Aad

7,433 views

Published on

Published in: Education
3 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
7,433
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
61
Comments
3
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Aad

  1. 1. Дэд бүтцийн сайдын 2003 Зөвшөөрсөн: Монголын эрчим хүч, геологи, уул уурхайн ажилчдыноны 12-р сарын 24 өдрийн үйлдвэрчний эвлэлүүдийн холбоо. дугаар 1/36, Улсын мэргэжлийн257 тоот тушаалаар батлав. хяналтын газар 2003 оны 07-р сарын 18. дугаар 8/1780 ЦАХИЛГААН БАЙГУУЛАМЖИЙН АШИГЛАЛТЫН ҮЕД МӨРДӨХ АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ДҮРЭМ (Бүх үйлдвэр, аж ахуйн нэгж байгууллага, компанид мөрдөнө.) Улаанбаатар 2004 он “Цахилгаан байгууламжийн ашиглалтын үед мөрдөх аюулгүй ажиллагааны дүрэм”-ийг цахилгаан эрчим хүчийг үйлдвэрлэгч ба хэрэглэгч бүх үйлдвэр, албан газар байгууллагад мөрдөнө. Энэ дүрэмд цахилгаан станц, дамжуулах агаарын ба кабель шугам, дэд станцын цахилгааны хэсэг, хувиарлах байгууламж, цахилгаан хөдөлгүүр, хувьсгуур, хуримтлуур, хураагуур, цахилгаан зуух, гэрэлтүүлэг, хэмжүүр автомат удирдлага дохиололын системийн 42В-оос дээш хүчдэлийн бүх төрлийн цахилгаан тоног төхөөрөмжийн үзлэг үйлчилгээ, засвар, тохируулгын ажил гүйцэтгэх, мөн тэдгээрийн ойролцоо барилга угсралт, засварын ажил гүйцэтгэх мэргэжлийн ажилтан, ажилчид, дадлагын оюутан сурагчид дагаж мөрдөх аюулгүй ажиллагааны зохион байгуулалтын болон техникийн арга хэмжээнүүдийн хэм хэмжээг тогтоосон болно. Энэ дүрмийг мөрдөж эхлэхэд урьд мөрдөж байсан цахилгаан тоног төхөөрөмжийн ашиглалтын үед мөрдөх аюулгүй ажиллагааны дүрмүүд хүчингүй болно. Орчуулж боловсруулсан: Инженер Ж.Базар, Д.Одмаа, С.Оюунцэцэг Редактор: МУ-ын зөвлөх инженер Н.Намхай, МУ-ын зөвлөх инженер, техникийн ухааны доктор (Ph) Ж.Ханд-Иш, инженер Э.Түвшинчулуун Дүрэмд орсон нэр томъёо, тодорхойлолтын жагсаалт Орос хэл дээр Монгол хэл дээрТовчлол Тодорхойлолтын илэрхийлэл Товчлол Тодорхойлолтын илэрхийлэл АГП Автоматическое гашение поля СОУА Соронзон орон унтраах автомат АСУ Автоматическая система управление УАС Удирдлагын автомат систем Автоматическая телефонная АТС АТС Автомат телефоны станц станция Цахилгаан дамжуулах агаарын ВЛ Воздушная линия электропередачи АШ шугам ВЛС Воздушная линия связи ХАШ Холбооны агаарын шугам Закрытое даспередителное ЗРУ ХХБ Хаалттай хувиарлах байгууламж устройство КЛ Кабельная линия электропередачи КШ Цахилгаан дамжуулах кабель шугам КЛС Кабельная линия связи ХКШ Холбооны кабель шугам Комплектная трансформаторная Бүрдмэл трансформаторын дэд КТП БТП подстанция станц Компектное распередительное Дотор ба гадна угсрах бүрдмэл КРУ устройство внутренней и наружнной БХБ хувиарлах байгууламж установка КСУ Компрессорно-сигнальная установка ШДБ Шахуурга-дохиоллын төхөөрөмж МТС Местная телефонная станция ҮТС Үйлдвэрийн телефон станц
  2. 2. Необслужваемый усилительный НУП БҮӨЦ Байнгын үйлчлэгчгүй өсгөх цэг пункт Открытое распередителное ОРУ ИХБ Ил хувиарлах байгууламж устройство ОУП Обслуживаетый усилительный пункт ҮӨЦ Үйлчлэгчтэй өсгөх цэг ППР Проект производство работ АГТ Ажил гүйцэтгэх төсөл (төлөвлөгөө) РУ Распередителное устройство ХБ Хувиарлах байгууламж СВЧ Связь высокочастотная ӨДХ Өндөр давтамжийн холбоо Средство диспетчерского и Диспетчерийн ба технологийн технологического управления в удирдлагын хэрэгсэл (холбоо ба энергосистемах (кабельные и телемеханикийн кабель, агаарын СТДУ воздушные линий связи и ДбТУХ шугам, өндөр давтамжийн холбооны телемеханики, высокочастотные сувгууд, холбоо телемеханикийн канали, устройства связи и төхөөрөмж) телемеханики) Строительно-монтажная СМО БУБ Барилга угсралтын байгууллага организация Устроиство тепловой автоматики, теплотехнических измерений и Дулааны автомат, хэмжүүр, зашит, средства дистанционного хамгаалалтын төхөөрөмж, алсын ТАИ управления, сигнализаций и ДАХХХ удирдлага, дохиоллын хэрэгсэл ба технические средства удирдлагын автомат системийн автоматизироьанных систем техник хэрэгсэл управления ЭМП Электромагнитное поле ЦСО Цахилгаан соронзон орон ЭУ Электролизная установка ЦЗБ, ЭБ Цахилгаан задлагын байгууламж Бригада (по Бригада в составе двух человек и Ажил гүйцэтгэгч, хянагчийг наряду или более включая производителя работ Бригад оролцуулаад хоёр ба түүнээс дээшраспорожению) или наблюдающего хүнтэй бригад Устроиство для передачи Гадаа ил байрлалтай тусгай электроэнергии по проводом, зориулалтын тулгуур, хөндлөвч, расположенным на открытом хөшүүрэг, инженерийн байгууламж воздухе и прикрепленным с (гүүр мэт) дээр багана, хөшүүрэг помощью изоляторов и арматуры к зэрэгт хөндийрүүлэвч ба тоногийн Воздушная опорам или кронштейнам и стойкам Цахилгаан тусламжтайгаар бэхлэгдсэн металл линия на инженерых сооружениях (мостах, дамжуулах утсаар цахилгаан эрчим хүчэлетропередач путепроводах и т.п). За начало и агаарын дамжуулах зориулалттай и конец ВЛ принимаютёя линейные шугам байгууламж. Шугамын хэц буюу ХБ- портолы или линейный ввод. При ын оруулга, салбар шугамд бол этом натяжные изорирующие салбар шугамын утсыг залгасан подвески, со стороны подстанций, тулгуур ба шугамын хэц буюу ХБ-ын спуски проводов ВЛ к различному оруулгыг агаарын шугамын эх ба оборудованию (коммутационным төгсгөл гэнэ. Энэ тохиолдолдад
