This document defines a speech and outlines its key elements and types. A speech is a verbal expression of one's ideas or opinions delivered publicly to an audience with the aim of persuading, responding, arguing, informing or expressing a belief. It discusses how speeches are typically structured in three parts - introduction, body and conclusion. It also outlines different types of speeches and factors for effective speech delivery such as clear speaking, strong command of the topic, and connecting with the audience.

1. TALUMPATI

2. TALUMPATI
• ANG TALUMPATI AY ISANG BUOD NG KAISIPAN O OPINYON NG ISANG TAO
NA PINABABATID SA PAMAMAGITAN NG PAGSASALITA SA ENTABLADO PARA
SA MGA PANGKAT NG MGA TAO. LAYUNIN NITONG HUMIKAYAT, TUMUGON,
MANGATWIRAN, MAGBIGAY NG KAALAMAN O IMPORMASYON AT MAGLAHAD
NG ISANG PANINIWALA. ISANG URI ITO NG KOMUNIKASYONG PAMPUBLIKO
NA NAGPAPALIWANAG SA ISANG PAKSA NA BINIBIGKAS SA HARAP NG MGA
TAGAPAKINIG.

3. ANO ANG TALUMPATI?
• ISANG SINING NG PASALITANG PAGPAPAHAYAG NA ANG LAYUNIN AY
MAKAAKIT O MAKAHIKAYAT NG MGA NAKIKINIG
• ISANG MAANYONG PAGPAPAHAYAG NG KAISIPAN SA PARAANG PASALITA
• ISANG URI NG AKDA NA TUMATALAKAY SA NAPAPANAHONG ISYU O PAKSA
NA ANG LAYUNIN AY BIGKASIN SA HARAP NG MADLA NA HANDANG
MAKINIG
• ISANG URI NG KOMUNIKASYONG PAMPUBLIKO NA NAGPAPALIWANAG
TUNKOL SA ISANG MAHALAGANG PAKSA

4. NAHAHATI SA TATLONG BAHAGI ANG
TALUMPATI:
• PAMAGAT - INILALAHAD ANG LAYUNIN NG TALUMPATI, KAAGAPAY NA ANG
ISTRATEHIYA UPANG KUNIN ANG ATENSIYON NG MADLA.
• KATAWAN - NAKASAAD DITO ANG PAKSANG TATALAKAYIN NG
MANANALUMPATI.
• KATAPUSAN - ANG PAGWAWAKAS ANG PINAKASUKDOL NG BUOD NG ISANG
TALUMPATI. DITO NAKALAHAD ANG PINAKAMALAKAS NA KATIBAYAN,
PANINIWALA AT KATUWIRAN UPANG MAKAHIKAYAT NG PAGKILOS SA MGA
TAO AYON SA LAYUNIN NG TALUMPATI.

5. PAGHAHANDA SA TALUMPATI
• PARA MAGING EPEKTIBO ANG TALUMPATI, PINAPAYUHAN ANG
MANANALUMPATI NA MAGKAROON NG MAGANDANG PERSONALIDAD,
MAGING MALINAW ANG PANANALITA, MAY MALAWAK NA KAALAMAN SA
PAKSANG TINATALAKAY, MAY MAHUSAY NA PAGGAMIT NG KUMPAS, AT
MAY KASANAYAN SA PAGTATALUMPATI. DAPAT DIN TANDAAN NG
MANANALUMPATI ANG TINDIG, GALAW, PAGBIGKAS, PAGBIBIGAY DIN AT
KAUGNAYAN (RAPPORT) SA MADLA.

6. MGA URI NG TALUMPATI
• TALUMPATI NA NAGPAPALIWANAG
• PAGBIBIGAY KAALAMAN ANG HANGGANAN NG TALUMPATING ITO NAG-UULAT,
NAGLALARAWAN, TUMATALAKAY PARA MAINTINDIHAN NG TAGAPAKINIG ANG
PAKSA GUMAGAMIT NG BISWAL NA KAGAMITAN, NG PAGHAHAMBING UPANG
HIGIT NA MAUNAWAAN MAY KATIBAYAN NA KATOTOHANAN NA
PAGPAPALIWANAG NANG MABUTI SA PAKSA LIMITADO ANG MAHAHALAGANG
PUNTOS NA DAPAT TALAKAYIN, SAPAT LANG NA MATANDAAN NG KAISIPAN NG
MGA TAGAPAKINIG.
• TALUMPATI NA NANGHIHIKAYAT
• LAYUNING MAKAIMPLUWENSYA SA PAG-IISIP AT KILOS NG NAKIKINIG, AT PARA
MAKUMBINSI ANG NAKIKINIG MAY KATIBAYAN TULAD NG NAGPAPLIWANAG
DAPAT NA BUHAY ANG PAMAMARAANG HUMIHIMOK SA NAKIKINIG
KARANIWANG KONTROBERSYAL ANG PAKSA AT ALAM NG NAGSASALITA NA MAY
POSISYON ANG NAKIKINIG

