Γεωγραφία Ε΄ 2. 13. ΄΄ Τα βουνά της Ελλάδας΄΄

Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
Γεωγραφία Ε΄ Τάξης – Ενότητα – Κεφάλαιο 13:
΄΄ Τα βουνά της Ελλάδας΄΄
http://e-taksh.blogspot.gr

eva - edu
Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας μας είναι ορεινό έχει δηλαδή βουνά. Όταν υπάρχουν βουνά
το ένα μετά το άλλο φτιάχνουν οροσειρά. Η Ελλάδα έχει την οροσειρά της Ροδόπης και την
οροσειρά της Πίνδου. Η οροσειρά της Πίνδου έχει ψηλότερη κορυφή τον Σμόλικα.
Όλα τα βουνά της Ελλάδας φτιάχνουν τον κατακόρυφο διαμελισμό της χώρας μας. Τα
βουνά έχουν πλαγιές, βαθιά φαράγγια και κοιλάδες. Ο άνθρωπος πολλές φορές
δυσκολεύεται να περπατήσει στις πλαγιές και τα φαράγγια.
Το Φουντωτό είναι κοντά στην οροσειρά της Πίνδου
Ερωτήσεις για το σχολείο
Πές μου μια οροσειρά της Ελλάδας.
Πές μου ένα βουνό της Ελλάδας

Παιδίον Τόπος paidio.blogspot.com
Φύλλο εργασίας:
Βρες στο γεωφυσικό χάρτη τα παρακάτω βουνά. Σε ποια γεωγραφικά
διαµερίσµατα ανήκουν; Συµπλήρωσε τον πίνακα που ακολουθεί.

1
ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ
ΟΝΟΜΑΣΙΑΟΝΟΜΑΣΙΑΟΝΟΜΑΣΙΑΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠληροφορίεςΠληροφορίεςΠληροφορίεςΠληροφορίες ΎψοςΎψοςΎψοςΎψος ΣειράΣειράΣειράΣειρά
Άγραφα Όρη Στερεά Ελλάδα.. Υψηλότερες κορυφές της είναι η Καράβα (2.145
µέτρα) και ο Άγιος Ηλίας.
2145 23
Αθαµανικά ΌρηΑθαµανικά ΌρηΑθαµανικά ΌρηΑθαµανικά Όρη
(ή Τζουµέρκα)
Μεγάλου ύψους (2.469 µέτρα) και όγκου οροσειρά µεταξύ
Ηπείρου και Θεσσαλίας, στα σύνορα των νοµών Ιωαννίνων, Άρτας
και Τρικάλων.
2469 7777
Αίνος Το πιο σηµαντικό βουνό της Κεφαλονιάς και των Επτανήσων, µε
υψηλότερη κορυφή τον Μέγα Σωρό (1.628 µέτρα).
1628 48
Ακαρνανικά Όρη Μέτριου ύψους οροσειρά (1.589 µέτρα) της δυτικής Ακαρνανίας,
απέναντι από τη νήσο Λευκάδα.
1589 52
Αντιχάσια Όρη Mέτριου ύψους οροσειρά (1.416 µέτρα) της βόρειας Θεσσαλίας.
Στις δυτικές προεκτάσεις τους βρίσκονται οι βράχοι των
Μετεώρων.
1416 57
Αράκυνθος Όρος της Στερεάς Ελλάδας, νότια της λίµνης Τριχωνίδας µε
µέγιστο ύψος 924 µέτρα. Αναπτύσσεται µεταξύ των ποταµών
Αχελώου και Εύηνου.
924 86
Αραχναίο Όρος της Αργολίδας µε δύο κύριες κορυφές, µέγιστου ύψους
1.199 µέτρων που βρίσκεται µεταξύ της Επιδαύρου και του
αργολικού κάµπου.
1199 70
Αροάνια Όρη
(ή Χελµός).
Υψηλό ορεινό σύστηµα της Πελοποννήσου (2.341 µέτρα) µε
έντονο ανάγλυφο και βαθιές χαράδρες. Οι κορυφές τροφοδοτούν
τον παραπόταµο του Αλφειού Λάδωνα.
2341 14
Αρτεµίσιο Ένα από τα όρη που περιβάλλουν από τα ανατολικά το οροπέδιο
της Τρίπολης στην Πελοπόννησο (1.648 µέτρα).
1648 46
Άσκιο Όρος της Μακεδονίας µε γενική κατεύθυνση άξονα Β∆-ΝΑ (2.111
µέτρα). ∆υτικά του Άσκιου ρέει ο Αλιάκµονας.
2111 26
Αστερούσια Μέτριου ύψους (1.231 µέτρα) όρος της νότιας Κρήτης. 1231 65
Αττάβυρος Ο υψηλότερος ορεινός όγκος της Ρόδου (1.215 µέτρα). 1215 67
Βαρδούσια Όρη Υψηλός ορεινός όγκος της Στερεάς Ελλάδας (2.437 µέτρα),
τµήµα του ευρύτερου ορεινού συγκροτήµατος της νότιας Πίνδου.
2437 11
Βαρνούς Ορεινός όγκος της δυτικής Μακεδονίας µε µέγιστο ύψος 2.177
µέτρα µεταξύ Ελλάδας και Πρώην Γιουγκοσλαβικής ∆ηµοκρατίας
της Μακεδονίας. Στην Ελλάδα ανήκουν οι νότιες πλευρές του.
2177 20
Βέρµιο Ορεινός όγκος µε γενική κατεύθυνση άξονα Β-Ν, µέγιστου ύψους
2.052 µέτρων, που κλείνει από τα δυτικά τη µεγάλη πεδιάδα
Θεσσαλονίκης-Γιαννιτσών.
2052 27
Βέρνο
(ή Βίτσι)
Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 2.128 µέτρων µεταξύ Καστοριάς
και Φλώρινας.
2128 24
Βερτίσκος Μέτριου ύψους όρος της Μακεδονίας (1.103 µέτρα) βόρεια των
λιµνών Λαγκαδά και Βόλβης.
1103 77
ΒόραςΒόραςΒόραςΒόρας
(Καϊµακτσαλάν)
Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 2.524 µέτρων στα σύνορα
Ελλάδας και Πρώην Γιουγκοσλαβικής ∆ηµοκρατίας της
Μακεδονίας. Νότια συνδέεται µε το Βέρµιο και ανατολικά µε το
Πάικο όρος.
2524 3333
Βούρινος Ορεινός όγκος νοτιοδυτικά της Κοζάνης (1.621 µέτρα). Μεταξύ
Βούρινου και Καµβούνιων ρέει ο Αλιάκµονας.
1621 49
Βραχιώνας Το υψηλότερο όρος της Ζακύνθου (758 µέτρα). 758 89
Γεράνεια Όρη Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 1.351 µέτρων µεταξύ Αττικής και
Κορινθίας.
1351 64
ΓκιώναΓκιώναΓκιώναΓκιώνα Ορεινός όγκος µεγάλου ύψους (2.512 µέτρα) της Στερεάς
Ελλάδας.
2512 5555

2
ΓράµµοςΓράµµοςΓράµµοςΓράµµος Oρεινός όγκος της Βόρειας Πίνδου στα ελληνοαλβανικά σύνορα
µέγιστου ύψους 2.520 µέτρων.
2520 4444
∆ίκτη Ορεινός όγκος της ανατολικής Κρήτης, µέγιστου ύψους 2.148
µέτρων στην κορυφή Αφέντης Χριστός.
2148 22
∆ίρφυς Ορεινός όγκος της Εύβοιας προς τις ακτές του Αιγαίου
Πελάγους. Μέγιστο ύψος 1.743 µέτρα.
1743 42
∆ύσωρο Όρος
(ή Κρούσια)
Οροσειρά της Μακεδονίας βορειανατολικά του Κιλκίς µε µέγιστο
ύψος 1.173 µέτρα. Βόρεια συνδέεται µε το όρος Κερκίνη
(τριεθνές) και νότια µε τον Βερτίσκο.
1173 72
Ελικώνας Ορεινό σύστηµα της νοτιοδυτικής Βοιωτίας, που αναπτύσσεται
νότια της Λιβαδιάς, παράλληλα προς τις ακτές του Κορινθιακού
Κόλπου (µέγιστο ύψος 1.748 µέτρα στην κορυφή Παλιοβούνα).
1748 41
Ερύµανθος Ορεινό συγκρότηµα της Πελοποννήσου στα σύνορα των νοµών
Αχαΐας, Ηλείας και Αρκαδίας (µέγιστο ύψος 2.224 µέτρα).
2224 18
ΊδηΊδηΊδηΊδη
(Ψηλορείτης)
Στο κέντρο της Κρήτης βρίσκεται η οροσειρά Ίδη ή Ψηλορείτης
µε την ψηλότερη κορυφή του νησιού, την Ίδη, στα 2.456 µέτρα.
2456 9999
Καλιακούδα Ορεινός όγκος της Στερεάς Ελλάδας νότια του Kαρπενησίου.
Από το Παναιτωλικό όρος χωρίζεται µε τη βαθιά κοιλάδα του
Κρικελλοπόταµου.
Καλλίδροµο Μέτριου ύψους (1.372 µέτρα) ορεινός όγκος της Στερεάς
Ελλάδας, ανατολικά της Οίτης. Η πεδινή έκταση µεταξύ
Καλλίδροµου και Μαλιακού Κόλπου είναι οι λεγόµενες
Θερµοπύλες, που σήµερα, λόγω των ποτάµιων προσχώσεων,
έχουν πλάτος 10 περίπου χιλιοµέτρων.
1372 63
Καµβούνια Όρη Πολύπλοκος ορεινός όγκος, που ανήκει στο ορεινό σύστηµα το
οποίο χωρίζει τη Θεσσαλία από τη νότια Μακεδονία. Βόρεια της
οροσειράς ρέει ο Αλιάκµονας και νότια ο Τιταρήσιος. Μέγιστο
ύψος 1.615 µέτρα.
1615 50
Κέδρος Ορεινός όγκος της Κρήτης, παράρτηµα του Ψηλορείτη, από τον
οποίο χωρίζεται µε την κοιλάδα Αµαρίου. Είναι γνωστός για τις
πολλές πηγές του. Μέγιστο ύψος 1.777 µέτρα.
1177 71
Κερδύλιο Μικρού ύψους όρος της Μακεδονίας, ΒΑ της Βόλβης, µεταξύ
Βερτίσκου και Παγγαίου.
Κερκίνη Όρος
(ή Μπέλες)
Οροσειρά της Μακεδονίας στα σύνορα της Ελλάδας µε την
Πρώην Γιουγκοσλαβική ∆ηµοκρατία της Μακεδονίας και τη
Βουλγαρία, µε µέγιστο ύψος 2.031 µέτρα, µήκος 70 περίπου
χιλιόµετρα και πλάτος 10-15 χιλιόµετρα.
2031 28
Κιθαιρώνας Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 1.409 µέτρων στα δυτικά σύνορα
Αττικής και Βοιωτίας. Το κύριο τµήµα του, µήκους 32
χιλιοµέτρων, συνδέεται ανατολικά µε την Πάρνηθα µέσω του
οροπεδίου Σκούρτας και νότια µε τον Πατέρα.
1409 59
Κουλούκωνας Όρος Μέτριου ύψους (1.100 µέτρα) οροσειρά της βόρειας Κρήτης στο
νοµό Ρεθύµνου.
1100 78
Κτενιας Ένα από τα όρη που περιβάλλουν από τα ανατολικά το οροπέδιο
της Τρίπολης και το χωρίζουν από την Αργολίδα. Μέγιστο ύψος
1.635 µέτρα.
1635 47
Κυλλήνη
(ή Ζήρια)
Υψηλός ορεινός όγκος της Πελοποννήσου (2.376 µέτρα) στο
νοµό Κορινθίας. Περιβάλλεται από βαθιές λεκανοειδείς βυθίσεις,
όπως της Στυµφαλίας και του Φενεού.
2376 13
Λάκµος
ή Περιστέρι)
Γυµνός, υψηλός (2.295 µέτρα) ορεινός όγκος της περιοχής του
Μετσόβου, που αποτελούσε κάποτε σύνορο της Ελλάδας. Από
µορφολογική-γεωγραφική άποψη αποτελεί το βορειότερο όρος
της νότιας Πίνδου.
2295 16
Λευκά ΌρηΛευκά ΌρηΛευκά ΌρηΛευκά Όρη Ένας από τους τρεις κύριους ορεινούς όγκους που διασχίζουν
την Κρήτη από τη δύση ως την ανατολή. Η υψηλότερη κορυφή
τους, οι Πάχνες (2.453 µέτρα) είναι το δεύτερο σε ύψος σηµείο
του κρητικού εδάφους µετά την κορυφή Τίµιος Σταυρός του
2453 10101010