  3. 3. аппаратам, разрядникам, шугамын утсыг татсан конденсаторам связи и др), а тэкже хөндийүүлэвчийг АШ-д хамааруулна. высокочастотные заградители не Дэд станц талдаа байгаа гогцоонууд, относятся к воздушням линиям төрөл бүрийн тоног төхөөрөмж, (таслах залгах аппарат цэнэг шавхуур, холбооны конденсатор гэх мэт) рүү очсон буултын утсууд, өндөр давтамжийн шүүлтүүрийг агаарын шугамд хамааруулахгүй. Нийт уртаашаа буюу 2км-ээс урт ВЛ и ВЛС по всей длине или на хэсгүүд нь 110кв ба түүнээс дээш Воздушная Нөлөөллийн отдельных участках общей длиной хүчдэлтэй байгаа АШ-ын тэнхлэгээс линия под хүчдэлтэй не менее 2 км на дасстоянии от оси дор дурьдсанаас холгүй зайд оршиж наведенным агаарын другой ВЛ напряжением 110кВ и байгаа АШ ба ХАШ: 110кВ-ын АШ-ыннапряжением шугам выше м: 110кВ-100м, 220кВ-150м тэнхлэгээс 100м дотор, 220кВ-ын АШ-ын тэнхлэгээс 150м дотор Хоёрдогч хэлхээ гэж нэг цахилгаан Совокупность рядов зажимов и станц, дэд станцын удирдлага, электрических проводов, Вторичная Хоёрдогч автомат, хэмжүүр, хамгаалалт, соединяющих приборы и устройства(воспомогонат (туслах) дохиоллын хэрэгслүүдийг холбох управления, автоматики, измерений, ельная) цепь хэлхээ утсууд ба тэдгээрийн уулзварын зашиты и сигнализаций цуглуулгын холболтын хавчааруудыг электростанции (подстанции), РП бүхэлд нь хэлнэ. Обозначают обязательность “Ёстой”, “Должно”, Эдгээр үгүүд нь тухайн заалтыг выполнения требований настоящих “Заавал”,“Необходимо” заавал мөрдөхийг илэрхийлнэ. правил “Зохино” Обозначают, что данное требование “Следует”, “Байж Эдгээр үгсүүдийг тухайн шаардлагыг применяется в виде исключения, как“Допускается”, болно”, тодорхой нөхцөлд аргагүйн эрхээр вынужденное (по местным “Может” “Болно” биелүүлэх хэрэгтэйг илэрхийлнэ. условиям) Допуск к работе по наряду или Ажилд эхлэн Допуск Наряд буюу шийдвэрээр тухайн распоряжению, осуществляемый (анх) первычный ажилд хамгийн анхны удаа оруулах впервые оруулах Допуск рабочее место, где уже ранее Тухайн нарядаар нэг ажлын байранд Допуск Ажилд дахин дроводтлась работа по данному ажиллаж байгаад завсарласны вторычный оруулах наряду дараа уг ажилд дахин оруулах Цахилгаан орон дотор байгаа Цахилгаан барилга байгууламж, мөн түүнчлэнЗона влияния Пространсво, в котором орны газардуулагдсан металл хийц, тоногэлектрического напряженность электрического поля нөлөөллийн төхөөрөмжийн суурь зэргийн орчны поля превыщает 5 кВ/м орчин цахилгаан орны хүчлэг нь 5 кВ/м-ээс дээш байх орон зайКоммутационн Электрический аппарат, Таслах Цахилгаан хэлхээг таслах буюу
  4. 4. ый аппарат предназначенный для коммутации залгах залгах, мөн гүйдэл дамжуулах электричесъой цепи и проведения аппарат зориулалттай цахилгаан аппарат тока (выключатель, выключатель (таслуур, ачаалал таслуур, салгуур, нагрузки, отделитель, автомат, гар залгуур, рубельник, разъединитель, автомат, рубельник, багц залгуур, хайламтгай хамгаалуур пакетный выключатель, гэх мэт) предохранитель и т.п) Кран всех типов, краны эксковаторы (эксковаторы, предназначенный для Бүх төрлийн кран, кран-эксковатор работы с крюком, подвешенным на (ган татлагад бэхэлсэн дэгээтэй Машины канате) тали, лебедки для подъема ажиллах зориулалтын эксковатор), Ачаа өргөхгрузоподъемн груза и людей, на которые таль, лебедка зэрэг ачаа өргөх машин ые распространяются правила краныг угсрах аюулгүй ашиглах устройства и безопасной дүрэмд хамаарагдах машин эксплутации грузоподъемных механизмууд кранов. Гидравлические подъемники, Шингэн шахуургат өргүүр, сунадаг телескопические вышки, (шат) цамхаг, тарктор, эксковатор, эксковаторы, тракторы, Механизмы Механизмууд авто ачигч, крантай өрөмдөх машин, автогрузчики, бурильнокрановые механик залууртай сунадаг шат гэх машины, выдвижные лестницы с мэт механическим приводом и т.пНапряженность Напряженность элетрического поля, Дотор нь хүн орж өөрчлөөгүй ба Өөрчлөгдөөгнеискаженного неискаженного присутствием хойшид ажлын үед дотор нь хүн үй цахилгаанэлектрического челевека определяемая в коне, где орохоор завдаж байгаа орон зайд ба соронзон и магнитного предстоит находиться человеку в (орчинд) тодорхойлсон цаилгаан ба орны хүчлэг поля процессе работы соронзон орны хүчлэг Составленное на специальном Цахилгаан байгууламжид ажил бланке распоряжение на безопасное гүйцэтгэхэд ажлын хэмжээ, байр, Аюулгүй проведение работы, определяющее эхлэх дуусах хугацаа, аюулгүй ажиллагааныНаряд допуск ее содержание, место, время, нөхцөлийг хангах арга хэмжээ, наряд (наряд) начало и окончания, необходимые бринадын бүрэлдэхүүн, ажлын (цаашид меры безопасности, состав бригады аюулгүй байдлыг хариуцагч нарыг наряд гэх) или, лиц, ответственных за тодорхойлж тусгай зориулалтын безопасное выполнение работ маягт дээр бичсэн шийдвэр 1. Зона вдоль ВЛ в виде земельного 1. Босоо байдалтайОхранная зона участка и воздушного пространсва (хазайгаагүй) АШ ба ХАШ-ын захын воздушных ограниченных вертикальными АШ ба ХАШ- утаснаас 2 тийш дор заасан зайд линий полскостями, отстоящими по обе ын босоо хавтгайгаар хязгаарлагдсанэлектропереда строны линий от крайных проводов хамгаалалты газрын болон агаарын орон зайн чи и при неотклоненном их положений на н зурвас хэсгийг хэлнэ. 1кВ хүртэл хүчдэлтэй воздушных расстоянии /метр/ для ВЛ АШ, ХАШ-2м, 1-20кВ-ын АШ-д 10м, линий связи напряжением до 1кВ и ВЛС 2, для 35кВ-ын АШ-д 15м, 110кВ-ын АШ-д
  5. 5. ВЛ 1-20кВ 10, для ВЛ 35кВ 15, для 20м, 220кВ-ын АШ-д 25м. ВЛ 110кВ 20, для 220кВ 25. 2. АШ-ын усан санг (гол мөрөн, 2. Зона вдоль переходов ВЛ через суваг, нуур ба бусад) огтлон гарсан водоемы (реки, каналы, озера, и др) хэсэгт шугамын захын утаснаас 2 в виде воздушного пространсва тийш дор заасан кайгп босоо надводной поверхностью водоемов хавтгайгаар хязгаарлагдах усан ограниченного вертикальными сангийн усны гадаргуу дээрх плоскостями, отстоящими по обе агаарын орон зай. Усан онгоц явдаг стороны линий от крайных проводов усан санд 100м, усан онгоц явдаггүй при неотклоненном их положений усан санд хуурай газарт байгаа АШ- для сухоходных водомов на ынхтай адил зайтай. растояний 100м, пля несудохных на установления охранных зон вдоль ВЛ, проходящих по суще. 1. Участок земли вдоль под земных КЛ, КЛС, ограниченный 1. Газар дор байгаа хамгийн вертикальными плоскостямиОхранная зона кахын КШ ба ХКШ-ын дагуу хэсэгт отстоящими по обе стороны линий кабельных КШ-аас 2тийш 1м, ХКШ-аас 2 тийш 2 от крайных кабелей на растояний 1 линий КШ ба ХКШ- м босоо хавтгайгаар хязгаарлагдах м для КЛ и2 м для КЛСэлектропереда ын бүс (орон зай) 2. Часть водного пространсва чи (КЛ) и хамгаалалты 2. Усан дор байгаа КШ ба