hóa................................................................................. 12
b. Vĩ Mô:........................................................................................................................ 13
c. Vi Mô ......................................................................................................................... 13
d. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh về giá của các doanh nghiệp Việt Nam
hiện nay.............................................................................................................................. 13
Giải pháp nhằm nâng cao năng suất lao động của các doanh nghiệp ................................ 14
Giải pháp nhằm tăng mức độ phức tạp trong lao động .................................................... 14
Chính sách của nhà nước.............................................................................................. 15
Một số giải pháp khác .................................................................................................. 16
C. KẾT LUẬN......................................................................................................................... 17

2. 2
A. Lời mở đầu
Lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội đã và đang trải qua hai kiểu tổ chức
kinh tế, đó là sản xuất tự cấp tự túc và sản xuất hàng hoá. Sản xuất hàng hoá ra đời là
bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của lịch sử loài người, đưa loài người thoát
khỏi tình trạng “mông muội”, xoá bỏ nền kinh tế tự nhiên, phát triển nhanh chóng lực
lượng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế của xã hội. Với những thuộc tính của
mình hàng hoá giữ một vai trò quan trọng trong sản xuất và lưu thông hàng hoá là một
“tế bào kinh tế” của xã hội tư bản. “ Có nền kinh tế hàng hoá thì tất nhiên tồn tại cạnh
tranh cạnh tranh là quy luật bắt buộc của nền kinh tế hàng hoá” vì vậy việc nghiên cứu
về hai thuộc tính của hàng hóa và vận dụng lý thuyết về hai thuộc tính hàng hóa để
đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa là một việc quan
trong có ý nghĩa lí luận và thực tiễn đối với quá trình cạnh tranh. Đặc biệt việc nắm
vững những lí luận về lượng giá trị của hàng hoá có vai trò quan trọng góp phàn vận
dụng một cách hiệu quả vào quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh
nghiệp hiện nay nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng.
Trong quá trình nghiên cứu do kiến thức, khả năng còn hạn hẹp chúng em không
thể tránh khỏi những sai sót, chúng em kính mong cô và các bạn sẽ gúp đỡ chúng em
có được sự hiểu biết đầy đủ nhất.
Chúng em xin chân thành cảm ơn.

3. 3
B. Nội dung
I. Khái niệm hàng hóa và hai thuộc tính cơ bản của nó
1. Khái niệm hàng hóa
Lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội đã và đang trải qua hai kiểu tổ chức
kinh tế, đó là sản xuất tự cấp tự túc và sản xuất hàng hoá. Trong nền sản xuất hàng
hoá tồn tại một phạm trù lịch sử đó chính là hàng hoá. Hàng hoá là sản phẩm của lao
động, có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của con người thông qua trao đổi, mua bán.
Có rất nhiều tiêu thức để phân chia các loại hàng hoá như: hàng hoá thông
thường, hàng hoá đặc biệt, hàng hoá hữu hình, hàng hoá vô hình, hàng hoá tư nhân,
hàng hoá công cộng…
- Dạng hữu hình như: sắt, thép, lương thực, thực phẩm….
- Dạng vô hình như những dịch vụ thương mại, vận tải hay dịch vụ của giáo viên, bác
sĩ, nghệ sĩ…
Hàng hoá có thể cho một cá nhân sử dụng hoặc nhiều người cùng sử dụng.
Từ khái niệm trên cho thấy:
Hàng hoá là một phạm trù lịch sử, nó chỉ xuất hiện khi có nền sản xuất hàng
hoá, đồng thời sản phẩm lao động mang hình thái hàng hoá khi nó là đối tượng mua
bán trên thị trường.
Karl Marx định nghĩa hàng hoá trước hết là đồ vật mang hình dạng có khả năng
thoả mãn nhu cầu con người nhờ vào các tính chất của nó. Để đồ vật trở thành hàng
hoá cần phải có:
- Tính hữu dụng đối với người dùng
- Giá trị (kinh tế), nghĩa là được chi phí bởi lao động.
- Sự hạn chế để đạt được nó, nghĩa là độ khan hiếm.
2. Hai thuộc tính cơ bản của hàng hóa
a. Giá trị sử dụng
– Khái niệm: Giá trị sử dụng là công dụng hay tính có ích của vật nhằm thỏa mãn nhu
cầu nào đó của con người. Ví dụ: gạo để ăn, áo để mặc, máy móc sx, điện thắp
sáng,…
- Đặc điểm;

