Zine-teoriak. Bigarren zatia. II Mundu Gerraostetik Post-modernitatera

1. Zine teoriak XX. Mendearen bigarren zatia

2. Autorea da gakoa Frantzia, 50ko hamarkada Teoriko bat: André Bazin Aldizkari bat: Cahiers de Cin éma Aurrekari bat: A. Astruc eta caméra-stylo Artikulu bat: Une certaine tendence du cin é ma française (1954) Frantzian egiten den zinearen aurkako kritika: cin éma de qualit é, literaturaren pisua. Hollywoodeko zine anti-intelektuala goraipatu: Hitchcock, Fuller, Ford, Hawks, Ray, Walsh…

3. Auteurismoaren pausuak Kritika bat (zine frantsesari) Goraipamen bat (zenbait autoreri) Praktika bat (teorizatutakoa gauzatuz) Metodologia bat (zine analisirako)

4. Autorearen teoria ulertzeko zenbait gako Existentzialismoa (Sartre): existentzia esentzia baino lehenago dago Gidoiaren gainetik mise-en-sc è ne Zinegile eta audentzia belaunaldi berria. Cin é math èque, zineklubak, aldizkariak… Zine amerikarraren itzulera Literaturarekiko jarrera anbiguoa

5. Nouvelle vague : zinea egiteko modu berria Askatasun kreatiboa merkatuaren eskaeren gainetik Neoerrealismoaren eragina Auto-ezagutza, zine-ezagutza Bisio indibidualista, autobiografia Arazo sentimentalak: ohea munduaren gune Lengoai zinematografikoa biziberritzea

6. Cannes, 1959: nouvelle vague handi egiten da F.Truffaut: “Les quatre cents coups” Alain Resnais: “Hiroshima, mon amour” Jean-Luc Godard: “ À bout de souffle” Beste autore batzuk: Jean Pierre Melville Jacques Rivette, Eric Rohmer, Claude Chabrol,

7. Autorearen teoria AEBtan Andrew Sarris, 1962: “Notes on the Auteur Theory in 1962” Forma eta estiloa: zinegilearen pentsatzeko moduaren emaitza Zer eta nola lotuta daude Kritikariaren lana: zuzendariaren pertsonalitatea eta lan-materialaren arteko tentsioei erreparatu.

8. Autorearen teoriari kritikak Pertsonalitateari kultoa Produkzio baldintzak azpibaloratuta Zinegilea ez dago bakarrik Sistema ona + zuzendari txarra = pelikula ona Autorea edozein mediotan?

9. Autorearen teoriaren meritu zenbait Zinegile eta pelikula ahaztuen berreskurapena Genero guztien arteko berdintasuna Zinemaren prestigio akademikoa bultzatu

10. Hirugarren Mundua: Zinea eta Teoria “ Hirugarren mundua”: Alfred Sauvy, 1952 Hiru eremu geopolitiko: Lehenengo mundu kapitalista Bigarren mundu sozialista Hirugarren mundu kolonizatu, neokolonizatu edo deskonolizatua

11. Hirugarren Mundu kontzeptua… berritzailea da: ez ditu herrialde horiek ez direnagatik definitzen (ez-zuria, ez-industrializatua, ez-mendebaldarra, ez-aurreratua, baliabiderik ez …) bateratzailea da: hirugarren munduko herrialdeek bere existentzia eta identitatearen kontzientzia hartzen dute

12. Testuinguru historikoa Bandungo konferentzia (1955) Vietnamgo garaipen anti-koloniala (1945-1954) Argeliako independentzia gerra (1954-1962) Kubako Iraultza (1959)

13. Hirugarren zinearen teoria Latinoamerika (1960-1970) Hacia el Tercer Cine (F. Solanas, O. Getino, 1969) Lehenengo zinema: Hollywood. Zine eskapista, indibidualista, burgesa eta audientzia pasiboa. Bigarren zinema: Frantziako art zinema, artistikoa, intelektuala. Hirugarren zinema: zine iraultzailea, deskolonizatzailea

14. Zine bakoitzaren funtzioa Hollywood: masen entretenimendua Europa: arte sormena Hirugarren Mundua: iraultza, kausa.

15. Hirugarren zinearen salaketa Hollywooden eragin maltzurra: Merkatuaren monopolioa, banaketa kanalak hartuta Gustu eta gaien estandarizazioa Publikoaren alienazioa, kolonizazioa Hirugarren Munduaren eta kultura indigenen errepresentazio karikatureska

16. Hirugarren zinearen oinarria Neoerrealismo italiarra: egoera prekarioetan ere zinea egiteko ahalmena Italiarrak Latinoamerikan Zinegile latinoamerikarrek Centro Sperimentale di Cinematografia, CSCn

17. Zenbait manifestu inportante Uma Estética da Fome (Glauber Rocha, 1965) Cinema Novo mugimenduaren barruan: Uma câmera na mão e uma idéia na cabeça. Por un cine imperfecto (J. García Espinosa, 1969) Cuba. Zine teknikoki perfektuaren kontrakoa. Hirugarren Munduko zine jaialdiak: Kairo, 1967 eta Argel, 1973. Iraultza trikontinentala

