Mag36 el

845 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
845
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
28
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mag36 el

  1. 1. panoramainforegio 36 Χειμώνας 2010-2011 Επίτευξη έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης Η πέμπτη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχήel
  2. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ κυριό άρθρό 3 εΠιςκόΠηςη 4-13 Η πολιτική συνοχής ενισχύει τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» 14-15 ςυνεντευξη Johannes Hahn, Ευρωπαίος Επίτροπος για την περιφερειακή πολιτική 16-17 άνάΠτυξη γιά όλόυς Η πολιτική συνοχής επενδύει σε όλες τις περιφέρειες 18-19 λιγότερό άνεΠτυγμενες Περιφερειες Προώθηση της οικονομικής ισορροπίας 20-21 εΠάνεξετάςη της διάκυβερνηςης Η πολιτική συνοχής πιο κοντά στους Ευρωπαίους 22-23 άεγχΠ κάι Περά άΠό άυτό Η μέτρηση της προόδου 24-25 άντικτυΠός της Πόλιτικης ςυνόχης Στέρεη τεκμηρίωση θετικών αποτελεσμάτων άΠόψη εκ τών εξώ Preben Gregersen – Πρόεδρος της επιτροπής παρακολούθησης 26-27 διαρθρωτικών ταμείων της Δανίας Philip McCann – Ειδικός σύμβουλος του Ευρωπαίου Επιτρόπου για την περιφερειακή πολιτική 28 Πώς ςυντάχθηκε η εκθεςη Πώς εκπονήθηκε η πέμπτη έκθεση για τη συνοχή 29 εΠόμενά βημάτά Δημόσια διαβούλευση σχετικά με την πέμπτη έκθεση για τη συνοχή 30 ςτό Πάράςκηνιό Δοκιμάστε τις γνώσεις σας – κάνετε το κουίζ για τη συνοχή 31 ημερόλόγιό 32 γνώςτόΠόιηςτε τις άΠόψεις ςάςΕξώφυλλο: © ECΦωτογραφίεςΌλες οι φωτογραφίες © EC εκτός σελίδας 25: Βερμέερ, Γιοχάνες: Γυναίκα που Κρατά Ζυγαριά, Συλλογή Widener. Με την άδεια του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουάσιγκτον.Το περιοδικό αυτό τυπώνεται σε ανακυκλωμένο χαρτί στα Αγγλικά, Γαλλικά και Γερμανικά.Οι απόψεις που εκφράζονται στην παρούσα έκδοση ανήκουν στο συγγραφέα και δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά με τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
  3. 3. ΚύΡΙΟ ΑΡθΡΟΗ πέμπτη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή παρέχει μια μοναδική θεώρηση τηςευρωπαϊκής περιφερειακής ανάπτυξης. Προσδιορίζει την κατάσταση σε σχέση με τους κοινούς μας στόχουςκαι προσφέρει μια στέρεη, ευρεία βάση ανάλυσης για την πολιτική συνοχής μετά το 2013.Η πρώτη έκθεση για τη συνοχή δημοσιεύτηκε το 1996, και από τότε η κρίσιμη αυτή έκθεση έχει αποδειχθείολοένα σημαντικότερη πολιτικά και στενότερα συνδεδεμένη με τις γενικότερες στρατηγικές της Ευρώπης.Η συγκεκριμένη πέμπτη έκθεση υπογραμμίζει το θεμελιώδη ρόλο των περιφερειών στη στρατηγική«Ευρώπη 2020» και εντοπίζει τις δύσκολες – αν και όχι ανυπέρβλητες – προκλήσεις που αντιμετωπίζειη Ευρώπη.Η έκθεση αυτή στηρίζεται στο έργο πολλών άλλων, περιλαμβανομένων της Έκθεσης Στίγκλιτς-Σεν-Φιτουσί και την Ανακοίνωση της Επιτροπής «ΑΕγχΠ και πέρα από αυτό: η μέτρηση της προόδου σε ένανμεταβαλλόμενο κόσμο». Ως εκ τούτου, περιέχει νέους και βελτιωμένους τρόπους μέτρησης της προόδου,πολλοί από τους οποίους δεν είχαν ποτέ χρησιμοποιηθεί σε περιφερειακό επίπεδο. Ποικίλλουν απότο νέο δείκτη περιφερειακής ανταγωνιστικότητας μέχρι τρόπους μέτρησης για την υγεία, την ευημερία,τη φτώχεια και την κλιματική αλλαγή.Προκειμένου να τονίσει την εδαφική ποικιλομορφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις χωρικές διαστάσειςτης ανάπτυξης, η συγκεκριμένη έκθεση για τη συνοχή περιλαμβάνει για πρώτη φορά πάνω από εκατόχάρτες. Αυτό αντιπροσωπεύει ουσιαστικό βήμα προόδου για την ανάλυση των ευρωπαϊκών περιφερειών.Επιπροσθέτως, όλα τα δεδομένα σχετικά με τους εν λόγω χάρτες μπορούν πλέον να αποθηκευτούν μεένα απλό πάτημα πλήκτρου.Με την έκθεση αυτή προετοιμάζουμε το έδαφος για μια αποτελεσματικότερη πολιτική συνοχής. Το ευρύφάσμα δεικτών που περιέχονται στην έκθεση θα βοηθήσει τις περιφέρειες και τα κράτη μέλη να εστιάσουνστις κεντρικές προτεραιότητες για τα νέα τους προγράμματα.Καλή ανάγνωση!Dirk AhnerΓενικός Διευθυντής, Ευρωπαϊκή ΕπιτροπήΓενική Διεύθυνση περιφερειακής πολιτικής panorama 36 3
  4. 4. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ «ΕΥΡΩΠΗ 2020» Η ΕΕ διαθέτει πλέον, χάρη στη στρατηγική Στόχοι ανάπτυξης «Ευρώπη 2020», ένα μακροπρόθεσμο όραμα Η στρατηγική διατυπώνει πέντε βασικούς στόχους που τα κράτη για κοινωνική οικονομία της αγοράς της. μέλη οφείλουν να αναπροσαρμόσουν σε εθνική κλίμακα, Η στρατηγική ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2010 ώστε να αντανακλούν τα διαφορετικά τους σημεία εκκίνησης. Αυτοί αποσκοπούν στη διασφάλιση, ως το 2020: και στοχεύει κατά την επόμενη δεκαετία να βοηθήσει την Ευρώπη να εξέλθει με επιτυχία από την οικονομική κρίση, διασφαλίζοντας Πέντε βασικοί στόχοι: παράλληλα ότι τα κράτη μέλη θα τεθούν • Της αύξησης στο 75% του ποσοστού απασχόλησης σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία θα γυναικών και ανδρών μεταξύ 20 και 64 ετών. προσφέρει ευημερία και κοινωνική πρόοδο • Της αύξησης των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων για πολλά χρόνια. σε Ε&Α στο 3% του ΑΕγχΠ της ΕΕ. • Της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου Η πολιτική συνοχής θα διαδραματίσει θεμελιώδη ρόλο, κατά 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, με αύξηση συνεισφέροντας σημαντικά σε καθεμία από τις τρεις του μεριδίου της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προτεραιότητες της στρατηγικής – έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς στο 20% και αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας αποκλεισμούς ανάπτυξη. κατά 20%. Η χωρίς προηγούμενο παγκόσμια οικονομική κρίση που άρχισε το 2008 έχει ακυρώσει μεγάλο μέρος από την πρόοδο που • Της μείωσης του ποσοστού πρόωρης εγκατάλειψης σημείωσε η ΕΕ κατά την τελευταία δεκαετία, επηρεάζοντας του σχολείου σε λιγότερο από 10%. Της αύξησης σοβαρά την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας. Επικεντρωμένη τουλάχιστον στο 40% του ποσοστού των ατόμων στη συλλογική δράση σε επίπεδο ΕΕ, η στρατηγική «Ευρώπη μεταξύ 30 και 34 ετών που έχουν ολοκληρώσει 2020» εδράζεται σε τρεις αμοιβαία αλληλοενισχυόμενες τριτοβάθμια ή ισοδύναμη εκπαίδευση. αναπτυξιακές προτεραιότητες. • Πέμπτο και τελευταίο, της εξάλειψης του κινδύνου της φτώχειας και του αποκλεισμού για τουλάχιστον Στρατηγική «Ευρώπη 2020»: οι τρεις 20 εκατομμύρια άτομα. προτεραιότητες Η επίτευξη αυτών των στόχων θα απαιτήσει συντονισμένη δράση σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η έξυπνη Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη θα συνεργαστούν με ανάπτυξη αναφέρεται περιφερειακούς και τοπικούς φορείς για την εφαρμογή των στην προώθηση μιας εθνικών μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων, καθορίζοντας τους οικονομίας βασισμένης στη τρόπους επιδίωξης των προτεραιοτήτων και επίτευξης των γνώση και την καινοτομία. στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Η ανάπτυξη στηρίζει επίσης τις παραπάνω προτεραιότητες και στόχους χωρίς αποκλεισμούς μέσω επτά εμβληματικών πρωτοβουλιών που προβλέπεται ευνοεί την αύξηση της να ψηφιστούν ως την άνοιξη του 2011. απασχόλησης, προσφέροντας κοινωνική Η βιώσιμη και εδαφική συνοχή. ανάπτυξη προάγει μια πιο ανταγωνιστική, πράσινη και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία. Βέλγιο, Αντβέρπ, Παροχή απασχόλησης σε μετανάστες: Telecentre.4 panorama 36
  5. 5. Στρατηγική «Ευρώπη 2020»: επτά Αμοιβαία επωφελείς: πολιτική συνοχήςεμβληματικές πρωτοβουλίες και στρατηγική «Ευρώπη 2020» Αναμφίβολα η πολιτική συνοχής, περιλαμβανομένου του τρέχοντος προγράμματος 2007-13, αξιοποιεί μια ποικιλία • αινοτόμος Ένωση: επανεστίαση της πολιτικής Ε&Α και Κ χρηματοδοτικών εργαλείων για την επίτευξη ευρύτερων καινοτομίας στις μείζονες προκλήσεις, με παράλληλη στόχων πολιτικής της ΕΕ, όπως η στρατηγική «Ευρώπη 2020». μείωση της απόστασης μεταξύ επιστήμης και αγοράς, Επισημαίνοντας ότι η στρατηγική διαθέτει ένα σαφές σύνολο προκειμένου οι εφευρέσεις να μετουσιώνονται σε κοινών προτεραιοτήτων και ένα διαυγές πλαίσιο προσδιορισμού προϊόντα. των χρηματοδοτικών προτεραιοτήτων, η πέμπτη έκθεση για • εολαία σε κίνηση: ενίσχυση της ποιότητας και διεθνούς Ν τη συνοχή υπογραμμίζει πόσο σημαντικό είναι η πολιτική ελκυστικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος ανώτατης συνοχής να διαθέτει ξεκάθαρες προτεραιότητες, προκειμένου εκπαίδευσης με την προώθηση της κινητικότητας να επιτύχει έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. φοιτητών και νεαρών επαγγελματιών. Οι προτεραιότητες αυτές επικεντρώνονται στα εξής: στήριξη • να ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη: επίτευξη Έ νέων επιχειρήσεων· καινοτομία· μείωση εκπομπών αερίων· βιώσιμων οικονομικών και κοινωνικών οφελών από μια βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντός μας· εκσυγχρονισμός Ενιαία Ψηφιακή Αγορά βασισμένη στο διαδίκτυο πολύ πανεπιστημίων· εξοικονόμηση ενέργειας· ανάπτυξη ενεργειακών, μεταφορικών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων μεγάλης ταχύτητας. κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος· επένδυση σε ερευνητικές • υρώπη αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων: Ε υποδομές· ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου· και ενεργός υποστήριξη της στροφής προς μια οικονομία αποδοτική ένταξη, για τη στήριξη της μάχης κατά της φτώχειας. ως προς τη χρήση των πόρων και με χαμηλές εκπομπές Η ρητή σύνδεση της πολιτικής συνοχής και της «Ευρώπης 2020» άνθρακα. προσφέρει μια πραγματική ευκαιρία για τη συνέχιση της • ια βιομηχανική πολιτική για την Ευρώπη: συνδρομή Μ παροχής στήριξης στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες προς τη βιομηχανική βάση της ΕΕ, ώστε να καταστεί της ΕΕ, ώστε να προσεγγίσουν τις υπόλοιπες. Μπορεί επιπλέον ανταγωνιστική στον κόσμο μετά την κρίση, προάγοντας να μετατρέψει τη μελλοντική πολιτική συνοχής σε σημαντικό την επιχειρηματικότητα και αναπτύσσοντας νέες καταλύτη για την ανάπτυξη του συνόλου της ΕΕ. δεξιότητες. • να θεματολόγιο νέων δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας: Έ δημιουργία των προϋποθέσεων εκσυγχρονισμού των αγορών εργασίας, ώστε να αυξηθούν τα ποσοστά απασχόλησης και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των κοινωνικών μοντέλων. • υρωπαϊκή πλατφόρμα κατά της φτώχειας: διασφάλιση Ε της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής με τη στήριξη των φτωχών και των κοινωνικά αποκλεισμέ- νων, και την παροχή σε αυτούς της δυνατότητας να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Μαθητές ανακαλύπτουν ένα παιχνίδι σχετικό με τη γεωγραφία της ΕΕ. panorama 36 5
