Մաշկաբանություն և
սեռավարակաբանություն
Օր 5
• Պսորիազ
• Կարմիր տափակ որքին
• Բշտային դերմատոզներ
• Բազմձև էքսուդատիվ էրիթեմա
• խրոնիկական կրկնվող մաշկախտ է,
անհայտ էթիոլոգիայի, ժառանգական
նախատրամադրվածությամբ
• Ժառանգվում է աուտոսոմ-դոմինանտ և
ռեցեսիվ տիպերով
Պսորիազ - Psoriasis
Պսորիազ
• Նպաստող պատճառներն են`
խրոնիկական և սուր սթրեսը
• Ինֆեկցիայի խրոնիկական օջախներ
• Նյութափոխանակության խանգարումներ
Պսորիազ
• խիստ սահմանագծված թեթևակի
բարձրադիր տափակ հանգույցիկներ`
կորեկանման, ոսպանման, դրամանման,
ծածկված արծաթափայլ թիթեղաձև
թեփուկներով:
• միաձուլվելով առաջացնում են
վահանիկներ
• Հասարակ պսորիազ
• Թարախաբշտիկային պսորիազ
• Հոդաբորբային պսորիազ
• Պսորիատիկ կարմրամաշկություն
• ամառային ձև
• ձմեռային ձև
Պսորիազի կլինիկական ձևեր
• Հարաճուն /պրոգրեսիվ/ փուլ
• Կայունացման /ստացիոնար/ փուլ
• Հետզարգացման /ռեգրեսիվ/ փուլ
Զարգացման փուլերը
• Վերջույթների տարածիչ մակերեսներ
• Գլխի մազածածկ մակերես
• Գոտկատեղ
• Խոշոր ծալքեր
Հարաճման շրջան
Հարաճման շրջան
• Տափակ բորբոքային հանգույցիկներ,
ծածկված արծաթա-սպիտակ չոր
թեփուկներով
• Քերման միջոցով հայտնաբերվում է եռյակի
ֆենոմենը`
– բնաճարպի բծի ախտանիշ
– ծայրամասային թաղանթի ախտանիշ
– արյունային ցողի ախտանիշ
Հարաճման շրջան
Հարաճման շրջան
Հարաճման շրջան
Կեբների իզոմորֆ ռեակցիա`
նոր հանգույցիկների առաջացում մաշկի
վնասման տեղերում. եղնգահարում,
ներարկում, երկարատև շփում
Հարաճման շրջան
Հարաճման շրջան
Կայունացման շրջան
Կայունացման շրջան
• Ախտահարման մակերեսը գրեթե չի
փոխվում
• Թեփը հեշտությամբ հեռացվում է, սակայն
նորից առաջանում
• Կարող է տևել տարիներ
• Ամենանպաստավոր ժամանակն է բուժում
իրականացնելու
Կայունացման շրջան
Հետզարգացման շրջան
Հետզարգացման շրջան
Թարախաբշտիկային ձև
Հոդախտային ձև
• Հիմնականում մանր հոդերի ախտհարում
• Այտուցվածություն և շարժունակության
սահմանափակում
Ոդերի ախտահարում
Եղունգների պսորիազ
Ոտնաթաթերի ախտահարում
Ափերի ախտահարում
• ամբողջ մաշկային
ծածկույթի տարածուն
ախտահարում:
• Էրիթեմայի ֆոնի վրա
առաջանում է առատ
թեփոտում բարակ
թերթիկների ձևով
Էրիթրոդերմիա
Էրիթրոդերմիկ պսորիազ
Ախտանիշ ÐÇí³Ý¹áõÃÛáõÝ
Սիֆիլիս äëáñdz½ Îîà
բÇ»ïÇ ûÓÇù + - -
Ú³¹³ëáÝÇ ³Ëï³ÝÇß + - -
̳Ûñ³Ù³ë³ÛÇÝ ³ճ - + +
λµÝ»ñÇ ³Ëï³ÝÇß - + +
êáõµÛ»ÏïÇí
½·³óáÕáõÃÛáõÝ
- + +
гݷáõÛóÇÏÇ ÓևÁ ÏÉáñ Ñëï³Ï ë³Ñ. ÏÉáñ ϳÝáݳíáñ ³ÝϳÝáÝ Ó¨
ÙdzÓáõÉÙ³Ý
ѳïÏáõÃÛáõÝ
- + +
»փáïáõÙ ³ÝÝß³Ý áõÅ»Õ Ã»÷áïáõÙ ÙdzÛÝ
·áñïÝáõϳÝÙ³Ý Ó¨
»÷áõÏÝ»ñÇ
³ÝÑ»ï³óáõÙ
Ï»ÝïñáÝÇó ¹»åÇ
å»ñ.