4. 4
+ Số lượng giá trị sử dụng của một hàng hóa không phải ngay một lúc đã phát hiện ra
được hết, mà nó được phát hiện dần dần trong quá trình phát triển của khoa học kĩ
thuật. Với ý nghĩa này, giá trị sử dụng được xem có tính lịch sử cụ thể, phụ thuộc vào
sự phát triển của KH-KT
+Gía trị sử dụng hay công dụng của hàng hóa là do thuộc tính tự nhiên của vật thể
hàng hóa quyết định giúp thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người. Với ý nghĩa này,
giá trị sử dụng là 1 phạm trù vĩnh viễn.
+Gía trị sử dụng chỉ thể hiện khi con người sử dụng hay tiêu dùng, nó là nội dung vật
chất của của cải, không kể hình thức xã hội của của cải đó như thế nào. Điều này nói
lên ý nghĩa quan trọng của tiêu dùng đói với sản xuất.
+Gía trị sử dụng của hàng hóa là giá trị là giá trị sử dụng của xã hội vì giá trị sử dụng
của hàng hóa không phải là giá trị sử dụng của người sản xuất trực tiếp mà là cho một
người khác, cho xã hội thông qua trao đổi. mua bán. Điều đó đòi hỏi người sản xuất
hàng hóa phải luôn luôn quan tâm đến nhu cầu của xã hội, làm cho sản phẩm của
mình đáp ứng nhu cầu của xã hội thì hàng hóa của họ mới bán được
+Một vật khi đã là hàng hóa thì nhất thiết nó phải có giá trị sử dụng. Nhưng không
phải bất cứ vật gì có giá trị sử dụng cũng đều là hàng hóa. Chẳng hạn như không khí
rất cần cho cuộc sống nhưng không phải là hàng hóa. Như vậy, trong kinh tế hàng
hóa, vật mang giá trị sử dụng đồng thời cũng là vật mang giá trị trao đổi do lao động
cụ thể làm ra.
b. Giá trị
Muốn hiểu được giá trị hàng hóa phải đi từ giá trị trao đổi. giá trị trao đổi là môt quan
hệ về số lượng, là tỉ lệ theo đó một giá trị sử dụng loại này được trao đổi với những
giá trị sử dụng loại khác.
VD:1m vải = 5kg thóc. Tức 1m vải có giá trị trao đổi = 5kg thóc
Hai hàng hóa khác nhau có thể trao đổi được với nhau thì giữa chúng phải có 1 cơ sở
chung nào đó. Cái chung đó là: cả vải và thóc đều là sản phẩm của lao động, đều có 1
lượng lao động kết tinh trong đó. Chính vì thế mà nó trao đổi được với nhau. Vì vậy
người ta trao đổi hàng hóa cho nhau chẳng qua là trao đổi lao động hao phí của mình
ẩn dấu trong hàng hóa đó. Từ trên ta rút ra kết luận: giá trị là lao động xã hội của
người sản xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa.
- Gía trị hàng hóa là biểu hiện quan hệ giữa những người sản xuất hàng hóa.
- Gía trị là một phạm trù lịch sử, gắn liền với nền sản xuất hàng hóa

5. 5
- Gía trị là nội dung là cơ sở của giá trị trao đổi, còn giá trị trao đổi chỉ là hình thức
biểu hiện cuả giá trị, Nếu giá trị sử dụng là thuộc tính tự nhiên thì giá trị là thuộc
tính xã hội của hàng hóa.
c. Mối quan hệ giữa giá trị và giatrị sử dụng:
Giữa hai thuộc tính của hàng hóa luôn có mối quan hệ ràng buộc lẫn nhau. Trong đó,
giá trị là nội dung, là cơ sở của giá trị trao đổi; còn giá trị trao đổi là hình thức biểu
hiện của giá trị ra bên ngoài. Khi trao đổi sản phẩm cho nhau, những người sản xuất
ngầm so sánh lao động ẩn giấu trong hàng hoá với nhau. Thực chất của quan hệ trao
đổi là người ta trao đổi lượng lao động hao phí của mình chứa đựng trong các hàng
hoá. Vì vậy, giá trị là biểu hiện quan hệ xã hội giữa những người sản xuất hàng hoá.
Giá trị là một phạm trù lịch sử, gắn liền với nền sản xuất hàng hoá. Nếu giá trị sử
dụng là thuộc tính tự nhiên thì giá trị là thuộc tính xã hội của hàng hoá.
Như vậy, hàng hoá là sự thống nhất của hai thuộc tính giá trị sử dụng và giá trị, nhưng
là sự thống nhất của hai mặt đối lập. Đối với người sản xuất hàng hoá, họ tạo ra giá trị
sử dụng, nhưng mục đích của họ không phải là giá trị sử dụng mà là giá trị, họ quan
tâm đến giá trị sử dụng là để đạt được mục đích giá trị mà thôi. Ngược lại, đối với
người mua, cái mà họ quan tâm là giá trị sử dụng để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của
mình. Nhưng, muốn có giá trị sử dụng thì phải trả giá trị cho người sản xuất ra nó.
Như vậy, trước khi thực hiện giá trị sử dụng phải thực hiện giá trị của nó. Nếu không
thực hiện được giá trị, sẽ không thực hiện được giá trị sử dụng.

6. 6
II. Giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam
1. Đặc điểm hàng hóa Việt Nam hiện nay
Xu hướng vận động và phát triển kinh tế hàng hoá ở nước ta gắn liền với các đặc
điểm sau :
Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến từ nền kinh tế hàng hoá kém
phát triển, mang nặng tính tự cấp tự túc sang thành nền kinh tế hàng hoá phát triển từ
thấp đến cao.
Do nền kinh tế nước ta có cơ cấu hạ tầng vật chất và hạ tầng xã hội thấp kém.
Trình độ cơ sở vật chất và công nghệ trong các doanh nghiệp lạc hậu, không có khả
năng cạnh tranh.
Hầu như không có đội ngũ nhà doanh nghiệp có tầm cỡ.
Thu nhập của người làm công ăn lương và nông dân thấp kém, sức mua hàng hoá của
xã hội và dân cư thấp nên nhu cầu tăng chậm, dung lượng thị trường trong nước còn
hạn chế.
Các biểu hiện trên một mặt phản ánh trình độ thấp kém về dung lượng cung cầu hàng
hoá và khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường.
Mặt khác nó cũng tạo ra áp lực buộc chúng ta phải vượt qua thực trạng đó và đưa nền
kinh tế phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng.
Nền kinh tế hàng hóa dựa trên cơ sở nền kinh tế tồn tại nhiều thành phần:
Tiếp cận đặc điểm này của kinh tế hàng hoá theo các khía cạnh sau :
Nền kinh tế nhiều thành phần với nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản
xuất là cơ sở kinh tế gắn liền với sự tồn tại và phát triển kinh tế hàng hoá.
Thực trạng kinh tế hàng hoá ở nước ta kém phát triển là do nhiều nhân tố, nhưng nhân
tố gây hậu quả nặng nề nhất là sự nhận thức không đúng dẫn đến nôn nóng xoá bỏ
nhanh các thành phần kinh tế.
Nền kinh tế nhiều thành phần là nguồn lực tổng hợp về nhiều mặt, có khả năng đưa
nền kinh tế vượt khỏi tình trạng thấp kém.
Nền kinh tế hàng hoá chịu tác động của sự thay đổi cơ cấu ngành theo hướng nền kinh
tế dịch vụ phát triển nhanh chóng.
Đặc điểm này gắn liền với hai khía cạnh sau :

