DBH3___ KONPOSIZIOA I

2,899 views

Published on

KONPOSIZIOA I
DBH3

Published in: Education
0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,899
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
297
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

DBH3___ KONPOSIZIOA I

  1. 1. KONPO SIZIOA I • espazio-formatua eta ikus-eremua • erlazio dinamikoak eta tentsioak ikus eremuan
  2. 2. • Ideia edo mezu bat transmititzeko asmoarekin elementu plastikoek espazioan duten antolamendua da; baliabide plastiko guztiena (grafiko eta kromatikoak). • Osotasun bat eratzen dute: irudia. • Elementuren bat aldatzen bada, osotasunean eragiten du.
  3. 3. • Gaien antolamenduarekin batera, irudian harmonia, proportzioa, erritmoa, tentsioa … eragiten duen elementu formal guztien artikulazioa ere ematen da konposizioan.
  4. 4. • Formak espazioan duten antolamendua da askotan irudiari zentzua ematen diona. Ez da berdina ASKO edo SOKA. KONPOSIZIO LERRORIK GABE KONPOSIZIO LERROAREKIN KONPOSIZIO LERROA
  5. 5. • Konposizio bat eraikitzea, 2Dtako ala 3Dtako espazio batetan elementu plastikoak antolatzea eta banatzea da, ikusizko adierazpen batek irakurketa ulergarria izateko moduan, modu honetara ideia edo sentimendu bat adieraziz.
  6. 6. • Konposizio bat eraikitzeko, beraz, beharrezkoa da arau batzuk (aldagarriak) aztertzea, ikusleari nahi den irudiaren ideia hori transmititzeko.
  7. 7. • Forma konpositiboak edukia adierazten du. – Edukia informazioaren izaera, mezua da. – Mezuak helburu bat betetzen du (esatea, adieraztea, azaltzea, zuzentzea, onartzea, zirikatzea…) konposizioaren bidez. – Konposizioa bitartekari interpretagarria da, mezua jasotzen dutenek ikusizko mezu hau berrinterpretatzeko modua kontrolatzen duena. – Forma konpositiboa ikusizko formulazio batetan gura izandako emoziozko efektu baten alde oinarrizko elementuek duten antolaketa da.
  8. 8. • Forma konpositiboan biltzen dira: – Gaia – Baliabide plastikoak – Adierazpen moduak • Momentuaren, intentzioaren … arabera, hauen artean oreka emango da ala bata edo bestea gailenduko da.
  9. 9. kaligrama
  10. 10. ESPAZIO- FORMATUA eta IKUS-EREMUA
  11. 11. ESPAZIO-FORMATUA • 2Dtako espazio mugatua, dimentsio zehatza duena, non ikusizko ekintza garatzen den, EUSKARRIA. • Formak, tamainak eta orientazioak irudiaren adierazkortasunean eragiten du.
  12. 12. Formatu laukizuzen eta horizontala: • Konposizioari egonkortasuna, baretasuna eta jarraitasuna ematen dio.
  13. 13. Formatu karratua: • Ikusmena zentratzen du eta ikusizko tentsioa orekatzen du.
  14. 14. Formatu laukizuzena eta bertikala: • Gorapen, seriotasun eta orekaren arteko jokoa.
  15. 15. Formatu zirkularra: • Mugimendu inguratzailea eta esekidura sentsazioa.
  16. 16. Formatu hirukia: • Kontzentrazio eta presio giroa sortzen du.
  17. 17. IKUS EREMUA • Formatu batean ikus elementuak sortzen eta antolatzen ditugunean, ikus eremu batean bihurtzen ari gara. • Ikus elementu hauek dinamikoak dira: elkarren artean harremanean daude, baita espazio- formatuarekin ere. • Ikus eremua, beraz, konposizio bat (itxia, irekia, eskultorikoa, eszenografikoa, arkitektonikoa… ) garatzen den gunea da.
  18. 18. ERLAZIO DINAMIKOAK eta TENTSIOAK IKUS-EREMUAN
  19. 19. • Irudi bat behatzen dugunean, pertzepzio arauak eta tentsioak aktibatzen dira hautematearen prozesu psikologikoan. • Begirada alde batetik bestera mugitzen da, ikus elementuek euren artean eta espazio- formatuarekin dituzten harreman dinamikoek gidatuta.
  20. 20. • Ikus elementu guztiek besteengan eragiteko gaitasuna (indarra) dute, baina batzuek besteek baino gaitasun gehiago dute. • Indarrak tentsioak eragiten ditu: ikus elementu bakoitzak tentsioak edo harreman dinamikoak sortzen ditu; eremu batetako elementu guztien artean ere tentsio edo harreman dinamikoak sortzen dira.
  21. 21. • Harreman dinamikoak ez daude arauen menpe eta alda daitezke. Baina badaude nolabaiteko joerak; halako tentsio batzuk eragiten dira (nahiko konstanteak), baldintza hauen arabera sortutakoak: – Ikus elementuaren itxura fisikoa. – Igorleak tentsioak sortu ditzake ikus elementuen hautaketarekin eta hauek espazio-formatuarekin duten harremanarekin. – Hartzailearen hautemate gaitasunak ere tentsioak sortu ditzake.