ХКШ- от водной поверхности до дна вдоль кабельных н бүс ын дагуу захын кабелиас хааш подводных КЛ, КЛС, ограниченного линий связи хаашаа 100 м зайд босоо вертикальными плоскостями (КЛС) хавтгайгаар усны ёроолд хүртэл отстаящими по обе стороны линий хязгаарлагдах орон зай от крайных кабелей на растоянии 100м Руководители, начальники службы районных отделов энергетических Үйлдвэр байгууллага, компани болон управлений (объединений) бусад хуулийн этгээдийн болон Персонал предприятий, цехов, лабораторий Захиргаа тэдгээрийн салбар нэгжүүдийнадминистратив районов и участков электросетей, техникийн удирдлага, инженер техникийнно технический заместители указанных лиц, также хүмүүс ажилтан, удирдан зохион байгуулах инженеры, техники, мастера, на үүрэг хүлээсэн хүмүүс (инженер, которых возложены мастер, техник гэх мэт) административные функций Ремонтный персонал, специально Шуурхай Цахилгаан байгууламжийн тодорхой Персонал обученный и подготовленный для үйлчилгээ хэсгийг хариуцан түүнд шуурхай оперативно оперативного обслуживания в засварын үйлчилгээ хийхээр зориуд бэлтгэл ремонтных утвержденном объеме закрепленных хүмүүс сургууль хийсэн засварын хүмүүс за ним электроустанавок Персонал Инженеры, техники, мастера, Засварын Цахилгаан станц, дэд станцын ЦТТ, ремонтный рабочие, хүмүүс АШ, КШ, ХАШ, ХКШ, реле
  6. 6. эксплуатационноремонтным хамгаалалт автоматик, хэмжих обслуживанием и наладкой хэрэгсэл, аянга хамгаалалт, электростанций и подстанций ВЛ, хөндийрүүлэлт, диспетчер ба КЛ, ВЛС, КЛС, релейые зашиты, технологийн удирдлагын автоматики, измерительных хэрэгслэлийн ашиглалт засварын приборов грозозашиты и изоляций, ажил хийдэг инженер, техник, средств диспетчерского и мастер, ажилчин, цахилгаан технологического управления, лабораторийн хүмүүс персонал электролаборатории Выполнение технических Aжлын байранд ажлыг аюулгүй Подготовка мероприятий по обеспечению Ажлын байр явуулах техникийн арга хэмжээг авчрабочего места безопасного порведения работ на бэлтгэх гүйцэтгэх рабочем месте Электрическая цепь (оборудование и шины) одного назначения Генератор, щит, ХБ-ын цуглуулгын наименования и напряжения, шинд холбоостой нэг зориулалтын, присоединенные шином РУ, нэг нэртэй, нэг хүчдэлийн цахилгаан генератора, щита, сборка и хэлхээг (тоног төхөөрөмж ба шинийг) находящаяся в пределах хэлнэ. Нэг хүчний трансформаторын электростанций и т.п. Электрические (ороомгийн тооноос хамаарахгүй) цепи разного напряжения одного янз бүрийн хүчдэлтэй цахилгаан силового трансформатора хэлхээ, хоёр хурдтай нэгПрисоединение (независимо от числа обмоток) Холболт хөдөлгүүрийн цахилгаан одного двухскоростного хэлхээнүүдийг нэг холболтод тооцно. электродвигателя считается одным Олон талын холболттой схемд присоединением. В схемах шугам, трансформаторын нэг многоугольников полуторных и.т.п. к холболтод уг шугам буюу присоединению линий, трансформаторыг ХБ-д холбоход трансформатора относится все хэрэглэгддэг түүний бүх таслах коммутационные аппараты и шины, залгах аппарат ба шинийг тооцно. посредством которых эта линия или трансформатор присоединены к РУ Работа выполняемая с Aжлын хүчдэлтэй байгаа гүйдэл Хүчдэлтэй прикосновением к токаведущимся дамжуулах хэсэгт хүрч буюу эдгээр Работа под нөхцөлд под рабочим напряжением или на гүйдэл дамжуулах хэсгийн дэргэднапряжением гүйцэтгэх растояниях по этих токоведущих ойртохыг хориглосон зайн дотор ажил частей менее допустимых гүйцэтгэх ажил Работы с монтажных Газар, дээвэр, хучилт, ажлын приспособлений или Өндөрт тавцангаас 5 м ба түүнээс дээш Работы непосредественно с элементом авирч өндөрт угсралтын зориулалттайверхолазные конструкций, оборудования, машин и гүйцэтгэх хэрэгсэл буюу хийц, тоног механизмов, выполняемых на ажил төхөөрөмж, машин ба механизм высоте 5 м и выше от поверхности дээрээс шууп ажиллах. Энэ үед
  7. 7. грунта, перекрытия или рабочего ажлын бүх шат ба авирах, буух настила. При этом основным шилжилтийн үед ажилчныг өндрөөс средством предохранения рабочего унахаас хамгаалах үндсэн хэрэгсэл от падения с высоты во все моменты нь хамгаалах бүс байна. работы и передвижения являются предохранительный пояс Участок электроустановки, куда Хүмүүсийг ажил гүйцэтгүүлэхээрРабочее место попускается персонал для Aжлын байр ажилдоруулж байгаа цахилгаан выполнения работ байгууламжийн хэсэг Устное задание на безопасное Ажлын агуулга, байр, хугацаа, выполнение работы определяющее түүнийг аюулгүй гүйцэтгэх арга её содержание, место, время, меры хэмжээ (хэрэв шаардлагатай бол) баРаспоряжение Шийдвэр безопасности (если они требуются) и гүйцэтгэх хүмүүсийг тодорхойлж, лиц, которым поручено её ажлыг аюулгүй гүйцэтгүүлэхээр выполнение амаар өгсөн даалгавар Руководство Үйлдвэрийн Үйлдвэрийн дарга ба түүний орлогч Директор и его заместители предприятия удирдлага нар Часть электроустановки, которая Аваарийн горимын үед хүчдэлтэй может оказаться под напряжением в Гүйдэл Часть болж болох цахилгаан аварийных режимах работы. дамжуулахгүнетоковедущая байгууламжийн хэсэг. Жишээ нь : Например : корпус электрисеской й хэсэг цахилгаан магины их бие (бүрхүүл) машины Гүйдэл Часть Часть электроустановки, нормально Хэвийн ажлын үед хүчдэлтэй байдаг дамжуулах токоведущая находящаяся под напряжением цахилгаан байгууламжийн хэсэг хэсэг Установка, в которой приозводится, Цахилгаан эрчим хүчийгЭлектроустано преобразуется, передается, Цахилгаан үйлдвэрлэдэг, хуваарилдаг вка распреляется электрическая энергия байгууламж хэрэглэдэг байгууламж (ГОСТ- (ГОСТ-19431-74) 19431-74)Электроустано Электроустановка, обслуживаемая Байнгын Явуулын шуурхай үйлчилгээний вка без оперативно-выездныти бригадами жижүүргүй бригад болон АШ, КШ-ын шуурхай местного или оперативно ремонтным цахилгаан үйлчилгээ засварын хүмүүс дежурного персоналом ВЛ и КЛ байгууламж үйлчилдэг цахилгаан байгууламж персонала Электроустановка или её участок, Хүчдэлтэй байгаа буюу таслах которые находятся под напряжением АжиллагаатаЭлектроустано залгах аппаратыг залгаснаар мөн либо на которые напряжение может й байгаа вка цахилгаан соронзон индукцээр быть подано включением цахилгаандействующая хүчдэлтэй болж болох цахилгаан коммутационных аппаратов, или байгууламж байгууламж буюу түүний хэсэг электромагнитной индукциейЭлщктроустано Электроустановка напряжением до и 1000 В Хүчдэлийн үйлчлэх хэмжээгээр 1000вка до и выше выше 1000 В (по действующему хүртэл ба В хүртэл ба 1000 В-оос дээш 1000 В значению напряжения) 1000 В-оос хүчдэлийн цахилгаан байгууламж