7. 7
+ Nó đảm bảo cho mọi người, mọi doanh nghiệp dù ở thành phần kinh tế nào cũng
đều được tự do kinh doanh theo pháp luật, được pháp luật bảo hộ quyền sở hữu và
quyền thu nhập hợp pháp.
+ Các chủ thể kinh tế đều được hoạt động theo cơ chế tự chủ, hợp tác, cạnh tranh với
nhau và đều bình đẳng trước pháp luật.
Nền kinh tế hàng hoá phát triển theo cơ cấu kinh tế “mở” giữa nước ta với các nước
trên thế giới :
Sự ra đời nền kinh tế hàng hoá tư bản chủ nghĩa đã làm cho thị trường dân tộc hoạt
động trong sự gắn bó với thị trường thế giới.
Nền kinh tế hàng hoá với cơ cấu “mở” ra đời bắt nguồn từ quy luật phân bố và phát
triển không đều về tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và thế mạnh giữa các nước.
Nền kinh tế hàng hoá theo cơ cấu “mở”, thích ứng với chiến lược thị trường “hướng
ngoại”.
Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa với vai trò chủ đạo của
kinh tế nhà nước và sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước :
Vai trò định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế nhà nước :
Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, kinh tế nhà nước với bản chất vốn có của nó,
lại nắm giữ các ngành, lĩnh vực then chốt và trọng yếu nên trở thành nhân tố kinh tế
bảo đảm cho kinh tế hàng hoá của các thành phần kinh tế khác phát triển theo định
hướng xã hội chủ nghĩa.
Tính hiện thực của vai trò định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế nhà nước chỉ được
khẳng định khi nó phát huy được sức mạnh tổng hợp của các thành phần kinh tế khác.
Vai trò quản lý của nhà nước, nhân tố đảm bảo cho định hướng xã hội chủ nghĩa của
kinh tế hàng hoá :
Sự phát triển kinh tế hàng hoá bên cạnh mặt tích cực, đem lại sự phát triển lực lượng
sản xuất, tăng trưởng kinh tế cao của nó, mặt khác nó không tránh khỏi những khuyết
tật nhất định về mặt xã hội như : phá sản, khủng hoảng, tàn phá môi trường ... Những
khuyết tật này cần phải có sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước.
Nền kinh tế hàng hoá giữa các nước , ngoài sự khác nhau về trình độ phát triển và sự
phân phối lợi ích kinh tế giữa các tầng lớp dân cư do kinh tế đem lại nhằm mục đích
gì? có lợi cho ai? Còn có sự khác nhau không kém phần quan trọng là ở trình độ quản
lý theo cơ chế thị trường của nhà nước.

8. 8
Nước ta do chịu ảnh hưởng lâu ngày cuả cơ chế kế hoạch hoá tập trung quan liêu , bao
cấp... Nên vai trò quản lý của nhà nước ta là nhân tố đảm bảo cho định hướng XHCN
của kinh tế hàng hoá.Một nền kinh tế hàng hoá kém phát triển, mang nặng tính chất tự
cung tự cấp, chuyển sang một nền kinh tế hàng hoá phát triển từ thấp đến cao đòi hỏi
nhà nước phải sử dụng có hiệu quả các công cụ pháp luật, tài chính, tiền tệ, tín dụng ...
Mặt khác phải tạo ra môi trường và điều kiện cho sản xuất kinh doanh trên cơ sở khai
thác tiềm năng của các thành phần kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội đảm bảo
cho sự thống nhất giữa kinh tế và xã hội.
2. Thực trạng hàng hóa Việt Nam hiện nay
Một câu hỏi được đặt ra là: “ Hiện nay, hàng hóa Việt Nam đi vào thế giới còn
kém về năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh... Vì sao vậy?” Có nhiều lý do, nhưng có
một lý do chính là, nền kinh tế hàng hóa nước ta chưa thật sự trở thành nền kinh tế
hàng hóa lớn. Lấy việc xuất khẩu nông, thủy sản làm ví dụ. Cơ sở sản xuất, chế biến
nông, thủy sản ở nước ta, nói chung còn lạc hậu, trong khi thị trường quốc tế lại khó
tính, đòi hỏi rất cao về chất lượng, quy cách và mẫu mã sản phẩm. Không tiến lên
trình độ sản xuất lớn, hiện đại thì nền kinh tế thị trường nước ta sẽ không thể khắc
phục được sự lạc hậu. Chúng ta sẽ không đi lại con đường từ sản xuất nhỏ lên sản xuất
lớn xã hội chủ nghĩa kiểu tập trung, quan liêu, bao cấp trước đây. Tuy rằng việc xây
dựng những tổ hợp sản xuất, chế biến quy mô lớn nào đấy chuyên để xuất khẩu là cần
thiết, nhưng sản xuất lớn không có nghĩa là quy mô mọi thứ phải lớn. Con đường đi
lên sản xuất lớn của chúng ta hiện nay là con đường thị trường, một con đường mà
chúng ta phải tìm tòi, khai phá ra. Vẫn là kinh tế gia đình, nhưng nếu biết biến các cơ
sở nhỏ lẻ của nó thành những mắt khâu của nền kinh tế thị trường lớn, một nền kinh tế
có sự liên kết các cơ sở sản xuất, khoa học và quản lý, các cơ sở sản xuất lớn, vừa và
nhỏ thành một hệ thống thống nhất để tạo ra những sản phẩm ổn định, có chất lượng
và sức cạnh tranh cao, thì đó chính là cách sản xuất lớn của nền kinh tế thị trường hiện
đại.
Thực tế nền kinh tế nước ta khi chuyển sang kinh tế thị trường là nền kinh tế hàng
hóa kém phát triển, còn mang nặng tính tự cấp tự túc và chịu ảnh hưởng của cơ chế
tập trung quan liêu bao cấp. Do hệ thống công cụ còn lạc hậu, lao động thủ công còn
nhiều cho nên chất lượng sản phẩm của hầu hết các doanh nghiệp còn thấp kém, khả
năng của nó trên thị trường quốc tế và ngay cả thị trường trong nước còn kém.
Các doanh nghiệp phải chấp nhận sự cạnh tranh để tồn tại và chất lượng HH, dịch
vụ trở thành vấn đề quyết định. Do đó, các đơn vị sản xuất, kinh doanh không ngừng
đưa ra thị trường nhiều lọai HH với mẫu mã, chủng loại khác nhau và chất lượng ngày
càng nâng cao. Vì vậy khả năng cạnh tranh trên thị trường của hàng hóa sẽ tốt hơn và
người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn hơn khi mua HH.