  22. 22. 1. Ikus elementuaren itxura fisikoarengatik sortutako harreman dinamikoak
  23. 23. • Formak, tamainak, koloreak eta ehundurak garrantzia handia dute. • Faktore hauek ikus elementu bakoitzak konposizioan duen portaeran eragiten dute eta espazio-formatuaren eta elementuen artean harremanak sortzen dituzte.
  24. 24. 2. Igorleak tentsioak sortu ditzake ikus elementuen hautaketarekin eta hauek espazio-formatuarekin duten harremanarekin.
  25. 25. 2.1 Espazio-formatuak eragindako harreman dinamikoak
  26. 26. • Ikus-elementuen posizioa edo banaketa baldintzatzen duen lehen faktorea espazio- formatua da. • Elementu berdinek espazio-formatu desberdinetan modu desberdinean eragiten dute eta kasu bakoitzean espazioarekin duten harremana ere desberdina izango da.
  27. 27. • Gehien erabiltzen diren formatuak lauki formakoa dira eta igorri nahi den mezuaren arabera formatu mota bat edo bestea hautatuko da. – Laukizuzen estatikoek egonkortasuna sortzen dute karratuaren antzeko itxura dutelarik. – Laukizuzen dinamikoek ikus eremuan dinamismoa eragiten dute formatu luzangak izanik.
  28. 28. • Espazio-formatu orok barne egitura zehatza du, bere formaren araberakoa. • Egitura honek hautematean interes gehien pizten dituen gune zehatzak definitzen ditu (zentroan, goian, behean, eskuinean, ezkerrean).
  29. 29. • Lauki edo laukizuzen baten interes guneak erraz definitu daitezke barnean zatiketa geometriko diagonal, bertikal, horizontalak eginez. • Bereziki, eta argazkian batez ere, hiru herenen araua aplikatzen da.
  30. 30. • Begiradaren atentzioa bereganatzen duten guneak gorriz agertzen diren puntuetan aurkitzen dira.
  31. 31. • Edozein irudi sortzerakoan, ikus-elementuak kokatu baino lehen espazio-formatua hautatu behar da. • Elementuak antolatzen hasterakoan, garrantzitsua izango da formatuaren interes- guneak zehaztea.
  32. 32. 2.2 Espazio-formatuaren eta konposizioko ikus-elementuen arteko harreman dinamikoak
  33. 33. a) Figura-hondoa harremana b) Figuraren tamaina c) Proportzioa d) Harmonia e) Eskala f) Orientazioa g) Norabidea h) Zama bisuala
  34. 34. a) Figura-hondoa harremana • Irudi batean forma printzipalen eta bigarren mailako formen (hondoa) artean sortzen den harreman dinamikoa da. • Figurak antolatzerakoan, irudiaren igorleak erabaki beharko du zeintzuk izango diren forma protagonistak eta zeintzuk bigarren mailakoak.
  35. 35. • Hautematean, objektu bat edo gehiago (figurak) eremu hautemangarritik (hondoa) bereizteko joera daukagu. Figura-hondoa harremanaren funtsa, figura edo forma bat modu zehatzean hautematea da, hondo zehaztugabeago batetatik desberdinduz.
  36. 36. • Hondoa figuraren atzetik pasatzen denaren sentsazioa izaten da. • Figura normalean tamaina txikiagoko eremua izaten da. • Kolorea dentsoagoa, konpaktuagoa izaten da figuran hondoan baino. • Egonkortasun, argitasun eta zehaztasun gehiago izaten du figurak eta ikuslearengandik hurbilago azaltzen da.
  37. 37. Gestalt arauak gogoratuz… • Itxitze legea eta ingeradaren legea – Azalera itxiak figura moduan hautemateko joera daukagu, aldiz, azalera irekiak hondo bezala. – Azalera ingurukatua hondoa bezala hautematen denean, bi planoak (figura eta hondoa) mugagabeak bilakatzen dira, figura-hondo efektuko irudi zalantzakoa osatuz.
  38. 38. – Ikus eremua horizontalki bi zatitan banatu bagenezake, figura bezala behe aldean gertatzen dena hautemateko joera dugu.
  39. 39. • Sinpletasunaren legea – Konplexuak ez diren figurek pregnantzia gehiago dute; figura sinpleak (batez ere simetrikoak) figura moduan hautematen ditugu.
  40. 40. • Elementu aislatu batek zenbat eta espazio gehiago okupatu espazio- formatuan, orduan eta interes gehiago piztuko du hautematean. b) Tamaina
  41. 41. • Elementu baten tamaina ez da zehazten inguratzen duen espazioarekin bakarrik, baizik eta formatuan dauden beste elementuekin duen harremanarekin ere.
  42. 42. • Tamaina eta zehaztasun desberdineko elementuen bidez sakontasun sentsazioa sortu dezakegu. • Tamainak proportzio harremanak (handia-txikia) eta topologikoak (aurrean-atzean) zehaztu ditzake.