7. • TALUMPATI NG PAGPAPAKILALA ANG FOCUS AY: A. TUNGKOL SA PANAUHIN,
DITO NAKASALALAY ANG PAGTANGGAP SA KANYA, IPAKITA ANG
AWTORIDAD NG ISPIKER SA PAKSA B. TUNGKOL SA PAKSA INIHAHANDA ANG
TAGAPAKINIG SA KAHALAGAHAN NG PAKSA
• TALUMPATI SA PAGKAKALOOB NG GANTIMPALA ANG EMPASIS AY ANG
KAHALAGAHAN NG GAWAING SIYANG NAGBIGAY DAAN SA OKASYON
BINABANGGIT DIN ANG ENTIDAD NA NAGKALOOB NG GANTIMPALA
MAIHAHANAY DIN ANG PAGKAKALOOB NG KARANGALAN SA ISANG
INDIBIDWAL DAHIL SA ISANG GAWAING MATAGUMPAY NA NAGAMPANAN
• TALUMPATI NG PAGSALUBONG URI NG TALUMPATI NA GINAGAWA SA MGA
OKASYONG TULAD NG PAGTANGGAP SA PINAGPIPIGANANG
PANAUHIN,DINADAKILANG NAGTAPOS SA PAARALAN,PAGBATI SA ISANG
DELEGASYON NAGPAPALIWANAG SA KABULUHAN NG OKASYON,
PAGPAPAKITA NG LAYUNIN NG ORGANISASYON, PAGPAPARANGAL SA
TAONG SINASALUBONG

8. • TALUMPATI NG PAMAMAALAM KAPAG AALIS NA SA ISANG LUGAR O
MAGTATAPOS NA SA GINAMPANANG TUNGKULIN ANU- ANO ANG MGA KASIYA-
SIYANG KARANASAN?ANO ANG DAMDAMIN SA SANDALING YON? PASASALAMAT
KUNG TATANGGAP NG ALA-ALA O GANTIMPALA
• PAGPASOK NG PANGALAN O NOMINASYON SA MGA KOMBENSYONG PULITIKAL,
SA NOMINASYON NG ISANG INDIBIDWAL, BINIBIGYANG DIIN AY ANG
MABUBUTING KATANGIAN , MGA PAPURI, KAKAYAHAN NA MAY KAUGNAYAN SA
TUNGKULIN LAYUNIN NG NAGSASALITA NA NAGNONOMINA NA TANGKILIKIN DIN
NG MGA NAKAKRARAMI ANG TAONG ITO.
• TALUMPATI NG EULOHIYA – BINBIGKAS SA SANDALI NG PAGYAO O SA
MEMORYAL NA SERBISYO SA ISANG KILALANG NAMAYAPA.BINIBIGAYNG DIIN
ANG NAGAWA NG NAMATAY NOONG BUHAY PA SIYA. INAUGURASYON –
BINIBIGKAS SA SEREMONYA NG PAGSISIMULA NG ISANG MAHALAGANG
TUNGKULIN O GAWAIN TULAD NG TALUMPATI NG PANGULO SA PAGTATALAGA
SA KAINLA SA TUNGKULIN, TALUMPATI SA PAGSISIMULA NG ISANG PROYEKTO
NG ORGANISASYON

9. ANYO NG TALUMPATI
• BIGLAAN O DAGLIAN – (IMPROMPTU) WALANG PAGKAKATAONG
MAKAPAGHANDA ANG MANANALUMPATI; NGUNIT ANG MGA
PAGKAKATAONG ITO AY GAYA LAMANG NG MGA SIMPLENG OKASYON GAYA
NG MGA SA PAARALAN, KAARAWAN AT IBA PA MALUWAG –
(EXTEMPORANEOUS) ANG MANANALUMPATI AY BINIBIGYANG NG MAIKLING
PANAHON PARA MAGHANDA PAGKATAPOS MAIBIGAY ANG PAKSA O
TANONG HANDA – (PREPARED) MAHABANG PANAHON AY IBINIBIGAY PARA
MAGHANDA ANG MANANALUMPATI; ISINASAULO NA ANG ISANG HANDANG
TALUMPATI AT PIPILIIN NA LAMANG ANG WASTO AT PINAKAMABUTING
PARAAN NG PAG-DELIVER

10. MGA DAPAT ISAALANG-ALANG SA
PAGTATALUMPATI
• ANG MANANALUMPATI – DAPAT ISAALANG-ALANG NG MANANALUMPATI
ANG KANYANG SARILI SA HARAP NG KANYANG TAGAPAKINIG; ANG
KANYANG PARAAN NG PAGBIGKAS NG MGA SALITA, KANYANG PANANAMIT,
KANYANG ASAL SA ENTABLADO, KUMPAS NG KAMAY; AT LAGING DAPAT
TANDAAN NA SIYA AY NASA HARAP AT PINAKIKINGGAN AT PINANOOD NG
MGA TAO