  8. 8. дээш хүчдэлийн цахилгаан байгууламж РУ напряжением выше 1000 В с Энгийн Тойруу систем шингүй, секцлэгдсэнЭлектроустано одиночной секционированной или тодорхой болон секцлээгүй нэг систем шинтэйвка с простой несекционирванной системой шин, схемтэй 1000 В-оос дээш хүчдэлийн ХБ, бүх наглядной неимеющей обходной системы шин, цахилгаан АШ ба КШ, 1000 В хүртэл хүчдэлийн схемой все ВЛ и КЛ, все электроустановки байгууламж бүх цахилгаан байгууламж напряжением до 1000 В Зөвхөн наряд буюу шийдвэрээр Относится лищь к рабочему месту, ажил гүйцэтгэхээр төлөвлөгдсөн предусмотренному для работ по ажлын байранд хамаарна. 1000 В наряду или распоряжением. Пояснения : Тайлбарууд : хүртэл хүчдэлийн цахилгаан Требования настоящих правил к байгууламжид тавигдаж буй энэ элщктроустановкам до 1000 В дүрмийн шаардлагад 25В-оос дээш относится к напряжению выше 25 В хүчдэл хамаарна. Дүрэмд хэрэглэсэн зарим нэр томъёоны тольажиллагаатай байгаа цахилгаан байгууламж-действующая алсын удирдлага-дистанционное управлениеэлектроустановкабайгууламж-устройство, алгасалт-пролет аюулгүй ажиллагаа-техника безопасностисооружениегагнуурын хайлш-припой буулт-спуск богино холбооны залгуур-короткокамыкательдавхар утас-расщепленный их бие-корпус гар залуур (таслуур залгуурын)-ручной приводпроводдамар (жижиг)-ролик (блок) нээлхий-люк гүйдлийн трансформатор-трансфорсатор токакабель цоолох-проколоть кабель гогцоо холбоос-шлейф жижүүр (жижүүрийн хүн)-дежурный персоналогтлолцол (АШ)-пересечение (ВЛ) гэрлийн шон-опара өндөр давтамжийн холбоо-высокочастотная связьсалгуур-разъединитель кабелийн судал-жила сунадаг шат-телескопическая вышка кабеляолон хэлхээт(АШ)-многоцепная салхилуур-вентилятор таслуур (тосон, хийн, ваакум)-выключатель(ВЛ) (масланный, газовой, вакуум)тогоолж ухсан нүх-котлован тулгуур (АШ-ын)-опора төмөр бетон хөл-железобетонная приставка (ВЛ)тойруу шугам хоолой-бойпас тусгаарлуур- тухайлсан зааварчилгаа-целювой инструктаж отделительтөгсгөлийн муфт-концевая муфта тэлүүр-распорка хайламтгай хамгаалуур-предохранительтөөрмөл гүйдэл-блуждающий ток унтраалга-вылючатель хамгаалах хэрэгсэл-зашитные средствоудирдах товчлуур-кнопка хаалт хашилт- хоёрдогч ороомог-вторичная обмоткауправления ограждениехайламтгай тавил-плавка вставка хавчаар-зажим хөндийрүүлэх бахь-изолирующие клещи
  9. 9. холболт-присоединение хөндийрүүлэг- хөндийрүүлэх резин бээлий-диэлэектрические изоляция перчаткихөндийрүүлэх үе-изолирующее хөндийрүүлэвч- цахилгааны аюулгүй ажиллагааны мэрэгжлийнзвено изолятор групп-квалификационная группа по техникехөндлөвч тулгуур-портал хөндлөвч-траверс безопасностицахилгаан байгууламж- цуглуулга-сборка хөндийрүүлэх хольц (кабельд)-кабельная массаэлектроустановкацахилгаан залуур-электропривод чадавх-потенциал хүчдэл заагуур-указатель напряжения (индикатор)цахилгаан шүүлтүүр- цэнэг шавхуур- хүчдэлийн трансформатор-трансформаторэлектрофилтьр разрядник напряженияхамгаалах экран-зашитный экран шугам хоолой- цахилгаан тоног төхөөрөмж- трубопровод электрооборудованиеХоёрдогч хэлхээ-вторичная цепь Хүчлэг (цахилгаан оронд)-напряженность Дүрмийн бүтэц мөрдөгдөх хүрээ Энэ дүрэмд цахилгаан байгууламжид ажил гүйцэтгэгч хүмүүсийн аюулгүйажиллагааны хэм хэмжээг тогтоож, ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх дэг журмыг тодорхойлон, цахилгаан байгууламжийн хүчдэлийн бүх түвшинд туршилт, хэмжилт, засвар угсралтын ямар ч ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх арга барилыг тусгасан. Энэ хүү дүрмийг Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээр цахилгаан байгууламж, тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээ, шуурхай сэлгэн залгалт, барилга угсралт, туршилт тохируулга, зүгшрүүлэлт, хэмжилтийн бүх төрлийн ажил эрхлэгчид, өмчийн эзэмшлийн, удирдлага зохион байгуулалтын хэлбэрээс хамааралгүй дагаж мөрдөнө. Энэ дүрмийн 12 хавсралтад цахилгаан техникийн болон үйлдвэрлэлийн технологийн ажил эрхэлдэг хүмүүсийн мэргэжлийн шаардлага, аюулгүй ажиллагааный групп (зэрэглэл) олгох нөхцөл, байвалзохих бичиг баримтуудын загварууд, цахилгаан байгууламжид ажил гүйцэтгэх эрх олгох шалгалт авсан үнэмлэх, аюулгүй ажиллагааны нарядболон түүнийг бичих заавар, наряд шийдвэрийн бүртгэл, цахилгаан байгууламжид ажил гүйцэтгэх дүрэт нормууд, заавруудын мэдлэгийн шалгалт авсан бүртгэл болон бусад норм хэмжээ, холбогдох заавлуудыг тусгасан. Энэхүү дүрмийг зөвхөн улсын мэргэжлийн хянаотын албанаас зөвшөөрсөн тоо хэмжээгээр хэвлэж Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээр ажиллаж байгаа потоод гадаадын байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдэд мөрдүүлнэ. Оросын Холбооны Улсынхаас бусад улс орнуудын цахилгаан тоног төхөөрөмж, цахилгаан хэрэгслэл ашиглагч болон шинэ техник тохнологи нэвтрүүлж байгаа этгээдүүдэд нь тухайн цахилгаан байгууламж, цахилгаан хэрэгслэлийг ажиллуулж эхлэхийн өмнө тэдгээрийн аюулгүй ажиллагааны заавар боловсруулан батлаад ажиллагсаддаа сургалт явуулж шалгалт авсан байна. Ажиллагсаддаа сургалт явуулж шалгалт авалгүйгээр тухайн цахилгаан тоног төхөөрөмж, цахилгаан хэрэгслэлийг ашигллатанд оруулахыг хатуу хориглоно. Нэг. ЕРӨНХИЙ ЗҮЙЛ 1.1 Дүрмийг хэрэглэх журам 1.1.1 Ажил олгогч нь тухайн үйлдвэрлэлийн ажлын онцлог нөхцөлд тохируулан энэ дүрэмд харшлахгүй аюулгүй ажиллагааны заавар, шийдвэр гаргаж ажиллагсаддаа судлуулан мөрдөж болно.