3
Ψηλορείτη.
Λύκαιο Ορεινός όγκος της Πελοποννήσου, δυτικά της Μεγαλόπολης, µε
µέγιστο ύψος 1.419 µέτρα στην κορυφή Στεφάνι.
1419 56
Λυκόδηµο Μικρού ύψους (957 µέτρα) ορεινός όγκος της Μεσσηνίας, που
καλύπτει το νότιο τµήµα της χερσονήσου της. Ο κύριος όγκος
του βρίσκεται βορειοανατολικά της Πύλου, αλλά οι προεκτάσεις
του φτάνουν ως την Κορώνη.
957 85
Λύρκειο Ένα από τα όρη που καλύπτουν από τα ανατολικά το οροπέδιο
της Τρίπολης (µέγιστο ύψος 1.648 µέτρα). Υψώνεται µεταξύ
Ολίγυρτου και Αρτεµισίου.
1648 45
Μαίναλο Ορεινός όγκος βόρεια της Τρίπολης µε µέγιστο ύψος 1.981
µέτρα.
1981 29
Μακρύνορος Ορεινός όγκος που αναπτύσσεται από Β προς Ν κατά µήκος των
ανατολικών παραλίων του Αµβρακικού Κόλπου.
Μαυροβούνι Ορεινός όγκος µικρού ύψους (1.054 µέτρα) της Θεσσαλίας, που
ενώνει το Πήλιο µε την Όσσα. Μεταξύ Όσσας και Μαυροβούνιου
βρίσκεται η κοιλάδα της Αγιάς.
1054 80
Μενοίκιο Ορεινός όγκος της ανατολικής Μακεδονίας, µέγιστου ύψους
1.963 µέτρων. Βόρεια συνδέεται µε τον Όρβηλο των ελληνο-
βουλγαρικών συνόρων, ενώ από το νότιο άκρο του και µεταξύ
αυτού και του Παγγαίου περνά ο δρόµος Σερρών-∆ράµας.
1963 31
Μίνθη Ορεινός όγκος της Πελοποννήσου µέγιστου ύψους 1.219 µέτρων.
Ο κύριος όγκος του βρίσκεται στο νοµό Ηλείας.
1219 66
Μιτσικέλι Ορεινός όγκος της Ηπείρου, µέγιστου ύψους 1.810 µέτρων.
Αναπτύσσεται βόρεια της λίµνης των Ιωαννίνων.
1810 39
Ναρθάκι Μικρού ύψους (1.011 µέτρα) ορεινός όγκος νότια των Φαρσάλων. 1011 83
Όθρυς Ορεινό συγκρότηµα, µέγιστου ύψους 1.726 µέτρων, που χωρίζει
την ανατολική Στερεά Ελλάδα από τη Θεσσαλία. Αποτελούσε το
όριο της Ελλάδας αµέσως µετά την Επανάσταση του 1821 και την
απελευθέρωση. Είναι ο υδροκρίτης του θεσσαλικού Πηνειού και
Σπερχειού ποταµού, δηλαδή καθορίζει ποια νερά θα καταλήξουν
σε καθένα από τα δυο ρεύµατα.
1726 43
Οίτη Εκτεταµένος ορεινός όγκος της Στερεάς Ελλάδας, µέγιστου
ύψους 2.152 µέτρων στην κορυφή Πύργος. ∆υτικά του
αναπτύσσονται τα Βαρδούσια και ανατολικά του το Καλλίδροµο.
2152 21
Ολίγυρτος Το υψηλότερο (1.935 µέτρα) από τα βουνά που περικλείουν από
τα ανατολικά το οροπέδιο της Τρίπολης.
1935 33
ΌλυµποςΌλυµποςΌλυµποςΌλυµπος Ο υψηλότερος ορεινός όγκος της Ελλάδας και ο δεύτερος σε
ύψος ολόκληρης της Βαλκανικής Χερσονήσου µετά το Ρίλο της
Βουλγαρίας. Έχει γενική κατεύθυνση άξονα Β∆-ΝΑ, βρίσκεται
µεταξύ Θεσσαλίας και Μακεδονίας. Από τα βορειότερα Πιέρια
χωρίζεται από τα στενά της Πέτρας και από τη νοτιότερη Όσσα
από τη γνωστή για τη φυσική οµορφιά της κοιλάδα των Τεµπών,
την οποία διαρρέει ο Πηνειός. Ο ορεινός όγκος του Ολύµπου
µπορεί να χωριστεί σε δύο επιµέρους τµήµατα, τον βόρειο ή
Υψηλό και τον Κάτω Όλυµπο, που χωρίζονται από τις κοιλάδες
Καρυάς και Ζιλιάνας. Ο πρώτος φτάνει σε ύψος 2.917 µέτρων,
ενώ ο δεύτερος, που βρίσκεται ολόκληρος στη Θεσσαλία, δεν
ξεπερνά τα 1.590 µέτρα.
2917 1111
Όνεια Μικρού ύψους βουνολοφώδης περιοχή νότια της Κορίνθου. Στο
ανατολικό τους τµήµα βρίσκεται πηγή στη θέση Λουτρό Ελένης.
Οξυά Oρεινός όγκος της Στερεάς Ελλάδας µέγιστου ύψους 1.926
µέτρων µεταξύ Τυµφρηστού και Βαρδουσίων.
1926 35
Όρβηλος Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 2.272 µέτρων στα
ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Νότια συνδέεται µε το Μενοίκιο.
2272 17
Όρη Ναυπακτίας Ευρεία ορεινή περιοχή µέγιστου ύψους 1.472 µέτρων, βόρεια της
Ναυπάκτου, που χωρίζει τις ροές Εύηνου και Μόρνου.
1472 55

4
Όρη Παραµυθιάς Ορεινός όγκος της Ηπείρου, ανατολικά της Παραµυθιάς,
µέγιστου ύψους 1.658 µέτρων.
1658 44
Όρη Σητείας Συνολική ονοµασία µικρών ορεινών όγκων (Όρνο, ∆άφνη, Καλά
Πλάγια, Μώδι, Ρωµανάτι κ.ά.) του νοµού Λασιθίου.
Όσσα
(ή Κίσσαβος)
Ορεινός όγκος της Θεσσαλίας, µέγιστου ύψους 1.978
µέτρων.Αναπτύσσεται παράλληλα προς τις ακτές του Αιγαίου και
χωρίζεται από τον Κάτω Όλυµπο από την κοιλάδα των Τεµπών.
Νότια συνδέεται µε το Πήλιο µέσω του Μαυροβουνίου, αφού
παρεµβληθεί η κοιλάδα της Αγιάς.
1978 30
Όχη Ο νοτιότερος ορεινός όγκος της Εύβοιας, µέγιστου ύψους 1.398
µέτρων στην κορυφή Άγιος Ηλίας.
1398 60
Πάικο Ορεινός όγκος της κεντρικής Μακεδονίας δυτικά της
Γουµένισσας, που χωρίζει το νοµό Πέλλας από το νοµό Κιλκίς.
Μέγιστο ύψος 1.599 µέτρα.
1599 51
Παναιτωλικό Εκτεταµένος ορεινός όγκος της Στερεάς Ελλάδας µέγιστου
ύψους 1.924 µέτρων στην κορυφή Κυρά-Βγένα. Χωρίζει τη ροή
του Αχελώου από τη ροή του Εύηνου και νότια καταλήγει στη
λεκάνη της λίµνης Τριχωνίδας.
1924 36
ΠαναχαΪκό Ορεινός όγκος της Αχαΐας µέγιστου ύψους 1.926 µέτρων.
Αναπτύσσεται ΝΑ της Πάτρας και χαρακτηρίζεται από βαθιές
χαράδρες και κοιλάδες.
1926 34
Παντοκράτορας Το υψηλότερο όρος της Κέρκυρας (906 µέτρα). 906 88
ΠαρνασσόςΠαρνασσόςΠαρνασσόςΠαρνασσός Υψηλός (2.457 µέτρα στην κορυφή Λικέρι) ορεινός όγκος της
Στερεάς Ελλάδας, ανατολικά της Γκιώνας, µε την οποία
συνδέεται µε τον επίσης υψηλό αυχένα της Άµπλιανης.
2457 8888
Πάρνηθα Το υψηλότερο και πιο εκτεταµένο ορεινό σύστηµα της Αττικής µε
µέγιστο ύψος 1.413 µέτρα στην κορυφή Καραµπόλα και
διαστάσεις 30χ13 ως 20 χιλιόµετρα.
1413 58
Πάρνωνας Μεγάλου µήκους οροσειρά της Πελοποννήσου, µέγιστου ύψους
1.938 µέτρων στην κορυφή Μαλεβό (ή Ψάρι).
1938 32
Πατέρας Ορεινός όγκος της Αττικής, µέγιστου ύψους 1.131 µέτρων, νότια
του Κιθαιρώνα, µε τον οποίο συνδέεται µε το όρος Μακρύ.
1131 74
Πεντέλη
(ή Πεντελικό)
Ορεινός όγκος της Αττικής, µέγιστου ύψους 1.109 µέτρων. Η
Πεντέλη είναι διάσηµη για το λευκό µάρµαρο που παράγει
(παράγει και κυανούν κατώτερης ποιότητας).
1109 76
Πήλιο Ορεινός όγκος της Θεσσαλίας µέγιστου ύψους 1.547 µέτρων.
Βρίσκεται νότια της Όσσας µε την οποία συνδέεται µε το
Μαυροβούνι. Η ανατολική πλευρά του, προς το Αιγαίο, είναι
απόκρηµνη, ενώ η δυτική κατεβαίνει πολύ πιο οµαλά προς το
εσωτερικό της Μαγνησίας και του Παγασητικού Κόλπου.
1547 54
Πιέρια Όρη
(ή Φλάµπουρο)
Ορεινός όγκος της Μακεδονίας µεταξύ των νοµών Πιερίας και
Κοζάνης, µε µέγιστο ύψος 2.190 µέτρα. Ο άξονάς του έχει
κατεύθυνση Ν∆-ΒΑ.
2190 19
ΠίνδοςΠίνδοςΠίνδοςΠίνδος ΟροσειράΟροσειράΟροσειράΟροσειρά Μεγάλου µήκους και πλάτους οροσειρά, που διασχίζει το µέγιστο
µέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας µε τη µορφή «ραχοκοκαλιάς».
Στην πραγµατικότητα δεν αποτελείται από µία, αλλά δυο-τρεις
κορυφογραµµές που αναπτύσσονται παράλληλα σε µήκος 150
περίπου χιλιοµέτρων καταλαµβάνοντας πλάτος 50 χιλιοµέτρων
περίπου. Η οροσειρά µπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείται από δύο
µάζες, τη βόρεια και τη νότια Πίνδο, που συνδέονται στην
περιοχή Μετσόβου. Η βόρεια Πίνδος ξεκινά από τον Γράµµο των
ελληνοαλβανικών συνόρων και η νότια από τον Λάκµο και
συνεχίζεται µε τα Αθαµανικά Όρη ή Τζουµέρκα. Από γεωλογική
όµως άποψη και τα βουνά της Πελοποννήσου αποτελούν συνέχεια
της Πίνδου. Με την παρουσία της, το µήκος και το πλάτος της η
Πίνδος επηρεάζει :
1) Το κλίµα της Ελλάδας καθορίζοντας τις βροχοπτώσεις.
2) Τη ροή των υδάτων, αποτελώντας τον υδροκρίτη µεταξύ

5
δυτικής και ανατολικής Ελλάδας.
3) Τις συγκοινωνίες, επειδή τα προσπελάσιµα σηµεία µεταξύ των
κλάδων της είναι ελάχιστα.
ΡοδόπηΡοδόπηΡοδόπηΡοδόπη ΟροσειράΟροσειράΟροσειράΟροσειρά Ένας από τους παλαιότερους ορεινούς όγκους των Βαλκανίων,
που αναπτύσσεται µεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Το πιο
ογκώδες και µε µεγαλύτερο µέσο ύψος τµήµα της Ροδόπης
βρίσκεται στη γειτονική χώρα, αλλά η υψηλότερες κορυφές
Κούλα (1.827 µέτρα) και Παπίκιο βρίσκονται πάνω στα σύνορα. Το
ανατολικό άκρο της Ροδόπης εκφυλίζεται σταδιακά στο
ανατολικό τµήµα της Θράκης στα µικρού ύψους όρη Σάπκα και
Καλλιθέα (1.044 και 945 µέτρα αντίστοιχα).
1827 37
Σαγιάς Τοπική ονοµασία των νότιων προεκτάσεων του Ταΰγετου,
µέγιστου ύψους 1.214 µέτρων, που αναπτύσσονται κατά µήκος
της χερσονήσου της Μάνης έως το Ταίναρο.
1214 68
Σάπκα Ορεινός όγκος της Θράκης, µέγιστου ύψους 1.044 µέτρων.
Αποτελεί νοτιοανατολική προέκταση της ανατολικής Ροδόπης.
1044 81
Σκολλις Μικρού ύψους ( 965 µέτρα) επιµήκης ορεινός όγκος της Αχαΐας,
νοτιοδυτικά της Πάτρας, µεταξύ Παναχαϊκού και Ερύµανθου.
965 84
ΣµόλικαςΣµόλικαςΣµόλικαςΣµόλικας Μεγάλου ύψους (2.637 µέτρα στην κορυφή Κλέφτης) ορεινός
όγκος της Ηπείρου, ανατολικά της Κόνιτσας. Ανήκει στο
ευρύτερο ορεινό συγκρότηµα της βόρειας Πίνδου και είναι το
δεύτερο σε ύψος ελληνικό βουνό µετά τον Όλυµπο.
2637 2222
Στρατωνικό Μικρού ύψους (913 µέτρα στην κορυφή Καστέλι) ορεινός όγκος
της Χαλκιδικής.
913 87
Σύµβολο Μικρού ύψους (667 µέτρα) βουνολοφώδης όγκος της
Μακεδονίας, νοτιοανατολικά του Παγγαίου. Μεταξύ αυτού και
του Παγγαίου διέρχεται η Εθνική Οδός Θεσσαλονίκης-Καβάλας.
667 91
Ταΰγετος Μεγαλοπρεπής ορεινός όγκος της Πελοποννήσου µεταξύ των
νοµών Μεσσηνίας και Λακωνίας, µέγιστου ύψους 2.407 µέτρων
στην κορυφή Προφήτης Ηλίας.
2407 12
Τετράζιο Ένας από τους ορεινούς όγκους που κλείνουν από τα δυτικά τη
λεκάνη της Μεγαλόπολης. Μέγιστο ύψος 1.389 µέτρα.
1389 61
Τίταρος Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 1.379 µέτρων στα σύνορα
ανατολικής Θεσσαλίας και Μακεδονίας. Βορειοανατολικά
συνδέεται µε τα Πιέρια και νοτιοδυτικά µε τα Καµβούνια. Μεταξύ
Καµβουνίων και Τίταρου βρίσκονται τα στενά του Σαρανταπόρου,
από τα οποία περνά ο δρόµος Ελασσόνας-Κοζάνης.
1379 62
Τόµαρος Oρεινός όγκος της Ηπείρου, µέγιστου ύψους 1.816 µέτρων
νοτιοδυτικά των Ιωαννίνων.
1816 38
Τσαµαντά Όρη Ορεινός όγκος της Ηπείρου µεταξύ των ροών ∆ρίνου και Θύαµη.
ΤύµφηΤύµφηΤύµφηΤύµφη
(ή Γκαµήλα)
Μεγάλου ύψους (2.497 µέτρα) ορεινός όγκος της Ηπείρου νότια
της Κόνιτσας. Στη νοτιοδυτική του πλευρά αναπτύσσεται το
περίφηµο φαράγγι του Βίκου, που διαρρέεται από τον
Βοϊδοµάτη.
2497 6666
Τυµφρηστός Υψηλός (2.315 µέτρα στην κορυφή Βελούχι) ορεινός όγκος της
Στερεάς Ελλάδας, βόρεια του Καρπενησίου. Ανήκει στο ευρύτερο
ορεινό συγκρότηµα της νότιας Πίνδου και διαµορφώνει το
ανάγλυφο του κεντρικού τµήµατος του νοµού Ευρυτανίας.
2315 15
Υµηττός Ορεινός όγκος της Αττικής, µέγιστου ύψους 1.026 µέτρων. Οι
βόρειες άκρες του ξεκινούν από την περιοχή του Σταυρού και οι
νότιες εκτείνονται έως τη Βουλιαγµένη-Βάρκιζα.
1026 82
Υψάρι Ο κύριος ορεινός όγκος της Θάσου µέγιστου ύψους 1.129
µέτρων.
1129 75
Φαλακρό Όρος Ορεινός όγκος του νοµού ∆ράµας, µέγιστου ύψους 2.111 µέτρων
στην κορυφή Χιονότρυπα.
2111 25
Φεγγάρι Ο κύριος ορεινός όγκος της Σαµοθράκης, µέγιστου ύψους 1.802
µέτρων.
1802 40

6
Φολόη Ορεινή περιοχή (µάλλον οροπέδιο παρά όρος) στο
βορειοανατολικό τµήµα του νοµού Ηλείας. Μορφολογικά
συνδέεται µε το ευρύτερο ορεινό συγκρότηµα του Ερύµανθου.
Φυλλήιο Μικρού ύψους βουνολοφώδης όγκος µεταξύ Φαρσάλων και
Λάρισας.
Χαλκοδόνιο Μικρού ύψους (756 µέτρα) βουνολοφώδης όγκος µεταξύ των
νοµών Λάρισας και Μαγνησίας. Ανατολικά εκτείνεται ως το
Βελεστίνο και δυτικά συνδέεται µε το Φυλλήιο όρος.
756 90
Χάσια Όρη Ευρεία ορεινή περιοχή µεταξύ Θεσσαλίας (νοµός Τρικάλων) και
Μακεδονίας µε µέγιστο ύψος 1.564 µέτρα. Συνδέεται άµεσα µε το
ορεινό συγκρότηµα της νότιας Πίνδου.
1564 53
Χλωµό Μέτριου ύψους (1.080 µέτρα) ορεινός όγκος της ανατολικής
Στερεάς.
1080 79
Χολοµώντας Ορεινός όγκος του νοµού Χαλκιδικής µέγιστου ύψους 1.164
µέτρων.
1164 73
Χορτιάτης Ορεινός όγκος µέγιστου ύψους 1.201 µέτρων στη κορυφή
Κισσός, µεταξύ των νοµών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής.
1201 69
• Τα 10 ψηλότερα βουνά σηµειώνονται µε έντονα γράµµατα
© eduportal.gr 2006

.. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ …………….. ΤΑΞΗ: Ε΄
ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ: (ΚΕΦ. 13-15)
1. Να συμπληρώσεις τα κενά στις παρακάτω προτάσεις;
α. Η Ελλάδα είναι χώρα _________ και έχει λίγες ____________ .
β. Η οροσειρά της ____________ χωρίζει την ηπειρωτική Ελλάδα σε Ανατολική και
Δυτική.
γ. Η οροσειρά της ___________ αποτελεί φυσικό σύνορο της χώρας μας με τη
Βουλγαρία.
δ. Το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας είναι ο ____________ . Το δεύτερο ψηλότερο είναι
ο ________________.
ε. Η μεγαλύτερη πεδιάδα της Ελλάδας είναι η πεδιάδα __________________ .
2. Να υποδείξεις τις σωστές προτάσεις;
 Ορεσίβιος είναι ο κάτοικος των πεδινών περιοχών..
 Η Ήπειρος είναι πεδινή περιοχή.
 Το οροπέδιο της Τρίπολης βρίσκεται στην Κρήτη.
 Οι περισσότερες μεγάλες πόλεις βρίσκονται σε ορεινές περιοχές.
 Οι ορεινές περιοχές καταλαμβάνουν το 80% του εδάφους.
3. Να συμπληρώσεις με ένα  την κατάλληλη στήλη του πίνακα και να γράψεις το
γεωγραφικό διαμέρισμα που ανήκει;
ΟΝΟΜΑ ΒΟΥΝΟ ΠΕΔΙΑΔΑ ΚΟΙΛΑΔΑ ΦΑΡΑΓΓΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ
ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ
Ευρώτα
Σμόλικας
Τεμπών
Βέρμιο
Αλφειού
Σαμαριάς
Έβρου
Σερρών
Παρνασσός
Αίνος
Λευκά Όρη
Βίκου
Θεσσαλίας
Χολομώντας
Κωπαΐδας
Ονοματεπώνυμο: __________________________
Hμ/νία: __________________________________
_________

4. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με τις κατάλληλες λέξεις:
Οι οροσειρές, τα βουνά, οι πεδιάδες, οι κοιλάδες, τα φαράγγια μιας περιοχής αποτελούν
τον ………………………………….. διαμελισμό.
Κύρια ασχολία των κατοίκων των ……………………… περιοχών της χώρας μας είναι η
κτηνοτροφία.
Ο Πηνειός περνώντας μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών εκβάλλει στο ……………
Το επίνειο της ……………………. είναι το Γύθειο. Η πεδιάδα Θεσ/νίκης – Γιαννιτσών
φτάνει μέχρι το ……………………. κόλπο.
5. Να κάνεις την παρακάτω αντιστοίχιση;
ΟΡΟΣ ΟΡΟΣΕΙΡΑ
Παπίκιο 
Γράμμος 
Γκιώνα   Πίνδος
Κούλα 
Παρνασσός   Ροδόπη
Φαλακρό 
Αθαμανικά Όρη 
7. Να κάνεις την αντιστοίχιση
Οροπέδιο Πεδιάδα που περιβάλλεται από βουνά
Συνεταιρισμός Κάτοικος ορεινών περιοχών
Φαράγγι Πεδινή έκταση πάνω σε βουνό
Ηπειρωτική πεδιάδα Πεδιάδα που είναι ανοικτή στη θάλασσα
Παράλια πεδιάδα Ομάδα ανθρώπων με κοινούς επαγγελματικούς σκοπούς
Ορεσίβιος Βαθιά και απόκρημνη χαράδρα
8. Να κατατάξεις τις παρακάτω πόλεις σε πεδινές και ορεινές:
(Θεσσαλονίκη, Χαλκίδα, Λάρισα, Καστοριά, Φλώρινα, Πάτρα, Τρίπολη, Γρεβενά,
Αθήνα, Ιωάννινα, Καρπενήσι, Κομοτηνή, Σέρρες, Κοζάνη, Πολύγυρος)
Πεδινές:………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………...
Ορεινές:………………………………………………………………………………
……….. ………………………………………………………………………… ..
9. Να συμπληρώσεις τον παρακάτω χάρτη:

10. Παρατηρώντας το χάρτη διαπιστώνουμε ότι οι περισσότεροι Έλληνες ζουν στις
πεδιάδες παρά στα βουνά. Γιατί συμβαίνει αυτό;
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !!!!!! http://users.sch.gr/xariskuts/E

Γιάννης Μόκιας, © 2009 -10
GREECE
HELLAS
ΕΛΛΑ∆Α

ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ

Γιάννης Μόκιας, δ@σκ@λος
ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Οροσειρά Ροδόπης
Φαλακρό
Χολομώ
ν
Βόρας
Βέρμιο
ΓράμμοςΟροσειράΠίνδος
Σμόλικας
Άσκιο
Βούρινος
Χάσια
Όλυμπος
Κίσαβος
Πήλιο
Όθρυς
Οίτη
Βαρδούσια
Γκιώ
να
Παρνασσός
Τόμαρος
Τύμφη
Πάρνηθα
∆ίρφυς
Παγγαίο
Αροάνια
Κυλλήνη
Πάρνω
νας
Ταΰγετος
Λευκά όρη
Ίδη
∆ίκτη
Αίνος
Ζευς
Αττάβυρος
Κέρκη
Πεληναίο
Όλυμπος
Σάος
Άθως
Αθαμανικά

ΧΡΗ΢ΣΟ΢
ΜΑΝΑΡΙΩΣΗ΢
ΑΠΟ΢ΣΟΛΟ΢
ΣΖΑΝΑΣΟ΢
ΠΑ ΒΜΡΚΑ ΠΕΟ ΓΘΘΑΔΑΟ
ΓΗΝΑΖΔΓΡΠΖΗΜ ΟΓΚΑΞΖΜ ΟΓ ΝΞΑΓΙΑΠΖΗΕ ΠΑΛΕ
ΝΑΠΞΑ 2010 |

3
΢ΞΕΟΠΜΟ ΙΑΚΑΞΖΩΠΕΟ - ΑΝΜΟΠΜΘΜΟ ΠΔΑΚΑΠΜΟ
ΝΑΠΞΑ 2010

4
Υνήζημξ Ιακανηώηεξ – Απόζημιμξ Σδακάημξ
Σα Βμοκά ηεξ Γιιάδαξ, Γθπαηδεοηηθό ζεκάνημ ζε πναγμαηηθή ηάλε
Πάηνα, 2010
ISBN: 978-960-93 – 2577- 6
Σμ πανόκ ένγμ πκεομαηηθήξ ηδημθηεζίαξ πνμζηαηεύεηαη θαηά ηηξ δηαηάλεηξ ημο Γιιεκηθμύ
Κόμμο (Κ. 2121/1993) όπςξ έπεη ηνμπμπμηεζεί θαη ηζπύεη ζήμενα) θαη ηηξ δηεζκείξ
ζομβάζεηξ πενί πκεομαηηθήξ ηδημθηεζίαξ. Απαγμνεύεηαη απμιύηςξ ε άκεο γναπηήξ άδεηαξ ημο
εθδόηε θαηά μπμημδήπμηε μέζμ ή ηνόπμ ακηηγναθή, θςημακαηύπςζε θαη εκ γέκεη
ακαπαναγςγή, εθμίζζςζε ή δακεηζμόξ, μεηάθναζε, δηαζθεοή, ακαμεηάδμζε ζημ θμηκό ζε
μπμηαδήπμηε μμνθή (ειεθηνμκηθή, μεπακηθή ή άιιε) θαη ε εκ γέκεη εθμεηάιιεοζε ημο ζοκόιμο
ή μένμοξ ημο ένγμο.

5
ΝΑΠΞΑ 2010

6
ΝΓΞΖΓ΢ΜΙΓΚΑ
Γηζαγςγή ζ.7
Ηεθάιαημ Ννώημ
Πα Βμοκά ηεξ Γιιάδαξ, Γθπαηδεοηηθό
ζεκάνημ ζε πναγμαηηθή ηάλε ζ. 9
Ηεθάιαημ δεύηενμ
Νενηγναθή ζεκανίμο-Γθηημώμεκε
δηάνθεηα-Δηδαθηηθή πνμζέγγηζε ζ. 19
Ηεθάιαημ ηνίημ
Αλημιόγεζε επίηεολεξ ζηόπςκ ζ. 32
Βηβιημγναθηθή ακαθμνά ζ. 38
Νανάνηεμα ζ. 40

7
Γηζαγςγή
Ε ανπηθή ηδέα ήηακ κα δεμημονγήζμομε έκα εθπαηδεοηηθό ζεκάνημ «επί
πάνημο» γηα ηηξ ακάγθεξ ηεξ επημόνθςζήξ μαξ ζημ β΄ επίπεδμ επημόνθςζεξ
εθπαηδεοηηθώκ γηα ηεκ αλημπμίεζε θαη εθανμμγή ηςκ ΣΠΓ ζηε δηδαθηηθή
πνάλε.1
Όηακ μιμθιενώζεθε ημ ζεκάνημ, πμιύ απιά ζθεθηήθαμε κα ημ
δμθημάζμομε θαη ζε πναγμαηηθή ηάλε. Έηζη, ημ ημήμα ημο Απόζημιμο, έγηκε ημ
θοηώνημ γηα κα πνμπςνήζμομε ζηε μεηάβαζε από ηε ζεςνία ζηεκ πνάλε. Σα
παηδηά εκζμοζηάζηεθακ, μαξ πανέζονακ με ηε δηθή ημοξ οπμμμκή θαη επημμκή
θαη απόδεηλακ όηη μπμνμύκ κα θαηαθένμοκ πμιιά θάης από ζοκζήθεξ
ζοκενγαζίαξ θαη αμμηβαίαξ εμπηζημζύκεξ.
Όηακ έθηαζε ε ζηηγμή κα πανμοζηάζμομε ημ ζεκάνημ ζε θμηκό, ζημοξ
ζοκαδέιθμοξ εθπαηδεοηηθμύξ ηεξ 4εξ
πενηθένεηαξ πμο δίδαζθακ ζηεκ Πέμπηε
ηάλε, ζηηξ 28 Ιαΐμο 2010, ηα παηδηά απιά έθακακ ηε δμοιεηά ημοξ. Ιεηά από
πανάθιεζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ ημ ίδημ εγπείνεμα επακαιήθηεθε ζηηξ 21 θαη
22 Οθηςβνίμο 2010.
Ε ενγαζία αοηή αθηενώκεηαη ζημοξ μαζεηέξ ημο ΢η1 ημο 33μο
Δεμμηηθμύ ζπμιείμο Παηνώκ, ημοξ μπμίμοξ εοπανηζημύμε μέζα από ηεκ
θανδηά μαξ.
Γηα ηεκ πμιύηημε βμήζεηά ημο εοπανηζημύμε ημκ ζοκάδειθμ θ.
Ηονηηζόπμοιμ Ηονηάθμ, επημμνθςηή μαξ ζημ β΄ επίπεδμ επημόνθςζεξ
εθπαηδεοηηθώκ γηα ηεκ αλημπμίεζε θαη εθανμμγή ηςκ ΣΠΓ ζηε δηδαθηηθή
πνάλε.
1
Σμ εθπαηδεοηηθό ζεκάνημ «Σα Βμοκά ηεξ Γιιάδαξ» βνίζθεηαη ακανηεμέκμ ζηεκ ηζημζειίδα:
http://ifigeneia.cti.gr/repository/, ζηε Βηβιημζήθε Γθπαηδεοηηθώκ Δναζηενημηήηςκ.

8
ΓΗΠΑΖΔΓΤΣΖΗΟ ΢ΓΚΑΡΖΟ
Πα βμοκά ηεξ Γιιάδαξ
Γεςγναθία Γ΄ δεμμηηθμύ
Μη μαζεηέξ ημο Οη1 ημο 33μο
Δεμμηηθμύ Οπμιείμο Ναηνώκ πμο ενγάζηεθακ γηα
ηεκ πανμοζίαζε ημο ζεκανίμο είκαη:
Αζακαζμπμύιμο
Ιανηάκκα
Ακδνηόπμοιμξ
Ακδνέαξ
Απμέηη Ξμμίκα Γηακκαθμύιηαξ
΢ανάιαμπμξ
Γνεγμνμπμύιμο
Βαζηιηθή
Ηαπώκε Γεςνγία Ηαηζαμύκεξ
Ζςάκκεξ
Θάηζεξ Βαζίιεημξ
Ιαηανάγθαξ
Γεώνγημξ
Ιμζπμκά-
Ηανθαβέια Αζεκά
Κηαγημύθιαξ
Γεώνγημξ
Ναπαγηάκκε
Ακαζηαζία
Ναπαιελμπμύιμο
Οηεθακία
Ννέκηδαξ Θάμπνμξ Ξμομειηώηεξ
Ακδνέαξ
Ξμύκημξ
Οπονίδςκ
Οίκμο Κηθμιίηζα Οςηεναθμπμύιμο
Ιανίκα
Πμμανά
Οςηενία
Φώημξ Ειίαξ

9
ΗΓΦΑΘΑΖΜ ΝΞΩΠΜ
Πα βμοκά ηεξ Γιιάδαξ, Γθπαηδεοηηθό Οεκάνημ ζε πναγμαηηθή ηάλε
Γμπιεθόμεκεξ γκςζηηθέξ πενημπέξ
Σμ ζεκάνημ δηαπναγμαηεύεηαη γκςζηηθέξ πενημπέξ ημο μαζήμαημξ
ηεξ Γεςγναθίαξ.
Σάλε ζηεκ μπμία απεοζύκεηαη
Απεοζύκεηαη ζημοξ μαζεηέξ ηεξ Γ΄ Δεμμηηθμύ.
Οομβαηόηεηα με ημ Α.Ν.Ο. θαη ημ Δ.Γ.Ν.Ν.Ο.
Δηαπναγμαηεύεηαη ηηξ ζεμαηηθέξ εκόηεηεξ ημο Δ.Γ.Π.Π.΢ θαη ημο
Α.Π.΢. (ΦΓΗ 303 θαη 304 Ιάνηημξ 2003)2
ηεξ Γ΄ Δεμμηηθμύ ζύμθςκα με
ηηξ μπμίεξ μ μαζεηήξ πνέπεη κα:
κα εκημπίδεη ζημ πάνηε ημοξ θύνημοξ μνεηκμύξ όγθμοξ ηεξ Γιιάδαξ
κα μκμμάδεη ηα μεγαιύηενα ειιεκηθά βμοκά
κα ηαληκμμεί ηα μεγαιύηενα ειιεκηθά βμοκά ακά γεςγναθηθό δηαμένηζμα
κα εκημπίδεη ζημ πάνηε ηεκ θαηεύζοκζε ηςκ μεγάιςκ ειιεκηθώκ
μνμζεηνώκ
κα ζπεδηάδεη ημ γεςμμνθμιμγηθό πάνηε ηεξ Γιιάδαξ
Γκώζεηξ θαη πνόηενεξ ηδέεξ ή ακηηιήρεηξ ηςκ μαζεηώκ
O εθπαηδεοηηθόξ μθείιεη κα ιάβεη οπόρε ημο ηηξ πνόηενεξ
γκώζεηξ (ηδέεξ - ακαπαναζηάζεηξ) ηςκ μαζεηώκ ημο. Από ηεκ ένεοκα ζηε
δηδαθηηθή γκςνίδμομε όηη μη "πνμεπηζηεμμκηθέξ" πνόηενεξ γκώζεηξ ηςκ
μαζεηώκ δεκ ελαιείθμκηαη εύθμια αιιά ζοκηζημύκ ζεμακηηθά γκςζηηθά
εμπόδηα ζηεκ μηθμδόμεζε κέςκ γκώζεςκ. ΢ηεκ πενίπηςζε πμο μη ηδέεξ, μη
ακηηιήρεηξ θαη μη ακαπαναζηάζεηξ πμο δηαζέημοκ ηα παηδηά απμθιίκμοκ από
2
Δ.Γ.Π.Π.΢. & Ακαιοηηθά Πνμγνάμμαηα ΢πμοδώκ (Α.Π.΢.)