18. Argentina: Grupo Cine Liberación Neoperonista ezkertiarra Anti-neokolonialista sutsua: biolentziaren aldekoa Zine anonimoa, kolektiboa La hora de los hornos (1968) http://www.youtube.com/watch?v=wGlAzwc_30M Ya es tiempo de violencia (1969) El Camino hacia la muerte del viejo Reales (1968)

19. Hirugarren zineak planteatzen dituen galderak Nola amaitu kolonizazioa zinearen bidez? Zein izan beharko litzateke Estatuaren papera Hollywooden hegemoniaren aurrean? Zein da helburuak lortzeko lengoai zinematografikorik egokiena? Zein da estetika eta produkzio bideen arteko harremana? Kultura indigena txertatu behar da? Zine anti-narratiboa eta anti-ilusionistaren beharra?

20. Semiotika zinema teorian Semiotika: zeinuen zientzia Pentsamendu eta komunikazioaren lehengaia C.S. Peirce: semiotika F. De Saussure: semiologia Linguistika estrukturalaren haritik Lengoaia ez da pentsatzeko tresna baizik eta pentsamendu beraren materia Sistema diskurtsibo ororen azterketa

21. Semiotikaren garapena Semiotikaren ikerketa-objektua kode kultural baten barruan artikulatutako edozein zeinu-sistema da. Lengoaia eta zientzia linguistikoak Literatura (formalista errusiarrak) Zientzia sozialak Antropologia (L évi-Strauss)

22. Eta zinea arte izaera baztertu autorearekiko interesa galdu nola kontatzen dira pelikulak nola lortzen dute pelikulek esanahia nola irakurtzen dira pelikulak oro har: zinea lengoai gisa ba ote dago zinearen gramatika bat?

23. Christian Metz (1931-1993) Lehenengo teoriko guztiz akademikoa Saussure-en teoriak zinemara Nola eratzen da filmaren zentzua? Zentzua konfiguratzeko legeak bilatu.

24. Pertzepzioa: naturala eta ikasia Errekonozimendua eta identifikazioa Sinbolismo eta konnotazioak Egitura narratiboak Erabiltzen diren hizkuntzak Diskurtso musikalak Zinematografiaren berezko elementuak

25. Baina zeintzuk dira berezko elementu horiek? Kode bisualak, narratiboak, planoaren ezaugarriak, sekuentzialtasuna… beste medioetan ere. Garatzeko leku bakartzat filma daukaten kode eta sistemak Irudiaren mugimendua: kamera zein material profilmikoa Irudi eta soinuaren arteko harremanak: asinkronismoa, off eta over soinua…

26. Planoa ez da hitza, sekuentzia ez da sintagma Planoak infinitoak, hitzak mugatuta Planoa egile bakarra, hitza egile kolektiboa Planoak aberastasun semiotiko eta informatiboa Planoa konkretua, hitza orokorra Planoek paradigma irekia osatzen dute

27. Beste diferentzia batzuk… Zinea ez da mundu guztiaren esku dagoen kodea Hizkuntza bat erabiltzen da Zinearen lengoaia egitearekin batera asmatzen da Honengatik guztiagatik zinea lengoaia (langage) da baina ez da hizkuntza (langue)

28. 1968ko maiatza eta zine-teoriak ezkerrerantz 60ko hamarkadaren bukaera: aldaketa garaia, aldaketa nahia II Mundu Gerraondoa eta deskolonizazioa Ezker tradizionala ezbaian: Stalinen krimenak agerian eta Hungriako zapalketa Ezker berri eta gaztearen altxamendua Antiburokratikoa, antiautoritaria eta sozialista

29. 68ko maiatzaren izaera anitza Mendebaldeko Europan: marxista-leninista Ekialdeko Europan: antiestalinista Txinan: maoista Iparramerika: kontrakulturala Hirugarren mundua: anti-inperialista

30. Cannes, 1968 Ikasleak jaialdian sartu L’affaire Langlois : Cin ématèque-etik egotzita Godard, Polanski, Truffaut, Malle… manifestarien aldeko jarrera Louis Malle, Monica Vitti eta Roman Polanski epaimahaikideek uko egin Alain Resnais, Carlos Saura eta Miloš Forman-ek beren pelikulak erretiratu Jaialdia bertan behera Jaialdi alternatiboa 1969an

31. Zinerako erreibindikazioak Zine berri baten aldeko aldarria Proiekzioetarako espazio berriak: fabrikak, granjak… Zentsuraren eta estatuaren esku hartzearen abolizioa Proiekzio publiko eta finantziatuak Herriak egindako zinea … herriarentzat

32. Mugimendu berriak mundu osoan Argentinan: Tercer Cine Mexiko: Nueva Ola Brasil: Cinema Novo Alemania: Neues Deutsches Kino Italia: Giovane Cinema Erresuma Batua: Free Cinema AEB: New American Cinema India: New Indian zinema

33. Marxismoaren aztarna hausnarketa berrian Zein da zinearen funtzio ideologikoa? Estetika marxistarik ote dago? Zein da klase sozialaren eragina produkzioan eta errezepzioan? Ze estrategia narratibo komeni da kutsu politikoa eransteko? Nola egin dezakete kritikoek filmeak politikoki irakurtzeko? Nola sustatu dezakete pelikulek justizia eta berdintasunaren aldeko borroka?