9. 9
Đặc biệt, KTTT phát triển hiện nay đã tạo ra nhiều loại HH mà trước thời kì đổi
mới không có hoặc hầu như không phát triển nổi bật như chứng khoán.Tuy còn mới
phôi thai, qua hơn một năm hoạt động với HH còn nghèo nàn mặc dù chưa phát triển
thành phong vũ nhưng nó dự báo một tương lai rộng mở cho thị trường chứng khoán
nói riêng và nền kinh tế nước ta nói chung.
¯ Dựa vào đặc điểm của từng loại HH và mục đích sử dụng chúng ta có thể chia HH
hiện nay ra thành 3 loại: hàng công nghiệp, hàng nông, lâm,thủy sản và hàng dịch vụ.
Tuy nhiên, khi nói đến hàng hóa mà chỉ chăm chú vào phát triển sản lượng thì
HH của nước ta không thể đứng vững trên thị trường được, muốn tồn tại và phát triển
ta cần phải nâng cao chất lượng HH. Chất lượng chính là sự đáp ứng yêu cầu của
người sử dụng tức là HH sản xuất ra phải phù hợp với mục đích và điều kiện sử dụng
trong những hoàn cảnh cụ thể. Hiện nay chất lượng được đánh giá thông qua ISO ( từ
vựng chất lượng). Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng sẽ thay đổi qua các năm tùy vào sự
phát triển của nền kinh tế. Việc quản lý Nhà nước về quản lý chất lượng hàng hóa,
dịch vụ bao gồm :
- Nhà nước định hướng sự phát triển nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, xây dựng
kế hoạch, quy hoạch về chất lượng, ban hành luật và các chính sách khuyến khích chất
lượng.
- Nhà nước quy định chế độ, thể lệ về quản lý chất lượng, ban hành tiêu chuẩn Việt
Nam và tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến chất lượng hàng hóa, dịch vụ.
- Nhà nước xác nhận tính hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ về mặt chất lượng, của các
hệ thống quản lý chất lượng, của các phòng thử nghiệm chất lượng hàng hóa…bằng
việc cấp đăng kí, chứng nhận và công nhận.
- Nhà nước giám sát sự thực hiện những quy định quản lý qua thanh tra Nhà nước về
chất lượng hàng hóa và xử lý vi phạm pháp luật về chất lượng hàng hóa, thiết lập trật
tự kỉ cương trong lĩnh vực chất lượng hàng hóa, bảo vệ lợi ích hợp pháp cho các
doanh nghiệp và người tiêu dùng
Các vấn đề cụ thể về chất lượng HH, do các doanh nghiệp tự quản lý, tự quyết
định. HH lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam phải hợp pháp về mặt chất lượng, việc sản
xuất và buôn bán HH (kể cả xuất, nhập khẩu) phải thực hiện những quy định về chất
lượng HH của cơ quan quản lý Nhà nước về chất lượng HH. Dưới đây là hình ảnh về
một số hàng hóa có mặt trên thị trường Việt Nam:
Quá trình hình thành nền KTT T định hướng XHCN ở Việt Nam gắn liền với
sự tác động của quá trình mở cửa ra thị trường thế giới và sự hòa nhập với các nền
KTTT. Vì vậy sự giao lưu về HH dịch vụ là một đòi hỏi của nền kinh tế. Thông qua
hoạt động ngoại thương HH được vận chuyển và lưu thông ra nước ngoài được gia

