Հաըկական Լեռնաշխարհ
 
Հայաստանն ունի շատ հարուստ բնաշխարհ:Հայաստանում հանդիպում է ավելի քան 3200 բուսատեսակ,որոնցից 120-ը աճում է միայն ՀԱըաստանւմ:Նույնիսկ բազմաթիվ տեսակներ կոչվում են հենց Հայաստանի կամ նրա առանձին մասերի անուններով: Բազմազան է նաև կենդանական աշխարհը,որտող հաշվվում է մոտ 12000 կենդանատեսակ:դրանցից շատերը նույն պես հատուկ են միայն Հայկական բնաշխարհին: Հայաստանի բնությունը մեծ դեր է Խաղացել հայ  ժողովրդի պատմության մեջ:Այնպես,ինչպես ջրհեղե- ղիցվ հետո այն դարձավ նոր մարդկություն ձևավեր- Ման օջախ,այդպես էլ հետագայում հայոց բնությու- Նը ձեռք է մեկնել իր ժողովրդին`հզոր թշնամիների  Դեմ պայքարի ժամանակ: Սարերի ու ձորերի շնորհիվ էին հայերի ամրոցներն այդքան անառիկ  ու  անմատչելի;Գետերը վարա- րում էին,երբ ոսոխը անցնում էր նրա միջով,իսկ լճերը իրենց փայլով թշնամիների աչքերը: Բազմաթիվ երկեր և բանաստեղծություներ են նվիրված հայոց բնությանը,որտեղ երևում է, թե ոիքան է այն համահունչ հայ ժողովրդի դարավոր անցյալի ու մշակույթի հետ:
Հայաստանի կենդանիները
Հայաստանի կենդանական աշխարհը շատ բազմազան է: Հաշվվում է մոտ 12000 կենդանատեսակ, որոնցից 75`կաթնասուններ են, 302`թռչուններ, 43`սողուննոր և ավելի քան 11000`միջատներ և անողնաշարներ: Շատ կենդանատեսակներ հատուկ են միայն հայկական լեռնաշղարհին: Օրինակ` հայկական վայրի ոչխարը, բեզուտյան այծը, կովկասյան փասիանը,հայկական եղջերավոր օձը: Հայկական Էնդեմիկ տեսակ է Դարիևսկու իժը: Միարժամանակ բազմաթիվ են հարևան երկրներից ներթափանցած կենդանիները: Տառածված կենդանիներից են գայլը, արջը, նապաստակը, վարազը, շակալը, աղվեսը և այլն: Թռչուններից են` արծիվը, բազեն, բուն, լորը, կաքավը: Կան նաև չղջիկներ, մկներ և այլ կրծողներ: Կենդանական աշխարհի բաշխումը հիմնականում համապատասխանում է բուսական գոտիների դասավորությանը: Սակայն կենդանիների շարունակության պատճառով շատ տեսակներ հանդիպում են համարյա բոլոր վերընթաց գոտիներում: Այդպիսիք են  նապաստակը, գորշ արջը, աղվեսը, գայլը և այլն: Անապատային և կիսանապատային գոտիներում տարածված են ճագարամուկն ու դաշտամուկը, հանդիպում է նաև տափաստանային կատու և ոզնի: Նաղխալեռնային շրջաններում տարածված են թունավոր օձերը հայտնի է գյուռզան, որի խայթյունը մահացու է: Թունավոր օձերի թշնամիներն են` լորտուն, օձակեր բազեն, արագիլը, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող աքիսը և համատերը կան նաև բազմազան միջատներ, որոնցից են` թունավոր մորմերն ու կարիճները:
Հայաստանի բույսերը
Հայաստանը իր փոքր տարածքում ունի բուսականության զարմանալի բազմազանություն: Այստեղ հանդիպում է մոտ 3200 բարձրակարգ բուսատեսակ, այսինքն`յուրաքանչյուր 1000ք կմ-ի վրա, միջինում ` 107 բուսատեսակ: Սա շատ ավելին է քան արևադարձային գոտում: Հաըաստանի բուսական աշխարհում 120 տեսակ կարելի է հանդիպել միայն Հայաստանում: Հայաստանի բուսական աշխարհի բազմազանությունը հետևանք է  բնապատմական զաիգացման, երկրի ուրույն աշխարհագրական դիրքի և տարածքի լեռնային բնույթի: երկրաբանական խոր անցյալի, այստեղ աճել է արևադարձային և մերձարևադարձային բուսականություն: Հնագույն սարցազատումների ժամանակ միմյանց հաջորթող ցուրտ ու խոնավ և շոգ ու չոր կլիմաների ներգործությամբ, առաջացել են նոր բուսատեսակներ:  Ցածրադիր վայրերը ծածկված են անապատային և կիսանպատայն գոտու բուսականությամբ: Հաճախ հանդիպում են ծառանման օշինդրը, հազարատերևուկը ինչպես նաև վաղանցիկ բույսերից` աղածաղիկը: Դրանք համարված են չոր պայմաններին և զարգացած արմատների շնորհիվ հողի խորքից կարողանում են ջուր վերցնեն:
Գետերը և լճերը
Վ Ե Ր Ջ
Նյութը պատրաստեց 9-3 դասարանի Կոկոշյան Էմանուելլան