  6. 6. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Έξυπνη ανάπτυξη Η περίοδος 2000-06 κατέδειξε επίσης ότι οι περισσότερες περιφέρειες επένδυσαν με επιτυχία στο μέλλον, εστιάζοντας Ήδη κατά την τρέχουσα περίοδο (2007-13), η πολιτική συνοχής τις προσπάθειές τους στην καινοτομία, την ικανότητα των ΜΜΕ συνεισφέρει σημαντικά σε καθεμία από τις προτεραιότητες της να ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες, την ενίσχυση των «Ευρώπης 2020» – έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς συνεργατικών σχηματισμών, τη διεθνοποίηση και τη δημιουργία ανάπτυξη. Όσον αφορά την έξυπνη ανάπτυξη, παραδείγματος νέων θέσεων εργασίας. Σημαντική είναι και η συμβολή του χάριν, οι επενδύσεις για τη στήριξη των επιχειρήσεων και ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου, το οποίο διέθεσε περίπου 75% της καινοτομίας – το μεγαλύτερο επενδυτικό πεδίο στις των πόρων του κατά την περίοδο 2000-06 σε ενεργητικές περισσότερες περιφέρειες – φθάνουν περίπου στα €80 πολιτικές για τις αγορές εργασίας, την προσαρμοστικότητα, δισεκατομμύρια. Αυτό αντιπροσωπεύει μια αύξηση 100% σε τη δια βίου μάθηση και την κοινωνία της πληροφορίας. σχέση με την προηγούμενη περίοδο (2000-06). Περιλαμβάνει Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά κατά την τρέχουσα περίοδο άμεση οικονομική ενίσχυση για επενδύσεις και Ε&Α, αλλά και προγραμματισμού, με τα κράτη μέλη να αναφέρουν πάνω από ολοένα αυξανόμενη μη χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή 25 000 νέες θέσεις εργασίας ως το τέλος του 2009, παρά την συστημάτων δικτύωσης και καινοτομίας, επιχειρηματικών παγκόσμια οικονομική κρίση. συμβουλών και εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων. Σε αυτό συγκαταλέγεται επίσης η αυξανόμενη χρήση χρηματοδοτικών Πρόσφατη μελέτη της απόδοσης της πολιτικής συνοχής το εργαλείων πέραν των επιδοτήσεων, όπως ταμεία επιχειρηματικών 2007-13 καταλήγει ότι η πολιτική συνοχής παρέχει σημαντική κεφαλαίων και δανείων, τα οποία βοηθούν στην αντιμετώπιση στήριξη στην πολιτική για την έρευνα και την ανάπτυξη σε όλη προβλημάτων όπως η πρόσβαση των ΜΜΕ σε κεφάλαια, την ΕΕ, όχι μόνο σε οικονομικούς όρους – οι οποίοι ασφαλώς ελαχιστοποιώντας συγχρόνως το κόστος και δημιουργώντας μακροπρόθεσμα βιώσιμες μορφές χρηματοδότησης. Οι αξιολογήσεις της περιόδου 2000-06 ανέδειξαν κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τον αντίκτυπο της πολιτικής συνοχής στην έξυπνη ανάπτυξη. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, τα έργα που στηρίχθηκαν δημιούργησαν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας, γύρω στις 230 000 επιχειρήσεις (κυρίως ΜΜΕ) δέχθηκαν άμεση χρηματοδοτική ενίσχυση και γύρω στο 1,7 εκατομμύριο επιχειρήσεις (επίσης κυρίως ΜΜΕ) επωφελήθηκαν των συμβουλών, της εμπειρογνωμοσύνης και της υποστήριξης για δικτύωση. Ώθηση προς μια πιο ανταγωνιστική αυτοκινητοβιομηχανία Το DRIVE, ένα κέντρο ικανοτήτων στη Φλάνδρα, που υποστηρίζεται από τη φλαμανδική κυβέρνηση και το ευρωπαϊκό ταμείο περιφερειακής ανάπτυξης, ενισχύει την καινοτομία και ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ εταιρειών της αυτοκινητοβιομηχανίας. Διαμορφώνει, διαχειρίζεται και λειτουργεί ως εταίρος γνώσης σε έργα, προς όφελος της βιομηχανίας και σε συνεργασία με αυτή, ανάλογα με τις ανάγκες της. Το VLOC (Vlaams Luchtvaartopleidingscentrum), ένα κέντρο γνώσεων, δεξιοτήτων και εκπαίδευσης για τον φλαμανδικό αεροπορικό κλάδο.6 panorama 36
  7. 7. και είναι σημαντικοί – αλλά επίσης όσον αφορά την τόνωσητης ανάπτυξης πιο συνεκτικών στρατηγικών σε περιφερειακό Έναυσμα για τη συνεργασία μεταξύ καινοτόμωνεπίπεδο, που να λαμβάνουν υπ’ όψιν τα τοπικά χαρακτηριστικά Γύρω στα 150 έργα σχετικά με την καινοτομία βρίσκονταικαι τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Η περιφερειακή διάσταση σε εξέλιξη σε όλη την Εσθονία, χάρη στο πρόγραμματων πολιτικών για την καινοτομία έχει επίσης ενισχυθεί τα ενισχύσεων με κουπόνια καινοτομίας, με την υποστήριξητελευταία χρόνια, με την υποστήριξη του ευρωπαϊκού ταμείου του ευρωπαϊκού ταμείου περιφερειακής ανάπτυξης.περιφερειακής ανάπτυξης. Ενώ τα πιο προηγμένα κράτη μέλη Εγκαινιάστηκε τον Φεβρουάριο του 2010 και απευθύνεταιδαπανούν περισσότερα για την καινοτομία και δρέπουν σε μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν το δικαίωμασημαντικά οφέλη ως προς το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα να αγοράζουν υπηρεσίες από εσθονικά ερευνητικάτων ιδιωτικών επενδύσεων, οι περιφέρειες της σύγκλισης τώρα ιδρύματα χρησιμοποιώντας κουπόνια καινοτομίας απόδημιουργούν το κατάλληλο πλαίσιο και συνθήκες για την το Enterprise Estonia, προκειμένου να εφαρμόσουν νέεςκαινοτομία, ως προς την ανάπτυξη των θεσμικών ικανοτήτων ιδέες. Πολλά έργα είναι επικεντρωμένα στην ενεργειακήκαι των ανθρώπινων πόρων. Από αυτή την άποψη, η πολιτική αποδοτικότητα και σε φιλικές προς το περιβάλλονσυνοχής έχει υπάρξει κεντρικός παράγοντας στη συγκεκριμένη πρωτοβουλίες, όπως «παθητικές κατοικίες» καιδιαδικασία. κομποστοποίηση αποβλήτων. Πρόοδος στη συσκευασία Πάνω από 20 εταιρείες συσκευασίας στην Τσεχική Δημοκρατία μοιράζονται σήμερα τις γνώσεις και την εμπειρογνωσία τους, χάρη στην Omnipack Cluster, έναν εθελοντικό οργανισμό που σχηματίστηκε το 2005 με την υποστήριξη του ευρωπαϊκού ταμείου περιφερειακής ανάπτυξης. Η ενισχυμένη συνεργασία έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη και την προώθηση στην αγορά καινοτόμων προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ωφελώντας την ίδια τη χώρα, αλλά και την κεντρική και ανατολική Ευρώπη. panorama 36 7
  8. 8. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Δείκτης Απόδοσης Περιφερειακής Καινοτομίας, 2006 Canarias Guyane Guadeloupe Martinique Réunion Açores Madeira REGIO gis Δείκτης απόδοσης της περιφερειακής καινοτομίας, 2006 Χαμηλή απόδοση καινοτομίας Πηγή: ΓΔ Επιχειρήσεις, MERIT Μέση-χαμηλή απόδοση καινοτομίας Μέσος όρος απόδοσης καινοτομίας Μέση-υψηλή απόδοση καινοτομίας Υψηλή απόδοση καινοτομίας 0 500 Km © EuroGeographics Association for the administrative boundaries8 panorama 36