10. 10
tăng. Do đó, HH xuất khẩu (XK) cũng có sự biến đổi lớn về tất cả các mặt. Giữa
HHXK và hàng nội địa đều có có những yêu cầu chất lượng giống nhau nhưng trong
hoàn cảnh hiện nay, kinh tế chưa phát triển, hàng tiêu thụ nội địa và hàng XK còn có
sự phân biệt. Hàng XK bao giờ cũng có những đói hỏi cao hơn hàng nội địa về chất
lượng và mẫu mã. Tuy vậy, nhờ việc áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến nước ta đã
tăng được sản lượng HHXK trong những năm qua, đây là một dấu hiệu khả quan phản
ánh sự phát triển ngày càng cao của yếu tố HH trong nền KTTT nước ta hiện
nay.Theo đánh giá về thành tựu của việc thực hiện kế hoạch 5 năm về xuất nhập khẩu
tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X thì tổng kim ngạch xuất khẩu HH 5 năm đạt
gần 111 tỉ USD, tăng 17,5%/năm ( kế hoạch 16%/năm); năm 2005 xuất khẩu bình
quân đầu người đạt 390 USD gấp đôi năm 2000. Tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa
5 năm là 130,2 tỉ USD, tăng 18,8%/năm. Nhập siêu hàng hóa 5 năm là 19,3 tỉ USD,
bằng 17,4% tổng kim ngạch xuất khẩu HH. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu, tỉ trọng
hàng công nghiệp nặng và khoáng sản giảm từ 37,2% năm 2000 xuống còn 35,8%
năm 2005, hàng nông, lâm nghiệp, thủy sản giảm từ 29% xuống còn 24,4%, hàng
công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp tăng từ 33,9% lên 39,8%.
Đánh giá chung về thực trạng sự phát triển của yếu tố HH trong thực tiễn nền kinh
tế thị trường nước ta hiện nay:
 Ưu điểm:
- Thứ nhất, nhìn chung sự phát triển của yếu tố HH sẽ tạo ra sự đa dạng và phong phú
về số lượng và chủng loại những hàng hóa trên thị trường một mặt phản ánh những
trình độ cao của năng suất lao động xã hội, mặt khác cũng nói lên mức độ phát triển
của quan hệ trao đổi, trình độ của phân công lao động xã hội và sự phát triển của thị
trường. Việc nâng cao phát triển yếu tố HH trong kinh tế thị trường sẽ giúp đẩy mạnh
sức cạnh tranh của HH, của doanh nghiệp của nền kinh tế để theo kịp yêu cầu hội
nhập.
- Thứ hai, sự phát triển của yếu tố HH cũng góp phần nâng cao đời sống vật chất, tăng
khả năng lựa chọn cho người tiêu dùng. Bên cạnh đời sống vật chất được cải thiện thì
cả đời sống văn hóa, chăm sóc y tế cho người dân cũng được nâng cao : đến giữa năm
2000 nước ta đã hoàn thành chương trình mục tiêu chống nạn mù chữ và phổ cập giáo
dục tiểu học. Công tác y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng có nhiều tiến bộ.
- Thứ ba, nó kích thích đổi mới kỹ thuật hợp lý hóa sản xuất. Sức ép của cạnh tranh
buộc những người sản xuất phải áp dụng phương pháp sản xuất tốt nhất, không ngừng
đổi mới kĩ thuật và công nghệ sản xuất, đổi mới sản phẩm, đổi mới tổ chức sản xuất
và quản lý kinh doanh, nâng cao hiệu quả.

11. 11
- Thứ tư, sự phát triển của HH cũng giúp cho các doanh nghiệp, các nhà sản xuất thích
nghi cao hơn với các điều kiện kinh tế biến đổi làm thích ứng kịp thời giữa sản xuất xã
hội với nhu cầu xã hội.
Bên cạnh những mặt tích cực do yếu tố HH phát triển mang lại, thì trong đó cũng chứa
những khuyết tật vốn có của nó
 Nhược điểm:
Một là, trên thị trường chứa đựng tính tự phát và nhiều yếu tố bất ổn, mất cân đối. Vì
chạy theo lợi nhuận các nhà sản xuất, kinh doanh có thể gây nhiều hậu quả xấu: môi
trường bị hủy hoại, phá sản, thất nghiệp, phân hóa xã hội cao, trốn lậu thuế, làm hàng
giả…
Mặc khác, nền kinh tế thị trường nước ta chưa phát triển hoàn thiện. Do đó, qui mô thị
trường bị hạn chế : chỉ có hàng tiêu dùng mới được thừa nhận là hàng hóa. Các tư liệu
sản xuất không phải là hàng hóa hoặc chỉ mang cái vỏ HH mà thôi. Nhiều sản phẩm
được cung cấp theo định lượng, chỉ tiêu của kế hoạch.
Hai là, hầu hết giá cả HH đều do Nhà nước qui định nên đồng tiền thực tế chỉ còn làm
chức năng thanh toán. Vai trò của quan hệ cung cầu trở nên không còn có ý nghĩa với
việc hình thành giá cả. Tình hình đó dẫn đến tình trạng là tất cả các quan hệ cân bằng
của thị trường như giá cả cung cầu, sự khan hiếm tương đối của các nguồn lực…đều
bị méo mó, biến dạng, thậm chí bị loại khỏi đời sống kinh tế.
Quan hệ kinh tế quốc tế chủ yếu diễn ra ở lĩnh vực thương mại và tuân theo nguyên
tắc “ Nhà nước độc quyền ngoại thương”. Cùng với sự hạn chế các chủ thể tham gia
thương mại quốc tế, các quy định chặt chẽ về hạn ngạch, các quy định có tính chất
hành chính về thị trường bán và mua hàng, về giá cả, về tỷ giá hối đoái, đã khiến cho
các hoạt động kinh tế trong nước bị tách rời khỏi hệ thống kinh tế thế giới.
Trong kinh tế kế hoạch hóa tập trung, tuy có sử dụng một số khái niệm, phạm trù
trong sản xuất HH, nhưng ở đây, cơ chế thị trường không có tác dụng. Mọi họat động
kinh tế đã được nhà nước hóa. Sản xuất mặt hàng nào, sản xuất bao nhiêu, tiêu thụ ở
đâu, giá cả bao nhiêu đều do Nhà nước quyết định.
Ba là, vì mục đích hoạt động đạt lợi nhuận tối đa và sản xuất ra nhiều sản phẩm càng
tốt, vì vậy họ có thể lạm dụng tài nguyên của xã hội, gây ô nhiễm môi trường sống của
con người.
Bốn là, phân phối thu nhập sẽ không cân bằng, vì sự tác động của cơ chế thị trường sẽ
dẫn đến sự phân hóa giàu nghèo. Do đó người nghèo ít được sự lựa chọn trong việc
mua hàng hóa.

