Ενότητα 15, Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί. Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία, Γ΄ Γυμνασίου, σελ. 49-51

1. ΕΝΟΤΗΤΑ 15, Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί.

2. Ιμπεριαλισμός και
αποικιοκρατία
Ορισμένα από τα ευρωπαϊκά κράτη που
πέτυχαν υψηλούς ρυθμούς καπιταλιστικής
ανάπτυξης άρχισαν να αναζητούν περιοχές και
εκτός Ευρώπης για να τις εκμεταλλευτούν.
Το φαινόμενο ονομάστηκε ιμπεριαλισμός (από
τη λατινική λέξη imperium: ισχύς, εξουσία),
εκφράστηκε με την προσπάθεια απόκτησης
αποικιών, την αποικιοκρατία, και εκδηλώθηκε
με ένταση την περίοδο 1870-1914.

3. • Όταν αναφερόμαστε στον όρο αποικιοκρατία
εννοούμε συνήθως την περίοδο 1870-1914 στην
οποία έλαβε χώρα η υπερπόντια επέκταση των
ευρωπαϊκών κρατών αλλά και την εξάπλωση της
ηγεμονίας των Η.Π.Α και σε μικρότερη κλίμακα,
της Ιαπωνίας.
• Τα παραπάνω χρονικά όρια δεν αποκλείουν το
γεγονός ότι υπήρχε αποίκηση περιοχών και πριν το
1870. Από το 16ο αιώνα οι Ευρωπαίοι είχαν
ιδρύσει αποικίες σε καίρια σημεία της γης. Είναι
γνωστή για παράδειγμα, η περίπτωση της Γαλλίας
και η ίδρυση αποικιών στο έδαφος της Αμερικής ή
της Ισπανίας στην Λατινική Αμερική. Η νέα όμως
μορφή αποικιοκρατίας δεν είχε να κάνει μόνο με
εξερευνήσεις αλλά και με κατακτητικές
επιχειρήσεις, με άγριο αποικιακό ανταγωνισμό,
με πολέμους και οικονομική εκμετάλλευση.
Ιμπεριαλισμός και αποικιοκρατία

4. Ιμπεριαλισμός και αποικιοκρατία
• Ο σιδηρόδρομος και το ατμόπλοιο, τα εξελιγμένα όπλα, τα φάρμακα και
η συσκευασμένη τροφή διευκόλυναν την μετακίνηση και εγκατάσταση των
Ευρωπαίων στις νέες χώρες.

5. Η Ευρώπη
ομφαλός της γης
• Ανάμεσα στο 1876 και
1915 περίπου το ένα
τέταρτο της επιφάνειας
της Γης είχε
διανεμηθεί και
αναδιανεμηθεί σε οκτώ
ευρωπαϊκά κράτη
(Βρετανία, Γαλλία,
Γερμανία, Ιταλία,
Βέλγιο, Ολλανδία,
Ισπανία, Πορτογαλία),
στην τσαρική Ρωσία,
στις Η.Π.Α και στην
Ιαπωνία.

6. • Τη δεκαετία μάλιστα του
1890, άρχισε να
χρησιμοποιείται ευρέως και
ο όρος «ιμπεριαλισμός»
προκειμένου να εκφράσει
την αποικιακή διείσδυση
των ισχυρών δυνάμεων.
• Το 1914 λοιπόν, η Ευρώπη
ήταν στην κυριολεξία ο
ομφαλός της Γης. Το 80%
της ξηράς του πλανήτη
βρισκόταν κάτω από τον
διοικητικό, οικονομικό,
πολιτικό και πολιτιστικό
έλεγχο των Ευρωπαίων.
Η Ευρώπη
ομφαλός της γης

8. Μητροπόλεις και αποικίες στις αρχές
του 20ου αιώνα

9. Εδάφη ελεγχόμενα από αποικιοκράτες
στις αρχές του 20ου αιώνα

11. Αίτια της
αποικιοκρατίας Επιπλέον, αποτελούσε και
παράγοντα ενίσχυσης του εθνικού
γοήτρου.
Η απόκτηση αποικιών, εμπορικών σταθμών και βάσεων
εξασφάλιζε στα ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη τον έλεγχο
των θαλασσών και τον απρόσκοπτο εφοδιασμό των
πολεμικών τους πλοίων.
νέες περιοχές επένδυσης των
κεφαλαίων τους.
νέες πηγές πρώτων υλών
(μεταλλεύματα, μαλλί, βαμβάκι) και
καυσίμων (πετρέλαιο)
Ανάγκη εκβιομηχανισμένων κρατών της
Ευρώπης να βρουν νέες αγορές για τα
βιομηχανικά προϊόντα τους