³ÙµáÕç ٳϻñ»ëáí ³ÙµáÕç ٳϻñ»ëáí
гݷáõÛóÇÏÇ
·áõÛÝÁ
åÕÝӳϳñÙÇñ í³ñ¹³·áõÛÝ Ù³Ýáõ߳ϳ·áõÛÝ
гݷáõÛóÇÏÇ
ï»Õ³Ï³ÛáõÙÁ
ï³ñ³ÍÇãÝ»ñÇ
ٳϻñ»ë
ͳÉÇãÝ»ñÇ Ù³Ï»ñ»ë
àôÇùÑ»ÙÇ ó³Ýó - - +
• Ախտահարվում է մաշկը և
լորձաթաղանթները
• բազմանկյունաձև կարմրակապտավուն
տափակ, քորվող հանգույցիկներ
Կարմիր տափակ որքին
• նախաբազուկների ծալիչ մակերես,
• սրունքների առաջային մակերես
• արտաքին սեռական օրգաններ
Կարմիր տափակ որքին
• Գունակային ձև
• Բշտիկային ձև
• Գորտնուկանման ձև
Կլինիկական ձևեր
Կարմիր տափակ որքին
Կարմիր տափակ որքին
Կարմիր տափակ որքին
Կարմիր տափակ որքին
• հանգույցիկի մակերեսը խոնավացնելու
դեպքում հեղուկը կուտակվում է
ակոսներում,որոնք առաջացել են
հատիկավոր շերտի
անհավասարաչափ հաստացման
հետևանքով և արտահայտվում է փայլուն
/սպիտակավուն/ յուրահատուկ ցանցի ձևով
Ուիկխեմի ցանց
Կարմիր տափակ որքին
Կարմիր տափակ որքին
Կարմիր տափակ որքին
²Ëï³Ýß³ÝÝ»ñ äëáñdz½ γñÙÇñ ï³÷³Ï áñùÇÝ
1.гݷáõÛóÇÏÝ»ñ ÏÉáñ µ³½Ù³ÝÏÛáõÝ
2.î»Õ³·ñáõÃÛáõÝÁ
ëÇÙ»ïñÇÏ,
ï³ñ³ÍÇãÝ»ñÇ
ٳϻñ»ëÇÝ
³ëÇÙ»ïñÇÏ, ͳÉÇãÝ»ñÇ
ٳϻñ»ëÇÝ, µ»ñ³ÝÇ
ÉáñӳóճÝÃÇÝ
3.»õÇ ³é³ï ÃáõÛÉ
4.øáñ
ÙdzÛÝ ëáõñ
÷áõÉáõÙ
ÙÇßï
5.êåÇ - ѳݹÇåáõÙ »Ý Ï»Éáǹ³ÝÙ³Ý
6.ºé³ÏÇ ý»ÝáÙ»ÝÁ + -
7.λµÝ»ñÇ ý»ÝáÙ»ÝÁ + +
8.àôÇÏË»ÙÇ ³Ëï³ÝÇßÁ - +
9.ê»éÁ ϳËí³Í ã¿ ÑÇÙݳϳÝáõ٠ϳݳÛù
10.лウñ·³óÙ³Ý ï»ÕáõÙ
·áõݳíáñáõÙÁ
ß³·³Ý³Ï³·áõÛÝ ¿ Ù³Ýáõ߳ϳ·áõÛÝ ¿
Տարբերակիչ ախտորոշում
гݷáõÛóÇÏÝ»ñÇ ï³ñµ»ñ³ÏÇã ³ËïáñáßáõÙ
²Ëï³ÝÇß ÐÇí³Ý¹áõÃÛáõÝ
êÇýÇÉÇë äëáñdz½ Îîà
´Ç»ïÇ ûÓÇù + - -
Ú³¹³ëáÝÇ ³Ëï³ÝÇß + - -
̳Ûñ³Ù³ë³ÛÇÝ ³× - + +