  10. 10. 1.1.2 Цахилгаан байгууламж, тоног төхөөрөмж нь аюулгүй ажиллагааны нөхцөлийг хангахаарбүрэн бүтэн байвал зохино. Цахилгаан байгууламж нь туршигдсан хамгаалах хэрэгсэл, эмийнаптекаар холбогдох дүрэм нормын дагуу хангагдсан байх ёстой. /Хавсралт/ 1.1.3 Үйлдвэр байгууллагууд энэ дүрэм болон хөдөлмөр хамгааллын заавруудын мөрдөлт,сургалт зааварчилгааны ажилд байнгын хяналт тавина. Хөдөлмөр хамгааллын ажлын хариуцлагыгажил олгогч хүлээнэ. 1.1.4 Энэ дүрэмд харш тушаал, шийдвэр, үүрэг даалгаврыг биелүүлэхийг хориглоно. 1.1.5 Хөдөлмөр хамгааллын хууль тогтоомжийг зөрчсөн ажилтан Монгол улсад мөрдөгдөжбайгаа хууль тогтоомжийн хүрээнд хариуцлага хүлээнэ. 2.1 Хүмүүст тавигдах шаардлага 2.1.1 Цахилгаан байгууламжид ажил гүйцэтгэх хүн тухайн ажлын онцлогт тохирох мэргэжлийнбэлтгэл хангасан байна. Мэргэжлийн бэлтгэлгүй хүнийг бие даасан ажилд оруулахынг өмнө тусгаймэргэжлийн сургуульд сургаад дадлага хийлгэнэ. 2.1.2 Ажиллагчийн мэргэжлийн бэлтгэл, түүний мэргэжлийг дээшлүүлэх, мэдлэгийг шалгах,зааварчилгаа өгөх ажлыг улсын болон салбарын хэмжээнд мөрдөгдөж байгаа хөдөлмөр хамгаалал,аюулгүйн ажиллагааны эрхизүйн норм дүрмүүдийн хүрээнд гүйцэтгэнэ. 2.1.3 Ажиллагчийг ажилд авахдаа эмнэлэгт үзүүлж эрүүл мэндийн тодорхойлолт гаргуулах бацаашид тогтоогдсон журмын дагуу эмнэлэгийн үзлэгт оруулж байна. Байгууллагын захиргаа ньажиллагчийг эмнэлэгт үзүүлэхдээ хослон ажиллах мэргэжлийг тодорохойлж өгнө. 2.1.4 Цахилгааны мэргэжлийн ажилтан бие дааж ажиллахын өмнө цахилгаан гүйдлийннөлөөнд өртсөн осолдогчийг салгаж авах болон түүнд анхны тусламж үзүүлэх арга барилд суралцсанбайна. 2.1.5 цахилгаан байгууламжид ажиллах хүн энэ дүрэм болон холбогдох заавар нормууд/ашиглалт, аюулгүй ажиллагаа, галын аюулгүй байдал, хамгаалах хэрэгслүүдийн ашиглалт, цахилгаанбайгууламжийн бүтэц, хийц, зураг схем гэх мэт/ -ын мэдлэгийн шалгалт өгч албан тушаал,мэргэжилдээ тохирох цахилгааны аюулгүй ажиллагааны группын үнэмлэх авсан байх ёстой. / группынангилал нь хавсралт ¹1/ Ажиллагч нь энэ дүрэм, хөдөлмөр хамгаалалын заавар, зааварчилгаанызаалтуудыг мөрдөж ажиллана. Цахилгаан байгууламжийн ашигалтын үед мөрдөх хөдөлмөрхамгаалал, аюулгүй ажиллагааны дүрмийн шалгалтад тэнцсэн хүнд баталгаат загварын үнэмлэхолгоно. /загвар нь хавсралт ¹ 2, 3 / Үнэмлэхэд аюулгүй ажиллагааны групп, шалгалтын дүнг бичсэнбайна. 2.1.6 Эрчим хүчний салбарын бүх үйлдвэр, компаниуд нь хүмүүсийг сургах, тэдниймэргэжлийн мэдлэг чадварыг шалгах ажлыг “Эрчим хүчний үйлдвэрүүдийн инженер техникийнажилтан, ажилчдын дунд зохиох ажлын үндсэн дүрэм” -ийн дагуу гүйцэтгэнэ. 2.1.7 Аюулгүй ажиллагааны онцлог ажил гүйцэтгэх ажилтаны группын үнэмлэхэд тухайн ажилгүйцэтгэх эрх олгосон тухай бичнэ. /Хавсралт ¹2/ Аюулгүй ажиллагааны онцлогтой ажилд дараахьажлуудыг хамааруулна. А. өндөрт өвирч гүйцэтгэх ажил, Б. хүчдэлтэй гүйдэл дамжуулах хэсэг дээр ажил гүйцэтгэх /хөндийрүүлэгчийг угааж цэвэрлэх солих, утас тросс засварлах, хэмжүүрийн туйван /штанг/-аар хөндийрүүлэгч болон залгаасны хавчааруудыг шалгах, троссыг тослох ажлууд/ В. Өндөржүүлсэн хүчдлээр туршилт хийх/ мегаомметрээр хэмжилт хийхээс бусад/
  11. 11. Г. Тухайн үйлдвэр байгууллага нь өөрийн нөхцөл байдлыг харгалзан онцлог ажлын нэмэлт жагсаалт гаргаж болно. 2.1.8 Дагалдан мэргэжил дээшлүүлэх ажилтаныг тушаалаар туршлагатай ажилтанд даалгажөгнө. Ажилтныг бие дааж жинхлүүлэн ажиллуулахад байгууллагйн удирдлага тушаал гаргажбаталгаажуулна. 2.1.9 Ажилтан хүн бүр энэ дүрмийн зөрчлийг арилгаж чадахгүй тохиолдолд, хүмүүст аюултайцахилгаан байгууламж, машин механизм, ажлын багаж, хамгаалах хэрэгсэлд эвдрэл гэмтэл гарахнөхцөл бүрдсэн зөрчлүүдийн талаар удирдах ажилтанд яаралтай мэдээлэх үүрэгтэй. 1.3 Шуурхай үйлчилгээ, цахилгаан байгууламжийн үзлэг 1.3.1 Шуурхай сэлгэн залгалтыг тухайн байгууллагын тушаалаар батлагдсан шуурхайажиллагааны буюу шуурхай ажиллагаа засварын хүмүүс гүйцэтгэнэ. Нарядаар эсвэл ам шийдвэрээражилд оруулагч хүн ажлын байр бэлтгэх шуурхай сэлгэн хийх зөвшөөрөл заавал авсан байх ёстой. 1.3.2 1000В-оос дээш хүчдлийн цахилгаан байгууламжид ганцаараа үйлчилдэг ажилтанболон ээлжийн ахлагч нь аюулгүй ажиллагааны IV-өөс доошгүй групптэй, ээлжийн бусад ажиллагсаднь III групптэй байна. 1000в-оос доош хүчдлийн цахилгаан байгууламжид шуурхай ажиллагаа явуулаххүн нь III-аас доошгүй групптэй байна. Тайлбар: 1.3.2 дугаарт 35кВ хүртэл хүчдлийн цахилгаанбайгууламжид IV-өөс доошгүй групптэй нэг хүн, 110-220кв хүчдлийн цахилгаан байгууламжид IV ба IIIгрупптэй 2 хүн шуурхай ажиллагаа явуулна. Цахилгаан байгууламжийн шуурхай үйлчилгээний аргахэлбэр, шуурхай үйлчилгээ явуулах хүмүүсийн тоог тухайн байгууллагын удирдлагын тушаалаарбаталгаажуулна. 