12. 12
3. Giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam
a. Tăng sức cạnh tranh của hàng hóa
Các hàng hóa Việt Nam đang bị cạnh tranh mạnh mẽ bởi hàng Trung Quốc về
mặt hàng tiêu dung và các mặt hàng công nghệ cao thì bị ảnh hưởng bởi hàng
Mỹ, Nhật cả về giá cả và giá trị.
Những mặt hàng tiêu biểu:
- Hàng tiêu dùng, quần áo:
+ Giá cao hơn hàng Trung Quốc
+ Giá trị có phần tốt hơn nhưng còn ít mẫu mã, kiểu dáng, chưa thu hút được
người tiêu dùng.
→Cần chú trọng hơn về mẫu mã và chất lượng, tăng cường kêu gọi người Việt
Nam dùng hàng Việt Nam.
- Rau, quả ở Việt Nam:
+ Bị xâm lấn bởi hàng Trung Quốc có nhiều chất độc hại, đắt trong khi hàng Việt
Nam lại bị tụt dốc, rẻ, màu sắc xấu.
• Nguyên nhân: Hàng Việt Nam chưa có loại chất bảo quản giữ cho hàng hóa tươi
lâu như Trung Quốc, khi chở từ Nam ra Bắc cũng như từ Bắc vào Nam trong vài
ngày thì rau quả bị sần, xấu màu và thối rữa → Mất giá.
→ 2 phương án:
+ Giảm thời gian vận chuyển nhưng không thể đưa máy bay vận chuyển rau quả
được.
+ Cần tìm ra chất bảo quản, để giữ hàng hóa lâu hơn.
- Hàng cafe, ngũ cốc:
Phần lớn xuất khẩu ra nước ngoài nhưng chưa được các nước khác chú ý vì
hàng Việt Nam khâu xử lí còn kém, chất lượng hàng hóa khi đến tay người tiêu
dùng không bằng sản phẩm của các nước khác.
→ Biện pháp: Nhà nước nên thu mua tập trung các mặt hàng nông sản hoặc có
biện pháp khuyến khích các doanh nghiệp thu mua nông sản để tập trung xử lí
nhằm giảm giá thành khâu xử lí, tang chất lượng hàng nông sản xuất khẩu ra
nước noài. Kiểm soát thành phần trong sản phẩm và nên có biện pháp thích đáng
với những doanh nhiệp làm sơ sài trong khâu giới thiệu thành phần sản phẩm gây
mất uy tín hàng Việt Nam trên thị trường hàng hóa quốc tế.

13. 13
b. Vĩ Mô:
- Tăng cường mở rộng và phát triển kinh tế quốc tế, quan hệ thương mại với các
nước trên thế giới. Nghiêm chỉnh thực hiện các cam kết với các quốc gia và
WTO
- Đổi mới thể chế chính sách quản lý hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng minh
bạch hóa nhằm khuyến khích thành phần kinh tế, mọi đối tượng kinh doanh có
hiệu quả. Việt Nam cần hoàn thiện hơn nữa các văn bản dưới luật cho việc thực
thi điều kiện thuận lợi hơn, đặc biệt các quy định về hải quan.
- Phải có chiến lược quy hoạch và xây dựng các dự án sản xuất hang hóa xuất
khẩu trên cơ sở đánh giá đúng tiềm năng và lợi thế của từng vùng.
- Ưu tiên nhập khẩu các hang hóa, công nghệ mới áp dụng vào sản xuất.
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đặc biệt là đội ngũ cán bộ đàm phán
thương mại.
c. Vi Mô
- Lựa chọn mặt hàng kinh doanh có nhiều triển vọng có thế mạnh của
Việt Nam như: gạo, cà phê, cao su, dệt may, dây cáp điện, linh kiện điện tử và
mạch in, sản phẩm gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ.
- Đầu tư cải tiến công nghệ sản xuất hàng xuất khẩu để nâng cao chất lượng,
tăng sức cạnh tranh, cải tiến mẫu mã, giảm giá thành và giá xuất khẩu cho hàng
hóa Việt Nam. Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, nên tập trung vào công
nghệ bảo quản và công nghệ chế biến.
- Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu thị trường nước ngoài để nắm bắt cơ hội kinh
doanh, xuất khẩu những thứ thị trường cần. (nghiên cứu chính sách thương
mại, mở văn phòng đại diện, cơ quan xúc tiến, thương mại tại các thị trường
xuất nhập khẩu lớn, đào tạo đội ngũ nhân viên maketting giỏi)
- Tăng cường công tác quảng bá các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
- Đào tạo đội ngũ cán bộ kinh doanh quốc tế trong các doanh nghiệp
- Thúc đẩy liên daonh liên kết với các đối tác nước ngoài để tăng cường tiềm lực
xuất khẩu
- Đàu tư thỏa đáng và mẫu, mốt, giống cây non
- Phấn đấu giảm chi phí, giảm giá, tăng sức cạnh tranh
- Tiếp cận tốt với các kênh phân phối phù hợp ở các thị trường khác nhau : Eu là
hình thức tập đoàn , Mỹ là hình thức hiệp hội
d. Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh về giá của các doanh nghiệp
Việt Nam hiện nay
Nâng cao năng lực cạnh tranh về giá của sản phẩm có nghĩa là doanh nghiệp phải tìm
cách để nâng cao chất lượng sản phẩm, trong khi đó giá thành phải hạ. Để làm được
điều này, các doanh nghiệp cần có những biện pháp để tăng năng suất lao động (năng

