Ang dokumento ay naglalaman ng mga layunin at gawain para sa modyul ng Filipino na nakatuon sa piling akda sa panahon ng Amerikano, Komonwelt, at kasalukuyan. Ito ay nagtuturo ng mga pangunahing konsepto sa panitikan at mga pangunahing tanong ukol dito, kabilang ang tula at iba pang anyo ng sining. Bukod dito, binibigyang-diin ang mga elemento ng tula, mga anyo nito, at mga halimbawa ng mga taludtod at tugma.

1. MAGANDANG ARAW!!
NOVEMBER 09,2023

2. FILIPINO
KUWARTER 2 – MODYUL
1
Piling Akda sa Panahon
ng Amerikano,
Komonwelt at sa
Kasalukuyan

3. INAASAHAN :
Sa pagtatapos ng aralin na ito, ikaw ay inaasahang:
• Napipili ang mga pangunahin at pantulong na
kaisipang nakasaad sa binasa
• Nabubuo ang mga makabuluhang tanong batay sa
napakinggang salitan ng katwiran.

4. GAWAIN 1:
Panuto: Basahin ang bawat pahayag at piliin ang titik ng
tamang sagot.
_____1. Ito ay isang sangay ng panitikang umusbong sa panahon ng
mga Amerikano.
a. Alamat b. epiko c. tula d. bugtong
_____2. Jose P. Rizal, Graciano Lopez Jaena, Marcelo del Pilar,
Efren Peňaflorida ay mga itinuturing na naglalakihang tao sa ating
bansa, sino sa kanila ang di naging daan upang magkaroon ng
kamalayan ang sambahayang Pilipino sa mga tunay na nangyari sa
bayan sa panahon ng Kastila.
a. Jose P. Rizal c. Marcelo Del Pillar

5. _____3. Siya ang may akda ng Panata sa Kalayaan.
a. Amado V. Hernandez c. Francisco Baltazar
b. Corazon de Jesus d. Graciano Lopez Jaena
____4. Siya ay kilala bilang si Ka Amado.
a. Marcelo del Pilar c. Ninoy Aquino
b. Amado Hernandez d. Armando Silang
_____5. Si Amado Hernandez ay naging aktibong muli sa
pampolitikong kilusan noong___.
a. 1960 b. 1971 c. 1975 d.1976

6. _____6. Ito ay elemento ng tula na tumutukoy sa nagsasalita sa
loob ng tula.
a. Talinghaga b. persona c. tugma d. sukat
_____7. Naramdaman niya ang pagkahapo ng kanyang katawan
sa loob ng bilangguan. Alin sa mga sumusunod na salita ang
maylapi?
a. Naramdaman b. pagkahapo c. katawan d.
loob
_____8. Sisa, Elisa, Kabesang Tales, Ibarra, sa aling akdang
pampanitikan kabilang ang mga ito?
a. Ibong Adarna c. Noli Me Tangere

7. _____9. Isa sa dalawang anyo ng tula ay ang tulang
tradisyunal, alin sa mga sumusunod ang di-kabilang sa
tulang tradisyunal?
a. Pangarap b. Punong kahoy
c. Panata ng Kalayaan d. Ang Guryon
_____10. Elemento ng tula na tumutukoy ng tiyak na
bilang ng pantig sa bawat taludtod.
a. Sukat b. tugma c. talinghaga d.
persona

8. TULA
• Isang anyo ng sining o panitikan na naglalayong
maipahayag ang damdamin sa malayang
pagsusulat.
• Binubuo ito ng SAKNONG at TALUDTOD
2 ANYO NG TULA
A. Malayang Taludturan
B. Tulang Tradisyonal

9. A. TULANG MAY MALAYANG
TALUDTURAN
• Tawag sa porma ng tula na ipinakilala ni ALEJANDRO
G. ABADILLA at kilala rin sa panawag na AGA.
• Ayon kay AGA, maaaring makalikha ng tula na walang
sukat at walang tugma. Ngunit, dapat na manatili ang
kariktan nito sa paggamit ng matatalinghagang salita.
• Ipinakilala ni AGA ang tulang nasa malayang taludturan
sa kanyang tulang “Ako ang Daigdig.”