1.3.3 Цахилгаан байгууламжийн хаалт хашилтгүй гүйдэл дамжуулах хэсгүүдэд хүмүүс, машинмеханизм, ачаа өргөх кран 1.1 дүгээр хүснэгтэд зааснаас дотогш зайд ойртож болохгүй. Хүчдэлтэй байгаа гүйдэл дамжуулах хэсэгт ойртож болох зай хэмжээ Хүснэгт 1.1 Хүмүүс ба тэднийхэрэглж байгаа багаж Машин, ачаа өргөх кран, Хүчдэл /кВ/ хэрэгсэл ба түр хаалт хашилт хүртэл зай оосрлох хэрэгсэл ба ачааны /м/ ойртож болох зай /м/ Агаарын шугамд 0.6 1.0 1кВ Бусад Норм тогтоохгүй хавирч шүргэжхүртэл цахилгаан 1.0 болохгүй байгууламжид 1.35 кВ 0.6 1.0 110кВ 1.0 1.5 220кВ 2.0 2.5 1.3.4 Цахилгаан байгууламжийн технологийн тоног төхөөрөмжийн цахилгаан тоноглолд III-аасдоошгүй групптэй тухайн ээлжинд ажиллаж байгаа шуурхай үйлчилгээний нэг хүн, эсвэл V групптэйтехникийн удирдлагын ажилтан ганцаараа 1000В-оос дээш хүчдлийн цахилгаан байгууламжидүзлэгхийж болох ба 1000в хүртэл хүчдлийн цахилгаан байгууламжид IV групптэй ажилтан тухайнбайгууллагын удирдлагын шийдвэрээр ганцаараа үзлэг хийх эрхтэй. АШ-ын үзлэгийг энэ дүрмийн2.3.14, 4.15.72, 4.15.73 дугаар заалтуудын дагуу гүйцэтгэнэ. 1.3.5 Цахилгаан байгууламжид ажилладаггүй ажилтнууд 1000в-оос дээш хүчдлийн цахилгаанбайгууламжид IV групптэй шуурхай үйлчилгээний ажилтаны хяналтан дор, 1000В хүртэл хүчдлийнцахилгаан байгууламжид III групптэй ганцаараа үзлэг хийх эрх бүхий ажилтаны хяналтын дор орж
  12. 12. болно. Хяналт таюигч ажилтан цахилгаан байгууламжид орж байгаа хүмүүсийн аюулгүй байдлыгхянаж, гүйдэл дамжуулах хэсэгт ойртохыг хориглодог тухай урьдчилан анхааруулах үүрэгтэй. 1.3.6 Үзлэг хийдээ щит, ячейк, удирдах самбарын болон тоноглолын хаалгыг онгойлгохыгзөвшөөрнө. 1000В-оос дээш хүчдлийн цахилгаан байгууламжид гүйдэл дамжуулах хэсэгт 1.1 дүгээрхүснэгтэд заасан зайнаас дотогш ойртох боломжийг хаасан хашилтгүй /хаалт, хашилт тавихшаардлагыг ПУЭ-д тогтоосон/ барилга камерт орохыг, мөн хаалт хашилтын цаана нэвтэрч орохыгхориглоно. Үзлэгийн үед ямар нэгэн ажил гүйцэтгэхийг хориглоно. 1.3.7 6-35кВ-ын цахилгаан байгууламжид газардлага гарсан үед ХХБ-д газардсан цэгт 4метрээс дотогш, ИХБ, АШ-д 8 метрээс дотогш зайд зөвхөн шуурхай сэлгэн залгалт хийх ба хүчдэлдорсон хүнийг чөлөөлөх тохиолдолд ойртож болно. Энэ ажлыг гүйцэтгэхдээ цахилгааны хамгаалаххэрэгслүүдийг бүрэн хэрэглэнэ. 1.3.8 1000В-оос дээш хүчдэлийн гар залууртай /привод/ хуурай салгуур, тусгаарлуур /ОД/таслууруудыг таслах, залгахдаа хамгаалах резин бээлий заавал өмссөн байна. 1.3.9 Хайламтгай хамгаалуурыг авах, ба тавихдаа зөвхөн хүчдэлийг тасалсан нөхцөлдгүйцэтгэнэ. Хайламтгай хамгаалуурыг авах, ба тавихдаа ачаалалгүй, хүчдэлтэй нөхцөлд гүйцэтгэжболно. Хоёрдогч хэлхээ, хүчдэлийн трансформаторын хайламтгай хамгаалуур, бөглөө /пробка/хэлбэрийн гал хамгаалуурыг ачаалалтай ба хүчдэлтэй нөхцөлд сольж болно. 1.3.10 Хүчдэлтэй нөхцөлд хайламтгай хамгаалуурыг авах ба тавихдаа дараах хамгаалаххэрэгсэлтэй ажиллана. Үүнд: -1000В-оос дээш хүчдэлд хөндийрүүлэх бахь /клеш/, туйван /штанг/, резин бээлий, нүднийхамгаалалт хэрэглэнэ. -1000В хүртэл хүчдэлд хөндийрүүлэх бахь, эсвэл резин бээлийтэй, нүдний хамгаалалттайажиллана. 1.3.11 Ажил гүйцэтгэж байгаагаас бусад цахилгаан байгууламжийн байшин, өрөө тасалгаа,ячейкуудын хаалгыг цоожтой байлгана. 1.3.12 Цахилгаан байгууламжийн хаалганы түлхүүрийг хадгалах, өгч авах журмыг тухайнбайгууллагын удирдлагын шийдвэрээр баталгаажуулна. Түлхүүрүүдийг дугаарлаж бүртгэн зориулалтын хайрцагт хадгалах ба түлхүүр тус бүрийннэгийг тусгай нөөцөд хадгална. Түлхүүрийг дараах тохиолдолуудад гарын үсэг зуруулж олгоно. Тухайлбал: o Ганцаарчилсан үзлэг хийх эрхтэй хүнд o Шуурхай ажиллагааны хүмүүст o Нарядаар ажил гүйцэтгэхэд шуурхай ажиллагааны ажил оруулагчид,хариуцлагатай удирдагчид, ажил гүйцэтгэгчид, хянагчид тухайн ажил гүйцэтгэх байрны түлхүүрийг өгчболно. Түлхүүрийг өдөр бүр ажил буюу үзлэг дууссаны дараа эргүүлэн хүлээлгэж өгнө. Байнгын шуурхай ажиллагааны хүнгүй буюу алслагдсан цахилгаан байгууламжид хийсэнажил, үзлэг үйлчилгээг бүрэн дуусгаад дараагийн өдрийн ажил тарахаас өмнө тухайн байгууламжийнтүлхүүрийг буцааж өгнө Цахилгаан байгууламжийн түлхүүрийг өгч авсан тухайд тусгай бүртгэл хөтлөх буюу шуурхайажиллагааны журналд бичнэ. 1.3.13 Осол гарсан тохиолдолд осолдогчийг цахилгаан гүйдлийн нөлөөллөөс чөлөөлөхийнтулд хариуцлагатай удирдагчид урьдчилан мэдээлэхгүй цахилгаан байгууламжийг шууд таслах ёстой.