12. • Η βιομηχανική ανάπτυξη
και η αύξηση του
πληθυσμού οδήγησαν την
Ευρώπη στο να αναζητήσει
πρώτες ύλες, πολύτιμα
μέταλλα αλλά και
περισσότερα τρόφιμα. Το
πετρέλαιο, το καουτσούκ, ο
χαλκός, ο κασσίτερος, το
μαλλί ήταν απαραίτητα στις
ευρωπαϊκές χώρες
προκειμένου να
εξυπηρετήσουν τις
βιομηχανικές τους ανάγκες
και οι αποικίες αποτελούσαν
μια ελπιδοφόρα λύση.
Αίτια της
αποικιοκρατίας

13. • Η άνοδος της κατανάλωσης ειδών
διατροφής, όπως δημητριακών και
κρέατος, έστρεψε την αγορά στις
αποικιοκρατούμενες χώρες. Σ’
αυτές μπορούσαν να παραχθούν
μεγάλες ποσότητες σε χαμηλό
κόστος.
Αίτια της
αποικιοκρατίας

14. • Την ίδια περίοδο αρχίζει και η μαζική
εισαγωγή στην Ευρώπη, των λεγόμενων
«αποικιακών» προϊόντων. Από δω και πέρα
τα παντοπωλεία στις αναπτυγμένες χώρες, θα
έχουν στα ράφια τους τσάι, καφέ, ζάχαρη,
κακάο κ.ά. Τα μανάβικα θα γεμίσουν με
φρούτα (όπως η μπανάνα) και λαχανικά,
γνωστά και προσβάσιμα μέχρι τότε μόνο
στους αριστοκρατικούς κύκλους.
Αίτια της
αποικιοκρατίας

15. • Αξιοσημείωτη είναι ακόμα η
προσφορά των χωρών του Τρίτου
Κόσμου σε πολύτιμους λίθους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα
αποτελούσαν τα ορυχεία χρυσού
και διαμαντιών της Νότιας
Αφρικής· μία ανεξάντλητη πηγή
που ικανοποιούσε την αδιάκοπη
ανάγκη για πολύτιμους λίθους.
Αίτια της
αποικιοκρατίας

16. Αίτια της αποικιοκρατίας

17. • Η κοινωνική βάση της αποικιοκρατίας περιλάμβανε τόσο
την αστική τάξη όσο και ευρύτερα κοινωνικά
στρώματα. Η αποικιακή πολιτική υπαγορευόταν, σε
μεγάλο βαθμό, από τους αστούς, που ωφελούνταν
περισσότερο από αυτήν. Yποστηριζόταν, όμως, και από
άλλες κοινωνικές ομάδες, καθώς πολλοί έβλεπαν την
οικονομική και κοινωνική τους θέση να ενισχύεται ως
αποτέλεσμα της αποικιακής επέκτασης. Παράλληλα, η
κατάκτηση αποικιών επιβεβαίωνε την «ανωτερότητα»
των κατακτητών ενισχύοντας την εθνική τους
αυταρέσκεια.
Η κοινωνική βάση
της αποικιοκρατίας

18. Για πολλούς Ευρωπαίους η αποικιοκρατία τους
παρείχε την ισχύ και το κύρος να ξεχωρίσουν από
τους «αδύναμους» λαούς.
Μ’ αυτό τον τρόπο οι Ευρωπαίοι θεώρησαν τον
εαυτό τους ανώτερο από τους άλλους και ως
τέτοιοι επιζήτησαν να μεταδώσουν τα ήθη και τις
ιδέες τους αλλά και τις αρχές των χριστιανικών
θρησκειών.
Για παράδειγμα, δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ του 1876
και 1902 γράφτηκαν 119 μεταφράσεις της Βίβλου,
ενώ τα προηγούμενα 30 χρόνια είχαν γραφτεί μόνο 40.
Η κοινωνική βάση
της αποικιοκρατίας