11. ALEJANDRO G. ABADILLA – Ama ng Makabagong Panulaang
Tagalog

12. HALIMBAWA: Pangarap ni Anthony Marquez
Pangarap
Lipad, lipad
Kaya mong lumipad
Sa sipag at tiyaga
Abot mo ang iyong pangarap
Kahit anong lakas ng hangin
Ay hindi mo susukuan
Dahil ang pangarap mo’y
Kailanman hindi susukuan

13. • Sumasaklaw sa tulang may
sukat at tugma.
• May sinusunod itong
tuntunin.
• Maaaring magkakaiba rin ang
sukat ng pantig sa bawat
taludtod.
B. TULANG TRADISYONAL

14. HALIMBAWA: Ibong Adarna (Piling saknong)
Ibong Adarna
O, Birheng kaibig-ibig
Ina naming nasa langit
Liwanagin yaring isip
nang sa layo’y di malihis
Ako’y isang hamak lamang
taong lupa ang katawan
mahina ang kaisipan
at maulap ang pananaw
malimit na makagawa
ng hakbang na pasaliwa
ang tumpak kong ninanasa
kung mayari ay pahidwa

15. ELEMENTO NG TULA
A. Tugma
• Tugma sa Patinig (Ganap)
• Tugma sa Katinig (di-
ganap)
B. Persona
C. Talinghaga
D. Sukat

16. ELEMENTO NG
TULA
A. TUGMA
• Katangian ng tula na ang huling pantig ng huling salita
ng bawat taludtod ay magkakasintunog.
• Nakagaganda ito sa pagbigkas ng tula sa angkin nitong
himig o indayog.
2 Uri ng Tugma
1. Tugma sa patinig (ganap)
2. Tugma sa katinig (di-ganap)

17. 2 Uri ng Tugma
1. TUGMA SA PATINIG
(ganap)
• Ang mga taludtod ay
nagtatapos sa patinig sa
gayon ay mayroong
ganap na
pagkakatugmaan ang
huling pantig ng mga
taludtod ng tula.

18. HALIMBAWA
1. Mahirap sumaya
ang taong may sala
2. Kapagka ang tao saya’y nagawi
Minsa’y nalilimot ang wastong ugali
3. Ang pangakong ako’y sayo
Kadalasan’y nakadudurog ng puso

19. 2 Uri ng Tugma
1. TUGMA SA PATINIG
(ganap)
• Ang tugmaan ng bawat
taludtod o linya ay
maaaring magkaiba.
Halimbawa: AAAA
AABB
ABAB

20. HALIMBAWA: AAAA (magkakasunod)
Luha
Mapanakit aking tadhana
Sa pagkabata’y binusog ng
luha
At sa pagtanda’y dala-dala
Yaring mapanakit na luha

21. HALIMBAWA: AABB (sunuran)
Puso ko ay nagkabitak-bitak,
Umagos ang luha sa pagkakabiyak
Tulad ng isang batis
Noong sinaktan mo ako ng labis

22. HALIMBAWA: ABAB (salitan)
Ina
Kapag ang orasan ay napundi,
Ang ilaw ng tahanan
Hindi maibabalik ng pagsisisi
Kaya gumawa ng paraan
Upang pagkakasala’y di ma’kubli
Sa pusong gising sa katotohanan

23. HALIMBAWA: ABAB (salitan)
Ina
Kapag ang orasan ay napundi,
Ang ilaw ng tahanan
Hindi maibabalik ng pagsisisi
Kaya gumawa ng paraan
Upang pagkakasala’y di ma’kubli
Sa pusong gising sa katotohanan