λµÝ»ñÇ ³Ëï³ÝÇß - + +
êáõµÛ»ÏïÇí
½·³óáÕáõÃÛáõÝ
- + +
гݷáõÛóÇÏÇ Ó¨Á ÏÉáñ Ñëï³Ï ë³Ñ. ÏÉáñ ϳÝáݳíáñ ³ÝϳÝáÝ Ó¨
ÙdzÓáõÉÙ³Ý Ñ³ïÏáõÃÛáõÝ - + +
»÷áïáõÙ ³ÝÝß³Ý áõÅ»Õ Ã»÷áïáõÙ ÙdzÛÝ ·áñïÝáõϳÝÙ³Ý Ó¨
»÷áõÏÝ»ñÇ ³ÝÑ»ï³óáõÙ Ï»ÝïñáÝÇó ¹»åÇ å»ñ. ³ÙµáÕç ٳϻñ»ëáí ³ÙµáÕç ٳϻñ»ëáí
гݷáõÛóÇÏÇ ·áõÛÝÁ åÕÝӳϳñÙÇñ í³ñ¹³·áõÛÝ Ù³Ýáõ߳ϳ·áõÛÝ
гݷáõÛóÇÏÇ ï»Õ³Ï³ÛáõÙÁ ï³ñ³ÍÇãÝ»ñÇ Ù³Ï»ñ»ë ͳÉÇãÝ»ñÇ Ù³Ï»ñ»ë
àôÇùÑ»ÙÇ ó³Ýó - - +
Բշտային մաշկախտեր
Բշտախտ
• ëáíáñ³Ï³Ý µßï³Ëï pemphigus vulgaris
• ³×³Ï³Ý µßï³Ëï pemphigus vegetans
• ûñóÝÙ³Ý µßï³Ëï pemphigus foliaceus
• ׳ñå³Ñáë³Ï³Ý µßï³Ëï pemphigus seborrhoicus
• Կլինիկական ախտանշաները`
Բշտեր` բերանի խոռոչում,ըմպանին,մաշկին
ականթոլիզ
• ÷ß³Ó¨ ß»ñïÇ µçÇçÝ»ñÇ ÙÇç¨ Ï³å»ñÇ ÉáõÍáõÙ
Սովորական բշտախտ
• ²Ý÷á÷áÕ Ù³ßÏÇ íñ³
³é³ç³ÝáõÙ »Ý
ÃáñßáÙ³ó ͳÍÏáí
µßï»ñ
• µßï»ñÁ å³ïéíáõÙ »Ý
í³é ϳñÙÇñ ó³íáï
¿ñá½Ç³Ý»ñÇ
³é³ç³óáõÙáí
Սովորական բշտախտ
• µ»ñ³ÝÇ
ÉáñӳóճÝÃÇ
բßïÇÏÝ»ñÁ
Ñ»ßïáõÃÛ³Ùµ
å³ïéíáõÙ »Ý:
¾ñá½Ç³Ý»ñÁ ͳÍÏí³Í »Ý ¿åÇûÉÇ Íí»ÝÝ»ñáí
Նիկոլսկու ախըանիշը
• µßïÇ Í³ÍÏÇ Íí»ÝÝ»ñÇ
Óգ»Éáõ ¹»åùáõÙ
í»ñݳٳßÏÁ
ß»ñï³íáñíáõÙ ¿
³é»ñ¨áõÛà ³éáÕç
Ù³ßÏÇ
ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõÙ:
Նիկոլսկու ախտանիշը
Մաշկի առողջ տեղամասը թեթև տրորելիս`
առաջանում է էպիթելի մակերեսային շերտերի
շերտազատում և բշտի և էրոզիայի գոյացում
²×³Ï³Ý µßտ³Ëտ
• ï»Õ³Ï³ÛíáõÙ ¿
µÝ³Ï³Ý µ³óí³ÍùÝ»ñÇ ßáõñç
¨ ͳÉù»ñáõÙ`
³Ýáւó÷áëÇ, ³×áõϳÛÇÝ,
ÏñÍù³·»½Ó»ñÇ:
¾ñá½Ç³Ý»ñÇ
ٳϻñ»ëÝ»ñÁ ͳÍÏíáõÙ »Ý
÷³÷áõÏ ·»ñ³×áõÙÝ»ñáí
Աճական բշտախտ