  13. 13. 1.3.14 Зөвхөн телефон утсаар ээлж хүлээлцдэг шуурхай үйлчилгээний ажилтан нь цахилгаантоног төхөөрөмжийн байранд орох хувийн түлхүүртэй байж болно. 1.4 Ажил гүйцэтгэх журам ба нөхцөл 1.4.1 Наряд гэдэг нь цахилгаан байгууламжид ажил гүйцэтгэхэд аюулгүй байдлыг хариуцагчнар, бригадын бүрэлдэхүүн, ажил гүйцэтгэх аюулгүй ажиллагааны техникийн арга хэмжээ, ажлынбайр, эхлэх дуусах хугацаа, онцгой нөхцөл, тухайлсан зааварчилгааг бичсэн бичгэн шийдвэр юм.Ажиллагаатай байгаа цахилгаан байгууламжид аюулгүй ажиллагааны нарядаар ажил гүйцэтгэнэ Нарядын маягт ба түүнийг бичих зааврыг энэ дүрмийн 4 дүгээр хавсралтанд тусгав. Нарядаар эсвэл ам шийдвэрээр гүйцэтгэж болох ажлын ангилал, нэрсийг тухайн байгууллагынудирдлагын бичгэн шийдвэрээр тодорхойлно. 1.4.2 Наряд буюу ам шийдвэрээр өгөгдсөнөөс бусад ажлыг дур мэдэн гүйцэтгэх, ажлын байрыгөргөтгөх, хэтрүүлэхийг хориглоно. 1.4.3 Урьд өгөгдсөн нарядтай ажлын байрны хүрээнд дараа нь өгөгдсөн нарядаар ажилгүйцэтгэх шаардлагатай тохиолдолд түрүүчийн ажлын наряд олгогч, хариуцлагатай удирдагчтайзөвшөөрөлцөх ёстой. Нарядыг ажил эхлэхийн өмнө зөвшөөрөлцөөд нарядын урд нүүрэнд “зөвшөөрөлцсөн” хүнгарын үсэг зурсан байвал зохино. 1.4.4 1000В-оос дээш хүчдлийн цахилгаан тоног төхөөрөмжийн засвар, 1000В-оос дээшхүчдлийн цахилгаан байгууламжийн гүйдэл дамжуулах хэсэг дээр хүчдлийг таслалгүй гүйцэтгэх ажил,мөн агаарын шугамын засварыг хүчдлийн түвшин харгалзахгүй технологийн карт, ажил гүйцэтгэхтөслийн дагуу гүйцэтгэнэ. 1.4.5 1000В-оос доош хүчдлийн цахилгаан байгууламжид хүчдэлтэй нөхцөлд ажиллахаддараах арга хэмжээнүүдийг заавал авна. Үүнд: • Ажлын байрны зэргэлдээ байгаа санамсаргүй хүрч шүргэж болзошгүй хүчдэлтэй байгаа гүйдэл дамжуулах хэсгүүдэд хаалт, хашилт хийх • Резин бойлтог өмсөх, эсвэл хөндийрүүлэгч тавиур буюу резин дэвсгэр дээр зогсож ажиллах • Хөндийрүүлэгтэй бариултай багаж хэрэглэх /отверткийн гол төмөр нь хөндийрүүлэгтэй байх/ резин бээлий хэрэглэх • Богино буюу шамалсан ханцуйтай хувцастай ажиллах, төмрийн хөрөө, төмөр метр зэргийг хэрэглэхийг хатуу хориглоно. 1.4.6 Биеэ тэнийлгэхэд гүйдэл дамжуулах хэсэгт энэ дүзрмийн 1.1 дүгээр хүснэгтэд зааснаасдотогш зайд ойртохоор нөхцөлд бөхийж буюу хоёр хажуу талд байхаар байрлалд ажиллаж болохгүй. 1.4.7 Хүчдэлтэй байгаа цахилгаан тоног төхөөрөмжийн хөндийрүүлэг болон хөндийрүүлэххэсгүүдэд хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэлгүй хавирч шүргэж болохгүй. 1.4.8 ИХБ-д цахилгаан дамжуулах утас, троссууд огтолцсон хэсэгт доор нь татагдсан утас,арматур, хөндийрүүлэгчийг солихдоо дээр нь байрлалтай хүчдэлтэй байгаа утсанд хүрэхээс хамгаалжургамлын гаралтй буюу синтетик материалаар хийсэн хэц татна. Хэцийг утаснуудын огтлолцсонхэсгийн хоёр талд хөндлөн татаж бөх бат хийцэд бэхэлнэ. Утас /трос/-ыг алгуур тайван татаж өргөнө. 1.4.9 ИХБ-д цахилгаан дамжуулах утас, троссууд огтлолцсон хэсэгт дээд талд нь татагдсанхүчдэлтэй байгаа утас, тросс, хөндийрүүлэгч, арматурыг солих ажлыг ажил олгогчийн баталсан АГТ-ний дагуу гүйцэтгэнэ. АГТ-д утас, троссыг доош унасаас урьдчилан сэргийлэх болон нөлөөллийн
  14. 14. хүчдлээс хамгаалах арга хэмжээг тусгасан байх ёстой. Энэ ажлыг доогуур нь огтлолцож байгааутасны хүчдлийг таслалгүй гүйцэтгэж болохгүй. 1.4.10 Ажил гүйцэтгэгч хүмүүс нь цахилгаан байгууламжийн хүчдэл тасарсны дараа урьдчиланмэдэгдэлгүй хүчдэл ирж болохыг анхаарч байвал зохино. 1.4.11 Харанхуй буюу гэрэлтүүлэггүй газарт /байранд/ ажил гүйцэтгэж болохгүй. Ажлын байр,хэсэг, орц, гарц, зам талбайн гэрэлтүүлэг нь ажиллагчийг гялбуулахаар хурц биш, жигд байх ёстой. 1.4.12 Аянга ойртоход ХАШ, АШ, ИХБ, АШ ба АШ-тай холбогдсон ХХБ-ын тасалж залгахаппаратууд, мөн түүнчлэн ХАШ-ын оруулга, холбооны антен цамхагийн байр, байгууламж дээрхажлуудыг яаралтай зогсооно. 1.4.13 Эрчим хүчний тоног төхөөрөмжийн барилга, байр /удирдлагын самбар, релений батүүнтэй адилтгах төхөөрөмжийн өрөөнөөс бусад/ ХХБ, ИХБ, суьаг шуудуу, хонгилд ажиллагчид болонАШ-ын засвар үйлчилгээнд оролцогчид дуулга /каска/ өмссөн байна. 2 1.4.14 АШ дээр ажиллагч нь хүчдэлийн түвшингээс хамаарахгүй 240мм -аас багагүй огтлолтой 2утас, 70мм -аас багагүй огтлолтой тросоор тухайн утас трос нь бүрэн бүтэн буюу чичиргээ, доргио,зэврэлтээс болон бусад шалтгаанаар тасарч гэмтээгүй тохиолдолд дамжин явж болно. Салаалсанутас, тросоор дамжин явахдаа хамгаалах бүсний оосорыг тухайн утас, тросонд бэхлэх ба тусгайзориулалтын тэргэнцэр /араг/ хэрэглэж байгаа бол түүнд хамгаалах бүсний оосорыг бэхэлнэ. 1.4.15 Машины өрөө, цехүүдийн таазанд байрлалтай гэрэлтүүлэгийн тоноглолыг гүүрэн кранытэргэнцэр дээрээс үйлчлэх ажлыг хоёроос цөөнгүй хүн гүйцэтгэх ба тэдгээрээс III-аас багагүй групптэйхүн тухайн ажлыг гүйцэтгэнэ. Тэдний нэг нь ажил гүйцэтгэж байгаа хүний дэргэд байж шаардлагатайаюулгүй ажиллагааны арга хэмжээнд хяналт тавьж байна. Краны тэргэнцэр дээр түр зуурын шат,тавцан мэтийн хэрэгсэл байрлуулж болохгүй. Краны тэргэнцэрийн өөрийн тавцан эсвэл түүнд сууринбайрлуулсан тавцан дээр ажиллавал зохино. Гүүрэн краны тэргэнцэр дээр авирч гарахын өмнө краныцахилгаан тэжээлийн шугамын хүчдэлийг тасалсан байна. Кранчин краны гүүр ба тэргэнцэрийг зөвхөнажил гүйцэтгэгчийн дохиогоор шилжүүлж явуулна. Гүүрэн краныг шилжүүлж явуулж байхадажиллагсад нь краны кабинд /бүхээгт/ эсвэл гүүрний шалан дээр байрлаж байна. Ажил гүйцэтгэжбайхдаа хамгаалах бүс хэрэглэнэ. Ажил гүйцэтгэж байгаа хүмүүс тэргэнцэр дээр байхад краны гүүрболон тэргэнцэрийг шилжүүлж явуулахыг хориглоно. 1.4.16 Газар шорооны ажил гүйцэтгэхэд холбогдох БНбД-ийг мөрдөж ажиллана. Хоёр. АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГАА ХАНГАХ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫН АРГА ХЭМЖЭЭ 2.1 Ерөнхий шаардлага, ажлын аюулгүй байдлыг хариуцагч нар, тэдгээрийн эрх, үүрэг 2.1.1 Цахилгаан байгууламжид ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх зохион байгуулалтын аргахэмжээнүүд:  Наряд олгох, шийдвэр өгөх буюу ашиглалтын явцад хийгдэх ажлын жагсаалтад хамаарагдсан ажлын даалгавар  Ажилд оруулах зөвшөөрөл өгөх  Ажилд оруулах  Ажлын явцад хяналт тавих, ажил завсарлах, ажлыг өөр байранд шилжүүлэх болон ажил дууссан тухай бичиж бүртгэх 2.1.2 Ажлын аюулгүй байдал /аюулгүй ажиллагаа/ хариуцах хүмүүс:  Наряд олгогч, шийдвэр өгөгч, ашиглалтын явцад гүйцэтгэх ажлуудын нэрсийн жагсаалт батлагч нь нарядын “Тусгай заалт” гэсэн мөрөнд энэ тухай бичих ёстой.