  9. 9. Αύξηση του ΑΕγχΠ με αύξηση του ποσοστού απασχόλησης στο 75%% αλλαγή του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ, 2007 Canarias Guyane Guadeloupe Martinique Réunion Açores Madeira REGIO gis Δυνητική αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ λόγω αύξησης του ποσοστού απασχόλησης, 20-64, στο 75%, 2007 Ποσοστιαία μεταβολή δεν περιλαμβάνεται ΕΕ 27 = 6 Πηγή: Eurostat, ΓΔ REGIO 0-5 5 - 10 10 - 15 15 - 25 0 500 Km > 25 © EuroGeographics Association for the administrative boundaries panorama 36 9
  10. 10. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Σιδηροδρομικά δίκτυα μεγάλης ταχύτητας Canarias Guyane Guadeloupe Martinique Réunion Açores Madeira REGIO gis Μεγαλύτερη ταχύτητα σιδηροδρομικών δικτύων βάσει πινάκων δρομολογίων, 2010 km/h Εφόσον διάφορες σιδηροδρομικές υπηρεσίες με διαφορετικές ταχύτητες μπορεί να λειτουργούν στα σιδηροδρομικά δίκτυα, οι ταχύτητες που <= 50 αναγράφονται δείχνουν τη μέση ταχύτητα της πιο γρήγορης σιδηροδρομικής υπηρεσίας. Τα σιδηροδρομικά δίκτυα που προορίζονται αποκλειστικά για 51 - 80 εμπορευματικές μεταφορές δεν αναφέρονται. 81 - 120 Πηγή: 121 - 160 Βάση δεδομένων RRG GIS, πίνακες δρομολογίων οργανισμού σιδηροδρόμων 161 - 200 0 500 Km 201 - 320 © EuroGeographics Association for the administrative boundaries10 panorama 36
  11. 11. Βιώσιμη ανάπτυξη Το σιδηροδρομικό δίκτυο έχει επίσης βελτιωθεί σημαντικά, χάρη στις επενδύσεις που συγχρηματοδότησε η πολιτικήΑκόμη και προτού η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής συνοχής, με τα ταμεία να συνεισφέρουν στην κατασκευή καιτεθεί ως κεντρικός στόχος για την ΕΕ, η πολιτική συνοχής αναβάθμιση περίπου 7 260 χλμ. σιδηροδρόμου το 2000-06.άρχισε να θεσπίζει μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απο- Όσον αφορά το σιδηρόδρομο υψηλής ταχύτητας, το 56%δοτικότητας των επιχειρήσεων και να κατασκευάζει μονάδες του συνολικού δικτύου που αναπτύχθηκε ως το 2006παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας σε όλη την Ευρώπη. συγχρηματοδοτήθηκε από τα ταμεία, ενώ στην ΙσπανίαΚατά την τρέχουσα περίοδο, τα μισά κράτη μέλη έχουν συμπε- υποστηρίχθηκε το σύνολο της αύξησης των δικτύων. Σημαντικέςριλάβει στα προγράμματά τους δείκτες για τη μείωση των επίσης κρίνονται οι μειώσεις στη διάρκεια των διαδρομών:εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία μεταξύ Ρώμης και Νάπολης (από 114 λεπτά σε 65), καθώς και και Ιταλία έχουν ήδη αναφέρει μείωση που ισοδυναμεί με πάνω μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας (Μαδρίτη-Μάλαγα από 240 λεπτά σε 160). Αυτές οι επενδύσεις έχουν σχεδιαστεί ως μέροςαπό 27 000 κιλοτόνους. ολοκληρωμένων πολιτικών, ώστε να διασφαλιστεί η εναρμόνισήΗ βιώσιμη ανάπτυξη αναφέρεται επίσης στη βελτίωση της συν- τους με άλλες προγραμματισμένες πολιτικές, όπως η δημιουργίαδεσιμότητας και τη δημιουργία εναλλακτικών μορφών αειφό- τεχνολογικών πάρκων, η ενίσχυση των εκπαιδευτικών υποδομώνρων μεταφορών. Το 2000-06, η πολιτική συνοχής επένδυσε πάνω και η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων.από €50 δισεκατομμύρια στις μεταφορές, ενώ το 2007-13 ανέ-βηκε στα €75 δισεκατομμύρια, καθώς η ΕΕ-12 επωφελήθηκε μιαςπλήρους περιόδου προγραμματισμού. Η συντριπτική πλειοψη- Οικολογικοί διάδρομοι στην Πολωνίαφία αυτών των πόρων κατέληξε στις περιφέρειες σύγκλισης. Γύρω στα 100 έργα πράσινων υποδομών υλοποιού-Σε Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία, η πυκνότητα νται στην Πολωνία, με τη διεύθυνση του Κέντρουτων δικτύων αυτοκινητοδρόμων έχει αυξηθεί από γύρω στο Συντονισμού Περιβαλλοντικών Έργων (Coordination Centre for Environmental Projects, CPKS) και τη συγ-90% του μέσου όρου της ΕΕ-15 το 2000 σε 111% το 2006, με τα χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού ταμείου περιφερει-ταμεία να συνεισφέρουν σημαντικά σε αυτή τη διαδικασία προ- ακής ανάπτυξης. Περιλαμβάνουν την κατασκευήσέγγισης. Σχεδόν 60% των υφιστάμενων και νέων δικτύων διαβάσεων ζώων, την εξάλειψη των εμποδίων στηαυτοκινητοδρόμων στην ΕΕ-12 συγχρηματοδοτήθηκε από το ζωική μετανάστευση και τη δημιουργία εκπαιδευτικώνταμείο συνοχής και το ευρωπαϊκό ταμείο περιφερειακής ανά- μονοπατιών και τουριστικών διαδρομών.πτυξης. Πολλές διαφορετικές αξιολογήσεις ακόμη επισημαί-νουν ότι οι επενδύσεις στις αστικές μεταφορές έχουν συμβάλειστην ελάττωση της ρύπανσης και την κυκλοφοριακή αποσυμ-φόρηση, στόχους-κλειδιά στο πεδίο της βιώσιμης ανάπτυξης. Η Κόστα ντελ Σολ πλέον προσιτή με υψηλές ταχύτητες Χάρη σε ένα μείζον έργο, μέρος του οποίου χρηματο- δοτήθηκε από την ΕΕ, η Ισπανία διαθέτει πλέον διπλή σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας, που ενώ- νει τις πόλεις Κόρντοβα και Μάλαγα. Συνολικού μήκους περίπου 155 χλμ., η νέα υψηλής ταχύτητας γραμμή εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2007 και είναι περί- που 25 χλμ. μικρότερη από τη συμβατική διαδρομή. Δίκτυο υδρογόνου για αυτοκίνητα φιλικά προς το περιβάλλον Επτά υβριδικά οχήματα με τροφοδοτούμενες από υδρογόνο κυψέλες καυσίμου δοκιμάστηκαν πιλοτικά σε πολλές πόλεις της δυτικής Δανίας, στο πλαίσιο προγράμματος που συγχρηματοδοτήθηκε από το ευρωπαϊκό ταμείο περιφερειακής ανάπτυξης. Στους πάνω από 20 εταίρους συγκαταλέγονταν πρατήρια υδρογόνου, που προμηθεύονταν υδρογόνο από τοπική Ταχεία σύνδεση Κόρδοβα-Μάλαγα επιχείρηση παραγωγής ενέργειας με ηλεκτρολυτική γεννήτρια υδρογόνου. panorama 36 11