հաըկական լեռնաշխարհ

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Հայաստանն ունի շատհարուստ բնաշխարհ:Հայաստանում հանդիպում է ավելի քան 3200 բուսատեսակ,որոնցից 120-ը աճում է միայն ՀԱըաստանւմ:Նույնիսկ բազմաթիվ տեսակներ կոչվում են հենց Հայաստանի կամ նրա առանձին մասերի անուններով: Բազմազան է նաև կենդանական աշխարհը,որտող հաշվվում է մոտ 12000 կենդանատեսակ:դրանցից շատերը նույն պես հատուկ են միայն Հայկական բնաշխարհին: Հայաստանի բնությունը մեծ դեր է Խաղացել հայ ժողովրդի պատմության մեջ:Այնպես,ինչպես ջրհեղե- ղիցվ հետո այն դարձավ նոր մարդկություն ձևավեր- Ման օջախ,այդպես էլ հետագայում հայոց բնությու- Նը ձեռք է մեկնել իր ժողովրդին`հզոր թշնամիների Դեմ պայքարի ժամանակ: Սարերի ու ձորերի շնորհիվ էին հայերի ամրոցներն այդքան անառիկ ու անմատչելի;Գետերը վարա- րում էին,երբ ոսոխը անցնում էր նրա միջով,իսկ լճերը իրենց փայլով թշնամիների աչքերը: Բազմաթիվ երկեր և բանաստեղծություներ են նվիրված հայոց բնությանը,որտեղ երևում է, թե ոիքան է այն համահունչ հայ ժողովրդի դարավոր անցյալի ու մշակույթի հետ:
  • 4.
  • 5.
    Հայաստանի կենդանական աշխարհըշատ բազմազան է: Հաշվվում է մոտ 12000 կենդանատեսակ, որոնցից 75`կաթնասուններ են, 302`թռչուններ, 43`սողուննոր և ավելի քան 11000`միջատներ և անողնաշարներ: Շատ կենդանատեսակներ հատուկ են միայն հայկական լեռնաշղարհին: Օրինակ` հայկական վայրի ոչխարը, բեզուտյան այծը, կովկասյան փասիանը,հայկական եղջերավոր օձը: Հայկական Էնդեմիկ տեսակ է Դարիևսկու իժը: Միարժամանակ բազմաթիվ են հարևան երկրներից ներթափանցած կենդանիները: Տառածված կենդանիներից են գայլը, արջը, նապաստակը, վարազը, շակալը, աղվեսը և այլն: Թռչուններից են` արծիվը, բազեն, բուն, լորը, կաքավը: Կան նաև չղջիկներ, մկներ և այլ կրծողներ: Կենդանական աշխարհի բաշխումը հիմնականում համապատասխանում է բուսական գոտիների դասավորությանը: Սակայն կենդանիների շարունակության պատճառով շատ տեսակներ հանդիպում են համարյա բոլոր վերընթաց գոտիներում: Այդպիսիք են նապաստակը, գորշ արջը, աղվեսը, գայլը և այլն: Անապատային և կիսանապատային գոտիներում տարածված են ճագարամուկն ու դաշտամուկը, հանդիպում է նաև տափաստանային կատու և ոզնի: Նաղխալեռնային շրջաններում տարածված են թունավոր օձերը հայտնի է գյուռզան, որի խայթյունը մահացու է: Թունավոր օձերի թշնամիներն են` լորտուն, օձակեր բազեն, արագիլը, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող աքիսը և համատերը կան նաև բազմազան միջատներ, որոնցից են` թունավոր մորմերն ու կարիճները:
  • 6.
  • 7.
    Հայաստանը իր փոքրտարածքում ունի բուսականության զարմանալի բազմազանություն: Այստեղ հանդիպում է մոտ 3200 բարձրակարգ բուսատեսակ, այսինքն`յուրաքանչյուր 1000ք կմ-ի վրա, միջինում ` 107 բուսատեսակ: Սա շատ ավելին է քան արևադարձային գոտում: Հաըաստանի բուսական աշխարհում 120 տեսակ կարելի է հանդիպել միայն Հայաստանում: Հայաստանի բուսական աշխարհի բազմազանությունը հետևանք է բնապատմական զաիգացման, երկրի ուրույն աշխարհագրական դիրքի և տարածքի լեռնային բնույթի: երկրաբանական խոր անցյալի, այստեղ աճել է արևադարձային և մերձարևադարձային բուսականություն: Հնագույն սարցազատումների ժամանակ միմյանց հաջորթող ցուրտ ու խոնավ և շոգ ու չոր կլիմաների ներգործությամբ, առաջացել են նոր բուսատեսակներ: Ցածրադիր վայրերը ծածկված են անապատային և կիսանպատայն գոտու բուսականությամբ: Հաճախ հանդիպում են ծառանման օշինդրը, հազարատերևուկը ինչպես նաև վաղանցիկ բույսերից` աղածաղիկը: Դրանք համարված են չոր պայմաններին և զարգացած արմատների շնորհիվ հողի խորքից կարողանում են ջուր վերցնեն:
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    Նյութը պատրաստեց 9-3դասարանի Կոկոշյան Էմանուելլան