10
ηηξ επηζηεμμκηθέξ γκώζεηξ θαη πανάιιεια δεκ αιιάδμοκ θαηά ηε δηάνθεηα μηαξ
δηδαθηηθήξ πανέμβαζεξ ακαθενόμαζηε ζε αοηέξ ςξ δηδαθηηθά εμπόδηα.
Βαζηθόξ ζηόπμξ ηεξ δηδαζθαιίαξ είκαη ε οπένβαζε αοηώκ ηςκ εμπμδίςκ θαη
ζημ πιαίζημ αοηό ζεμακηηθό νόιμ μπμνμύκ κα παίλμοκ μη ΣΠΓ.3
Από πνμεγμύμεκεξ δηδαθηηθέξ εκόηεηεξ μη μαζεηέξ έπμοκ δηδαπζεί
γηα ηεκ έκκμηα ημο πάνηε, ημκ πνμζακαημιηζμό, ηε ζέζε θαη ημ ζπήμα ηεξ
Γιιάδαξ. Έπμοκ δηδαπζεί βαζηθέξ ανπέξ ιεηημονγίαξ Ε/Τ όπςξ ακηηγναθή,
επηθόιιεζε, απμθμπή, άκμηγμα εγγνάθμο θ.ά. θαη έπμοκ πνεζημμπμηήζεη ηα
ιμγηζμηθά πμο ζα δηαπναγμαηεοζμύκ.
Οθμπόξ θαη ζηόπμη
Ιέζα από ηε δηδαζθαιία ηεξ Γεςγναθίαξ ζημ δεµμηηθό επηδηώθεηαη θαη
ε γκςνημία µε ημ θοζηθό πενηβάιιμκ ηεξ Γιιάδαξ.4
Δηδαθηηθμί ζηόπμη
Ωξ πνμξ ημ γκςζηηθό ακηηθείμεκμ
Ιεηά ημ ηέιμξ ηεξ δηδαζθαιίαξ μη μαζεηέξ ζα μπμνμύκ :
• κα εκημπίδμοκ ζημ πάνηε ημοξ θύνημοξ μνεηκμύξ όγθμοξ ηεξ
Γιιάδαξ
• κα μκμμάδμοκ ηα μεγαιύηενα ειιεκηθά βμοκά
• κα ηαληκμμμύκ ηα μεγαιύηενα ειιεκηθά βμοκά ακά γεςγναθηθό
δηαμένηζμα
• κα εκημπίδμοκ ζημ πάνηε ηεκ θαηεύζοκζε ηςκ μεγάιςκ
ειιεκηθώκ μνμζεηνώκ
• κα ζπεδηάδμοκ ημ γεςμμνθμιμγηθό πάνηε ηεξ Γιιάδαξ.5
3
ITY (2008), Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ
4

11
Ωξ πνμξ ηε μαζεζηαθή δηαδηθαζία
κα επηθμηκςκμύκ με πμιιαπιμύξ ηνόπμοξ γηα κα μδεγμύκηαη ζηεκ
επίηεολε ζογθεθνημέκςκ ζηόπςκ
κα ζοκενγάδμκηαη ζε μμάδεξ θαη κα πανμοζηάδμοκ ζοιιμγηθά
απμηειέζμαηα
κα ζομμεηέπμοκ εκενγά ζηεκ ενεοκεηηθή δηαδηθαζία
κα ακαπηύλμοκ ηεκ θνηηηθή ημοξ ζθέρε
κα κηώζμοκ ελμηθείςζε ζηε πνήζε ηςκ Σ.Π.Γ
κα ενγάδμκηαη μμαδηθά ζε ακμμμημγεκείξ μμάδεξ θαη κα είκαη ζε ζέζε κα
μμηνάδμοκ ενγαζίεξ θαη ανμμδηόηεηεξ
Ωξ πνμξ ηε πνήζε ηεξ ζύγπνμκεξ ηεπκμιμγίαξ
Κα πνεζημμπμημύκ ημκ οπμιμγηζηή ςξ ενγαιείμ ακαθάιορεξ,
δεμημονγίαξ, αιιά θαη ςξ κμεηηθό ενγαιείμ ακάπηολεξ ηεξ ζθέρεξ (Ηόμεξ
2006).6
Κα έιζμοκ ζ’ επαθή με δηάθμνεξ πνήζεηξ ημο Ε/Τ (ςξ επμπηηθμύ
μέζμο δηδαζθαιίαξ, ςξ γκςζηηθμύ-δηενεοκεηηθμύ ενγαιείμο), ζημ πιαίζημ ηςκ
θαζεμενηκώκ ζπμιηθώκ ημοξ δναζηενημηήηςκ με ηε πνήζε θαηάιιειμο
ιμγηζμηθμύ θαη ηδηαίηενα ακμηθημύ ιμγηζμηθμύ δηενεοκεηηθήξ μάζεζεξ.
Ιέζα από επηιεγμέκα παναδείγμαηα, κα θαηακμήζμοκ όηη μ
οπμιμγηζηήξ εθηειεί ηηξ μδεγίεξ πμο μ άκζνςπμξ ημο δίκεη. Δειαδή, οιμπμηεί
με γνήγμνμ θαη αζθαιή ηνόπμ ηηξ δηθέξ ημο ηδέεξ θαη δεκ μπμνεί κα πάνεη
μόκμξ ημο απμθάζεηξ (ΔΓΠΠ΢, ηόμμξ Β΄).7
5
ΤΠΓΠΘ-ΠΖ Βηβιίμ δαζθάιμο Γεςγναθίαξ Γ΄ ηάλεξ
6
7

12
Κα αζθεζμύκ ζε ιμγηζμηθό εηδηθήξ πνήζεξ θαη κα ημ αλημπμημύκ γηα ηεκ
θαιιηένγεηα θαη ακάπηολε ηεξ ζθέρεξ ημοξ (Δ.Γ.Π.Π.΢., ηόμμξ Β΄).
Ηαηεγμνία ιμγηζμηθμύ
Υνεζημμπμηήζεθακ ηα ιμγηζμηθά: Θμγηζμηθό απεηθόκηζεξ γεξ,
μπηηθμπμίεζεξ & δηενεύκεζεξ: Google earth, ηζημελενεύκεζε: WebQuests,
Γπελενγαζηήξ θεημέκμο: Microsoft Word, Θμγηζμηθό πανμοζίαζεξ:
PowerPoint, Φεθηαθή εγθοθιμπαίδεηα: Wikipedia, Ακαδήηεζεξ θαη
επηθμηκςκίαξ ηεξ πιενμθμνίαξ: Ζζημζειίδεξ, Θμγηζμηθό ελάζθεζεξ θαη
πναθηηθήξ: hot potatoes.
ΝΑΞΜΡΟΖΑΟΕ ΘΜΓΖΟΙΖΗΩΚ ΝΜΡ ΢ΞΕΟΖΙΜΝΜΖΕΘΕΗΑΚ
1. Θμγηζμηθό απεηθόκηζεξ γεξ: Google Earth
Σμ Google Earth είκαη μία εθανμμγή ε μπμία μαξ πανέπεη δμνοθμνηθέξ
εηθόκεξ μεγάιεξ εοθνίκεηαξ από όια ηα ζεμεία ημο πιακήηε.
Σμ Google Earth είκαη πνόγναμμα πμο ζα πνέπεη ανπηθά κα θαηέβεη
θαη κα εγθαηαζηαζεί ζημκ οπμιμγηζηή ζαξ (ιεπημμένεηεξ ζηεκ ηζημζειίδα
http://earth.google.com/download-earth.html).
Οη θςημγναθίεξ πμο πανέπεη μπμνεί κα είκαη επίπεδεξ ή με
ορμμεηνηθή ιεπημμένεηα. Πάκς ζε αοηέξ είκαη ζεμεηςμέκα ζεμεία
εκδηαθένμκημξ όπςξ αλημζέαηα, πόιεηξ, γεςγναθηθά ζημηπεία, εθαίζηεηα,
ηνηζδηάζηαηα θηίνηα οπενεζίεξ θαη πμιιά άιια.
Οη όρεηξ αοηέξ μπμνμύκ κα ζοκδοαζημύκ θαη με πάνηεξ (από ημ Google
maps) ζημοξ μπμίμοξ οπάνπμοκ πιενμθμνίεξ γηα δνόμμοξ θηίνηα θαη
οπενεζίεξ.8
2. Ζζημελενεύκεζε: webquests
Σα webquests είκαη δναζηενηόηεηεξ ακαδήηεζεξ πιενμθμνηώκ ζημ
δηαδίθηομ μέζα ζε ζογθεθνημέκεξ ηζημζειίδεξ με ζθμπό κα δεμημονγεζεί μηα
ενγαζία.
8

13
Ε πνήζε ηεξ ζογθεθνημέκεξ μμνθήξ ακαδήηεζεξ επηηνέπεη ζημοξ
μαζεηέξ κα πνεζημμπμηήζμοκ ηηξ πιμύζηεξ πεγέξ ημο δηαδηθηύμο θαη κα
πάνμοκ από εθεί αοηό πμο πναγμαηηθά πνεηάδμκηαη πενηιαμβάκμοκ
δναζηενηόηεηεξ πμο θαζμδεγμύκ ημοξ μαζεηέξ γηα κα απακηήζμοκ ζε
ζογθεθνημέκεξ ενςηήζεηξ.
Ιπμνμύκ κα πνεζημμπμηεζμύκ ζε όια ηα μαζήμαηα θαη κα έπμοκ
δηαθμνεηηθμύξ βαζμμύξ δοζθμιίαξ θάζε θμνά.
http://zunal.com/webquest.php?w=57682
3. Γπελενγαζηήξ θεημέκμο: Microsoft Word
Γπελενγαζηήξ θεημέκμο: Θα πνεζημμπμηεζεί γηα ηε ζομπιήνςζε ηςκ
θύιιςκ ενγαζίαξ, αιιά θαη ςξ οπενμεζηθό ενγαιείμ γηα ηε μεηάβαζε ζε
επηιεγμέκεξ ηζημζειίδεξ. Δοκαηόηεηα γηα ζύκζεζε θεημέκςκ, πεηνηζμό,
δόμεζε, μμνθμπμίεζε. O επελενγαζηήξ θεημέκμο μπμνεί κα επηθένεη κέεξ
ακέζεηξ ζηεκ πναθηηθή πιεονά ηεξ γναθήξ απιμοζηεύμκηαξ ηηξ δημνζώζεηξ,
ηηξ ηνμπμπμηήζεηξ, ηε ζειηδμπμίεζε, ηηξ μεηαθηκήζεηξ μενώκ, θιπ.1
4. Θμγηζμηθό πανμοζίαζεξ: PowerPoint
Θμγηζμηθό πανμοζίαζεξ: απιό ζύζηεμα πμο βμεζά ζηε δεμημονγία
πμιομεζηθώκ θαη οπενμεζηθώκ εθανμμγώκ πενηεπμμέκμο. Ιαξ βμεζά ζηε
δεμημονγία θηκήηνςκ μάζεζεξ.
5. Φεθηαθή εγθοθιμπαίδεηα : Wikipedia
Φεθηαθή εγθοθιμπαίδεηα (Wikipedia): Ιαξ πνμζθένεη αμεζόηεηα
πνόζβαζεξ, μεγάιμ όγθμ πιενμθμνηώκ, ζηόπεοζε πιενμθμνίαξ, δοκαηόηεηα
ακακέςζεξ.9
Υνεζημμπμηείηαη επίζεξ ςξ οπενμεζηθό ενγαιείμ. (Ακήθεη ζηηξ
οπενεζίεξ web-2).
9

14
6. Δηαδηθηύμο: Ζζημζειίδεξ
Ζζημζειίδεξ: πεγή πιενμθόνεζεξ, πνήζε ςξ οπενμεζηθό ενγαιείμ γηα
πνμζπέιαζε ζογθεθνημέκςκ ηζηόημπςκ, πώνμξ ακάνηεζεξ ενγαζηώκ.
http://sites.google.com/site/apotzan/
7. Θμγηζμηθό ελάζθεζεξ θαη πναθηηθήξ: Hot Potatoes
Eλάζθεζε, πναθηηθή, ειεθηνμκηθή αλημιόγεζε. Σα hot potatoes είκαη
έκα ζύκμιμ έλη δηαδναζηηθώκ ενγαιείςκ πμο δίκμοκ ηε δοκαηόηεηα κα
δεμημονγεζμύκ αζθήζεηξ βαζηζμέκεξ ζημκ παγθόζμημ ηζηό.
Σηξ αζθήζεηξ απμηειμύκ ηζημζειίδεξ πμο πνεζημμπμημύκ θώδηθα xhtml
1.1 γηα ηεκ εμθάκηζε θαη javascript γηα ηε δηαδναζηηθόηεηα.
Σμ πνόγναμμα δεμημονγεί ηηξ ηζημζειίδεξ, πμο δεμμζηεύμκηαη ζε
δηθηοαθό ηόπμ.
Ιπμνμύμε κα θηηάλμομε αζθήζεηξ:
α) πμιιαπιήξ επηιμγήξ, β) ζομπιήνςζεξ θεκώκ
γ) ακηηζημίπεζεξ δ) ζύκζεζεξ πνόηαζεξ ή ιέλεξ
ε) ζηαονόιελα ζη) ζοκδεδεμέκεξ αζθήζεηξ.10
http://01kse.pbworks.com/f/orielladas.htm
Σα οπμιμγηζηηθά πενηβάιιμκηα αοημύ ημο είδμοξ ζομβάιιμοκ ζηεκ
ακάπηολε ηεξ θνηηηθήξ ζθέρεξ θαη έπμοκ ζεαμαηηθά απμηειέζμαηα όπη μόκμ
ςξ πνμξ ηεκ θαηακόεζε ημο γκςζηηθμύ ακηηθεημέκμο αιιά θαη ζε άιιμοξ
ημμείξ όπςξ ε ζοκενγαηηθόηεηα, ε ακηαιιαγή πιενμθμνηώκ, ε αιιαγή ηςκ
ζηάζεςκ απέκακηη ζηε γκώζε θαη ημκ εαοηό ημοξ (΢μιμμςκίδμο, 2006).11
Ιε άιια ιόγηα, βαζηθό παναθηενηζηηθό ηέημημο ηύπμο εθπαηδεοηηθμύ
ιμγηζμηθμύ ζοκηζηά ε πνμζθμνά αοζεκηηθώκ μαζεζηαθώκ δναζηενημηήηςκ, μη
μπμίεξ είκαη εκηαγμέκεξ ζε δηαδηθαζίεξ επίιοζεξ πνμβιεμάηςκ από ημκ
10
νδεγόο δηαδξαζηηθώλ αζθήζεσλ Hot Potatoes
11
΢νινκσλίδνπ, Υ. (2006), Νέεο ηάζεηο ζηελ Δθπαηδεπηηθή Σερλνινγία