ûրóӨ µßտ³Ëտ
• ٳϻñ»ë³ÛÇÝ µ³ñ³Ï ͳÍÏáí
óé³Ù µßï»ñÁ, Ñ»ßï
å³ïéíáõÙ »Ý:
¾ñá½Ç³Ý»ñÁ ͳÍÏíáõÙ
»Ý µ³ñ³Ï ûñóÝÙ³Ý
û÷áõÏ/ϻըݻñáí:
• ÈáñӳóճÝÃÝ»ñÁ
ÑÇÙݳϳÝáõÙ ã»Ý
Ý»ñ·ñ³ííáõÙ:
Թերթանման բշտաթտ
• Դեմքին ` քթի, այտերի
մաշկին, գլխի
մազածածկ մասի վրա;
• ûç³ËÝ»ñÁ å³ï³Í »Ý
¹»ÕݳíáõÝ
û÷áõÏÝ»ñáí ϳÙ
ßակ³Ý³Ï³·áõÛÝ
ϻըݻñáí, áñáÝó
Ý»ñë³ÛÇÝ Ù³Ï»ñ»ëÇÝ
ѳÛïݳµ»ñáõÙ »Ý
ëåÇï³Ï ÷ß»ñ:
ախտորոշում
• µçç³µ³Ý³Ï³Ý »Õ³Ý³Ï`
• ùëáõկ-³ñï³ïåí³ÍùÁ Ý»ñÏíáõÙ ¿ èáÙ³ÝáíëÏáõ-
¶ÇÙ½³ÛÇ Ù»Ãá¹áí:
• гÛïݳµ»ñíáõÙ »Ý ³Ï³ÝտáÉÇïÇÏ µçÇçÝ»ñ`
÷ß³Ó¨ ß»ñïÇ ËÙµ»ñáí ¹³ë³íáñí³Í ÏÉáñ
Ëáßáñ Ù³Ýáõ߳ϳ·áõÛÝ Ïáñǽáí µçÇçÝ»ñ
Ականտոլիտիկ բջիջներ
´ուժում
• ÎáñïÇÏáëï»ñáǹݻñ
åñ»¹ÝǽáÉáÝ 60 – 120 Ù· ßáõñçûñÛ³
ÙÇÝ㨠óñÙ ó³Ý³íáñÙ³Ý ¹³¹³ñáõÙÁ,
áñÇó Ñ»ïá ¹»Õ³ã³÷Á Çç»óíáõÙ ¿ 5 Ù·-áí ³Ù»Ý ß³µ³Ã:
ä³Ñå³ÝáÕ³Ï³Ý ¹»Õ³ã³÷Á` 10-15 Ù·
Դյուրինգի հերպեսաձև մածկաբորբ
ËÙµ³íáñí³Í,
ùáñíáÕ
ó³Ý³íáñáõÙ`
µßï»ñ,
¿ñÇûٳ,
»ÕÝç³Ûïáõó,
ѳݷáõÛóÇÏ;
հաճախ
տեղակայված
տարածիչ
մակերեսների
վրա
Դյուրինգի հերպեսաձև մածկաբորբ
• ÁÝóóùÁ å³ñµ»ñ³µ³ñ ÏñÏÝíáÕ ¿
• ëñ³ÝáõÙ ¿ Ûá¹Ç å³ïñ³ëïáõÏÝ»ñÇó
• ÜÇÏáÉëÏáõ ³Ëï³ÝÇßÁ µ³ó³ë³Ï³Ý ¿
• ³Ï³ÝÃáÉÇïÇÏ µçÇçÝ»ñ ã»Ý ѳÛïݳµ»ñíáõÙ
• ѳÛïݳµ»ñíáõÙ ¿ ¿á½ÇÝáýÇÉdz å»ñÇý»ñÇÏ
³ñÛ³Ý Ù»ç
• ՈՒղղակի իմունոֆլորեսցենցիայի արդյունքում
հայտնաբերվում են Ig A–ի կուտակումներ
դերմայի պտկիկների վրա` հատիկների
/գրանուլների/ ձևով
Դյուրինգի հերպեսաձև մածկաբորբ
• êÝݹÇó µ³ó³éíáõÙ »Ý óáñ»ÝÇó ¨ ï³ñ»Ï³ÝÇó å³ïñ³ëïí³Í
ëÝݹ³ï»ë³ÏÝ»ñÁ
• ´áõÅáõÙÁ` ëáõÉýáÝÝ»ñáí /¹³åëáÝ 0,05-0,1, 5-ûñÛ³