  12. 12. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς Γύρω στα 28 εκατομμύρια άτομα συμμετείχαν σε ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, περιλαμβανομένων μέτρων Η πολιτική συνοχής έχει αποδειχθεί μεταξύ των πιο επιτυχημένων για την καταπολέμηση της ανεργίας, την αύξηση της τρόπων, με τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει τη απασχόλησης και τη διατήρηση της απασχολησιμότητας κατά δέσμευσή της για αλληλεγγύη, επεκτείνοντας συγχρόνως την το 2000-06. Κάθε χρόνο, το ένα τρίτο των ανέργων της ΕΕ ανάπτυξη και την ευημερία σε όλη την ΕΕ. Το ευρωπαϊκό συμμετείχε σε προγράμματα υποστηριζόμενα από το ΕΚΤ. κοινωνικό ταμείο (ΕΚΤ), παραδείγματος χάριν, ήδη υποστηρίζει την κατάρτιση περίπου εννέα εκατομμυρίων Ευρωπαίων Το ΕΚΤ ενισχύει ακόμη σθεναρά την ισότητα των φύλων, ετησίως. Αντανακλά μια ισορροπία στις οικονομικές πολιτικές συνδράμοντας τις γυναίκες στην εύρεση εργασίας, προάγοντας της ΕΕ – μια πρακτική παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο τη δια βίου μάθησή τους, υποστηρίζοντας τη συμμετοχή τους η ΕΕ προωθεί ενεργά την άρση των αποκλεισμών μαζί με την σε επιστήμη και τεχνολογία, καθώς και βοηθώντας τες στη ανάπτυξη. σύσταση επιχειρήσεων. Το 2000-06, €4,5 δισεκατομμύρια δαπανήθηκαν σε μέτρα για την ισότητα των φύλων και Το ΕΚΤ στηρίζει τις ΜΜΕ και ενισχύει την ανταγωνιστικότητά την ενσωμάτωση στην πολιτική των συναφών θεμάτων. τους. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, το 2004-06 το ΕΚΤ παρείχε Η μεγαλύτερη δαπάνη για μέτρα σχετικά με τα φύλα εντοπίζεται σε μικροεπιχειρήσεις το ερέθισμα, ώστε να προχωρήσουν στη Γερμανία, όπου αντιστοιχεί στο 25% της δαπάνης σε στην κατάρτιση των υπαλλήλων τους· 41% από εκείνες που ολόκληρη την ΕΕ. ενισχύθηκαν δεν είχαν ασχοληθεί με την κατάρτιση στο παρελθόν. Παρομοίως, στη Σαξονία της Γερμανίας, κατά το 2007-13, οι μισές από τις εταιρείες που είχαν λάβει στήριξη από το ΕΚΤ δεν είχαν προηγούμενη ανάμιξη σε θέματα κατάρτισης. Η κατάρτιση στις ΤΠΕ ανοίγει νέους δρόμους Το ΕΚΤ παρέχει επίσης στήριξη για ΕΤΑ και καινοτομία. Το 2000- για τους αγρότες 06, σχεδόν 70 000 θέσεις εργασίας ερευνητών επιχορηγήθηκαν Αγρότες από τη Βόρεια Ιρλανδία εκπαιδεύτηκαν, από το ΕΚΤ σε Γερμανία, Ισπανία, Φινλανδία, Γαλλία, Σουηδία, προκειμένου να κάνουν τη σύγχρονη τεχνολογία να Σλοβακία και Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ πάνω από 40 000 άτομα αναλαμβάνει τις καθημερινές διαχειριστικές τους απέκτησαν επαγγελματικό τίτλο και σχεδόν 60 000 βρήκαν εργασίες, χάρη σε χρηματοδότηση της ΕΕ στο πλαίσιο εργασία μετά τη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες του προγράμματος PEACE II. Η συντριπτική πλειοψηφία υποστηριζόμενες από το ΕΚΤ. όσων συμμετείχαν στο έργο σήμερα αναγνωρίζουν ότι η κατάρτιση που έλαβαν τους βοήθησε να υιοθετήσουν ορθότερες επιχειρηματικές πρακτικές. Βοήθεια στους περισσότερο μειονεκτούντες της Ουγγαρίας Η ανάπτυξη περίπου 30 «μικροπεριφερειών» σε όλη την Ουγγαρία προωθείται με τη στήριξη του προγράμματος για την ενίσχυση των λιγότερο ανεπτυγμένων μικροπεριφερειών (Least Developed Micro-Regions, LDMR), με τη συμβολή των τοπικών κοινοτήτων και την οικονομική στήριξη της ΕΕ. Περίπου 250 έργα έχουν ξεκινήσει, επικεντρωμένα στην κατασκευή ή ανακαίνιση σχολείων και νηπιαγωγείων, σε κέντρα υγείας και κοινωνικής αρωγής, σταθμούς λεωφορείων, υποδομές υδροδότησης και αποχέτευσης, πρόληψη πλημμυρών, τουρισμό και πολιτισμό. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανεργία των νέων12 panorama 36
  13. 13. Πώς θα συμβάλει η πολιτική συνοχής ΓΙα να μαθΕΤΕ ΠΕρΙΣΣΟΤΕραστη στρατηγική «Ευρώπη 2020»; • υρώπη 2020 ΕΗ πολιτική συνοχής έχει ωφελήσει όλες τις περιφέρειες μέσω http://ec.europa.eu/europe2020/index_en.htmάμεσων και έμμεσων εμπορικών οφελών, υποστηρίζοντας • ίκτυο αξιολόγησης εμπειρογνωμόνων για την ανάλυση Δπαράλληλα προτεραιότητες που αφορούν το σύνολο της ΕΕ, πολιτικής πάνω στην απόδοση της πολιτικής συνοχής, 2007-13:όπως η προστασία του περιβάλλοντος, και η έρευνα και σύνθεση εγγράφων πολιτικής πάνω στην καινοτομίακαινοτομία, όπως αναφέρεται στην πρόσφατα δημοσιευμένη http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/πέμπτη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική evaluation/rado_en.htmσυνοχή. Μεταξύ του 2000 και του 2006, για παράδειγμα,βοήθησε στη δημιουργία περίπου 1,4 εκατομμυρίου θέσεωνεργασίας, οδήγησε στον εκσυγχρονισμό εκατοντάδων εναέριων,σιδηροδρομικών και οδικών μεταφορικών συνδέσεων, καιαναβάθμισε την επεξεργασία του πόσιμου νερού και τωνλυμάτων για εκατομμύρια Ευρωπαίους.Όσο για το ΕΚΤ, αξιοποιεί διασυνοριακές εμπειρίες, προκειμένουνα προσφέρει συνδρομή σε κοινωνικές ομάδες ή πεδία πολιτικήςπου διαφορετικά θα λάμβαναν ελάχιστη ή καθόλου στήριξη.Αποδίδει επίσης έμφαση σε καινοτόμες προσεγγίσεις για τηναπασχόληση, την κατάρτιση και την κοινωνική ένταξη.Η πολιτική συνοχής της ΕΕ κατέχει επομένως ιδανική θέση,για να συμβάλει σημαντικά στην εφαρμογή της στρατηγικής«Ευρώπη 2020», υλοποιώντας τις προτεραιότητές της στηνπράξη με συγκεκριμένες αναπτυξιακές δράσεις σε περιφερειακόκαι τοπικό επίπεδο. Θα συνεχίσει να παράσχει επενδύσεις γιαεκσυγχρονισμό και να δρα ως καταλύτης για διαρθρωτικέςαλλαγές σε όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες. Επιπλέον,θα κινητοποιήσει ένα ευρύ φάσμα περιφερειακών καιτοπικών ενδιαφερόμενων φορέων σε όλη την Ευρώπη.Η ευρεία βάση των εταιρικών σχέσεων και τουενδιαφέροντος για τις μεταρρυθμιστικέςπροτεραιότητες θα αποτελέσει κρίσιμοπαράγοντα για την επιτυχή εφαρμογή τηςστρατηγικής. Κεντρικό ρόλο καλούνται ναδιαδραματίσουν ειδικά οι περιφερειακοί καιτοπικοί φορείς, λόγω των αρμοδιοτήτωντους σε εκπαίδευση και κατάρτιση,απασχόληση, μεταφορές, έρευνα καιανάπτυξη, και ενέργεια – σε πολλά απότα οποία εστιάζει η στρατηγική «Ευρώπη2020». Αυστρία, οικία Gemini, σπίτι και μονάδα ηλιακής ενέργειας. panorama 36 13