15
πναγμαηηθό θόζμμ ώζηε κα γεθονώκεηαη ημ πάζμα πμο οπάνπεη ακάμεζα ζημ
ζπμιείμ θαη ζηηξ δναζηενηόηεηεξ έλς από ημ ζπμιείμ. Πνέπεη επίζεξ κα
εκζαννύκεη ηεκ έθθναζε θαη ηεκ πνμζςπηθή εμπιμθή ζηε μαζεζηαθή
δηαδηθαζία. Πανάιιεια, πνέπεη κα ιαμβάκεη οπόρε ημο ημ γεγμκόξ όηη ημ
θμηκςκηθό πιαίζημ θαη ε θμηκςκηθή αιιειεπίδναζε εοκμμύκ ηηξ γκςζηηθέξ
θαηαζθεοέξ (ανπή πμο εθθνάδεηαη θονίςξ ζημ πιαίζημ ημο θμηκςκηθμύ
μηθμδμμηζμμύ). ΢ημ ζεμείμ αοηό, ε μηθμδμμεζηηθή πνμζέγγηζε ζοκακηά ηεκ
πνμζέγγηζε ηεξ ζεςνίαξ ηεξ δναζηενηόηεηαξ θαη ηηξ θμηκςκηθμπμιηηηζμηθέξ
ζεςνίεξ γηα ηε μάζεζε πμο ζα μειεηεζμύκ ζηεκ επόμεκε εκόηεηα .12
Μνγάκςζε δηδαζθαιίαξ θαη απαηημύμεκε οιηθμηεπκηθή οπμδμμή
Απαηημύμεκε οιηθμηεπκηθή οπμδμμή: Υνήζε Ε/Τ ημο ενγαζηενίμο,
ημπηθό δίθηομ, βηκηεμπνμβμιέαξ, δηαδίθηομ, πάνηεξ, έκηοπμ οιηθό,
εθηοπςηήξ, εγθαηάζηαζε ιμγηζμηθώκ.
Ε δηδαζθαιία ηςκ ζεμαηηθώκ εκμηήηςκ έγηκε με πνήζε Ε/Τ ζηεκ
αίζμοζα πιενμθμνηθήξ ημο ζπμιείμο (οπάνπμοκ δηαζέζημμη 17 Ε/Τ,
πανέπεηαη ζύκδεζε ΖΚΣΓRNET). Υνεζημμπμηήζεθε βηκηεμπνμβμιέαξ
(projector) ζε ό,ηη αθμνά ηεκ πανμοζίαζε ηςκ πνμγναμμάηςκ πμο
πεηνίζηεθακ μη μαζεηέξ, ηεκ αλημιόγεζε ηςκ απμηειεζμάηςκ όπςξ επίζεξ
θαη ηεκ ηειηθή εηθόκα ηεξ ενγαζίαξ.
Οη 20 μαζεηέξ πςνίζηεθακ ζε εκκέα (9) μμάδεξ ηςκ 2 – 3 παηδηώκ. Ε
ζύκζεζε θάζε μμάδαξ έγηκε με βάζε ηηξ ηθακόηεηεξ ηςκ παηδηώκ ζηηξ κέεξ
ηεπκμιμγίεξ. Ιε ημκ ηνόπμ αοηό όιμη μη μαζεηέξ ζομμεηέπμοκ ζογπνόκςξ ζε
δμμεμέκεξ θαη μνγακςμέκεξ δναζηενηόηεηεξ, δηαηενώκηαξ πανάιιεια ημκ
επηζομεηό βαζμό αοημκμμίαξ θαη αοηεκένγεηαξ. Ε εθανμμγή αοηή ζεςνείηαη
ηδακηθή μηαξ θαη ζοκδοάδεη ηεκ αιιειεπίδναζε με ηεκ ηεπκμιμγία ηςκ Ε/Τ
12
ITY.(2008), Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ

16
αιιά θαη μμαδμζοκενγαηηθέξ δηαδηθαζίεξ μη μπμίεξ είκαη απαναίηεηεξ γηα ηεκ
απμηειεζμαηηθή δηαπναγμάηεοζε ηεξ γκώζεξ θαη ηεξ μάζεζεξ. 13
Γπελενγάζηεθακ ηνία μμαδηθά θαη δομ αημμηθά θύιια ενγαζίαξ ηα
μπμία απμηέιεζακ θαη ηεκ αλημιόγεζε ηεξ εθάζημηε δναζηενηόηεηαξ.
Δόζεθακ μδεγίεξ γηα ημ πνόκμ ενγαζίαξ ζε θάζε θύιιμ θαζώξ θαη γηα
ηα βήμαηα πμο αθμιμοζήζεθακ γηα ηεκ μιμθιήνςζε ηεξ δναζηενηόηεηαξ
Σέζεθε δηδαθηηθό ζομβόιαημ14
από ημ δάζθαιμ εκαιιαγήξ νόιςκ γηα
ηε πνήζε ηςκ πενηθενεηαθώκ ζοζθεοώκ (πιεθηνμιόγημ, πμκηίθη) θαη
ακάγκςζεξ μδεγηώκ.15
Νενηγναθή θαη αηηημιόγεζε ζεκανίμο
΢θμπόξ ημο ζεκανίμο είκαη ε απόθηεζε γκώζεςκ θαη δελημηήηςκ, ε
βειηίςζε ηεξ μμαδμζοκενγαηηθόηεηαξ θαη ε ακάπηολε ηεξ δεμημονγηθόηεηαξ
θαη ηεξ θνηηηθήξ ζθέρεξ ηςκ μαζεηώκ.
Ναηδαγςγηθέξ – δηδαθηηθέξ ανπέξ
Σμ ζεκάνημ βαζίδεηαη ζεςνεηηθά ζηεκ επμηθμδμμηζηηθή πνμζέγγηζε ηεξ
γκώζεξ θαη ζηηξ θμηκςκηθμπμιηηηζμηθέξ ζεςνίεξ. ΢ογθεθνημέκα ζηηξ απόρεηξ
ηςκ Piaget, Bruner θαη Vygotsky θαη οιμπμηείηαη μέζα από δηενεοκεηηθέξ –
ακαθαιοπηηθέξ δναζηενηόηεηεξ. Γπηδηώθεηαη μ μεηαζπεμαηηζμόξ ηεξ
ζομμεημπήξ γηα μηθεημπμίεζε ηεξ γκώζεξ.16
Ο επμηθμδμμηζμόξ ημο J. Piaget, ζεςνεί όηη ε ακάπηολε ηεξ
επηζηεμμκηθήξ θαη ιμγηθήξ ζθέρεξ ημο παηδημύ είκαη μηα ελειηθηηθή δηαδηθαζία
με δηάθμνα ζηάδηα. Ε ζεςνία ημο J. Piaget είκαη μοζηαζηηθά ζημκ ακηίπμδα
13
ITY.(2008), Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ
14
15
Ιηα βαζηθή έκκμηα ηεξ Δηδαθηηθήξ είκαη ημ Δηδαθηηθό ζομβόιαημ ημ μπμίμ πνμζδημνίδεη
ζε μεγάιμ βαζμό ηε δηδαθηηθή θαηάζηαζε πμο ιαμβάκεη πώνα ζηεκ ηάλε με ηε πνήζε
ηςκ ΣΠΓ. Σμ δηδαθηηθό ζομβόιαημ θαζμνίδεη ημοξ νόιμοξ, ηε ζέζε θαη ηηξ ιεηημονγίεξ
ακάμεζα ζημκ εθπαηδεοηηθό, ημοξ μαζεηέξ θαη ηε γκώζε. Πενηγνάθεη αιιειεπηδνάζεηξ,
ζοκεηδεηέξ ή αζοκείδεηεξ πμο ιαμβάκμοκ πώνα ακάμεζα ζε έκα εθπαηδεοηηθό θαη ημοξ
μαζεηέξ ημο, θονίςξ όζμκ αθμνά ζηεκ μηθμδόμεζε ηςκ γκώζεςκ. Δηέπεη ζοκεπώξ όιε ηε
ιεηημονγία ηεξ ζπμιηθήξ ηάλεξ.
16
Σνηιηακόξ, Θ.(2000), Ιεζμδμιμγία ηεξ ΢ύγπνμκεξ Δηδαζθαιίαξ

17
ημο ζομπενηθμνηζμμύ, θαζώξ λεθηκά με ηεκ οπόζεζε όηη μ θάζε μαζεηήξ
θαηαζθεοάδεη ηε γκώζε με ημ δηθό ημο ηνόπμ, εκενγεηηθά θαη δεκ απμηειεί
απιά έκακ παζεηηθό οπμδμπέα πιενμθμνηώκ θαη «γκώζεςκ». Άνα μ
μαζεηήξ πνέπεη κα μαζαίκεη ζε έκα πενηβάιιμκ πιμύζημ ζε πμηθίια ελςηενηθά
ενεζίζμαηα, ημ μπμίμ κα δίκεη ηε δοκαηόηεηα ζημ μαζεηή κα αιιειεπηδνά μαδί
ημο.17
Ο Bruner πνόηεηκε ςξ βαζηθή ζεςνία μάζεζεξ ηεκ ακαθαιοπηηθή
μάζεζε. Οη μαζεηέξ ακαθαιύπημοκ ηε γκώζε μέζα από ενεοκεηηθέξ θαη
ακαθαιοπηηθέξ δηαδηθαζίεξ, εμβαζύκμοκ ζηαδηαθά ζημ ακηηθείμεκμ γηα κ’
ακαθαιύρμοκ ηηξ ζεμειηώδεηξ ανπέξ θαη ζπέζεηξ πμο δηέπμοκ ηα επημένμοξ
ζημηπεία. Ε ηδέα ηεξ ζηαδηαθήξ ακαθάιορεξ ηεξ γκώζεξ μπμνεί κα απμηειέζεη
ζεμακηηθό θίκεηνμ γηα ημ μαζεηή, ημκ μπμίμ μ εθπαηδεοηηθόξ μπμνεί κα
βμεζήζεη ή θαη κα θαζμδεγήζεη αθόμε (θαζμδεγμύμεκε ακαθάιορε). ΢ύμθςκα
με ημκ Bruner, μ εθπαηδεοηηθόξ έπεη ημ νόιμ ημο εμροπςηή, ημο δηεοθμιοκηή
θαη ημο θαζμδεγεηή θαη οπμζηενίδεη ηεκ πνμζπάζεηα ημο μαζεηή (ΖΣΤ,
2010). Ο δάζθαιμξ δεκ πανέπεη έημημεξ γκώζεηξ ζημοξ μαζεηέξ, αιιά
δεμημονγεί πνμβιεμαηηθέξ θαηαζηάζεηξ πμο ςζμύκ ζηεκ ακαθάιορε ηεξ
γκώζεξ. Οη μαζεηέξ πνέπεη κα εκζαννύκμκηαη ώζηε κα ζομμεηέπμοκ εκενγά
ζε δναζηενηόηεηεξ πμο ζα ημοξ μδεγήζμοκ ζε γεκηθά ζομπενάζμαηα
(Σνηιηακόξ, 2000).18
΢ύμθςκα με ημκ Vygotsky, ε μάζεζε είκαη θμηκςκηθή θαη ζοκενγαηηθή
δναζηενηόηεηα. Γλανηάηαη από ημ μαζεηή κα δμμήζεη ηε δηθή ημο θαηακόεζε
ζημ μοαιό ημο. ΢’ αοηή ηε δηαδηθαζία μ δάζθαιμξ εκενγεί ςξ δηεοθμιοκηήξ . Ε
μάζεζε ζα πνέπεη κα επηηεοπζεί ζε πιαίζηα πμο έπμοκ κόεμα, θαηά
πνμηίμεζε ζε εθείκμ ημ πιαίζημ ζημ μπμίμ μπμνεί κα εθανμμζηεί. Γη αοηό μη
17
ITY (2008),.Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ
18
Σνηιηακόξ, Θ.(2000),Ιεζμδμιμγία ηεξ ΢ύγπνμκεξ Δηδαζθαιίαξ

18
ελςζπμιηθέξ εμπεηνίεξ πνέπεη κα ζοζπεηίδμκηαη με ηηξ ζπμιηθέξ
εμπεηνίεξ (Ηόθθμηαξ, 2002).
Έηζη, μέζα ζ΄ έκα ζοκενγαηηθό πενηβάιιμκ, με ηεκ πνμζςπηθή
δναζηενημπμίεζε θαη ηεκ μνγάκςζε ηςκ εμπεηνηώκ ημο μ μαζεηήξ
ακαθαιύπηεη θαη μηθμδμμεί πημ ζηένεα ηε γκώζε (Dewey, 1980).19
Οη μαζεηέξ μέζς ζοκενγαηηθώκ δηενγαζηώκ εμπιέθμκηαη εκενγά ζηε
μαζεζηαθή δηαδηθαζία. Έηζη πεηοπαίκμομε ηεκ εμπέδςζε ηςκ γκώζεςκ, ηε
δηαμόνθςζε ζηάζεςκ θαη αληώκ, ηεκ θαιιηένγεηα δελημηήηςκ. Οη μαζεηέξ
μαζαίκμοκ πώξ κα μαζαίκμοκ.20
Ιεζμδμιμγηθή πνμζέγγηζε
Ε μεζμδμιμγία πμο αθμιμοζείηαη ζημ ζεκάνημ απμννέεη από ηηξ
ζεςνεηηθέξ παναδμπέξ πμο αθμιμοζεί ημ βηβιίμ ημο δαζθάιμο. Γπηδηώθεηαη ε
εμπεηνηθή δηενεύκεζε θαη ε εκενγόξ ακαθαιοπηηθή μάζεζε: πνμζακαημιηζμόξ
–θηκεημπμίεζε ζομμεημπήξ – ακάδοζε θαη θαηαγναθή γκώζεςκ θαη βηςμάηςκ –
εηζαγςγή πιενμθμνίαξ – γκςζηηθή ζύγθνμοζε – ακαδόμεζε ζηάζεςκ θαη
μεηαζπεμαηηζμόξ ζε γκώζε. Οη ΣΠΓ πνμζθένμοκ έκα ειθοζηηθό πενηβάιιμκ
δηδαζθαιίαξ ζημ μπμίμ μη μαζεηέξ θαιμύκηαη κα εμπιαθμύκ θαη κα
ακαθαιύρμοκ ηε κέα γκώζε.21
19
Dewey, J.(1980), Γμπεηνία θαη εθπαίδεοζε.
20
21