19. Τα επιχειρήματα ενός
φιλελεύθερου αστού...
Από οικονομική άποψη, τι χρειάζονται οι
αποικίες; Αρχικά προσφέρουν ένα άσυλο και
εργασία στους κατοίκους των φτωχών χωρών ή
στους κατοίκους των χωρών που παρουσιάζουν
υπερπληθυσμό. Αλλά υπάρχει κι ένας δεύτερος
λόγος, που προσιδιάζει στους λαούς οι οποίοι
διαθέτουν περίσσευμα από κεφάλαια ή από
προϊόντα. Αυτός ο δεύτερος λόγος εναρμονίζεται
περισσότερο με τη σημερινή πραγματικότητα.
Κύριοι, υπάρχει κι ένα άλλο σημείο που πρέπει
επίσης να θίξω· είναι η ανθρωπιστική και
πολιτιστική πλευρά του θέματος. Πρέπει να
πούμε καθαρά ότι οι ανώτεροι φυλετικά λαοί
έχουν καθήκον απέναντι στους κατώτερους λαούς
να τους εκπολιτίσουν.

20. Η κοινωνική βάση της
αποικιοκρατίας

21. Ένας μεγάλος αριθμός μεταναστών από τις ευρωπαϊκές
μητροπόλεις, εισέρευσε στις νέες χώρες με το όνειρο του
γρήγορου και εύκολου κέρδους.
• Στις νέες τους κατοικίες αρκετοί απ’ αυτούς θα
αποκτήσουν την οικονομική δύναμη και το κύρος που
στερούνταν στους τόπους προέλευσής τους.
Η κοινωνική
βάση της
αποικιοκρατίας

22. Η κοινωνική
βάση της
αποικιοκρατίας

23. Πρωτοπόροι της
αποικιοκρατίας υπήρξαν οι
•εξερευνητές
•οι χριστιανοί ιεραπόστολοι
•και οι έμποροι.
Πρωτοπόροι της
αποικιοκρατίας

24. • Οι εξερευνητές, αναζητώντας
νέες γνώσεις, ανακάλυπταν,
συχνά, νέες περιοχές τις
οποίες καταλάμβαναν στο
όνομα της χώρας τους,
επεκτείνοντας έτσι την
κυριαρχία της.
• Οι ιεραπόστολοι,
διαδίδοντας τον χριστιανισμό,
προετοίμαζαν το έδαφος για
μια μονιμότερη ευρωπαϊκή
παρουσία.
• Επιπλέον, οι έμποροι,
αναζητώντας νέες αγορές,
λειτουργούσαν ως η
εμπροσθοφυλακή των
αποικιοκρατών.
Πρωτοπόροι της
αποικιοκρατίας

25. Πρωτοπόροι της αποικιοκρατίας

26. • Οι μέθοδοι αποικιοκρατικής πολιτικής ήταν
δύο: η κατάκτηση εδαφών και η καθυπόταξη
των κατοίκων τους, πρακτική που
εφαρμόστηκε στις περισσότερες περιπτώσεις,
αλλά και η οικονομική διείσδυση σε
ανεξάρτητα κράτη και η μετατροπή τους σε
ημιαποικίες, τακτική που εφαρμόστηκε όπου
ήταν αδύνατη, για λόγους διεθνών
ισορροπιών, η κατάκτηση (π.χ. η γερμανική
διείσδυση στην Οθωμανική αυτοκρατορία, στα τέλη
του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα).
Οι μέθοδοι
αποικιοκρατικής
πολιτικής

27. Η αποικιακή
εξάπλωση
Τα ευρωπαϊκά κράτη
κατέλαβαν εδάφη στην
Ασία και στην Αφρική. Η
τελευταία μετατράπηκε,
μέσα σε λίγα χρόνια, σε μια
μεγάλη αποικία.