34. Ikasketa kulturalen eztanda 1964: Centre for Contemporary Cultural Studies Ideologia post-marxista Praktika kulturalen eta masa kulturaren botere subertsiboan fedea Autorearen eta testuen fetitxizazioaren kontra Autorea --> kontsumitzailea Testua --> testuingurua Interesaren gunea: kontsumoa

35. Hiru oinarri Konpromiso politikoa: neutraltasunari uko. Desplazatu eta gutxituen aldeko jarrera Kultura popularraren politizazioa eta balorapena Kultura popularra bizitzaren parte gisa ulertu

36. Hiru ezaugarri Izaera interdisziplinarra eta metodologia transbertsala Praktika kulturalak boterearekin duten harremanen arabera aztertu Fenomeno kultural guztien demokratizazioa

37. Ikasketa kulturalak eta zinea Zinea testuinguru historiko eta kultural zabal batean kokatu Medioaren espezifikotasunaren gainetik Identifikazioa eta plazera Identitatearen eraikuntza Boterearen desmaskaramendua

38. Hollywood: ikasketa kulturalen kutuna Hegemonia eta imaginario sozialaren eraikuntza Guztiz komertziala Ideologikoki neutrala izan nahia Konplexutasuna: diskurtso kontrajarriak filmetan.

39. Zenbait lan eredu gisa

40. Feminismoa zine-teorian Literatur esparruan egindako lanari jarraituz Ikasketa kulturalen barruan garatu Interdisziplinarra: zine-ikasketak, psikoanalisia, (post)estrukturalismoa, post-kolonialismoa… Helburu orokorra: emakumea zinean inskribatzea

41. Lehenengo aroa: 60ko hamarkada Zineak bultzatzen dituen estereotipo femeninoei antzematea eta salatzea Zine produkzioan emakumeen presentzia topatu

42. 70ko hamarkadaren bigarren zatia Esentzialismoari uko Sexutik  generora Bi aldizkari: Screen , Camera Obscura Semiotika eta psikoanalisia Claire Johnston: Notes on Women’s Cinema Laura Mulvey: Visual Pleasure and Narrative Cinema Pam Cook : Melodrama and the women’s picture

43. 80ko hamarkada: ikuslea da gakoa Emakume-ikuslearengan efektuak Identifikazioa Identitatearen fragmentazioa

44. Azken hamarkadak: emakumea ez da existitzen “ Emakume” kontzeptu anitza Arraza, klase soziala, herrialdea, adina, sexu orientazioa… Queer theory Girls’ studies …

45. Zine postmodernoa Nolatan post-moderno? Orainaldia teorizatzen? Zer da posmodernitatea? Arte mugimendua Garai historiko bat Sistema ekonomiko bat Teoria sozial berri bat

46. Zer da zine postmodernoa? Postmodernitatearen estetika eta estiloaren arabera egindako filma. Garai zehatz batean egindako zinea Baldintza sozio-ekonomiko zehatz batzuetan ekoiztutako filma. Postmodernitatearen teoriaren arabera irakurritako filma.

47. Zine oro postmodernoa omen da… Anonimia Transzendentzia Igarokortasuna Permanentzia Ugaritasuna Unikotasuna

48. Zine orok dauzka berezko ezaugarri posmodernoak Zati desberdinak itsatsiz egiten da: pastitxea. Originalik gabeko kopiak generatzen dira: hiperreala. Goi-kultura eta behe-kulturaren arteko marra lausotu du.

49. Filme posmoderno bat: Blade Runner Garaia: Desastre ekologikoa Hiri saturatuak Populazio poliglota nahasia Publizitatearen ubikuitatea Aurrerapen teknologikoa Gizarte dekadentzia

50. Hiperreala Hiria edo atrakzio parkea? Mozorroak Erreplikanteak: gizakiak baino gizakiago Rachel: hiper-emakumea Denbora kontzepzioa erreplikantee: orainaldi perpetuoa Deckard: orainaldiari uko (eta etorkizunari)

51. Pastitxea L.A.: hiri konfigurazio hibridoa Sebastian: panpinak panpin zatiekin Genero pastitxea: zientzi fikzioa, expresionismoa, film noir, zine erlijiosoa… Intertestualitatea “ Metropolis”

52. Parodia Tongue-in-cheek Zinea egiten ari gara eta dena da gezurra http://youtube.com/watch?v=UrOITkvDV5Y&feature=r elated Ezer ezin da seriotan hartu Gore Spoof movie

53. Simulakroa http://youtube.com/watch?v=BZbZc5tTTmc Nostalgia http://youtube.com/watch?v=K2dTlYAQRf0