19
ΗΓΦΑΘΑΖΜ ΔΓΡΠΓΞΜ
Νενηγναθή ζεκανίμο - Γθηημώμεκε δηάνθεηα - Δηδαθηηθή
πνμζέγγηζε
Ε δηάνθεηα ημο ζεκανίμο είκαη πενίπμο 6 δηδαθηηθέξ ώνεξ. Σμ ζεκάνημ
πναγμαημπμηήζεθε από 19-4-10 ςξ 10-5-10.
1ε
- 2ε
δηδαθηηθή ώνα
Ε έκανλε ημο μαζήμαημξ γίκεηαη με πανμοζίαζε (power point)
θςημγναθηώκ από βμοκά ηεξ Γιιάδαξ. Γπηδηώθεηαη κα δμζεί ε μπηηθή
πιενμθμνία ζημοξ μαζεηέξ θαη κα δηεγενζεί ημ εκδηαθένμκ ημοξ.
Ε δηδαθηηθή πνμζέγγηζε ελειίζζεηαη μμαδμζοκενγαηηθά ςξ μηα
μνγακςμέκε δναζηενηόηεηα.22
Έπμομε δεηήζεη από πνμεγμύμεκμ μάζεμα μη
μμάδεξ πμο έπμομε μνίζεη κα βνμοκ πιενμθμνίεξ πμο αθμνμύκ μοζμιμγηθά,
ηζημνηθά θαη παναδμζηαθά ζημηπεία γηα ηα μεγαιύηενα βμοκά ηεξ πώναξ.
Πανμοζηάδμκηαη βαζηθέξ μδεγίεξ πνήζεξ ηςκ ιμγηζμηθώκ θαη μη
μαζεηέξ αθήκμκηαη ειεύζενμη κα ελενεοκήζμοκ ηα πνμξ πνήζε ιμγηζμηθά.
Ννμηεηκόμεκε πμνεία δηδαζθαιίαξ
Έπεη πνμεγεζεί μηα ζπεηηθή ελμηθείςζε ηςκ μαζεηώκ με ηεκ έκκμηα
ημο πάνηε θαη ημο πνμζακαημιηζμμύ από ηα πνμεγμύμεκα μαζήμαηα. Έπμοκ
εκεμενςζεί γηα ηηξ βαζηθέξ ανπέξ ιεηημονγίαξ ηςκ πνμγναμμάηςκ πμο
πνεζημμπμηήζεθακ, (άκμηγμα ανπείςκ, ακαδήηεζε, πενηήγεζε, εηζαγςγή
θεημέκμο, ακηηγναθή θεημέκμο από ηζημζειίδα, ακηηγναθή εηθόκαξ,
βαζηθά πιήθηνα γναμμήξ ενγαζηώκ: ακηηγναθή-επηθόιιεζε, prt scn,
απμζήθεοζε ςξ …, απμζήθεοζε, ακαίνεζε, ειαπηζημπμίεζε- επακαθμνά,
θ.ι.π.) με πνμβμιή δηαθακεηώκ (power point) θαη ζπεηηθή ζοδήηεζε ζηεκ
ηάλε.
22

20
3ε
δηδαθηηθή ώνα: Πα βμοκά ηεξ Γιιάδαξ
Οδεγμύμε ημοξ μαζεηέξ ζημ WebQuest «ηα βμοκά ηεξ Γιιάδαξ» θαη
ημοξ ιέμε κα δηαβάζμοκ ηεκ εηζαγςγή πμο ημοξ θαιεί ζε έκα θακηαζηηθό
ηαλίδη με αενμπιάκμ πάκς από ηε πώνα μαξ. Ηάζε μμάδα ακαιαμβάκεη μηα
απμζημιή . http://zunal.com/webquest.php?w=57682
Ιμηνάδεηαη ημ πνώημ θύιιμ ενγαζίαξ ζύμθςκα με ημ μπμίμ ζα ράλεη
ε θάζε μμάδα ζε δηαθμνεηηθά γεςγναθηθά δηαμενίζμαηα μέζς ημο Google
earth με ζθμπό κα ακαθαιύρεη πμύ βνίζθμκηαη ηα μεγαιύηενα βμοκά ηεξ
πώναξ μαξ.
Ηαιμύκηαη κα μδεγεζμύκ εθεί από ηε μεπακή ακαδήηεζεξ ημο
πνμγνάμμαημξ, πιεθηνμιμγώκηαξ ημ όκμμα ημο βμοκμύ.

21
1μ
μιαδζηό θύθθμ ενβαζίαξ
ΟΝΟΜΑ……………………………………………………………..
Οδδβίεξ ακαγήηδζδξ
• Βξείηε ην εηθνλίδην ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο. Παηώληαο δηπιό θιηθ
ελεξγνπνηείηαη ην πξόγξακκα Google earth . ΢ην πάλσ αξηζηεξό κέξνο ηεο
επηθάλεηαο εξγαζίαο ηνπ πξνγξάκκαηνο, ππάξρεη ε έλδεημε γηα ακαγήηδζδ .
• Δπηιέγεηε: πηήζδ πνμξ . Πιεθηξνινγείηε ζην πθαίζζμ ην όλνκα ηνπ βνπλνύ πνπ
ζαο δίλεηαη ζην Φύθθμ ενβαζίαξ (αθνύ πξώηα αιιάμεηε ζε Διιεληθά EL ,από ηελ
έλδεημε EN ,EL ζην θάησ δεμί κέξνο ηεο γξακκήο εξγαζηώλ). Κάλεηε θιηθ ζην .
΋ηαλ νδεγήζηε ζην ζεκείν αλαδήηεζεο, εζηηάδεηε είηε κε ηε ξόδα ηνπ πνληηθηνύ είηε
κε ηελ επηινγή
• Δπηιέγεηε: από ην πάλσ αξηζηεξό κέξνο ηεο γξακκήο εξγαζηώλ.
Φξνληίδεηε λα ζύξεηε ηελ πηλέδα ζην ζεκείν πνπ ζέιεηε κε ην πνληίθη. ΢ην
παξάζπξν πνπ αλνίγεη πιεθηξνινγείηε ζην πιαίζην (όκμια), ην όλνκα ηνπ βνπλνύ
θαη παηάηε OK. Αλ θάλεηε ιάζνο παηάηε αθύξσζε.
(Δπακαθαιαάκεηε ηδκ ίδζα δζαδζηαζία βζα όθεξ ηζξ ακαγδηήζεζξ).
΋ηαλ ηειεηώζεηε κε ηηο αλαδεηήζεηο ή πξηλ ην ηέινο ηνπ ρξνληθνύ νξίνπ,
από ην πάλσ αξηζηεξό κέξνο ηεο γξακκήο εξγαζηώλ παηάηε ηελ πνώηδ έλδεημε
(απόηνορδ πθεονζηήξ ενβαθεζμεήηδξ) γηα πιήξε νζόλε.
• Με ηελ επηινγή
θέξλεηε ηελ πεξηνρή αλαδήηεζεο ζε ζεκείν πνπ λα εηθνλίδεηαη νιόθιεξε. (Να
θαίλνληαη όιεο νη αλαδεηήζεηο).
• Παηάηε ην πιήθηξν prt scn θαη ειαρηζηνπνηείηε ηελ νζόλε(-).
• Αλνίγεηε έλα έγγξαθν word, (ππάξρεη ζπληόκεπζε ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο)κε
δεμί θιηθ θάλεηε επζηόθθδζδ, μκμιάγεηε (ΒΟΤΝΑ) θαη απμεδηεύεηε ην θύιιν
(Αξρείν-Απνζήθεπζε σο – επηθάλεηα εξγαζίαο- θάθεινο ΒΟΤΝΑ ΣΖ΢ ΔΛΛΑΓΑ΢
– άλνηγκα- απνζήθεπζε)πνπ βξίζθεηαη ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο.
• ΢οιπθδνώκεηε ηαπηόρξνλα ην θύθθμ ενβαζίαξ βάδνληαο ζηελ θαηάιιειε ζέζε
ην όλνκα ηνπ βνπλνύ πνπ ηαηξηάδεη αλά γεσγξαθηθό δηακέξηζκα. Κάζε νκάδα
αλαθνηλώλεη ηα απνηειέζκαηα ηεο έξεπλάο ηεο.

22
1o αημιζηό θύθθμ ενβαζίαξ
ΟΜΑΓΑ 1: ΢ημκ παναηάης πίκαηα ζοιπθδνώζηε ηα μκόιαηα ηςκ αμοκώκ πμο
ζαξ δίκμκηαζ ακά βεςβναθζηό δζαιένζζια.
( ΟΛΤΜΠΟ΢, ΓΡΑΜΜΟ΢, ΣΤΜΦΖ, ΠΑΡΝΑ΢΢Ο΢, ΗΓΖ, ΣΑΤΓΔΣΟ΢ ,
ΑΡΟΑΝΗΑ, ΒΔΡΝΟ, ΠΑΓΓΑΗΟ, ΦΑΛΑΚΡΟ)
ΟΝΟΜΑ ΒΟΤΝΟΤ ΓΔΧΓΡΑΦΗΚΟ ΓΗΑΜΔΡΗ΢ΜΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ - ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ
ΖΠΔΗΡΟ΢
΢ΣΔΡΔΑ ΔΛΛΑΓΑ
ΚΡΖΣΖ
ΠΔΛΟΠΟΝΝΖ΢Ο΢
ΦΑΛΑΚΡΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ

23
(΢ΜΟΛΗΚΑ΢, ΓΚΗΧΝΑ, ΛΔΤΚΑ OΡΖ, ΣΕΟΤΜΔΡΚΑ, ΔΡΤΜΑΝΘΟ΢,
ΚΤΛΛΖΝΖ ΟΡΟ΢, ΠΑΠΗΚΗΟ ΟΡΟ΢, Α΢ΚΗΟ, ΒΟΡΑ΢, ΟΘΡΤ΢)
ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ- ΖΠΔΗΡΟ΢
ΖΠΔΗΡΟ΢
ΚΡΖΣΖ
ΒΟΡΑ΢ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ
ΘΡΑΚΖ
ΟΘΡΤ΢ ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ- ΢ΣΔΡΔΑ ΔΛΛΑΓΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ

24
(ΒΑΡΓΟΤ΢ΗΑ, ΛΑΚΜΟ΢, ΦΑΛΑΚΡΟ, ΠΗΔΡΗΑ ΟΡΖ, ΑΓΡΑΦΑ,
ΓΗΚΣΖ, ΠΑΡΝΧΝΑ΢, ΠΖΛΗΟ, ΠΑΝΑΥΑΨΚΟ ΟΡΟ΢, ΡΟΓΟΠΖ,
ΥΔΛΜΟ΢)
ΖΠΔΗΡΟ΢- ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ
ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ - ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ
ΥΔΛΜΟ΢ ΠΔΛΟΠΟΝΝΖ΢Ο΢
ΡΟΓΟΠΖ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ- ΘΡΑΚΖ
ΘΔ΢΢ΑΛΗΑ
ΚΡΖΣΖ

25
4ε
δηδαθηηθή ώνα: Παληκόμεζε ηςκ βμοκώκ
Οη μαζεηέξ ακμίγμοκ ηεκ ηζημζειίδα ηεξ ηάλεξ.
http://sites.google.com/site/apotzan/ θαη ζηεκ ζοκέπεηα ακμίγμοκ ημκ
ζύκδεζμμ «ηα βμοκά ηεξ Γιιάδαξ», έηζη μδεγμύκηαη ζηεκ ηζημελενεύκεζε
http://zunal.com/webquest.php?w=57682 θαη ημοξ ακαηίζεηαη ε δεύηενε
απμζημιή.
Δεηάμε από ημοξ μαζεηέξ κα ράλμοκ ζηεκ Wikipedia
http://el.wikipedia.org/wiki/Ηύνηα_΢ειίδα θαη κα βνμοκ ζημηπεία γηα ηα
βμοκά ημο 2μο
θύιιμο ενγαζίαξ. Σμ θύιιμ δίκεηαη ζε ειεθηνμκηθή μμνθή, ηα
παηδηά ζα ενγαζημύκ με ηε βμήζεηα ημο word.
Όηακ ηειεηώζμοκ ηεκ ακαδήηεζε, ακαθμηκώκμοκ ηα απμηειέζμαηα ηεξ
ένεοκαξ θαη ζομπιενώκμοκ ηα ζημηπεία πμο απαηημύκηαη (Αημμηθό 2μ
Φύιιμ
ενγαζίαξ) ώζηε κα θαηεγμνημπμηήζμοκ ηα βμοκά, ακά ύρμξ θαη γεςγναθηθό
δηαμένηζμα.
Ιαδεύμκηαη θαη αλημιμγμύκηαη ηα θύιια ενγαζίαξ, θαηαγνάθμκηαη μη
δοζθμιίεξ πμο ακηημεηώπηζακ μη μαζεηέξ.

26
2μ
μιαδζηό Φύθθμ ενβαζίαξ
• Κάζε νκάδα λα αλνίμεη ην πξόγξακκα πεξηήγεζεο internet explorer
θαη λα βξεη ζηα αβαπδιέκα ηελ ζζημζεθίδα ηεο ηάμεο,
(Ζ ΠΔΜΠΣΖ ΣΑΞΖ ΣΟΤ 33νπ
). ΢ην πθάβζμ Μεκμύ ππάξρεη ε επηινγή γηα
πθμήβδζδ, επηιέγνπκε: «ηα αμοκά ηδξ Δθθάδαξ».
• ΋ηαλ αλνίμεη ε ηζηνεμεξεύλεζε από ην πθάβζμ ιεκμύ επηιέγνπκε:
Δνβαζία θαη καο πεξηκέλεη ε δεύηενδ απμζημθή, ε νπνία καο θαιεί λα
νδεγεζνύκε ζην ζύλδεζκν http://el.wikipedia.org/.
• Βξηζθόκαζηε ζε κηα ειεθηξνληθή εγθπθινπαίδεηα, από ηελ νπνία ζα βξνύκε
ηηο πιεξνθνξίεο πνπ καο ρξεηάδνληαη γηα λα ζπκπιεξώζνπκε
ην 2ν
Φύιιν εξγαζίαο. Δθαπζζημπμζμύιε ηελ εθαξκνγή(-).
• Σν 2ν
Φύιιν εξγαζίαο ζα ην βξνύκε ζην θάθειν (ΣΑ ΒΟΤΝΑ ΣΖ΢
ΔΛΛΑΓΑ΢) πνπ βξίζθεηαη ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο ηνπ ππνινγηζηή. Αλνίγνπκε ην
θάθειν θαη ην θύιιν εξγαζίαο. Γηαβάδνπκε ηη καο δεηά ε άζθεζε.
• Από ηελ γξακκή εξγαζηώλ ηνπ ππνινγηζηή, επηιέγνπκε: Βηθηπαίδεηα.
(δελ μερλάκε λα αιιάμνπκε ζε Διιεληθά EL ,από ηελ έλδεημε EN ,EL ζην θάησ
δεμί κέξνο ηεο γξακκήο εξγαζηώλ).
• ΢ην πιάγην κελνύ ηεο (ΒΗΚΗΠΑΗΓΔΗΑ) ππάξρεη ε επηινγή γηα ακαγήηδζδ.
Σνπνζεηνύκε ηνλ θέξζνξα θαη πιεθηξνινγνύκε ην όλνκα ηνπ βνπλνύ πνπ καο δίλεηαη
ζηελ άζθεζε. Δπζθέβμοιε από ην αλαδπόκελν κελνύ ηε ιέμε πνπ καο ελδηαθέξεη θαη
ζηε ζπλέρεηα ιεηάααζδ. Αθνύ δηαβάζνπκε ηηο πιεξνθνξίεο, δηαιέγνπκε απηέο πνπ
ζεσξνύκε ζεκαληηθέο γηα λα θάλνπκε ηελ άζθεζε.
• Με ην πνληίθη (αξηζηεξό θιηθ παηεκέλν ζπλέρεηα ) καξθάξνπκε ηηο
πιεξνθνξίεο πνπ ζέινπκε λα αληηγξάςνπκε. Με δεμί θιηθ επηιέγνπκε ακηζβναθή.
Από ηελ γξακκή εξγαζηώλ ηνπ ππνινγηζηή, επηιέγνπκε: 2μ
Φύθθμ ενβαζίαξ θαη
πάιη κε δεμί θιηθ, θάλνπκε επζηόθθδζδ ζηνλ πίλαθα πνπ πξέπεη.
Αημθμοεμύιε ηδκ ίδζα δζαδζηαζία ιέπνζ κα ζοιπθδνώζμοιε ηδκ άζηδζδ.
• ΋ηαλ ηειεηώζνπκε απνζεθεύνπκε (αξρείν απνζήθεπζε).
• ΢ηε ζπλέρεηα θάζε καζεηήο αληηγξάθεη ηα ζηνηρεία ζην αηνκηθό θύιιν
εξγαζίαο θαη ν εθπξόζσπνο ηεο θάζε νκάδαο αλαθνηλώλεη ηα απνηειέζκαηα ηεο
εμεξεύλεζεο γηα λα ηα ζπκπιεξώζνπλ όινη ζην θύιιν ηνπο.
ΑΝ ΚΑΠΟΤ ΚΑΝΟΤΜΔ ΛΑΘΟ΢ ΔΠΗΛΔΓΟΤΜΔ : ΑΝΑΗΡΔ΢Ζ