14. 14
suất lao động tăng làm cho sản phẩm làm ra trong một đơn vị thời gian nhiều hơn, giá
cả hàng hoá từ đó sẽ giảm xuống) và tăng mức độ phức tạp của lao động (lao động
phức tạp tao ra nhiều sản phẩm chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng).
Ngoài ra còn có nhiều biện pháp khác có thể nâng cao năng lực cạnh tranh về giá cho
sản phẩm.
 Giải pháp nhằm nâng cao năng suất lao động của các doanh nghiệp
- Ứng dụng khoa học - công nghệ vào quá trình sản xuất.
Bản thân các doanh nghiệp vừa phải nỗ lực cải tiến, hoàn thiện công nghệ hiện có,
vừa phải tranh thủ tiếp thu công nghệ tiên tiến của nước ngoài để tạo ra nhiều sản
phẩm có chất lượng, giảm chi phí sản xuất. Đổi mới công nghệ phải căn cứ vào chiến
lược kinh doanh của doanh nghiệp và xu thế phát triển của công nghệ thế giới để lựa
chọn công nghệ thích hợp, sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường trên cơ sở tiết kiệm
chi phí. Doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới đồng bộ dứt điểm từng dây chuyền công
nghệ những sản phẩm quan trọng, tránh đầu tư lan man. Dây chuyền máy móc hiện
đại sẽ làm ra nhiều sản phẩm hơn, đồng đều hơn, giảm bớt sức lao động chân tay
trong mỗi sản phẩm. Như vậy giá thành cũng có thể hạ.
- Đầu tư đổi mới công nghệ
Đầu tư đổi mới công nghệ phải đi đôi với quá trình tiếp thu công nghệ mới và đồng
bộ, tiến hành tổ chức lại quản lý. Chuẩn bị đội ngũ cán bộ kĩ thuật và đào tạo công
nhân để có khả năng vận hành, sử dụng công nghệ hiệu quả nhất.
Để đầu tư đổi mới công nghệ, nhà nước cần có cơ chế và chính sách khuyến khích
nghiên cứu, sản xuất, ứng dụng công nghệ mới, tiến bộ như: hỗ trợ kinh phí cho các
chương trình, đề tài nghiên cứu sản xuất ra máy móc thiết bị trong nước, lập quỹ dự
trữ đầu tư phát triển, đổi mới công nghệ, giảm thuế một số năm đối với những doanh
nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất.
- Tận dụng hiệu quả các yếu tố về tư liệu sản xuất và các điều kiện tự nhiên
để tang năng suất doanh nghiệp như sử dụng hợp lí các nguồn nguyên liệu sẵn có, giá
rẻ ở trong nước để đưa vào chế biến, đặt nhà máy ở nơi có vị trí địa lí thuận lợi (như
gần nguồn nguyên liệu, gần trục giao thông, gần nơi tiêu thụ…) để giảm đến mức thấp
nhất chi phí sản xuất mà vẫn đảm bảo năng suất. Chi phí sản suất giảm đồng nghĩa với
việc giá thành sản phẩm cũng giảm theo.
- Mở rộng quy mô sản xuất và tăng hiệu suất của tư liệu sản xuất.
 Giải pháp nhằm tăng mức độ phức tạp trong lao động
Mức độ phức tạp của lao động cũng ảnh hưởng nhất định đến số lượng giá trị của
hàng hoá. Trong cùng một thời gian thì lao động phức tạp tạo ra nhiều giá trị hơn lao

15. 15
động giản đơn. Tăng chất lượng của sản phẩm cần làm cho lao động phức tạp kết tinh
trong sản phẩm nhiều hơn.
- Một sản phẩm làm ra có chất lượng tốt đòi hỏi lao động kết tinh trong đó phải phức
tạp, tỉ mỉ. Vì vậy, tay nghề của lao động rất quan trọng. Đào tạo nghề cho lao động ở
nước ta là một trong những giải pháp cần thiết vì lao động nước ta chủ yếu là lao động
thủ công, tay nghề chưa cao. Người lao động Việt Nam cần cù, chăm chỉ, tiếp thu
nhanh tiến bộ khoa học - kĩ thuật tuy nhiên lại chưa dược đào tạo đúng mức. Nâng cao
chất lượng nguồn lao động đồng nghĩa với việc mở các trường dạy nghề, tập huấn kỹ
thuật, cho người lao động tiếp cận với những tiến bộ của khoa học công nghệ… Trong
nền sản xuất hàng hoá hiện nay, sự phân công lao động xã hội đã tạo nên sự chuyên
môn hoá lao động, dẫn tới sự chuyên môn hoá sản xuất. Vì vậy mỗi công nhân phải
thành thạo một ngành nghề của mình để tạo ra một sản phẩm có chất lượng.
- Ngoài bồi dưỡng kiến thức chuyên môn kĩ năng, tay nghề còn phải nâng cao trình
độ tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất khoa học cho người lao động. Cần thông qua các
chương trình đào tạo cụ thể để phù hợp với từng đối tượng, từng ngành nghề. Ngoài ra
còn có thể phổ biến cho công nhân các kiến thức liên quan đến chất lượng sản phẩm,
giá cả thị trường và kiến thức về khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, từ đó nâng
cao chất lượng đội ngũ lao động của nước ta nhằm tạo ta một lực lượng lao động có
đủ khả năng tiếp thu, thích ứng với môi trường kinh doanh hiện nay.
Như vậy, khi trình độ của người lao động tăng cao cũng có nghĩa lao động
phức tạp kết tinh trong hàng hoá tăng lên, làm cho sản phẩm làm ra ngày càng có chất
lượng, mẫu mã phù hợp, đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng. Đây là một trong
những điều kiện để tăng năng lực cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam ở thị trường
trong nước và trên thế giới.
 Chính sách của nhà nước
Sự cạnh tranh thành công về giá của các doanh nghiệp còn liên quan đến các
chính sách của Nhà nước, trong đó cần coi trọng các vấn đề:
- Nhà nước cần nhanh chóng ban hành các chính sách định lượng về quản lí
giá cả, giúp các doanh nghiệp có thêm căn cứ để xác định giá cả cho phù hợp.
- Thực hiện các chính sách khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao
chất lượng và hạ giá thành sản phẩm. Trong đó có các chính sách về thuế, chính sách
về nhập khẩu công nghệ, chính sách ưu đãi với những doanh nghiệp cải tiến chất
lượng sản phẩm, nâng cao năng suất lao động.
- Bên cạnh đó nhà nước cần tạo điều kiện tổ chức các cuộc triển lãm về cải tiến
chất lượng, giảm giá thành sản phẩm để các doanh nghiệp học tập kinh nghiệm lẫn
nhau, tham khảo về giá cả lẫn nhau. Đồng thời cần chủ động thường xuyên mời các