  43. 43. • Forma oso bat osatzen duten atalen arteko neurri harmonikoen harremana da; atalen arteko distantzia harmoniatsua. c) Proportzioa
  44. 44. • Simetria, oreka eta proportzio printzipioak barne hartzen ditu, balore formalei dagokionez. d) Harmonia
  45. 45. • Eskalak proportzio harremana ezartzen du irudia eta irudikatutako objektuaren artean. e) Eskala
  46. 46. • Forma bakoitzak bere barne egituraren arabera orientazio bat du. Forma baten posizioa aldatuz gero orientazioa ere aldatzen da. f) Orientazioa
  47. 47. • Forma baten orientazioaz hitz egitean inguruan duen espazioa hartzen dugu erreferentzia marko bezala. Kasu honetan formatuaren barruko laukia lauki biratu bezala hautematen dugu, ez erronbo bezala, espazio-formatuak formaren hautematean eragiten baitu.
  48. 48. • Forma bakoitzak bere norabidearekin ikus eremuan norabide bat markatzen du. Norabideak mugimendua eta dinamismoa sartzea ahalbidetzen du. g) Norabidea
  49. 49. • Forma baten norabidea zehazten duten faktoreak hauek dira: – Espazio-formatuaren ertzak. – Formaren posizioa espazio-formatuaren egitura ardatzekiko. – Ikus eremuko elementu desberdinen arteko erakarpena. – Hartzaile bakoitzaren hautematea.
  50. 50. • Elementu baten pisua edo nabaritasuna tamaina, kolorea, forma eta espazio-formatuan eta beste elementuekiko duen posizioaren araberakoa da. h) Zama bisuala
  51. 51. • Tamaina: Tamaina handiagoak pisu handiagoa du.
  52. 52. • Kolorea: Kolore beroek hotzek baino pisu handiagoa dute.
  53. 53. Tonu argiek fondo ilunaren gainean pisu gehiago dute tonu ilunek fondo argiaren gainean baino.
  54. 54. Fondo berdinean kontraste gehien sortzen duen koloreak pisu handiagoa du.
  55. 55. Eremu beltz batek handiagoa izan behar du txuriaren pisua orekatzeko.
  56. 56. • Forma: • Forma erregularrak irregularrak baino pisu gehiago du. • Erdigunearekiko trinkoak diren formek pisu gehiago dute sakabanatuak direnek baino.
  57. 57. Jannis Kounellis
  58. 58. • Posizioa: • Espazio-formatuaren egituran posizio fuerte batek pisu edo elementu gehiago jasan dezake, ardatzetatik aldendutako posizioek baino. Malevich
  59. 59. • Zenbat eta sakonago edo urrunago, pisu gehiago jasateko gaitasuna dago. Rafael
  60. 60. • goian behean baino pisu gehiago hartzen dute elementuek. • eskuinean ere ezkerrean baino pisu gehiago hartuko dute.
  61. 61. Chagall
  62. 62. • Orientazioa: • Bertikalean orientatutako elementuek diagonalean orientatutakoek baino pisu gehiago hartzen dute eta hauek horizontalean orientatutakoek baino gehiago.
  63. 63. • Beste faktoreak: • Irudikatutako formaren aurre ezagutzak ere eragiten du formaren pisuan (plomuzko objektua pisutsuago hautematen dugu kotoizkoa baino). • Ezkerretik eskuinera irakurtzeak ere eragiten du pisuan. • Irudikatutako pertsonaien begiradak ere eragiten du pisuan.
  64. 64. formaren aurre ezagutza… ezkerretik eskuinera irakurtzeak… irudikatutako pertsonaien begiradak…
  65. 65. 2.3 Oreka / desoreka konposizioan
  66. 66. • Konposizio bat sortzean, ikus elementuen (formak, koloreak, argia…) eta formatuaren artean harremanak eta konparazioak ezartzen ditugu oreka bisuala lortzeko. • Orokorrean, formen norabideen eta pisuen antolaketa eta konpentsazioaren bidez lortzen da oreka hau.
  67. 67. • Formen orientazioak eta beren egituren ardatzek ere lagunduko dute ikusizko oreka lortzen. • Orokorrean, – Forma horizontalek eta bertikalek espazio orekatua eraikitzen dute. – Forma kurboek konposizioa dinamikotzen dute. – Forma zeiharrek edo ez osoek desoreka sortzen dute.
  68. 68. • Objektu kopuruak eta kokalekuak ere pisua orekatzen ala desorekatzen lagun dezake.
  69. 69. 2.4 Erritmo bisuala
  70. 70. • Erritmoa espazio batean forma errepikatuen segida harmonikoak osatzen du, ordena bat jarraituz eta ibilbide desberdinak osatuz: horizontalak, bertikalak, okertuak… • Formen ibilbideetan espazioa hutsak eta beteak tartekatzen dira; hauek erritmoa deitzen diogun sentsazio dinamikoak eragiten dituzte.
  71. 71. erritmoa biraketaz erritmoa uniformea erritmoa simetriaz tamaina aldatuz txandakako erritmoa erritmoa koloreaz

×