27
2μ
μιαδζηό Φύθθμ ενβαζίαξ
ΟΜΑΓΑ 1: ΢ημκ παναηάης πίκαηα ζοιπθδνώζηε ηα μκόιαηα ηαζ ηα ζημζπεία
ηςκ αμοκώκ πμο εεςνείηε απαναίηδηα.
( ΟΛΤΜΠΟ΢, ΓΡΑΜΜΟ΢, ΣΤΜΦΖ, ΠΑΡΝΑ΢΢Ο΢, ΗΓΖ, ΣΑΤΓΔΣΟ΢)
΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΤΦΟΜΔΣΡΟ ΦΧΣΟΓΡΑΦΗΑ

28
ΚΤΛΛΖΝΖ ΟΡΟ΢ )

29
(ΒΑΡΓΟΤ΢ΗΑ, ΠΑΡΝΧΝΑ΢, ΠΖΛΗΟ, ΠΑΝΑΥΑΨΚΟ ΟΡΟ΢, ΑΡΟΑΝΗΑ,
ΒΟΡΑ΢)

30
2μ
αημιζηό Φύθθμ ενβαζίαξ
όκμια…………………………………………………………………….
ΟΝΟΜΑ ΒΟΤΝΟΤ ΤΦΟΜΔΣΡΟ ΓΔΧΓΡΑΦΗΚΟ ΓΗΑΜΔΡΗ΢ΜΑ
ΟΛΤΜΠΟ΢
ΓΡΑΜΜΟ΢
ΣΤΜΦΖ
ΠΑΡΝΑ΢΢Ο΢
ΗΓΖ
ΣΑΤΓΔΣΟ΢
΢ΜΟΛΗΚΑ΢
ΓΚΗΧΝΑ
ΛΔΤΚΑ OΡΖ
ΣΕΟΤΜΔΡΚΑ
ΔΡΤΜΑΝΘΟ΢
ΚΤΛΛΖΝΖ ΟΡΟ΢
ΒΑΡΓΟΤ΢ΗΑ
ΠΑΡΝΧΝΑ΢
ΠΖΛΗΟ
ΠΑΝΑΥΑΨΚΟ ΟΡΟ΢
ΑΡΟΑΝΗΑ
ΒΟΡΑ΢
ΣΑΞΗΝΟΜΖ΢Ζ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΔ ΣΟ ΤΦΟ΢

31
5ε
θαη 6ε
δηδαθηηθή ώνα: Αλημιόγεζε
3o μιαδζηό Φύθθμ ενβαζίαξ
• Κάζε νκάδα λα αλνίμεη ην θάηεθμ (ΣΑ ΒΟΤΝΑ ΣΖ΢ ΔΛΛΑΓΑ΢) πνπ
βξίζθεηαη ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο ηνπ ππνινγηζηή . Μέζα ζα βξεη ην 2ν
Φύιιν
εξγαζίαο (ην αλνίγνπκε θαη ην ειαρηζηνπνηνύκε) θαη ημ 3μ
θύθθμ ενβαζίαξ
power point(θσηνγξαθίεο βνπλώλ).
• Αλνίγνπκε ην αξρείν (θσηνγξαθίεο βνπλώλ)θαη από ηε γξακκή εξγαζηώλ
επηιέγνπκε: Μμνθή θαη ζηε ζπλέρεηα Γζάηαλδ δζαθάκεζαξ. ΢ην δεμί άθξν ηεο
νζόλεο, ζην κελνύ πνπ εκθαλίδεηαη επηιέγνπκε: ηίηθμξ ηαζ ακηζηείιεκμ.
• Από ηε Μμνθή θαη πάιη επηιέγνπκε: ΢πεδίαζδ δζαθακεζώκ θαη δηαιέγνπκε ην
ζρέδην πνπ καο αξέζεη. Γελ μερλάκε λα αιιάμνπκε ζε Διιεληθά EL ,από ηελ
έλδεημε EN ,EL ζην θάησ δεμί κέξνο ηεο γξακκήο εξγαζηώλ).
• ΢ηελ θελή δηαθάλεηα, ζηε ζέζε ηνπ ηίηινπ βνάθμοιε ην όλνκα ηνπ βνπλνύ, ζηε
ζπλέρεηα ηζεθάξνπκε κε ην πνληίθη (αξηζηεξό θιηθ) ην θελό πιαίζην (από θάησ) θαη
ακηζβνάθμοιε ηε θσηνγξαθία ηνπ, (αληηγξαθή- επηθόιιεζε) από ην 2ν
Φύιιν
εξγαζίαο. Πξνζαξκόδνπκε ηε θσηνγξαθία ζηηο δηαζηάζεηο ηεο δηαθάλεηαο.
(σέρνουμε την εικόνα ), (μεγαλώνουμε την εικόνα ).
• Απνζεθεύνπκε ηελ εξγαζία θαη από ηε γξακκή εξγαζηώλ επηιέγνπκε: Δζζαβςβή
– κέα δζαθάκεζα, επαλαιακβάλνληαο ηελ ίδηα δηαδηθαζία πνπ αθνινπζήζακε ζηελ
πξνεγνύκελε δηαθάλεηα, (ηίηινο-θσηνγξαθία) βζα όθα ηα αμοκά.
• Από ηε γξακκή εξγαζηώλ επηιέγνπκε: Πνμαμθή πανμοζίαζδξ—θαη παηάκε:
ηνόπμξ εκαθθαβήξ δζαθάκεζαξ. ΢ην δεμί άθξν ηεο νζόλεο, ζην κελνύ πνπ
εκθαλίδεηαη επηιέγνπκε:
• Απμηάθορδ από ηδ ιέζδ πνμξ ηα άηνα (γίλεηαη κπιε)
• Σαπύηδηα: ιζηνή
• Ήπμξ: άκειμξ
• Γζαδμπή δζαθάκεζαξ: αοηόιαηα ιεηά από 15΄΄ sec.
• Δθανιμβή ζε όθεξ ηζξ δζαθάκεζεξ
• ΢ηε ζπλέρεηα απνζεθεύνπκε ηελ εξγαζία καο θαη θιείλνπκε ην θύιιν
εξγαζίαο.
• Κάζε νκάδα λα αλνίμεη ην πξόγξακκα πεξηήγεζεο internet explorer
θαη λα βξεη ζηα αβαπδιέκα ηελ ζζημζεθίδα ηεο ηάμεο,
(Ζ ΠΔΜΠΣΖ ΣΑΞΖ ΣΟΤ 33νπ
). ΢ην πθάβζμ Μεκμύ ππάξρεη ε επηινγή γηα
πθμήβδζδ, επηιέγνπκε: Α΢ΚΖ΢Ζ ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ΢.(ιύλνπκε ηελ άζθεζε θαη
ειέγρνπκε ηηο απαληήζεηο καο). ( hot potatoes)

32
ΗΓΦΑΘΑΖΜ ΠΞΖΠΜ
Αλημιόγεζε Γπίηεολεξ ζηόπςκ
Ε αλημιόγεζε πενηιαμβάκεη ηα παναθάης ζηάδηα:
Α)Πεκ ανπηθή αλημιόγεζε: Δεκ ακαμέκεηαη κα ζοκακηήζμοκ ηδηαίηενεξ
δοζθμιίεξ με ηα ιμγηζμηθά, αθμύ μη μαζεηέξ πνεζημμπμημύκ ζοπκά ηηξ ΣΠΓ
θαη ζε άιιεξ ζπμιηθέξ δναζηενηόηεηεξ. Γπίζεξ, δεκ ακαμέκεηαη κα
ακηημεηςπίζμοκ δοζθμιίεξ με ημ γκςζηηθό ακηηθείμεκμ.
Β) Σε δηαμμνθςηηθή αλημιόγεζε πμο δηελάγεηαη θαηά ηε δηάνθεηα ημο
ζεκανίμο, μέζς ηεξ παναηήνεζεξ ηεξ ζομμεημπήξ θαη ημο εκδηαθένμκημξ ηςκ
μαζεηώκ θαη με ηεκ αλημιόγεζε ηςκ θύιιςκ ενγαζίαξ.
Γ) Σεκ ηειηθή αλημιόγεζε ηόζμ ηεξ επίδμζεξ ηςκ μαζεηώκ με hot
potatoes, όζμ θαη ημο ζεκανίμο με ζπάνα αλημιόγεζεξ.
Οη πανμοζηάζεηξ πμο δεμημονγήζεθακ πανμοζηάζηεθακ από ηεκ θάζε
μμάδα ζημκ projector. Ηάζε μμάδα εκεμένςζε γηα ηα απμηειέζμαηα ηεξ
ενγαζίαξ ηεξ.

33
Α΢ΚΖ΢Ζ ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ΢ ( hot potatoes)
Μηα νκάδα λεαξώλ νξεηβαηώλ νξγαλώλεη εμνξκήζεηο ζηα βνπλά ηεο ρώξαο καο,
όκσο αληηκεησπίδνπλ πξόβιεκα κε ηνπο πίλαθεο πνπ έθηηαμαλ. Βξήθαλ ηα βνπλά πνπ
ζα επηζθεθηνύλ αιιά έρνπλ κπεξδέςεη ηα γεσγξαθηθά δηακεξίζκαηα. Βνήζεζέ ηνπο
λα βάινπλ ηα πξάγκαηα ζε κηα ζεηξά.
Υξεζηκνπνίεζε ηηο ιέμεηο από ηελ παξέλζεζε γηα λα ζπκπιεξώζεηο ηα θελά ζην
παξαθάησ θείκελν:( Πζένζα, Παπίηζμ, Λεοηά ΋νδ, Βένιζμ, Υεθιόξ, Γηζώκα,
Πίκδμξ, Βανδμύζζα, Φαθαηνό ΋νμξ, Αηανκακζηά ΋νδ, ΢ιόθζηαξ, Ρμδόπδ,
Πάνκςκαξ).
Ζ νξνζεηξά ηεο …………….. έρεη θαηεύζπλζε από βόξεηα–βνξεηνδπηηθά πξνο
λόηηα – λνηηναλαηνιηθά. Πξνο ηε Μαθεδνλία ζρεκαηίδνληαη ην Βέξλν, ην
……………. θαη ηα………………... Πξνο ηε Θεζζαιία θαη ηε ΢ηεξεά
ζρεκαηίδνληαη ηα………………………, ε ………………… θαη ν Παξλαζζόο, ελώ
πξνο ηελ Ήπεηξν ηα…………………………… …………. ΢ηελ Πεινπόλλεζν
ζρεκαηίδεηαη ν ………………… θαη ν ………………………… θαη ζηελ Κξήηε ηα
………………… ……….. θαη ε Ίδε. Ζ Πίλδνο κε ςειόηεξε θνξπθή ην
……………………… απνηειεί έλα όξην κεηαμύ Αλαηνιηθήο θαη Γπηηθήο Διιάδαο.
Ζ δεύηεξε κεγάιε νξνζεηξά είλαη ηεο ……………………ε νπνία απνηειεί ην
θπζηθό ζύλνξν ηεο Διιάδαο κε ηε Βνπιγαξία. Ζ νξνζεηξά απηή έρεη πνιιέο
δηαθιαδώζεηο ζηελ Αλαηνιηθή Μαθεδνλία θαη Θξάθε. Οη πην ςειέο θνξπθέο ηεο ζε
ειιεληθό έδαθνο είλαη ην……………………, ην …………………… ………. θαη ν
΋ξβεινο.
( hot potatoes)
http://01kse.pbworks.com/f/orielladas.htm

34
Ναναηενήζεηξ
Οη μαζεηέξ δεκ ακηημεηώπηζακ ηδηαίηενα πνμβιήμαηα ηόζμ ζηε πνήζε
ηςκ πνμγναμμάηςκ όζμ θαη ζημ ζύκμιμ ηεξ εθπαηδεοηηθήξ δναζηενηόηεηαξ. Οη
πενηζζόηενεξ δναζηενηόηεηεξ μιμθιενώζεθακ από ηεκ πιεημρεθία ηςκ
μμάδςκ ζηα πνμθαζμνηζμέκα πνμκηθά πιαίζηα. Ε θοθιηθή μμαδμζοκενγαηηθή
πμνεία ιεηημύνγεζε ζε ηθακμπμηεηηθό επίπεδμ.
Βαζηθή επηδίςλε ηςκ θύιιςκ ενγαζίαξ ήηακ κα ακηαπμθνίκμκηαη ζηηξ
δοκαηόηεηεξ ηςκ παηδηώκ αιιά θαη κα μπμνμύκ κα οιμπμηεζμύκ μέζα ζηα
πνμθαζμνηζμέκα πνμκηθά πιαίζηα. Έηζη όιεξ μη ενγαζίεξ πνμημύ δμζμύκ
ζημοξ μαζεηέξ, «δμθημάζηεθακ» γηα κα επηβεβαηςζεί ακ είκαη δοκαηόκ κα μαξ
δώζμοκ ηα επηδηςθόμεκα απμηειέζμαηα.
Ννμζηηζέμεκε αλία ζεκανίμο
΢ε ό,ηη αθμνά ηεκ πνμζηηζέμεκε αλία ημο ζεκανίμο ζα μπμνμύζαμε κα
ζηαζμύμε:
΢ηε δοκαηόηεηα πνμζμμμίςζεξ – μμκηειμπμίεζεξ πμο μαξ πνμζθένεη
ημ Google Earth.
΢ηεκ πνμζπάζεηα δηαμόνθςζεξ ζεηηθήξ ζηάζεξ γηα ηεκ εθπαηδεοηηθή
δηαδηθαζία, μέζα από θαηκμύνγηα εκδηαθένμκηα θαη πνμθιεηηθά πενηβάιιμκηα
μάζεζεξ.23
΢ηεκ ακάπηολε δελημηήηςκ επίιοζεξ πνμβιεμαηηθώκ θαηαζηάζεςκ.
΢ηε δοκαηόηεηα δηαηύπςζεξ οπμζέζεςκ πμο θαηαιήγμοκ ζε
ζομπενάζμαηα ύζηενα από ηεκ άμεζε εμπιμθή ηςκ μαζεηώκ.
΢ηεκ ενγαζηενηαθή πνμζέγγηζε θαη ηεκ αλημιόγεζε ηεξ πιενμθμνίαξ.24
΢ηε ζομμεημπή ημο ζοκόιμο ηςκ μαζεηώκ, αθόμα θαη αοηώκ πμο δεκ
είπακ πνμεγμύμεκε εμπεηνία Γκίζποζε ηςκ μαζεηώκ πμο ζεςνμύκηαη
23
24