óÇÏÉáí ¨ 3-ûñÛ³ ÁݹÙÇçáõÙáí/
• Բշտերի ապաքինումից հետո մնում է գունակավորում
Բշտային պեմֆիգոյդ
• í³ñ¹³·áõÛÝ µÍ»ñÇ íñ³ ³é³ç³ÝáõÙ »Ý ß׳ÛÇÝ
å³ñáõݳÏáõÃÛ³Ùµ ɳñí³Í µßï»ñ, ³ñ³· ¿åÇûɳóíáÕ
¿ñá½Ç³Ý»ñáí:
Բշտային պեմֆիգոյդ
´ ßï ³ Ë ï Ç ¨ ¸ ÛáõñÇÝ· Ç Ñ»ñå »ë³ ÝÙ³ Ý Ù³ ßÏ ³ µáñµÇ
î ³ ñµ»ñ³ Ï Çã ³ Ë ï ³ Ýß³ ÝÝ»ñÁ
² Ë ï ³ Ýß³ ÝÝ»ñ ´ ßï ³ Ë ï
¸ ÛáõñÇÝ· Ç Ñ»ñå »ë³ ÝÙ³ Ý
Ù³ ßÏ ³ µáñµ
1. ´ ßï »ñ ÃáñßáÙ³ Í É»óáõÝ
2.² ÛÉó³ ݳ í áñáõÙ -
»ÕÝç³ Ûï áõó, µÍ »ñ,
ѳ Ý· áõÛóÇÏ Ý»ñ
3.î »Õ³ · ñáõÃÛ³ Ý Ó¨ Á óñí ³ Í Ë Ùµ³ í áñí ³ Í
4.øáñ - ë³ ëï ÇÏ ùáñ
5.ÜÇÏ áÉëÏ áõ³ Ë ï ³ ÝÇßÁ + -
6. ² Ï ³ ÝÃáÉÇï ÇÏ µçÇçÝ»ñ + -
7.Úá¹ Ç ÝÏ ³ ï Ù³ Ùµ
½· ³ ÛÝáõÃÛáõÝ
- +
ԷՐԻԹԵՄԱՆԵՐ
 Բազմաձև էքսուդատիվ /արտաքիրտային/
էրիթեմա
 Սրացումները` գարնանն ու աշնանը
Բազմաձև էքսուդատիվ
/արտաքիրտային/ էրիթեմա
 Սուր վարակիչ հիվանդություն է
 Սրացումները դիտվում են գարնանն ու
աշնանը
 Տեղադրությունը` դաստակներ, ոտնաթաթեր,
նախաբազուկներ, սրունքներ
 Հազվադեպ դեմքի, իրանի, սեռական
օրգաների մաշկ
Բազմաձև էքսուդատիվ /արտաքիրտային/
էրիթեմա
 Մաշկից քիչ
բարձրադիր
վարդագույն բծերի
կամ հանգույցիկների
ցանավորում
 Կենտրոնական մասը
ներընկնում է և
 Ստանում
կապտավուն երանգ
Բազմաձև էքսուդատիվ /արտաքիրտային/
էրիթեմա
Բազմաձև էքսուդատիվ
/արտաքիրտային/ էրիթեմա
Բազմաձև էքսուդատիվ /արտաքիրտային/
էրիթեմա
Հանգուցիկային և բշտիկային մաշկախտեր
Հանգուցիկային և բշտիկային մաշկախտեր
Հանգուցիկային և բշտիկային մաշկախտեր

Հանգուցիկային և բշտիկային մաշկախտեր