29. Η Μ. Βρετανία ήταν, αναμφισβήτητα, η
ισχυρότερη αποικιακή δύναμη, μια
τεράστια αποικιακή αυτοκρατορία.
Κατείχε αποικίες με πληθυσμούς κυρίως
λευκών (Καναδάς, Αυστραλία, Νέα
Ζηλανδία), αποικίες με πληθυσμούς
κυρίως ντόπιων (Ινδία, Πακιστάν,
Αφγανιστάν, Νότια Αφρική κ.ά.), ενώ
έλεγχε και διάφορα στρατηγικά σημεία
(Γιβραλτάρ, Μάλτα, Κύπρος κ.ά.).
Η διανομή του κόσμου:
Μ. Βρετανία

30. Η διανομή του κόσμου:
Γαλλία
Η Γαλλία διέθετε
αποικίες στην
Αφρική (Τυνησία,
Αλγερία, Μαρόκο,
Σενεγάλη, Μαυριτανία
κ.ά.) και στην Άπω
Ανατολή (Ινδοκίνα:
Βιετνάμ, Λάος,
Καμπότζη).

31. Η διανομή του κόσμου:
Άλλα ευρωπαϊκά κράτη
Άλλα ευρωπαϊκά κράτη, όπως το
Βέλγιο, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η
Ιταλία, η Ολλανδία και η Γερμανία,
διέθεταν μικρό αριθμό αποικιών.
Την ίδια εποχή, η Ρωσία,
καταλαμβάνοντας και εποικίζοντας
ολόκληρη τη βόρεια Ασία, επέκτεινε
την κυριαρχία της μέχρι τις ακτές του
Ειρηνικού ωκεανού.
Επίσης, αυτή την περίοδο, η Αγγλία
και η Γαλλία άρχισαν να διεισδύουν
στην Κίνα.
Έτσι, στα 1900, το 90% των εδαφών
της Αφρικής και μεγάλο μέρος των
εδαφών της Ασίας βρίσκονταν υπό
αποικιακό έλεγχο.

32. Οι αποικίες σφραγίστηκαν από την αποικιοκρατία. Ο πλούτος τους
λεηλατήθηκε. Οι λαοί τους αντιμετωπίστηκαν σαν να ήταν
κατώτεροι και μετατράπηκαν, σχεδόν, σε δούλους. Οι πολιτισμοί
τους υποτιμήθηκαν. Παράλληλα, οι αποικιοκράτες έφεραν στις
αποικίες όλα τα στοιχεία των πολιτισμών τους: γλώσσες, τεχνολογικά
επιτεύγματα (σιδηρόδρομος, ατμόπλοιο), θρησκείες, θεσμούς,
ιδεολογίες (φιλελευθερισμός, εθνικισμός, σοσιαλισμός), τρόπο ζωής.
Απέναντι σ’ αυτή την επέλαση, οι λαοί των αποικιών εκδήλωσαν όλες
τις αντιδράσεις, από την απόλυτη υποταγή έως την επανάσταση.
Τα
αποτελέσματα
της
αποικιοκρατίας

33. Τα αποικιοκρατικά κράτη και οι λαοί τους είδαν τη
θέση τους να ενισχύεται με την κατάκτηση αποικιών.
Οι Ευρωπαίοι απομύζησαν τις αποικίες και πολλοί
στις ευρωπαϊκές κοινωνίες καρπώθηκαν μέρος αυτού
του πλούτου. Παράλληλα, η Ευρώπη έγινε το
κέντρο του κόσμου. Οι κατακτήσεις αποικιών
θεωρήθηκαν, από τους Ευρωπαίους, επαρκείς
αποδείξεις της πνευματικής τους ανωτερότητας,
της οικονομικής και τεχνολογικής τους
παντοδυναμίας. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός
θεωρήθηκε ανώτερος. Οι Ευρωπαίοι έφτασαν στην
πολιτισμική αλαζονεία. Τέλος, σημειώθηκε όξυνση
του ανταγωνισμού ανάμεσα στους ίδιους τους
αποικιοκράτες: η Γερμανία, έχοντας σημειώσει
εκρηκτική οικονομική ανάπτυξη, θεωρούσε ότι είχε
αδικηθεί και αμφισβητούσε την αποικιακή διανομή
στρεφόμενη εναντίον της Αγγλίας και της Γαλλίας.