35
«αδύκαημη» (δειαδή έπμοκ μηθνή ζομμεημπή ζηεκ «θιαζηθή» εθπαηδεοηηθή
ζπμιηθή δηαδηθαζία).
΢ηεκ απόθηεζε βαζηθώκ δελημηήηςκ γηα ηε πνήζε ηςκ Σ.Π.Γ.
΢ηεκ ηθακμπμίεζε ηεξ ακάγθεξ ηςκ μαζεηώκ γηα δνάζε, ένεοκα,
ζοκενγαζία, ροπαγςγία, θμηκςκηθόηεηα.
΢ηεκ εκίζποζε ηεξ αοημπεπμίζεζεξ ηςκ μαζεηώκ θαη ηεξ πίζηεξ ζηηξ
δοκαηόηεηέξ ημοξ.
΢ηεκ ακάπηολε πνςημβμοιίαξ από ημοξ μαζεηέξ.
Οη γκώζεηξ ηεξ πιενμθμνηθήξ μπμνμύκ κα είκαη ελαηνεηηθά πνήζημεξ
γηα ηεκ αονηακή επαγγειμαηηθή πνόμδμ ηςκ ζεμενηκώκ μαζεηώκ.25
25

36
ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΣΟΤ ΢ΔΝΑΡΗΟΤ
ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΑΝΣΑΠΟΚΡΗ΢Ζ΢ ΜΑΘΖΣΖ
1 ΢νπ άξεζαλ νη
εξγαζίεο;
2 Πνηεο εξγαζίεο ζε
δπζθόιεςαλ;
3 Πνηεο εξγαζίεο ζνπ
θάλεθαλ εύθνιεο;
4 Ση ζα πξόζζεηεο ή
ζα άιιαδεο;
ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΜΑΘΖ΢Ζ΢ ΣΟΤ ΜΑΘΖΣΖ
1 Γξάθσ ζύληνκα ηη
έκαζα από ηηο
εξγαζίεο:
2 Γξάθσ ηη δελ
θαηάιαβα:

37
ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΢ΤΜΠΔΡΗΦΟΡΑ΢ ΣΟΤ ΜΑΘΖΣΖ
1 Μπνξείο λα
ρξεζηκνπνηήζεηο ηηο
γλώζεηο πνπ
απόρηεζεο;
2 ΢νπ πξόζθεξε
ην ζελάξην έλα
δηαθνξεηηθό ηξόπν
ζθέςεο;
ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΣΧΝ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΧΝ ΣΖ΢ ΜΑΘΖ΢Ζ΢
1 ΢ε σθέιεζε ηειηθά
απηό πνπ έθαλεο;
2 Αλ, λαη, γηαηί ζε
σθέιεζε;
3 Αλ, όρη, γηαηί δε ζε
σθέιεζε;
4 Μπνξείο λα
αλαθέξεηο πνην
ζεσξείο
ζπνπδαηόηεξν από
απηά πνπ έκαζεο;

38
ΒΖΒΘΖΜΓΞΑΦΖΗΕ ΑΚΑΦΜΞΑ
Dewey, J., (1980),Γμπεηνία θαη εθπαίδεοζε. Αζήκα: Γιάνμξ.
ITY., (2008),Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ
ζηα Ηέκηνα ΢ηήνηλεξ Γπημόνθςζεξ (Σεύπμξ 2: Ηιάδμη ΠΓ60/70, Δεύηενε
έθδμζε). Πάηνα: ΖΣΤ.
ITY., (2010),Γπημμνθςηηθό οιηθό γηα ηεκ επημόνθςζε ηςκ εθπαηδεοηηθώκ
ζηα Ηέκηνα ΢ηήνηλεξ Γπημόνθςζεξ (Σεύπμξ 1: Γεκηθό Ιένμξ, Α΄
έθδμζε).Πάηνα: ΖΣΤ.
Ηόμεξ, Β., (2004),Γηζαγςγή ζηηξ εθπαηδεοηηθέξ εθανμμγέξ ηςκ Σεπκμιμγηώκ
ηεξ Πιενμθμνίαξ θαη ηςκ Γπηθμηκςκηώκ, Αζήκα: Γθδόζεηξ Κέςκ
Σεπκμιμγηώκ.
Ηόμεξ, Β., (2006),Γηζαγςγή ζηε Δηδαθηηθή ηεξ Πιενμθμνηθήξ. Αζήκα:
Ηιεηδάνηζμμξ.
Ιαηζαγγμύναξ, Ε., (1995), Ομαδμθεκηνηθή δηδαζθαιία θαη μάζεζε. Αζήκα:
Γνεγόνεξ.
Ιαηζαγγμύναξ, Ε., (2000),Ομαδμζοκενγαηηθή δηδαζθαιία θαη μάζεζε. Αζήκα:
Γνεγόνεξ.
Σνηιηακόξ, Θ., (2000),Ιεζμδμιμγία ηεξ ΢ύγπνμκεξ Δηδαζθαιίαξ (η. Α΄).
Αζήκα: Αοημέθδμζε.
Σνηιηακόξ, Θ.,(2000β),Ιεζμδμιμγία ηεξ ΢ύγπνμκεξ Δηδαζθαιίαξ (η. Β΄).
Αζήκα: Αοημέθδμζε.
΢μιμμςκίδμο, Υ.,(2006),Κέεξ ηάζεηξ ζηεκ Γθπαηδεοηηθή Σεπκμιμγία:
επμηθμδμμεηηζμόξ θαη ζύγπνμκα πενηβάιιμκηα μάζεζεξ. Αζήκα: εθδόζεηξ
Ιεηαίπμημ

39
ΤΠΓΠΘ-ΠΖ.,(2002),Δηαζεμαηηθό Γκηαίμ Πιαίζημ Πνμγναμμάηςκ ΢πμοδώκ
(Δ.Γ.Π.Π.΢.) & Ακαιοηηθά Πνμγνάμμαηα ΢πμοδώκ (Α.Π.΢.) Τπμπνεςηηθήξ
Γθπαίδεοζεξ (ηεύπμξ Α & Β). Αζήκα: ΟΓΔΒ.
ΤΠΓΠΘ-ΠΖ.,(2008),Οη Σ.Π.Γ. ζηεκ Πνςημβάζμηα Γθπαίδεοζε (Πνόγναμμα
Γπημόνθςζεξ ζε Γθπαηδεοηηθό Θμγηζμηθό, Ηιάδμξ: Δάζθαιμη ΠΓ70). Αζήκα.
ΤΠΓΠΘ-ΠΖ.,(2009α),Γεςγναθία Γ΄Δεμμηηθμύ. Αζήκα: ΟΓΔΒ.
ΤΠΓΠΘ-ΠΖ.,(2009β),Γεςγναθία Γ΄Δεμμηηθμύ, Βηβιίμ Δαζθάιμο . Αζήκα:
ΟΓΔΒ.

41
Γπηζοκάπημκηαη μενηθά θύιια ενγαζίαξ με ηηξ απακηήζεηξ μαζεηώκ:
1μ

43
2μ
Φύθθμ ενβαζίαξ
( ΟΛΤΜΠΟ΢, ΓΡΑΜΜΟ΢, ΣΤΜΦΖ, ΠΑΡΝΑ΢΢Ο΢, ΗΓΖ, ΣΑΤΓΔΣΟ΢)
Ο ΋θοιπμξ είλαη ην
ςειόηεξν βνπλό ηεο
Διιάδνο θαη μαθνπζηό
αλά ηελ πθήιην
Ο ζπκπαγήο νξεηλόο ηνπ
όγθνο δεζπόδεη
επηβιεηηθόο ζηα όξηα
Μαθεδνλίαο θαη
Θεζζαιίαο,
(Μύηηθαο-2.918
κ.),
Ο Γνάιιμξ είλαη ην
ηέηαξην πςειόηεξν
βνπλό ηεο Διιάδαο κεηά
ηνλ ΋ιπκπν ,ηνλ
΢κόιηθα θαη ηνλ Βόξα
Ο όγθνο ηνπ βξίζθεηαη
ζηα ειιελναιβαληθά
ζύλνξα θαη
θαηαιακβάλεη ην
βνξεηναλαηνιηθό ηκήκα
ηνπ λνκνύ Ησαλλίλσλ, ην
λνηηνδπηηθό ηνπ λνκνύ
Καζηνξηάο
πςόκεηξν 2.520
κέηξα
βνπλό ηεο Ζπείξνπ ζηελ
επαξρία ηνπ Εαγνξίνπ,
ιεγόκελν θνηλώο
«Γθακήια» ή θαη
«Βνπλά ηνπ Παπίγθνπ».
(2.497 κ.)

44
Ο Πανκαζζόξ είλαη
βνπλό ηεο ΢ηεξεάο
Διιάδαο, πνπ
εθηείλεηαη ζηνπο
λνκνύο Βνησηίαο,
Φζηώηηδαο θαη Φσθίδαο
Έρεη κέγηζην
ύςνο 2.457
κέηξα
Ο Φδθμνείηδξ (ή Ίδδ)
είλαη ην ςειόηεξν
βνπλό ηεο Κξήηεο κε
2456 κ. ύςνο. Έρεη 5
θνξπθέο νη νπνίεο
μεπεξλνύλ ηα 2000
κέηξα: ν Σίκηνο
΢ηαπξόο (2456 κ.), ν
Αγθαζηάο (2424 κ.), ε
΢ηνιίζηξα (2325 κ.), ε
Βνπινκέλνπ (2267 κ.)
θαη ν Κνύζζαθαο (2209
κ.).
2456 κ.
Ο Σαΰβεημξ ή
Πεκηαδάηηοθμξ[1]
,
είλαη ε πςειόηεξε
νξνζεηξά ηεο
Πεινπνλλήζνπ,
εθηεηλόκελε κεηαμύ
ησλ ιεθαλώλ
Μεγαιόπνιεο - Δπξώηα
θαη Μεζζελίαο.
2.407 κέηξα

45
ΚΤΛΛΖΝΖ ΟΡΟ΢ )
Ο ΢ιόθζηαξ είλαη ην
δεύηεξν πςειόηεξν
βνπλό ηεο Διιάδαο κεηά
ηνλ ΋ιπκπν, κε
πςόκεηξν 2.637 κέηξα.
Καηαιακβάλεη ην βόξεην
ηκήκα ηνπ λνκνύ
Ησαλλίλσλ θαη ην δπηηθό
ηνπ λνκνύ Γξεβελώλ.
2.637 κέηξα
Ζ Γηζώκα είλαη ην
πςειόηεξν βνπλό ηεο
΢ηεξεάο Διιάδαο,
ηνπνζεηεκέλν ζηελ
Φσθίδα
2.507 κέηξα
Σα Λεοηά ΋νδ είλαη κηα
εθηεηακέλε θαη πνιύ
εληππσζηαθή νξνζεηξά
ζηελ δπηηθή Κξήηε.
Καηαιακβάλνπλ κηα
έθηαζε κήθνπο 50 θαη
πιάηνπο 25 ρηιηνκέηξσλ
θαη νπζηαζηηθά ην
κεγαιύηεξν ηκήκα ηνπ
λνκνύ Υαλίσλ
(2453 κ.
πςόκεηξν

46
Σα Αεαιακζηά
όνδ ή
Σδνπκέξθα είλαη
κεγάιε
νξνζεηξά ηεο
δπηηθήο Διιάδνο
2.429 κέηξα
Ο Δνύιακεμξ ή
Χθμκόξ
απνηειεί
επίκεθεο θαη κε
πνιιέο θνξπθέο
όξνο, πνπ
εθηείλεηαη ζαλ
νξνζεηξά ζηα
όξηα Αραΐαο θαη
Ζιείαο
2.224 κ
H Κοθθήκδ (ή
Εήξηα) είλαη ην
δεύηεξν
πςειόηεξν
βνπλό ηεο
Πεινπνλλήζνπ
θαη βξίζθεηαη
θαηά ην
κεγαιύηεξν
κέξνο ηεο ζηνλ
λνκό Κνξηλζίαο
2.374 κέηξα

47
(ΒΑΡΓΟΤ΢ΗΑ, ΠΑΡΝΧΝΑ΢, ΠΖΛΗΟ, ΠΑΝΑΥΑΨΚΟ ΟΡΟ΢, ΑΡΟΑΝΗΑ,
ΒΟΡΑ΢)
Ο θύξηνο όγθνο ησλ
Βαξδνπζίσλ πςώλεηαη
ζηα εδάθε ηεο επαξρίαο
Γσξίδαο ηνπ λνκνύ
Φσθίδαο
(2.404 κ.),
Ο Πάνκςκαξ είλαη
βνπλό, ύςνπο 1940κ.
πνπ ρσξίδεη ηελ
Λαθσλία από ηελ
Αξθαδία
1940κ.
Σν Πήθζμ είλαη βνπλό
ζην Ννκό Μαγλεζίαο
δίπια ζηελ πόιε ηνπ
Βόινπ
1.624 κέηξα

48
Σν Πακαπασηό όνμξ
(επίζεο Παναχαϊκός ή
Βοδιάς) είλαη ην
βνξεηόηεξν βνπλό ηεο
Πεινπνλλήζνπ θαη
βξίζθεηαη ζην θέληξν
ηεο Αραΐαο (γη' απηό
Παλ-Αρατθό).
Δθηείλεηαη πεξίπνπ 20
ρικ ζε κήθνο από ην
Βνξξά σο ην Νόην. Ο
θύξηνο όγθνο ηνπ αξρίδεη
θαηεπζείαλ αλαηνιηθά
ηεο πόιεο ηεο Πάηξαο.
1.928 κ
Σα Ανμάκζα ΋ξε, ή
Υεθιόξ είλαη νξνζεηξά
ηεο βόξεηαο
Πεινπνλλήζνπ πνπ
βξίζθεηαη θαηά ην
κεγαιύηεξν κέξνο ηεο
ζην λνκό Αραΐαο
(2.338 κ.)
Ο Βόναξ (ή
Κατκαθηζαιάλ, είλαη ην
ηξίην πςειόηεξν βνπλό
ηεο Διιάδαο θαη
βξίζθεηαη ζην βόξεην
ηκήκα ηνπ λνκνύ
Πέιιαο έσο ηα όξηα κε
ην λνκό Φιώξηλαο.
2.524 κέηξα

49
3μ
https://sites.google.com/site/apotzan/extra-credit

Έντεκα μηνών
Ημερομηνία:
Βάρος: [Βάρος[ Ύψος: [Ύψος]
Σημειώσεις:
[Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ]

Γεωγραφία Ε΄ 2. 13. ΄΄ Τα βουνά της Ελλάδας΄΄

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to Γεωγραφία Ε΄ 2. 13. ΄΄ Τα βουνά της Ελλάδας΄΄

More from Χρήστος Χαρμπής

Recently uploaded

Γεωγραφία Ε΄ 2. 13. ΄΄ Τα βουνά της Ελλάδας΄΄