Consumenten die online iets kopen en het dezelfde dag geleverd willen hebben, moeten zich afvragen of dat wel nodig is. Want een pakje dezelfde dag nog laten bezorgen, is milieu-onvriendelijker dan wanneer de bestelling met een normale levertijd thuis wordt bezorgd. Pakketbezorging zorgt voor minder dan 1% van de CO2-uitstoot in het wegtransport. Dat blijkt uit cijfers van de Topsector Logistiek. Ook het effect op de luchtkwaliteit is marginaal. De pakketbezorgers hebben nieuwe, schone bestelbusjes. Alle pakketbezorgers hebben plannen voor elektrische voertuigen en de inzet van vrachtfietsen. Wehkamp biedt de fietsbezorg-optie nu al aan aan consumenten. En, pakketvervoerders DPD, DHL en UPS werken in Europese steden aan de uitrol van vrachtfietsen. De consument hoeft zich niet te schamen voor online bestellen. Rekenmodel De e-commerce sector wil desalniettemin een halvering van webwinkellogistieke CO2-emissie in 2025. Een nieuwe rekenmodel, ontwikkeld door Thuiswinkel.org, het mobiliteitsnetwerk Connekt en de Topsector Logistiek, maakt de CO2-uitstoot voor pakketbezorging inzichtelijk. Webwinkels als bol.com, Coolblue, wehkamp en Otto en vervoerders als PostNL, DHL en Dynalogic droegen actief bij aan de ontwikkeling. De rekentool is onderdeel van de campagne Bewust Bezorgd om consumenten te laten nadenken over de milieuaspecten van hun bestellingen.

1. Als een consument een online bestelling doet, start de
logistieke keten.
1
BUY
In het magazijn wordt het product in een verzenddoos
gestopt en van een verzendlabelvoorzien.
2
00010 0001110 001010
00010 0001110 001010
6 Een bestelauto maakt een rondrit om alle bestellingen thuis
af te leveren.
Distributie Centrum
Amsterdam
zuid
Abcoude
Vanuit het sorteercentrum gaan volle vrachtwagens
naar een regionaal distributiecentrum4
In het distributiecentrum worden ’s morgens bestelauto’s of
andere voertuigen zoals cargobikes geladen met soms meer
dan 100 pakjes.
5
000100001110001010
De consument tekent voor ontvangst.
7
3
De orders worden ’s nachts opgehaald en naar een
sorteercentrum gebracht.

2. In dit sterk vereenvoudigde versimpelde voorbeeld met maar 3 afleveradressen in een hele kleine rit is te zien
hoe die berekening de procentuele verdeling geeft van de uitstoot, en vervolgens de absolute uitstoot per pakje.
Afstand volume pakket weegfactor % CO2 CO2 gram
CO2
LTRS KG %
2
4
2
60
16
190
120
64
380
550
293
1741
21,3
11,3
67,4
2584
15
0.8 liter
diesel
Een bestelauto die een wagen vol pakjes ophaalt bij het
regionale distributie centrum krijgt een geoptimaliseerd
ritschema mee:
9
1072 TV, 560 1 pakket
1071 BP, 32 1 pakket
1072 FG, 104 2 pakketten
1070 TR, 57 1 pakket
1070 TR, 146 1 pakket
1072 BP, 33 2 pakketten
Ritschema chauffeur
een lijst van adressen en wat daar afgeleverd moet worden.
10
Elke bestelling krijgt een“gewichtsfactor”, gebaseerd op het afgeleverde volume, en hoever het
afleveradres van het distributiecentrum afligt. Het volume is de som van de pakjes per adres.
De afstand is de vogelvluchtafstand (en niet de gereden afstand). Het volume maal de afstand is
de weegfactor. In dit geval dus voor een kort ritje met 3 afleveradressen.
4 KM (in vogelvlucht)
16 liter
64 weegfactor
1072 TV, 560 1 pakket
1071 BP, 32 1 pakket
1072 FG, 104 1 pakket
Ritschema chauffeur
1
4
pakket
kilometer
LTRS
KG
=
x
14
Distributie Centrum
32,2
KG CO2
In de werkelijkheid worden er tientallen tot meer dan 100 adressen in 1 rondrit bediend,
waardoor de uitstoot per pakje over het algemeen vaak lager ligt dan in het voorbeeld.16
Distributie Centrum
Amsterdam
zuid
Abcoude
Hoe rekenen we in een rondrit uit wat de uitstoot per
afgeleverd pakje is?8
00010 0001110 001010
CO2
Als de bestelbus terugkomt bij het distributie centrum weet de
chauffeur hoeveel brandstof voor de totale rit gebruikt is. Die
hoeveelheid brandstof kun je omrekenen naar uitgestoten
hoeveelheid CO2.
12
32,2 KG CO2
10 liter Diesel
=
C
A
Dat betekent rondrijden en per adres de bestelde goederen
afleveren.11
B
Distributie Centrum
In het volgende plaatje rekenen we een heel eenvoudig
voorbeeld met 3 adressen in detail uit hoe die hoeveelheid
CO2 verdeeld wordt over alle afgeleverde bestellingen.
13
32,2
KG CO2
000100001110001010

3. Deze berekening levert ook een kengetal op: uitstoot per liter per vogelvlucht-kilometer.
Afstand volume pakketten weegfactor % CO2 CO2 gram
CO2
LTRS KG %
2
4
2
verbruik
0,8 L
emissiefactor kg CO2
3,23 2,584
60
16
190
120
64
380
564
564
550
293
1741
21,3
11,3
67,4
CO2
1 L
CO2
gram CO2
2584
2584
2584
4,58
CO2
/ = gram per liter
per vogelvlucht-kilometer
Door een groot aantal rondritten in een regio zo te meten komt er een gemiddeld kengetal uit voor die regio.
Je kunt natuurlijk ook opsplitsingen maken, om bijvoorbeeld de invloed van besteleisen uit elkaar te halen
(next-day versus same-day), als je voldoende metingen doet in de praktijk.
In dat gemiddelde zit een groot aantal invloeden verwerkt:
Distributie Centrum
gemiddeld
kengetal
Hoe zuinig rijdt de bestelauto?
Hoe goed is de rit gepland?
Hoe vol is de bestelauto?
Hoeveel bestellingen passen in 1 bestelauto?
Hoeveel eisen heeft de klant gesteld aan het alfeveren?
Hoe vaak heeft de bestelauto last van opstoppingen of moet de chauffeur omrijden?
Hoeveel ritten en bestellingen worden met een laag-emissie voertuig of
zero-emissievoertuig gemaakt ?
Hoe vaak moet de bestelauto terugkomen omdat niemand thuis is?
Hoe dicht bevolkt is de regio en dus hoe dicht bij elkaar liggen de afleveradressen?
SAME-DAY NEXT -DAY
Voorbeeld:
een bestelling van 70 liter moet
bezorgd worden op een adres dat
hemelsbreed 3 kilometer van het DC
af ligt. Dan kost dat gemiddeld
(met een kengetal wat meer
uit de praktijk komt)
3 KM (in vogelvlucht)
70 liter
210 weegfactor
Weegfactor
Gemiddeld
kengetal Gram CO2
1
3
pakket
kilometer
LTRS
KG
KG
=
x
210 1,40 294X =
CO2
Met dat gemiddelde kengetal kun je nu een voorspelling doen van een individuele bestelling.
17
18
20
21
19