34. Τα
αποτελέσματα
της
αποικιοκρατίας

35. Όταν η Alice Seeley Harris
Αποκάλυπτε τη Φρίκη της
Αποικιοκρατίας στο Κονγκό
Κονγκό, 1904. Ένας άνδρας κάθεται στη
βεράντα, κοιτάζοντας κάτι έντονα. Στην
αρχή δεν μπορείς να καταλάβεις τι, αλλά
μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει
την αποκρουστική αλήθεια. Είναι το
κομμένο πόδι και χέρι ενός παιδιού.
Ο Nsala, ο άνδρας στη φωτογραφία,
φωτογραφήθηκε από την Βρετανίδα
ιεραπόστολο Alice Seeley Harris αφού
έφθασε στην ιεραποστολή της κρατώντας
ένα δέμα με ότι είχε απομείνει από την
5χρονη κόρη του. Είχε δολοφονηθεί και
διαμελιστεί στο πλαίσιο τιμωρίας όταν το
χωριό του απέτυχε να ανταποκριθεί να
παραδώσει τις ποσότητες καουτσούκ που
απαιτούσε το αυτοκρατορικό καθεστώς.

36. Όταν η Alice Seeley
Harris Αποκάλυπτε
τη Φρίκη της
Αποικιοκρατίας στο
Κονγκό
Η Harris τράβηξε εκατοντάδες φωτογραφίες σαν κι αυτή, τεκμηριώνοντας τη βία, την
σκλαβιά και την εκμετάλλευση που είχε υποστεί ο λαός του Κονγκό από τους
εκπροσώπους του Βέλγου βασιλιά Λεοπόλδου ΙΙ, ξαδέρφου της βασίλισσας
Βικτωρίας. Από το 1885, κυβέρνησε το Ελεύθερο Κράτος του Κονγκό με στόχο να
βγάλει λεφτά και έγινε πλούσιος εξαναγκάζοντας ανθρώπους να εργάζονται ενώ προς
τα έξω φαινόταν ότι επρόκειτο για ανθρωπιστικό έργο. Αφού δημοσιοποιήθηκαν οι
φωτογραφίες αυτές ανάγκασαν κόσμο στην Ευρώπη να έρθει αντιμέτωπος με το τι
πραγματικά συνέβαινε και έτσι υπό την πίεση της κοινής γνώμης, το 1908, το Κονγκό
εκχωρήθηκε στο βελγικό κράτος. Όμως δεν θα ανεξαρτητοποιούνταν παρά το 1960.

37. Όταν η Alice Seeley Harris
Αποκάλυπτε τη Φρίκη της
Αποικιοκρατίας στο
Κονγκό

38. Δεκάδες χιλιάδες μέλη των φυλών
Χερέρο και Νάμα της
αφρικανικής χώρας εξοντώθηκαν
με μεθόδους που αργότερα θα
γίνονταν προσφιλείς στο ναζιστικό
καθεστώς.
Η πρώτη γενοκτονία του
20ού αιώνα: Ναμίμπια
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΚΗΣ7.9.2019 | Πηγή: www.lifo.gr

39. Χερέρο
και
Νάμα
Αυτές είναι οι ονομασίες των φυλών του γερμανικού προτεκτοράτου που λεγόταν στις αρχές του
αιώνα Γερμανική Νοτιοδυτική Αφρική. Χιλιάδες οδηγήθηκαν στον σφαγιασμό ενώ πάρα πολλοί
πέθαναν από ασιτία, δίψα, καταναγκαστικά έργα, βασανιστήρια, πορείες θανάτου και άλλες
στερήσεις που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους. To 1884 o Βίσμαρκ ανακηρύσσει
την περιοχή προτεκτοράτο της Γερμανίας. Πρώτος διοικητής της τοποθετείται ο δικαστικός
Χάινριχ Ερνστ Γκέριγκ, πατέρας του διαβόητου ναζιστή ηγέτη και επικεφαλής της Λουφτφάβε,
Χέρμαν Γκέριγκ. Τον Ιανουάριο του 1904 οι Χερέρο και οι Νάμα εξεγείρονται εναντίον των
Γερμανών με αφορμή τη διανομή των γαιών στη περιοχή και σκοτώνουν 120-150 Γερμανούς
περίπου. Οι Γερμανοί αποστέλλουν στη περιοχή τον διαβόητο στρατηγό Adrian Dietrich Lothar
von Trotha, γνωστό και με το ψευδώνυμο «καρχαρίας» και με ήδη επιβαρυμένο παρελθόν, αφού
ανήκε σ' εκείνους που είχαν καταπνίξει στο αίμα την επανάσταση των Μπόξερ στη Κίνα το 1901.