  15. 15.  Ажлын хариуцлагатай удирдагч  Ажилд оруулах зөвшөөрөл олгогч  Ажилд оруулагч  Ажил гүйцэтгэгч  Хяналт тавигч /хянагч/  Бригадын гишүүн 2.1.3 Наряд олгогч нь тухайн ажлыг гүйцэтгэх шаардлага, ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх бололцоогтодорхойлно. Мөнм этгээд нь наряд /шийдвэр/-д тусгагдсан аюулгүй ажиллагааны арга хэмжээхангалттай үнэн, зөв байх, бригадын бүрэлдэхүүний мэдлэг чадварын түвшин, хүмүүсийн тоо, аюулгүйажиллагаа хариуцагч нар тухайн ажил гүйцэтгэх аюулгүй ажиллагааны групп нь тохирох асуудлуудыгхароиуцана. 2.1.4 Үйлдвэр байгууллагын болон түүний нэгжийн захиргааны техникийн ажилтан 1000в-оосдээш хүчдлийн цахилгаан байгууламжид V групптэй, 1000В-оос доош хүчдлийн цахилгаанбайгууламжид IV групптэй хүмүүст наряд олгох буюу шийдвэр өгөх эрх олгоно. Аваари устгах, түүнийуршигийг арилгах зайлшгүй шаардлагатай тохиолдолд наряд, шийдвэр өгөх эрх бүхий ажилтанбайхгүй бол наряд олгох, шийдвэр өгөх үүргийг шуурхай ажиллагааны IV групптэй ажилтан гүйцэтгэжболно. Наряд олгох шийдвэр өгөх эрх бүхий шуурхай ажиллагааны ажилтны нэрсийг байгууллагынудирдлагын шийдвэрээр баталсан байна. 2.1.5 Хариуцлагатай удирдагч нь нарядад заасан аюулгүй бадлыг хангах бүх арга хэмжээнийбиелэлт, тэдгээрийн бүрэн хангалттай болсонажилд оруулаг ба ажил гүйцэтгэгч нараас бригадынгишүүдэд өгсөн зааварчилгаа бүрэн ба чанартай болсон, мөн түүнчлэн ажлын аюулгүй явуулах зохионбайгуулалтыг хариуцна. Хариуцлагатай удирдагчаар V групптэй инженер техникийн ажилтныг томилж болно.Зарим үе шатны ажлыг хариуцлагатай удирдагчийн тасралтгүй хяналтын дор зайлшгүй гүйцэтгэхшаардлагатай тохиолдолд наряд олгогч нь нарядын Тусгай заалтууд гэсэн мөрөнд энэ тухай бичихёстой. Хариуцлагатай удирдагчийг 1000в-оос дээш хүчдлийн цахилгаан багууламжид ажилгүйцэтгэхэд томилох ба 1000В-оос доош хүчдлийн цахилгаан байгууламжид хариуцлагатай удирдагчтомилохгүй байж болно. Хариуфцлагатай удирдагч нь нарядад тусгагдсан аюулгүй ажиллагааны аргахэмжээнүүдийн биелэлт тэдгээр нь хангалттайг, өөрөө авсан аюулгүй ажиллагааны нэмэлт аргахэмжээний биелэлт тухайн ажлыг аюулгүй гүйцэтгэх бригадад өгсөн зааварчилгааны, түүний доторажилдоруулагч ба ажил гүйцэтгэгчийн өгсөн зааварчилгааны хангалттайг, мөн түүнчлэн тухайн ажлыгаюулгүй гүйцэтгэх зохион байгуулалтын бүх ажлын хариуцлага хүлээнэ. Хариуцлагатай удирдагчийг дор дурдсан ажлуудыг гүйцэтгэхэд томилно. Үүнд: • Механизм, ачаа өргөх кранаар ажил гүйцэтгэхэд • Цахилгаан байгууламжийн хүчдлийг тасалж ажиллахад /цахилгаан байгууламжийн гүйдэл дамжуулах хэсгийн хүчдлийг бүх талаас нь тасалсан, энэ дүрмийн 2.2.8 дугаар зүйл, ил харагдахуйц энгийн схемтэй цахилгаан байгууламжид, цахилгаан хөдөлгүүр, түүний ХБ дахь холболтод хамрагдахгүй/ • КШ, ХКШ-д олон төрлийн байгууламжтай болон тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний нягтрал ихтэй газарт ажил гүйцэтгэхэд
  16. 16. • АШ-ын бүх төрлийн тулгуур босгох, буулгах, тэдгээрийн хийц хэсгийг солих ажилд 2.1.6 Ажлын байр бэлтгэх ба ажилд оруулах зөвшөөрөл олгогч нь ажлыг гүйцэтгэхийн тулдтоног төхөөрөмжид хийх таслалт, газардуулагын арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлэх боломжтой батэлгээр нь хангалттай болохыг мөн түүнчлэн ажилд оруулж байгаа бригадуудын ажлын хугацаа,ажлынибарйны зохицуулалтын ажлыг хариуцна.Ажлын байр бэлтгэх ба ажилд оруулах зөвшөөрөлолгогч нь ажлын байр бэлтгэх жижүүр буюу шуурхай үйлчилгээ засварын хүмүүст мөн түүнчлэн тоногтөхөөрөмжид урьд гүйцэтгэсэн таслалт ба газардуулга тавьсан газруудын тухай ажилд оруулагчидмэдэгдэх үүрэгтэй. Жижүүрийн IV групптэй өөрийн албан тушаалын зааварын дагуу ажлын байрбэлтгэх ба ажилд оруулах зөвшөөрөл олгогч эсвэл үйлдвэр байгууллагын захиргааны шийдвэрээр эрхолгосон техникийн ажилтан нар ажлын байр бэлтгэх ба ажилд оруулах зөвшөөрөл өгч болно. 2.1.7 Ажлын байр бэлтгэх ба ажилд оруулагч хүн нарядад заасан мөн түүнчлэн ажлыннөхцөлөөр шаардлагатай /цоожлох плакат өлгөх, хаалт хашилт тавих гэх мэт/ ажлын байр бэлтгэхарга хэмжээнүүдийг бүрэн, үнэн зөвөөр тохируулж гүйцэтгэхийг хариуцна. Тухайн цахилгаан байгууламжид шуурхай сэлгэн залгалт хийх зөвшөөрөлтэй жижүүр буюушуурхайүйлчигээ засварын хүн ажлын байр бэлтгэх эрхтэй байна. Ажилд оруулагч нь аюулгүй байдлыг хангахаар авагдсан арга хэмжээ үнэн зөв ба хЀ

×