  14. 14. ΣύΝΕΝΤΕύΞΗ Johannes hahn Ευρωπαίος Επίτροπος για την περιφερειακή πολιτική Το Panorama μιλά με τον επίτροπο Johannes ισχυρότερο αντίκτυπο, προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία· πώς η διακυβέρνηση της Hahn, προκειμένου να μάθει την άποψή του πολιτικής και η συμμετοχή των ενδιαφερομένων μπορεί να για τις επιτυχίες της πολιτικής συνοχής μέχρι ενισχυθεί περαιτέρω· και πώς η υλοποίησή της μπορεί να γίνει σήμερα, καθώς και τους νέους στόχους και καλύτερη και απλούστερη. προκλήσεις για την επόμενη δεκαετία, όπως η μεταρρύθμιση που συνδέεται με τις Πώς συμβάλλουν οι περιφέρειες, και ειδικά η προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη πολιτική συνοχής, στους στόχους της «Ευρώπη 2020». 2020»; Η πέμπτη έκθεση για τη συνοχή τεκμηριώνει ότι, για να επιτύχουμε τους στόχους που προβλέπει η στρατηγική Τι λέει η πέμπτη έκθεση για τη συνοχή; «Ευρώπη 2020», απαιτείται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, Καταρχάς επιβεβαιώνει ότι συνεχίζονται οι πρόσφατες τάσεις και επομένως η εύρεση της σωστής ισορροπίας μεταξύ σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ, οδηγώντας σε διαφορετικών τύπων επενδύσεων. Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε ουσιαστική μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων ως προς να λάβουμε υπ’ όψιν τις έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ των το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕγχΠ). Ωστόσο, περιφερειών της ΕΕ, και ειδικά τις ιδιαίτερες γεωγραφικές οι πιο ανεπτυγμένες περιφέρειες είναι πιο ανταγωνιστικές, άρα προκλήσεις και δυνατότητες, ώστε να αποτρέψουμε μια άνιση είναι πιο καινοτόμες, έχουν καλύτερα καταρτισμένο εργατικό περιφερειακή ανάπτυξη που θα βλάψει το αναπτυξιακό δυναμικό, υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης, είναι προικισμένες δυναμικό. με καλύτερες υποδομές και διαθέτουν υψηλότερη ποιότητα διακυβέρνησης. Η έκθεση επίσης παρουσιάζει τις διαφορές όσον αφορά την περιβαλλοντική βιωσιμότητα ανάμεσα στις περιφέρειες της ΕΕ. Για παράδειγμα, κάποιες περιφέρειες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, ενώ άλλες διαθέτουν ισχυρό δυναμικό για να παράγουν περισσότερη ανανεώσιμη ενέργεια, και πολλά αστικά κέντρα υποφέρουν από χαμηλή ποιότητα ατμόσφαιρας. Σύμφωνα με την έκθεση, χρειάζεται καλύτερος συντονισμός ανάμεσα στις πολιτικές της ΕΕ, τις εθνικές πολιτικές και την πολιτική συνοχής, προκειμένου να στηρίξουν τις περιφέρειες στην πραγμάτωση του δυναμικού τους και την εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων τους. Επιπλέον, παρουσιάζει τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων, οι οποίες κατέληξαν ότι η πολιτική συνοχής έχει συμβάλει σημαντικά στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή στις περιοχές που έχουν λάβει χρηματοδότηση. Τέλος, με την πέμπτη έκθεση για τη συνοχή, η Επιτροπή διατυπώνει μερικές από τις βασικές ιδέες της για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής. Αυτές έπονται ενός μακρού διαλόγου που άρχισε με την τέταρτη έκθεση για τη συνοχή το 2007. Η συγκεκριμένη πέμπτη έκθεση περιγράφει με αδρές γραμμές το μέλλον της πολιτικής συνοχής: την αποστολή και τη δομή της· πώς μπορεί να καταστεί πιο αποτελεσματική και με14 panorama 36
  15. 15. Ποια είναι τα κυριότερα μεταρρυθμιστικά στοιχεία είναι επιπλέον σε θέση να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στηπου προτείνονται για την πολιτική συνοχής μετά βελτίωση της κατάστασης σε διασυνοριακές και ευρύτερες διακρατικές περιοχές, καθώς και περιφέρειες που πάσχουν απότο 2013; άλλα μειονεκτήματα εξαιτίας του νησιωτικού, απομακρυσμένουΠρώτον, η πολιτική συνοχής χρειάζεται να ευθυγραμμιστεί με (όπως οι εξόχως απόκεντρες ή υποαρκτικές περιοχές),τις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», δηλαδή αραιοκατοικημένου ή ορεινού χαρακτήρα τους. Μπορεί,την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. για παράδειγμα, να προωθήσει την καλύτερη πρόσβαση,Χρειάζεται επίσης να διασφαλίσουμε ότι τα κράτη μέλη και οι να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα και να προαγάγειπεριφέρειες επικεντρώνουν τους κοινοτικούς και εθνικούς την οικονομική διαφοροποίηση.πόρους σε μικρό αριθμό προτεραιοτήτων, ανάλογα με τιςιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Επιπροσθέτως,απαιτείται η θέσπιση ισχυρότερων κινήτρων και προϋποθέσεων, Πότε θα ξέρει κάθε περιφέρεια πόσηειδικά στους τομείς όπου επενδύει η πολιτική συνοχής, όπως χρηματοδότηση θα λάβει μετά το 2013;οι μεταφορικές και περιβαλλοντικές υποδομές, η εκπαίδευση Η πέμπτη έκθεση για τη συνοχή περιλαμβάνει γενικέςκαι κατάρτιση, ή η έρευνα & ανάπτυξη (Ε&Α) και καινοτομία. κατευθύνσεις ως προς τη μελλοντική αρχιτεκτονική τηςΑυτό θα επέτρεπε τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικής. Εντούτοις, οι εισηγήσεις χρηματοδοτικού χαρακτήραπαρεμβάσεων της πολιτικής συνοχής. που θα συνοδεύουν τις νομοθετικές προτάσεις για τοΤέταρτον, η πολιτική συνοχής θα πρέπει να κινηθεί προς ένα κανονιστικό πλαίσιο μετά το 2013 αναμένεται να ψηφιστούνσύστημα υλοποίησης περισσότερο προσανατολισμένο στα το δεύτερο μισό του 2011.