40. Η πρώτη γενοκτονία του
20ού αιώνα: Ναμίμπια
Τον Αύγουστο του 1904 ο von Trotha με 1.500
στρατιώτες θα νικήσει τους Αφρικανούς και θα
ξεκινήσει η συστηματική εξόντωση τους που θα
καταλήξει σ' ένα νούμερο 25.000-100.000 για τους
Χερέρο και 10.000 για τους Νάμα. Οι μέθοδοι που
θα ακολουθηθούν είναι ασιτία, αφυδάτωση, αφού θα
τους κρατήσουν περιορισμένους στην έρημο ενώ θα
ακολουθήσουν στρατόπεδα συγκέντρωσης,
αρρώστιες, λιμοί, εξάντληση και κακομεταχείριση.
Παράλληλα βέβαια υπάρχουν εκτελέσεις και
απαγχονισμοί. Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου ο
Γερμανός στρατηγός που είχε αναλάβει και
καθήκοντα διοικητή της περιοχής θα εκδώσει
ανακοίνωση όπου θα ζητήσει την εκδίωξη κάθε
Χερέρο από τη γερμανική δικαιοδοσία. Όποιος
παρέμενε θα εξοντωνόταν.

41. Η πρώτη γενοκτονία του
20ού αιώνα: Ναμίμπια
Υπολογίζεται ότι εξοντώθηκε το 80% των Χερέρο και το 50% των Νάμα, και τα συνολικά θύματα της
περιόδου 1904-1908, οπότε και έληξε η περίοδος των συγκρούσεων, έφτασαν τις 100.000. Πολλά κρανία των
νεκρών αποστέλλονταν στη Γερμανία. Τα χρησιμοποιούσε για τα επιστημονικά του πειράματα μια από τις
πλέον «σκοτεινές» φιγούρες του μετέπειτα ναζιστικού οικοδομήματος, ο καθηγητής ιατρικής Ευγένιος Φίσερ
(Eugen Fischer).
Οι Χερέρο, που ήταν και το μεγαλύτερο θύμα την εξοντωτικής μανίας των Γερμανών, αποτελούσαν στις
αρχές του 20ού αιώνα το 40% του πληθυσμού της Ναμίμπια ενώ σήμερα μόλις το 7%. Το 1985 ο ΟΗΕ
αναγνώρισε τις σφαγές της Ναμίμπια ως μια από τις πρώτες γενοκτονίες του 20ού αιώνα.

42. Το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου
Πολέμου σηματοδοτεί την αρχή
της παρακμής των αποικιακών
καθεστώτων. Σύμβολο του αγώνα
κατά των αποικιοκρατών
αναδείχθηκε ο Μοχάτμα Γκάντι
(Mohandas K. Gandhi, 1869-1948)
που από το 1919 παρακινούσε του
Ινδούς για παθητική αντίσταση
κατά των Άγγλων. Οι μέθοδοι του
αποσκοπούσαν στη μη συνεργασία
και στην πολιτική ανυπακοή. Το
1950 η Ινδία αυτονομήθηκε ως
ανεξάρτητη δημοκρατία.
Η αποαποικιοποίηση

43. Η αποαποικιοποίηση
Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι
αποικιακές αυτοκρατορίες άρχισαν
να διαλύονται και πολλά αποικιακά
κράτη αποκτούσαν την ανεξαρτησία
τους. Τον Οκτώβριο του 1945, το
5ο Παναφρικανικό Συνέδριο, που
συνήλθε στο Μάντσεστερ της
Αγγλίας διακήρυξε ότι:
«Επιβεβαιώνουμε το δικαίωμα όλων
των αποικιακών λαών να καταστούν
κύριοι της τύχης τους... Η μακρά,
μακρά νύχτα τελειώνει... Αποικιακοί
λαοί, λαοί υποταγμένοι όλου του
κόσμου- Ενωθείτε!». Ιδιαίτερα
μάλιστα τις δεκαετίες 1960 και
1970 μεγάλος αριθμός πρώην
αποικιών αποκτούν την ανεξαρτησία
τους και δημιουργούνται νέα κράτη.