16. 16
chuyên gia nước ngoài đến để tổ chức các khoá tập huấn về quản lí chất lượng, trao
đổi công nghệ mới và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
 Một số giải pháp khác
Ngoài ra, chúng ta còn có nhiều biện pháp khác để làm giảm giá thành sản phẩm
mà vẫn bảo đảm chất lượng. Ví dụ như tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào, giá rẻ ở
trong nước sẽ làm giảm chi phí sản xuất, chi phí sản xuất càng thấp sẽ làm giá cả càng
hạ. Mở rộng việc quảng bá, tiếp thị hàng Việt Nam để đông đảo người dân tiếp cận
với hàng trọng nước, loại bỏ tâm lí “sính ngoại” của nhiều người. Để làm được điều
này ta có thể mở những gian hàng giới thiệu hàng Việt Nam chất lượng cao, đưa hàng
Việt về nông thôn, tổ chức các tuần lễ khuyến mãi với các sản phẩm của các doanh
nghiệp trong nước. Ngoài ra còn phải xây dựng thương hiệu cho hàng Việt Nam để có
chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng, làm cho người tiêu dùng tin tưởng vào chất
lượng và giá cả của hàng trong nước.
Như vậy, để nâng cao năng lực cạnh tranh về giá của hàng hoá của các doanh
nghiệp Việt Nam thì phải thực hiện đồng bộ các biện pháp trên. Tuy nhiên vẫn phải
ưu tiên hàng đầu cho các giải pháp nhằm nâng cao năng suất lao động và tăng mức độ
phức tạp của lao động. Vì đây chính là yếu tố quyết định đến giá thành và chất lượng
sản phẩm.

17. 17
C. KẾT LUẬN
Hàng hóa hiện hữu ở khắp mọi nơi trên thế giới. Chúng có thể ở dạng hữu hình
hoặc vô hình. Cùng với khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại hàng hoá đã biến
tướng vô cùng đa dạng. Vì vậy việc nghiên cứu về hàng hoá và những thuộc tính của
nó là một việc quan trọng và cần thiết . Việc nghiên cứu này giúp đưa ra những giải
pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa . Mục đích chính của bất kể nền
kinh tế nào cuối cùng cũng là sản xuất ra hàng hóa đáp ứng nhu cầu của con người ,
chính vì thế hàng hóa có vai trò rất quan trọng, ngày càng được quan tâm phát triển
tiên tiến. Quốc gia nào muốn trở thành cường quốc thì không chỉ chính trị, xã hội
vững mạnh mà còn cần một nền kinh tế phát triển mạnh mẽ. Và để nền kinh tế phát
triển mạnh mẽ thì nền kinh tế đó ắt phải có năng lực cạnh tranh hàng hóa cao đủ dức
thâu tóm thị trường mang về nguồn lợi nhuận lớn. Cạnh tranh hàng hóa có mặt tốt và
cũng có mặt xấu. Bất kể nhà nước chính phủ nào hiện nay cũng đều cố gắng xây dựng
nền kinh tế nước mình trở nên hung mạnh giảm thiểu những tiêu cực của cạnh tranh
hàng hóa mang lại bằng những chính sách khoa học thiết thực. Việt Nam cũng vậy với
nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng thì việc nâng cao sức cạnh tranh cho hàng
hóa đẩy nền kinh tế lên những bước khởi sắc sẽ giúp cho nền kinh tế Việt Nam nhanh
chóng trở thành nền kinh tế phát triển sang ngang tầm với Trung Quốc, Hàn Quốc,
Singapo,..Nền kinh tế Việt Nam đang được các nhà đầu tư coi như là một ngôi sao
đang lên của Châu Á. Song song với việc phát triển kinh tế chúng ta cần phải đảm bảo
sự hài hòa giữa các yếu tố phát triển và bền vững, đặc biệt là giải quyết các vấn đề xã
hội, khắc phục khoảng cách chênh lệch giàu nghèo , giải quyết tình trạng lãng phí và ô
nhiễm môi trường…như thế một tương lai không xa chúng ta có thể chứng kiến một
sự chuyển mình ngoạn mục của đất nước Việt Nam.