αποτελέσματα, με μεγαλύτερη έμφαση στην απόδοση.Χρειάζεται επίσης να στηρίξουμε τη χρήση νέων χρηματοδο-τικών εργαλείων, να περάσουμε από τις παραδοσιακές χρημα-τοδοτήσεις με τη μορφή επιδοτήσεων σε καινοτόμους τρό-πους που συνδυάζουν επιδοτήσεις και δάνεια. Αυτοί οι τύποιχρηματοδοτικών εργαλείων έφθαναν κατά την περίοδο 2007-13τα €10 δισεκατομμύρια και χρειάζεται να βελτιώσουμε τηλειτουργία των υφιστάμενων εργαλείων και να επεκτείνου-με την κλίμακα και το πεδίο εφαρμογής τους σε άλλουςτομείς. Τέλος, πρέπει να βελτιστοποιήσουμε και να απλο-ποιήσουμε τα συστήματα εφαρμογής μας, προκειμέ-νου να ενισχύσουμε τόσο τη λογοδοσία όσο και τηδιαφάνεια της πολιτικής μας.Ποιος είναι ο ρόλος της εδαφικής συνοχής;Με την ψήφιση της Συνθήκης της Λισαβόνας,η εδαφική συνοχή προστέθηκε στους στόχουςτης οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Πάντααποτελούσε μέρος της ευρωπαϊκής πολιτικήςσυνοχής, είναι ωστόσο ουσιώδες να ενισχύσουμετη διάσταση αυτή την περίοδο μετά το 2013.Η εδαφική διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατις αστικές και αγροτικές περιοχές. Η πολιτική συνοχής Κατασκευή ενός νέου διασυνοριακού δρόμου μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, Δράμα, Ελλάδα. panorama 36 15
  16. 16. ΑΝΑΠΤύΞΗ γΙΑ ΟλΟύΣ Canarias Guyane Guadeloupe Martinique Réunion Açores Madeira REGIO gis Αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ σε πραγματικές τιμές, 2000-2007 Ετήσια μέση % μεταβολή EE 27 = 1,8 <0 Πηγές: Eurostat, ΓΔ REGIO 0-1 1-2 2-3 3-4 >4 0 500 Km © EuroGeographics Association for the administrative boundaries16 panorama 36
  17. 17. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΕΠΕΝΔΥΕΙΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣΗ στήριξη όλων των περιφερειών της ΕΕ είναι Η ικανότητα να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματά της είναι ο πιοουσιώδης για την επίτευξη οικονομικής, σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την επιτυχία μιας περιφέρειας στην προώθηση της ανάπτυξης και της μεγέθυνσης.κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και Επομένως, οι πολιτικές θα πρέπει να προσπαθούν ναεπομένως θα παραμείνει βασικός άξονας της αξιοποιήσουν το αναπτυξιακό δυναμικό σε όλες τις περιφέρειες.μελλοντικής πολιτικής για τη συνοχή. Ενώ τομεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης Τοποκεντρική προσέγγιση: ανάπτυξηχρησιμοποιείται για τη στήριξη των μέσω ενσωμάτωσηςφτωχότερων περιφερειών, οι πιο Για την επίτευξη ισχυρής περιφερειακής ανάπτυξης, είναι απα-ανεπτυγμένες περιφέρειες λαμβάνουν ραίτητος ένας σαφής συντονισμός των πολιτικών. Για παράδειγ-επίσης σημαντικό μερίδιο της στήριξης από μα, η βελτίωση της υποδομής των μεταφορών θα πρέπει να συν-την πολιτική για τη συνοχή, προκειμένου δυαστεί με βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος και των δύο. Οι πολιτικέςνα αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό τους. για την τόνωση της καινοτομίας θα είναι πιο αποτελεσματικέςΗ πολιτική για τη συνοχή καλύπτει όλες τις περιφέρειες, επειδή εάν συνοδεύονται από επενδύσεις στην εκπαίδευση. Κι εδώσε όλες τις περιφέρειες μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη. Σύμφωνα είναι που μπορεί να κάνει τη διαφορά η πολιτική συνοχής:με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης συνδυάζει διάφορες τομεακές πολιτικές σε ένα συντονισμένο(ΟΟΣΑ), δεν υπάρχει ένα μοναδικό μοντέλο ανάπτυξης: και συνεκτικό πλαίσιο. Η προσέγγιση αυτή αφορά όλες τιςο ισχυρισμός ότι η ανάπτυξη είναι συγκεντρωμένη στις πιο περιφέρειες της ΕΕ, ανεξαρτήτως επιπέδου ανάπτυξης.ανεπτυγμένες περιφέρειες της ΕΕ είναι σαφέστατα λανθασμένος. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση σημαίνει επίσης ότι οιΌπως απεικονίζεται στο χάρτη, οι οικονομικές επιδόσεις περιφέρειες της ΕΕ μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλοδιαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από τη μια περιφέρεια στην άλλη. στην ενσωμάτωση των ευρύτερων προτεραιοτήτων πολιτικής.Από τα στοιχεία προκύπτει ότι υψηλές επιδόσεις συναντώνται Για παράδειγμα, η πολιτική συνοχής βοήθησε τις περιφέρειεςσε όλους τους τύπους περιφερειών, πλούσιων ή φτωχών, να συμμορφωθούν με τα πρότυπα της ΕΕ και να επιτύχουν τουςαστικών ή αγροτικών, κεντρικών ή πιο απομακρυσμένων, στόχους τους στους τομείς των μεταφορών, της καινοτομίας,με ειδίκευση στον τομέα των κατασκευών ή των υπηρεσιών. της κοινωνίας της πληροφορίας και της ενέργειας. Επιπλέον, τους έδωσε τη δυνατότητα να βελτιώσουν την προστασία τουΒέλτιστη χρήση καθοριστικών για την περιβάλλοντος και τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα δράσηςανάπτυξη πλεονεκτημάτων της Λισαβόνας.