Anđehit fomic, với công thức phân tử HCHO, có nhiều ứng dụng như diệt khuẩn, làm chất tẩy uế và sản xuất vật liệu dẻo. Nó có thể được điều chế qua phản ứng oxi hóa methanol và có các phản ứng hóa học đặc trưng như phản ứng tráng gương và oxi hóa để sản xuất axit cacboxylic. Tài liệu cũng trình bày một bài toán hóa học liên quan đến việc xác định công thức của anđehit dựa trên sự thay đổi khối lượng trong phản ứng.

1. ANĐEHIT FOMIC
1. Công thức phân tử: HCHO
2. Công thức cấu tạo:
3. Công thức phân tử trong không gian:
4. Một vài ứng dụng của anđehit fomic:
Do có tính khử trùng, diệt vi khuẩn, tẩy uế nên anđehit fomic được dùng trong các
chất diệt côn trùng, chất tẩy uế. Đặc biệt, formalin (dung dịch anđehit fomic 40%)
hay còn gọi là fomon dùng để ngâm xác động vật, thuộc da…
Anđehit fomic còn được dùng chủ yếu để sản xuất poli (phenol-fomanđehit) (làm
chất dẻo) và dùng trong tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm.
5. Một số phương trình Hóa học có liên quan đến anđehit fomic:
- Phản ứng cộng hidro (xúc tác Niken) đun nóng tạo ra ancol bậc I.
HCHO + H2  CH3OH
- Phản ứng tráng gương:
HCHO + 4[Ag(NH3)2]OH → (NH4)2CO3 + 4Ag + 6NH3 + 2H2O
- Phản ứng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm cho kết tủa Cu2O màu đỏ
gạch:
HCHO + 4Cu(OH)2 + 2NaOH → Na2CO3 + 2Cu2O + 6H2O

2. - Phản ứng với dung dịch brom:
HCHO + Br2 + H2O → HCOOH + 2HBr
- Làm mất màu dung dich thuốc tím KMnO4:
HCHO + KMnO4 → HCOOK + MnO2 + H20
- Phản ứng oxi hóa bởi O2 tạo ra axit cacboxylic tương ứng với xúc tác
Mn2+
và ở nhiệt độ cao:
HCHO +
1
2
O2  HCOOH
- Các phản ứng: tráng gương, làm mất màu dung dịch brom, làm mất màu
dung dịch thuốc tím dùng để nhận biết andehit.
- Điều chế trong công nghiệp bằng cách oxi hóa methanol nhờ oxi không khí
ở 600 – 700o
C với xúc tác Cu hoặc Ag:
2CH3OH + O2  2HCHO + 2H2O
- Điều chế anđehit fomic bằng phương pháp mới oxi hóa không hoàn toàn
metan:
CH4 + O2  HCHO +H2O
6. Bài toán Hóa học:
Khi oxi hóa hoàn toàn 3.0g một anđehit đơn chức thu được 4.6g axit tương ứng.
Xác định công thức của anđehit.
Bài giải:
Ta có phương trình:
R-CHO +
1
2
O2  R-COOH
Nhìn vào công thức, ta thấy R-COOH hơn R-CHO một [O]. Như vậy, khối lượng
chênh lệch giữa anđehit và axit là khối lượng của [O] thêm vào.
4.6 3.0
0.1
16

 (mol)
 NR-CHO = 0.1 mol.  MR-CHO =
3.0
30
0.1

R = 1.  Công thức anđehit là HCHO