Ορισμένες αγροτικές περιφέρειες ευνοήθηκαν από υψηλότερους Μελλοντικές ενέργειεςρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με τις αστικές περιφέρειες, Ο ρόλος αυτός θα ενισχυθεί στο πλαίσιο της Στρατηγικήςιδιαίτερα στη δυτική Ευρώπη. Οι περιφέρειες αυτές βρήκαν «Ευρώπη 2020»: η πολιτική για τη συνοχή θα χρηματοδοτείτρόπους να αξιοποιήσουν στο έπακρο τους πόρους και τις ολοκληρωμένες, διατομεακές δράσεις προσαρμοσμένεςοικονομικές τους δυνατότητες. Οι αγροτικές περιφέρειες που σε συγκεκριμένα περιφερειακά πλαίσια. Στον τομέα τηςγειτνιάζουν με αστικές περιφέρειες, για παράδειγμα, μπορούν καινοτομίας, για παράδειγμα, θα συμπληρώνει στοχευμένεςνα ωφεληθούν από τη γεωγραφική τους θέση: διάφοροι κλάδοι, πρωτοβουλίες για πρωτοποριακές επιχειρήσεις με επενδύσειςόπως η αποθήκευση και η μεταποίηση μεγάλης κλίμακας, στο ανθρώπινο κεφάλαιο, τις υποδομές, την οικονομία ή τημπορούν να μετακινηθούν σε κοντινές αγροτικές περιφέρειες δικτύωση, οι οποίες είναι βασικές συνθήκες-πλαίσιο γιαλόγω του χαμηλού κόστους της γης και της εγγύτητας σε μια επιδόσεις στην καινοτομία. Επίσης, θα στηρίζει τις επενδύσειςμεγάλη δεξαμενή εργατικού δυναμικού. στο διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας, τις έξυπνες μεταφορές καιΑντιθέτως, μη ικανοποιητικές επιδόσεις μπορούμε να συναντή- ενεργειακές υποδομές, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τιςσουμε σε όλους τους τύπους περιφερειών. Αρκετές αστικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με σκοπό τη δημιουργία μιαςή πιο ανεπτυγμένες περιφέρειες είδαν την ανάπτυξή τους να ανταγωνιστικής, διασυνδεδεμένης και πιο πράσινης οικονομίας.παρεμποδίζεται από διάφορους ανασχετικούς παράγοντες. Για την "Ευρώπη 2020", όλες οι περιφέρειες οφείλουν ναΟρισμένες βρίσκονται αντιμέτωπες με περιβαλλοντικά προ- διαδραματίσουν το ρόλο τους στην προώθηση της έξυπνης,βλήματα και το κόστος της αστικής επέκτασης, όπως ο συνω- βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Από την έναρξήστισμός και το υψηλό κόστος διαβίωσης. Άλλες αδυνατούν να της, η πολιτική για τη συνοχή διασφάλισε ότι όλες οι περιφέρειεςκινητοποιήσουν πλήρως τους πόρους τους, καθώς παραμένουν μπορούν να συμβάλουν στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ναχαμηλά από πλευράς ποσοστών απασχόλησης, μορφωτικού ωφεληθούν από αυτή, και θα συνεχίσει να κάνει το ίδιο καιεπιπέδου ή παραγωγικότητας της εργασίας. στο μέλλον. panorama 36 17
  18. 18. λΙγΟΤΕΡΟ ΑΝΕΠΤύγΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙφΕΡΕΙΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η ευρωπαϊκή πολιτική για τη συνοχή είναι η …επενδύοντας σε καθοριστικής βασική απάντηση της ΕΕ για την αντιμετώπιση σημασίας τομείς που τις καθιστούν πιο των ανισοτήτων μεταξύ περιφερειών και την έτοιμες και ανταγωνιστικές… επίτευξη αρμονικής ανάπτυξης· το 40% του Σκοπός της πολιτικής συνοχής είναι να κάνει τις περιφέρειές μας προϋπολογισμού της ΕΕ προορίζεται για τη πιο δυναμικές και ανταγωνιστικές. Για παράδειγμα, σε υστερούσες δημιουργία μεγαλύτερης οικονομικής περιφέρειες η κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, σιδηροδρόμων και αεροδρομίων συγχρηματοδοτείται από την πολιτική συνοχής ισορροπίας. Οι έξυπνες, βιώσιμες και χωρίς μαζί με την πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες, την ευρυζωνικότητα αποκλεισμούς επενδύσεις σε τομείς που και την ψηφιακή αγορά, καθώς και την ικανότητα καινοτομίας ευνοούν την ανάπτυξη, όπως οι υποδομές, των επιχειρήσεων. Η πολιτική καλύπτει επίσης την εκπαίδευση η έρευνα, η εκπαίδευση, η ενέργεια ή οι και την κατάρτιση ανθρώπων όλων των ηλικιών, προσφέροντάς επικοινωνίες, αποτελούν την καλύτερη τους τις δεξιότητες που χρειάζονται, προκειμένου να βρουν νέα εργασία. Η ενίσχυση της δημιουργίας επιχειρήσεων και απάντηση για την ενίσχυση των προοπτικών της καινοτομίας συνιστούν μερικές ακόμη σημαντικές δράσεις. ευημερίας στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της ΕΕ. …ενθαρρύνοντας μια πράσινη και €4 στα €10 από τον προϋπολογισμό της ΕΕ προορίζονται για χωρίς αποκλεισμούς προσέγγιση της την πολιτική συνοχής, με σκοπό την ενίσχυση της ευημερίας ανάπτυξης… των περιφερειών της Ευρώπης και των κατοίκων τους, ιδιαίτερα Ωστόσο, η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να είναι βιώσιμη – η σε υστερούσες περιφέρειες, όπου είναι συγκεντρωμένο αναγνώριση της ανάγκης προστασίας των φυσικών πόρων περισσότερο από το 80% του προϋπολογισμού της πολιτικής βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αυτής. Η επεξεργασία συνοχής. των αστικών λυμάτων, η προώθηση της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η προσαρμογή Αξιοποιούμε τις ευκαιρίες… στην κλιματική αλλαγή αποτελούν προτεραιότητές της. Ο σημερινός κόσμος του παγκόσμιου ανταγωνισμού προσφέρει Στον πυρήνα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου βρίσκεται ευκαιρίες σε εκείνους που καταφέρνουν να προσαρμοστούν. η αντίληψη ότι η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να είναι επωφελής Οι αναδυόμενες οικονομίες αύξησαν το μερίδιό τους στο για όλους. Για το λόγο αυτόν, η βελτίωση των ευκαιριών παγκόσμιο εμπόριο σε προϊόντα και υπηρεσίες, δημιουργώντας απασχόλησης για ανθρώπους που κινδυνεύουν από κοινωνικό νέες αγορές. Η πολιτική συνοχής στηρίζει τις περιφέρειες στην αποκλεισμό και αγωνίζονται κατά της φτώχειας αποτελεί μια προσπάθειά τους να αξιοποιήσουν τη δυνατότητά τους για ακόμη βασική προτεραιότητα. ανάπτυξη και διασφαλίζει ότι όλες οι μορφές χρηματοδότησης προορίζονται για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Με προϋπολογισμό που ανέρχεται στα €350 δισεκατομμύρια περίπου για την περίοδο 2007-13, η πολιτική συνοχής επενδύει σε μεγάλο βαθμό σε προτεραιότητες που υποστηρίζουν αυτή τη στρατηγική, επιτρέποντας στις περιφέρειες αυτές να γίνουν πιο ανταγωνιστικές στην παγκόσμια αγορά. Εσθονία – Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Tartu, όπου οι σπουδαστές χρησιμοποιούν τις δεξιότητές τους για να βοηθήσουν στη συντήρηση του κέντρου.18 panorama 36

×